MÓZGOWA REPREZENTACJA MOWY

MÓZGOWA

REPREZENTACJA MOWY

Kaja Baczyńska, gr. 4

04 maja 2010 r.

LATERALIZACJA MÓZGU I JEJ

ZNACZENIE.

Lateralizacja,

inaczej

asymetria funkcjonalna,

jest to podział

pracy między obiema półkulami.

LEWA PÓŁKULA odbiera informacje z prawej części ciała i
prawego pola widzenia.

PRAWA PÓŁKULA odbiera informacje z lewej części ciała i
lewego pola widzenia.

Te zależności wynikają ze skrzyżowanych dróg nerwowych.

ALE !! Dzięki istnieniu SPOIDŁA WIELKIEGO (ciało modzelowate),
lewa i prawa półkula mogą między sobą wymieniać informacje.

ASYMETRIA DRÓG

WZROKOWYCH

Pole widzenia jest to dostrzegany w
danym momencie fragment otoczenia.

Drogi nerwowe od gałek ocznych do
kory mózgowej obu półkul przebiegają w
taki sposób, że lewa półkula widzi prawą
stronę świata, a prawa półkula lewą
stronę, bo :

Prawe pole widzenia lewa połowa
każdej siatkówki lewa półkula

Lewe pole widzenia prawa połowa
każdej siatkówki prawa półkula

ROZDZIELONY MÓZG

Komisurotomia:

•

jest to zabieg polegający na przecięciu spoidła wielkiego mózgu,

•

stosuje się go u osób cierpiących na ciężką epilepsję, nie

poddającą się leczeniu farmakologicznemu,

•

stanowi okazję do poznania roli obu półkul w różnorodnych

funkcjach psychicznych oraz w kierowaniu zachowaniem
człowieka.

ROZSZCZEPIONE PÓŁKULE:

RYWALIZACJA I

WSPÓŁPRACA.

• każda z półkul pacjenta po komisurotomii może przetwarzać
informacje i reagować niezależnie od drugiej.

• pacjent na zakupach brał jakiś produkt z półki jedną ręką, po
czym druga go odkładała.

• te konflikty pojawiają się tuż po operacji i z czasem ustępują, bo
mózg uczy się wykorzystywać mniejsze połączenia między
półkulami.

PRZEJAWY SPECJALIZACJI

PÓŁKULOWEJ - MOWA

LEWA PÓŁKULA:

• odseparowana lewa półkula wykazuje niewielkie deficyty
językowe zubożony język oraz spowolnione czytanie.

• wyłączną domeną lewej półkuli jest ekspresja mowy oraz
zdolności fonologiczne.

PRZEJAWY SPECJALIZACJI

PÓŁKULOWEJ - MOWA

PRAWA PÓŁKULA :

• rozumie stosunkowo proste zdania i może sterować
czynnościami adekwatnie do podanej na piśmie lub słownie
instrukcji w przypadku zdań zbyt długich lub
skomplikowanych gramatycznie, nie jest to możliwe.

• u niektórych osób są bardzo ograniczone zdolności
fonologiczne (umożliwiające wysłuchiwanie poszczególnych
dźwięków w słowie), lub nie ma ich wcale.

• zdolności gramatyczne mniejsze niż w lewej półkuli, ale na tyle
duże, żeby odróżnić zdanie poprawnie gramatycznie od
niepoprawnego kłopoty z rozumieniem treści.

• zasób słownika odpowiada wiekowi 10 lat

• rozumienie języka na 3-6 lat

• uszkodzenie prawej półkuli recepcyjna aprozodia
emocjonalna
aprozodia ekspresyjna
(ruchowa)

• jest niezbędna przy rozumieniu treści złożonych wypowiedzi,
historyjek, czy metafor

BADANIE DOMINACJI

PÓŁKULOWEJ DLA MOWY

1. PRÓBA WADY

- polega ona na wstrzykiwaniu prze lekarza

pacjentowi do tętnicy szyjnej amytal sodu, uspokajający środek
z grupy barbituranów. Lek przejściowo usypia jedną z półkul
mózgu, dzięki czemu można poznać funkcje drugiej, aktywnej
półkuli.

2. ROZDZIELNOUSZNA PREZENTACJA BODŹCÓW

SŁUCHOWYCH

(ang. dichotic listening test). Badanie polega

na tym, że przez słuchawki do każdego ucha podaje się
równocześnie inne słowo. Zadaniem osoby badanej jest ich
powtórzenie.

3. TEST LATENCJI NAZYWANIA PRZEDMIOTU

(ang. Object

naming latency task), w którym bada się szybkość nazywania
bodźców prezentowanych w lewym lub prawym polu widzenia.

4. NEUROOBRAZOWANIE

polega na rejestracji aktywności

mózgu podczas wykonywania przez osobę badaną wybranych
czynności mowy (słuchania lub mówienia).

OŚRODKI ODPOWIEDZIALNE

ZA FUNKCJE JĘZYKOWE

Ośrodek ruchowy mowy Broca:

• Znajduje się w tylnej części zakrętu czołowego dolnego,

• W dolnych częściach zakrętu przedśrodkowego i zakrętu

zaśrodkowego, znajduje się reprezentacja mięśni twarzy i
krtani zaangażowanych w proces artykulacji (powstawania
dźwięków).

• Uszkodzenie prowadzi do powstania afazji ruchowej.

Ośrodek czuciowy mowy Wernickiego:

• Znajduje się w tylnym odcinku zakrętu skroniowego górnego

i w części zakrętu skroniowego środkowego.

• Jest on niezbędny dla tzw. Słuchu fenomatycznego, czyli

zdolności odbioru dźwięków mowy ludzkiej (fonemów).

• Uszkodzenie prowadzi do powstania afazji czuciowej

(słuchowej).

U około 70% ludzi leworęcznych obszar mowy występuje,
podobnie jak u praworęcznych, w lewej półkuli, u pozostałych
znajduje się w półkuli prawej lub w obu półkulach.

Document Outline