Nakłucie jamy
Nakłucie jamy
opłucnej
opłucnej
czyli torakocenteza
czyli torakocenteza
Opracowali Łukasz Styrna i Ewa Szulc
Opracowali Łukasz Styrna i Ewa Szulc
Nakłucie jamy
Nakłucie jamy
opłucnej
opłucnej
czyli torakocenteza
czyli torakocenteza
Opracowali Łukasz Styrna i Ewa Szulc
Opracowali Łukasz Styrna i Ewa Szulc
Torakocenteza, czyli nakłucie
Torakocenteza, czyli nakłucie
klatki piersiowej -
klatki piersiowej -
wykonywane jest zarówno w
wykonywane jest zarówno w
celach diagnostycznych, jak i
celach diagnostycznych, jak i
leczniczych. Z jego pomocą
leczniczych. Z jego pomocą
usuwa się lub pobiera do
usuwa się lub pobiera do
dalszych badań próbkę płynu
dalszych badań próbkę płynu
zalegającego w jamie
zalegającego w jamie
opłucnej.
opłucnej.
Wskazania
Wskazania
1.
1.
Obecność płynu przesiękowego w jamie opłucnej
Obecność płynu przesiękowego w jamie opłucnej
(niewydolność krążenia, marskość wątroby,
(niewydolność krążenia, marskość wątroby,
hipoalbuminemia o różnej etiologii), z wyjątkiem
hipoalbuminemia o różnej etiologii), z wyjątkiem
sytuacji, która może wynikać z jasnego obrazu
sytuacji, która może wynikać z jasnego obrazu
klinicznego, np. niewydolności krążenia, w której
klinicznego, np. niewydolności krążenia, w której
płyn ustępuje po leczeniu diuretycznym;
płyn ustępuje po leczeniu diuretycznym;
2.
2.
Obecność płynu wysiękowego w jamie opłucnej
Obecność płynu wysiękowego w jamie opłucnej
(ok. 90%): zapalenie opłucnej na tle bakteryjnym,
(ok. 90%): zapalenie opłucnej na tle bakteryjnym,
w tym gruźliczym, wirusowym, grzybiczym, rak
w tym gruźliczym, wirusowym, grzybiczym, rak
płuca, nowotwory złośliwe opłucnej, toczeń
płuca, nowotwory złośliwe opłucnej, toczeń
rumieniowaty;
rumieniowaty;
3.
3.
Odma samoistna, zwłaszcza wentylacyjna;
Odma samoistna, zwłaszcza wentylacyjna;
4.
4.
Ropniak opłucnej.
Ropniak opłucnej.
Przygotowanie pacjenta
Przygotowanie pacjenta
1.
1.
Poinformowanie o sposobie zachowania się w
Poinformowanie o sposobie zachowania się w
czasie badania
czasie badania
2.
2.
Poinformowanie konieczności oddani moczu
Poinformowanie konieczności oddani moczu
3.
3.
Podanie (na zlecenie lekarza) środka
Podanie (na zlecenie lekarza) środka
przeciwkaszlowego
przeciwkaszlowego
4.
4.
Pomoc w przyjęciu prawidłowej pozycji:
Pomoc w przyjęciu prawidłowej pozycji:
5.
5.
Leżącej na boku z ręką odwiedzioną ku górze
Leżącej na boku z ręką odwiedzioną ku górze
6.
6.
Siedzącej z pochyleniem do przodu – kończyny
Siedzącej z pochyleniem do przodu – kończyny
górne oparte np. na stoliku
górne oparte np. na stoliku
7.
7.
