BIOC

BIOC

H

H

EMICZNE EFEKTY 

EMICZNE EFEKTY 

STRESU

STRESU

Anna Sądel

Anna Sądel

Maciej 

Maciej 

Urlik

Urlik

G

G

r. 6b

r. 6b

 

 

Stresor jako pewne

Stresor jako pewne

g

g

o 

o 

rodzaju bodziec posiada w 

rodzaju bodziec posiada w 

naszym or

naszym or

g

g

anizmie swoje 

anizmie swoje 

receptory. 

receptory. 

 

 

Dzięki nim uruc

Dzięki nim uruc

h

h

amia 

amia 

kaskadę procesów 

kaskadę procesów 

mającyc

mającyc

h

h

 na celu 

 na celu 

zmobilizowanie or

zmobilizowanie or

g

g

anizmu 

anizmu 

do utrzymania stałości 

do utrzymania stałości 

środowiska 

środowiska 

wewnętrzne

wewnętrzne

g

g

o.

o.

 

 

Pobudzona kora móz

Pobudzona kora móz

g

g

owa 

owa 

i ośrodki emocjonalne 

i ośrodki emocjonalne 

powodują zmianę 

powodują zmianę 

aktywacji ośrodkowyc

aktywacji ośrodkowyc

h

h

 

 

układów neuronalnyc

układów neuronalnyc

h

h

 

 

takic

takic

h

h

 jak: 

 jak: 

 

 



noradrener

noradrener

g

g

iczny,

iczny,



dopaminer

dopaminer

g

g

iczny,

iczny,



c

c

h

h

oliner

oliner

g

g

iczny,

iczny,



G

G

ABA-er

ABA-er

g

g

iczny,

iczny,



serotoninoer

serotoninoer

g

g

iczny

iczny



i opioidoer

i opioidoer

g

g

iczny.

iczny.

 

 

W konsekwencji 

W konsekwencji 

doc

doc

h

h

odzi do aktywacji 

odzi do aktywacji 

osi:

osi:



podwz

podwz

g

g

órze-przysadka-kora 

órze-przysadka-kora 

nadnerczy oraz

nadnerczy oraz



podwz

podwz

g

g

órze-układ 

órze-układ 

współczulny-rdzeń nadnerczy

współczulny-rdzeń nadnerczy

 

 

Wówczas kortykoliberyna CR

Wówczas kortykoliberyna CR

H

H

 

 

zostaje uwolniona z neuronów 

zostaje uwolniona z neuronów 

sekrecyjnyc

sekrecyjnyc

h

h

 podwz

 podwz

g

g

órza i 

órza i 

oddziałując na przysadkę 

oddziałując na przysadkę 

pobudza w niej syntezę:

pobudza w niej syntezę:



adrenokortykotropiny, 

adrenokortykotropiny, 



melanotropiny, 

melanotropiny, 



lipotropiny, 

lipotropiny, 



endorfiny i 

endorfiny i 



enkefaliny.

enkefaliny.

 

 

Endorfiny są odpowiedzialne za 

Endorfiny są odpowiedzialne za 

wiele c

wiele c

h

h

arakterystycznyc

arakterystycznyc

h

h

 dla 

 dla 

stresu objawów do któryc

stresu objawów do któryc

h

h

 

 

należą:

należą:



wzrost wydzielania prolaktyny i 

wzrost wydzielania prolaktyny i 

h

h

ormonu wzrostu, 

ormonu wzrostu, 



zmniejszenie wydzielania 

zmniejszenie wydzielania 

h

h

ormonów 

ormonów 

g

g

onadotropowyc

onadotropowyc

h

h

, 

, 



oraz zmniejszenie wrażliwości na 

oraz zmniejszenie wrażliwości na 

ból, co ma c

ból, co ma c

h

h

ronić or

ronić or

g

g

anizm przed 

anizm przed 

nadreakcją na stres.

nadreakcją na stres.

 

 

Kortykoliberyna stymuluje 

Kortykoliberyna stymuluje 

także wydzielanie innyc

także wydzielanie innyc

h

h

 

 

neuropeptydów 

neuropeptydów 

powodującyc

powodującyc

h

h

 wzrost 

 wzrost 

stężenia ACT

stężenia ACT

H

H

 i są to:

 i są to:



wazopresyna i 

wazopresyna i 



białko VIP.

białko VIP.

 

 

ACT

ACT

H

H

 zaś pobudza korę 

 zaś pobudza korę 

nadnerczy do produkcji 

nadnerczy do produkcji 

g

g

likokortykosteroidów, 

likokortykosteroidów, 

któryc

któryc

h

h

 poziom we krwi 

 poziom we krwi 

uważa się za miarę stresu.

uważa się za miarę stresu.

 

 

Kortykoliberyna pośrednio 

Kortykoliberyna pośrednio 

wpływa na układ współczulny 

wpływa na układ współczulny 

oraz rdzeń nadnerczy 

oraz rdzeń nadnerczy 

zwiększając uwalnianie:

zwiększając uwalnianie:



adrenaliny, 

adrenaliny, 



noradrenaliny, 

noradrenaliny, 



endorfin oraz 

endorfin oraz 



enkefalin.

enkefalin.

 

 

Reasumując, zwiększone 

Reasumując, zwiększone 

stężenie 

stężenie 

g

g

likokortykosteroidów, 

likokortykosteroidów, 

adrenaliny, noradrenaliny, 

adrenaliny, noradrenaliny, 

endorfin i enkefalin działa na 

endorfin i enkefalin działa na 

narządy efektorowe w obrębie 

narządy efektorowe w obrębie 

układu krążenia, oddec

układu krążenia, oddec

h

h

owe

owe

g

g

o, 

o, 

mięśniowe

mięśniowe

g

g

o 

o 

i innyc

i innyc

h

h

, zwiększając możliwości 

, zwiększając możliwości 

ener

ener

g

g

etyczne oraz 

etyczne oraz 

psyc

psyc

h

h

osomatyczne ustroju.

osomatyczne ustroju.

 

 

W reakcji na stres pewną 

W reakcji na stres pewną 

rolę odrywają także 

rolę odrywają także 

h

h

ormony tarczycy 

ormony tarczycy 

zwiększające metabolizm 

zwiększające metabolizm 

przysadki i innyc

przysadki i innyc

h

h

 

 

g

g

ruczołów endokrynnyc

ruczołów endokrynnyc

h

h

 

 

re

re

g

g

ulując tym samym ic

ulując tym samym ic

h

h

 

 

aktywność.

aktywność.

 

 

Stres inicjuje także 

Stres inicjuje także 

zmiany na poziomie 

zmiany na poziomie 

g

g

enetycznym, 

enetycznym, 

immunolo

immunolo

g

g

icznym, 

icznym, 

enzymatycznym i wielu 

enzymatycznym i wielu 

innyc

innyc

h

h

 warunkując tym 

 warunkując tym 

samym określone reakcje 

samym określone reakcje 

tkanek, narządów i całe

tkanek, narządów i całe

g

g

o 

o 

or

or

g

g

anizmu.

anizmu.

 

 

DZIĘKUJEMY

DZIĘKUJEMY