Lokalizacja nicieni żołądkowo-

Lokalizacja nicieni żołądkowo-

jelitowych z rodziny 

jelitowych z rodziny 

Trichostrongylidae

Trichostrongylidae

 

 

Rodzaj 

Rodzaj 

Haemonchus

Haemonchus

 – 

 – 

bydło

bydło

 i 

 i 

owce

owce

 – 

 – 

trawieniec

trawieniec

Rodzaj 

Rodzaj 

Ostertagia

Ostertagia

 – 

 – 

bydło

bydło

 – trawieniec, 

 – trawieniec, 

owce

owce

 – głównie trawieniec, czasami 

 – głównie trawieniec, czasami 

przedni odcinek dwunastnicy

przedni odcinek dwunastnicy

Rodzaj 

Rodzaj 

Trichostrongylus

Trichostrongylus

 – 

 – 

bydło

bydło

 – 

 – 

trawieniec, 

trawieniec, 

owce 

owce 

- przedni odcinek 

- przedni odcinek 

jelita cienkiego, rzadziej w trawieńcu

jelita cienkiego, rzadziej w trawieńcu

 

 

 

 

Rodzaj 

Rodzaj 

Cooperia

Cooperia

 

 

– 

– 

bydło

bydło

 i 

 i 

owce

owce

 – jelito 

 – jelito 

cienkie

cienkie

Rodzina 

Rodzina Molineidae

Rodzaj 

Rodzaj 

Nematodirus

Nematodirus

 – 

 – 

bydło

bydło

 i 

 i 

owce

owce

 – 

 – 

jelito cienkie

jelito cienkie

Minimalny okres prepatentny dla 

Minimalny okres prepatentny dla 

większości tych nicieni wynosi 21 – 28 

większości tych nicieni wynosi 21 – 28 

dni

dni

.

.

 

 

 

 

Trichostrongylidae 

Trichostrongylidae 

Rozwój

Rozwój

 –  prosty. W wydalonych 

 –  prosty. W wydalonych 

jajach rozwijają się w przeciągu 

jajach rozwijają się w przeciągu 

około 15 – 40 godzin larwy L 1 i 

około 15 – 40 godzin larwy L 1 i 

opuszczają skorupkę jajową              

opuszczają skorupkę jajową              

2 linki                

2 linki                

larwy inwazyjne L 

larwy inwazyjne L 

3.

3.

Zarażenie per os.

Zarażenie per os.

 W przewodzie 

 W przewodzie 

pokarmowym larwy L 3 lokalizują 

pokarmowym larwy L 3 lokalizują 

się w trawieńcu lub jelicie cienkim   

się w trawieńcu lub jelicie cienkim   

         2 linki z 

         2 linki z 

fazą histotropową

fazą histotropową

       

       

  

  

             

             

L 5

L 5

              dojrzałość 

              dojrzałość 

płciowa.                                              

płciowa.                                              

                                              

                                              

 

 

 

 

Larwy inwazyjne ( L 3 )

 mają zdolność 

wpełzania na wierzchołki źdźbeł traw, 

są również bardzo odporne na wpływy 

środowiska zewnętrznego (w wyniku 

zachowania drugiej wylinki), są 

odporne 

na wysychanie i niskie temperatury – 

stąd 

mogą przetrwać zimę.

W dużych hodowlach liczba L 3 

na pastwiskach może dochodzić

 

do 

kilku tysięcy na 1 kg trawy !

 

 

 

 

 

 

 

 

Fenomeny rodziny 

Fenomeny rodziny 

Trichostrongylidae

Trichostrongylidae

 

 

1.

1.

Inhibition phenomenon – 

Inhibition phenomenon – 

zahamowanie rozwoju larw

zahamowanie rozwoju larw

    

    

Fenomen ten polega na 

Fenomen ten polega na 

wstrzymaniu rozwoju larw w 

wstrzymaniu rozwoju larw w 

organizmie żywiciela, 

organizmie żywiciela, 

prowadząc do powstania 

prowadząc do powstania 

tzw. 

tzw. 

larw drzemiących

larw drzemiących

 ( larwy L 4 ).

 ( larwy L 4 ).

 

 

 

 

 

 

Przyczyny –

Przyczyny –

 odporność 

 odporność 

śródzakaźna związana z 

śródzakaźna związana z 

obecnością dojrzałych nicieni, 

obecnością dojrzałych nicieni, 

pora roku ( jesień ), wiek 

pora roku ( jesień ), wiek 

zwierząt ( ponad 3 m-ce życia ), 

zwierząt ( ponad 3 m-ce życia ), 

fizjologiczny proces 

fizjologiczny proces 

przystosowawczy do przetrwania 

przystosowawczy do przetrwania 

niekorzystnych warunków w 

niekorzystnych warunków w 

zimnych porach roku 

zimnych porach roku 

– 

– 

odpowiednik diapauzy u owadów.

odpowiednik diapauzy u owadów.

 

 

 

 

2. Spring rise – wiosenny skok

2. Spring rise – wiosenny skok

Nagły wzrost liczby wydalanych jaj 

Nagły wzrost liczby wydalanych jaj 

na wiosnę skorelowany ze 

na wiosnę skorelowany ze 

znacznym wzrostem liczby postaci 

znacznym wzrostem liczby postaci 

dojrzałych pasożytów w wyniku 

dojrzałych pasożytów w wyniku 

ukończenia rozwoju przez larwy 

ukończenia rozwoju przez larwy 

drzemiące.

drzemiące.

