TAJEMNICE BAKTERII

Prezentacja dla IV-V klasy szkoły podstawowej

Małgorzata Stylo
dla Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska

CZYM JEST BAKTERIA???

•

Źródło:

 

www.e-instalacje.pl

 

Na wstępie można 

zapytać z 
czym kojarzą 
się dzieciom 
bakterie. Czy 
wiedzą gdzie 
występują, co 
robią?

BAKTERIA

Najstarszy i najprostszy 

organizm na Ziemi

Należy do królestwa

 prokariota

Nie posiada jądra 

komórkowego

Posiada małe rozmiary

1 m (10

-6

)

 

Organizm

 jednokomórkowy

Zasiedla wszystkie środowiska

wszędobylska

BUDOWA BAKTERII

•

Źródło: www.biolog.pl

 

Bakteria nie posiada 

jądra komórkowego

, 

a jej

 

kod genetyczny, 

instrukcja jak ma 
działać, jest  
umieszczona              
       w cytoplazmie,    
        substancji 
wypełniającej 
wnętrze komórki 
bakteryjnej.

Rybosomy 

slużą 
bakterii 
do 
produkcji 
bialek, 

       z których 

buduje 
swoja 
komórkę. 

DLACZEGO NIE LUBIMY 

BAKTERII???

•

Źródło: wiki.blender.org

 

ZŁE

BAKTERIE

Wywołują szereg chorób!

Takie bakterie to PATOGENY.

Pasożytują na ludziach  

i zwierzętach.

Choroby u ludzi:

angina, dżuma, cholera, tyfus,

gruźlica czy kiła.

Choroby u zwierząt:

wąglik, wibrioza czy gruźlica

zwierzęca.

Pasożytują na roślinach.

Mogą wpływać na mniejsze 

plony.

DLACZEGO POWINNIŚMY 

POLUBIĆ BAKTERIE???

DOBRE

BAKTERIE

Stanowią naturalną 

mikroflorę każdego organizmu 

( w naszym ciele jest 

ich ok. 2kg.)

Przykładem

 

dobrze zorganizowanej

grupy bakterii są bakterie jelitowe.

Chronią nasz organizm 

przed inwazją złych bakterii.

Biorą udział w  naturalnych 

procesach kiszenia, 

np. kapusty czy ogórków.

Są wykorzystywane przez człowieka 

przy produkcji witamin, antybiotyków,

serów, kefirów czy jogurtów.

TO JESZCZE NIE 

WSZYSTKO….

...bakterie biorą również 

udział

w kształtowaniu naszego 

środowiska.

Około 3,8 mld lat temu, 

w erze zwanej prekambrem,

 sinice Cyanobacteria wytworzyły tlen, 

stwarzając przy tym dogodne

warunki do dalszego rozwoju życia, 

ewolucji.

Tworzą złoża cennych surowców i skał, 

jak siarki, galeny, wapieni,

które człowiek może wydobywać

i przetwarzać.

•

Źródło: 

universe-review.ca/F11-monocell.htm

 

•

Źródłó: 
http://www.kurdesz.com/image/siarka3.jpg

•

Źródło: kopalniawiedzy.pl 

W prekambrze środowisko 

było beztlenowe, 

składało się głownie z 

azotu, siarki. Bakterie te 

wykorzystując azot i 

siarkę w swoim 

oddychaniu wytworzyły, 

jako produkt uboczny, 

tlen.

Podczas oddychania

i odżywiania się bakterii 

powstają związki 

chemiczne, które 

tworzą złoża różnych 

metali, skał. Bakterie 

umożliwiając szybsze 

powstawanie tych 

skał.

Biorą udział w rozkładzie 

materii organicznej, czyli

obumarłych szczątków 

roślinnych i zwierzęcych

Wykorzystywane są do biologicznego

oczyszczania ścieków 

w oczyszczalniach ścieków

•

źródło: http://uczenzklasa.gazeta.pl

•

Źródło: http://www.mpwik.wroc.pl

Gdyby nie bakterie (na przykładzie lasu) 

opadające liście, szczątki obumarłych 
roślin, martwe zwierzęta nagromadzały 
by się w lesie, tworząc z niego jedno 
wielkie wysypisko. Jednak dzięki 
bakteriom, które zjadają te szczątki (są 
destruentami w łańcuchu pokarmowym) 
tak nie jest.

Bakterie odżywiają się oraz oddychają 

wykorzystując różnorakie 
substancje, również takie, które są 
dla nas toksyczne czy 
niebezpieczne (np. substancje 
zawarte w ściekach – wodach 
zużytych

        i zanieczyszczonych przez 

działalność człowieka). Dlatego też 
tworzy się odpowiednie 
środowisko

        w oczyszczalniach ścieków dla 

tych bakterii, aby poprzez swoje 
odżywianie, oddychanie 
przemieniły toksyczne substancje 
w przyjazne i potrzebne

         w środowisku.

BAKTERIE POD MIKROSKOPEM

•

Źródło: http://www.magma.ca

•

Źródło: http://www.magma.ca

Streptococcus 

thermophilus

 

Można go spotkać w jogurtach, 

mleku.

Sauerkraut 

Nieszkodliwa bakteria 

występująca w jedzeniu.

BAKTERIE POD MIKROSKOPEM

Clostridium 

botulinum

Bakteria produkująca 

jad kiełbasiany,

 

zatruwająca pokarm

 .

•

Źródło: 

www.microbiology.univ.gda.pl/Ania/budowa.html

 

BAKTERIE POD MIKROSKOPEM

•

Źródło: www.magma.ca

•

Źródło: www.magma.ca

• Zespół bakterii 

występujących        
  na ludzkim 
języku.

• Zespół bakterii 

występujących    
    w moczu.

BAKTERIE POD MIKROSKOPEM

•

Źródło: http://www.bionotatki.pl

•

Źródło: www.magma.ca

Escherichia coli 

Między innymi żyje w jelicie 

ludzkim, produkuje tam 
witaminy B i K. Groźna dla 
innych układów naszego 
ciała.

Salmonella

Bakteria chorobotwórcza dla 

ludzi, powoduje zatrucia 
pokarmowe.

BAKTERIE są i złe i dobre.

Jednak więcej jest dobrych, bez których 

nasze życie na Ziemi wyglądałoby 

zupełnie inaczej lub w ogóle by nie 

istniało. 

BAKTERIE są naszymi nieodłącznymi 

towarzyszami w każdych środowiskach.

Choć tak małe, 

nie widoczne dla ludzkiego oka, 

pełnią bardzo ważną rolę w naszym życiu.

Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska

01-445 Warszawa, ul. Erazma Ciołka 13

tel./fax: (48) (22) 877 23 59 – 62

e-mail: nfos@nfos.org.pl

www.nfos.org.pl

NIP: 522-000-18-89

Członek 

Światowej Unii 

Ochrony Przyrody

Niniejsza prezentacja przygotowana została w ramach praktyk dla studentów

i absolwentów studiów przyrodniczych, odbywających się w Narodowej 
Fundacji Ochrony Środowiska.

Jej wykorzystywanie do celów edukacyjnych możliwe jest wyłącznie z 

podaniem źródła. Wykorzystywanie do innych celów, w tym zwłaszcza 
komercyjnych, wymaga każdorazowo zgody NFOŚ.