Przyczyny –

Przyczyny –

 spadek odporności 

 spadek odporności 

i kondycji zwierząt, przestrojenia 

i kondycji zwierząt, przestrojenia 

hormonalne w związku z ciążami, 

hormonalne w związku z ciążami, 

wykotami i laktacjami.

wykotami i laktacjami.

 

 

 

 

Najbardziej niebezpieczny jest 

Najbardziej niebezpieczny jest 

„wiosenny skok” – powstaje 

„wiosenny skok” – powstaje 

wtedy znaczne zanieczyszczenie 

wtedy znaczne zanieczyszczenie 

pastwisk jajami pasożytów, co 

pastwisk jajami pasożytów, co 

stanowi poważne zagrożenie dla 

stanowi poważne zagrożenie dla 

młodych zwierząt, wypasanych w 

młodych zwierząt, wypasanych w 

danym roku po raz pierwszy !

danym roku po raz pierwszy !

 

 

 

 

3. Self cure – samowyleczenie

3. Self cure – samowyleczenie

Spontaniczne usunięcie 

Spontaniczne usunięcie 

pasożytów 

pasożytów 

z organizmu.

z organizmu.

Przyczyny –

Przyczyny –

 

 

tło immunologiczne, 

tło immunologiczne, 

stymulowane przez antygeny 

stymulowane przez antygeny 

wylinkowe

wylinkowe

 

 

(tj. metabolity uwolnione 

(tj. metabolity uwolnione 

podczas trzeciej linki larw 

podczas trzeciej linki larw 

pochodzących z superinwazji). 

pochodzących z superinwazji). 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Typy ostertagiozy:

Typ I – ostertagioza letnia

Występuje u cieląt w pierwszym 

sezonie pastwiskowym 

( urodzonych wiosną ). Zarażają 

się one masowo larwami, które 

przezimowały, lub pojawiły się po 

„skoku wiosennym” co prowadzi 

do wybuchu klinicznej postaci 

ostertagiozy w miesiącach letnich 

– utrata apetytu, biegunka z kałem 

koloru

 zielonego.

 

 

 

 

Typ II – ostertagioza zimowa

Typ II – ostertagioza zimowa

Występuje głównie w zimie lub 

Występuje głównie w zimie lub 

wczesną wiosną, tj. po dłuższym 

wczesną wiosną, tj. po dłuższym 

okresie od zakończenia sezonu 

okresie od zakończenia sezonu 

pastwiskowego 

pastwiskowego 

i to u cieląt jak i u krów. 

i to u cieląt jak i u krów. 

Występują obfite, wodniste 

Występują obfite, wodniste 

biegunki, wychudzenie, spadek 

biegunki, wychudzenie, spadek 

m.c., niedokrwistość, obrzęki.

m.c., niedokrwistość, obrzęki.

Śmiertelność jest zwykle większa 

Śmiertelność jest zwykle większa 

niż w ostertagiozie letniej.

niż w ostertagiozie letniej.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nematodirus sp.

Rodzina Molineidae

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Włosogłówki

Włosogłówki

  

Walcowate 

Walcowate 

ciało            

ciało            

zróżnicowane 

zróżnicowane 

na:

na:

-

część przednią – 

część przednią – 

cienką

cienką

-

 

 

część tylną – grubszą

część tylną – grubszą

Samiec ma spiralnie 

Samiec ma spiralnie 

zagięty tylny koniec 

zagięty tylny koniec 

ciała i jest krótszy od 

ciała i jest krótszy od 

samicy 

samicy 

 

 

 

 

Rozwój włosogłówek : 

Rozwój włosogłówek : 

postać 

postać 

inwazyjna – 

inwazyjna – 

jajo z larwą L 1

jajo z larwą L 1

              

              

zarażenie 

zarażenie 

per os

per os

               tylny 

               tylny 

odcinek jelita cienkiego – tutaj larwy 

odcinek jelita cienkiego – tutaj larwy 

opuszczają jaja           jelito ślepe i 

opuszczają jaja           jelito ślepe i 

okrężnica – tutaj larwy wnikają w 

okrężnica – tutaj larwy wnikają w 

błonę śluzową  

błonę śluzową  

aż do głębokości błony mięśniowej, 

aż do głębokości błony mięśniowej, 

gdzie po odbyciu 3 linek dojrzewają 

gdzie po odbyciu 3 linek dojrzewają 

płciowo.

płciowo.

wnikają do 

krypt

Lieberkühna

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Obraz kliniczny 
włosogłówczycy

Włosogłówki drażnią 

Włosogłówki drażnią 

mechanicznie i uszkadzają błonę 

mechanicznie i uszkadzają błonę 

śluzową jelita ( osobniki dorosłe 

śluzową jelita ( osobniki dorosłe 

oraz larwy ), są również 

oraz larwy ), są również 

hematofagami.

hematofagami.

Słaba inwazja przebiega 

Słaba inwazja przebiega 

bezobjawowo,

bezobjawowo,

przy silnych inwazjach występują 

przy silnych inwazjach występują 

biegunki, utrata apetytu, 

biegunki, utrata apetytu, 

niedokrwistość, osowienie, 

niedokrwistość, osowienie, 

znaczna utrata masy ciała.

znaczna utrata masy ciała.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wypadanie 

Wypadanie 

odbytnicy

odbytnicy

przy silnej 

przy silnej 

włosogłówczycy

włosogłówczycy