Poinformowanie pacjenta, że po badaniu
Poinformowanie pacjenta, że po badaniu
powinien zostać w łóżku w pozycji wysokiej lub
powinien zostać w łóżku w pozycji wysokiej lub
półwysokiej (zgodnie z zaleceniami lekarza)
półwysokiej (zgodnie z zaleceniami lekarza)
Przygotowanie zabiegu
Przygotowanie zabiegu
Zestaw:
Zestaw:
1. Jałowy materiał opatrunkowy
1. Jałowy materiał opatrunkowy
2. Środki dezynfekujące
2. Środki dezynfekujące
3. Środek do znieczulenie miejscowego w
3. Środek do znieczulenie miejscowego w
aerozolu
aerozolu
4. Jałowe igły punkcyjne
4. Jałowe igły punkcyjne
5. 2 strzykawki 20ml
5. 2 strzykawki 20ml
6. Jałowe rękawiczki
6. Jałowe rękawiczki
7. Serweta z otworem
7. Serweta z otworem
8. Przylepiec
8. Przylepiec
9. Nożyczki
9. Nożyczki
10. Jałowe narzędzia chwytne
10. Jałowe narzędzia chwytne
11. Probówki na płyn z jamy opłucnej do badania
11. Probówki na płyn z jamy opłucnej do badania
Wykonanie zabiegu
Wykonanie zabiegu
Pielęgniarka:
Pielęgniarka:
1. Przygotowuje sprzęt
1. Przygotowuje sprzęt
2. Pomaga pacjentowi przyjąć ustaloną z lekarzem
2. Pomaga pacjentowi przyjąć ustaloną z lekarzem
pozycję
pozycję
3. Podaje lekarzowi kolejno narzędzia, przybory, zgodnie
3. Podaje lekarzowi kolejno narzędzia, przybory, zgodnie
z etapem badania
z etapem badania
4. Obserwuje pacjenta w czasie wykonywania nakłucia,
4. Obserwuje pacjenta w czasie wykonywania nakłucia,
podaje materiał opatrunkowy w celu założenia opatrunku
podaje materiał opatrunkowy w celu założenia opatrunku
5. Zabezpiecza płyn pobrany do badania i po
5. Zabezpiecza płyn pobrany do badania i po
zaopatrzeniu probówek w skierowanie je do laboratorium
zaopatrzeniu probówek w skierowanie je do laboratorium
6. Odwozi pacjenta do Sali i układa go w pozycji wysokiej
6. Odwozi pacjenta do Sali i układa go w pozycji wysokiej
lub półwysokiej
lub półwysokiej
7. Obserwuje pacjenta
7. Obserwuje pacjenta
8. Porządkuje sprzęt zgodnie z obowiązującymi zasadami
8. Porządkuje sprzęt zgodnie z obowiązującymi zasadami
Wykonanie zabiegu c.d.
Wykonanie zabiegu c.d.
Lekarz:
Lekarz:
1.
1.
Wyznacza miejsce wkłucia (VII przestrzeń międzyżebrowa
Wyznacza miejsce wkłucia (VII przestrzeń międzyżebrowa
w linii pachowej tylniej lub środkowej, po górnej krawędzi
w linii pachowej tylniej lub środkowej, po górnej krawędzi
żebra)
żebra)
2.
2.
Znieczula miejsce wkłucia
Znieczula miejsce wkłucia
3.
3.
Odkaża skórę w miejscu wkłucia
Odkaża skórę w miejscu wkłucia
4.
4.
Zabezpiecza przygotowane miejsce jałową serwetą
Zabezpiecza przygotowane miejsce jałową serwetą
5.
5.
Poleca pacjentowi wstrzymać oddech, wkłuwa igłę do jamy
Poleca pacjentowi wstrzymać oddech, wkłuwa igłę do jamy
opłucnej
opłucnej
6.
6.
Podłącza przygotowaną strzykawkę do igły i pobiera płyn
Podłącza przygotowaną strzykawkę do igły i pobiera płyn
do badania
do badania
7.
7.
Po pobraniu płynu ponownie poleca pacjentowi wstrzymać
Po pobraniu płynu ponownie poleca pacjentowi wstrzymać
oddech i po przyłożeniu do miejsca wkłucia jałowych
oddech i po przyłożeniu do miejsca wkłucia jałowych
gazików usuwa igłę z jamy opłucnej
gazików usuwa igłę z jamy opłucnej
8.
8.
umocowuje opatrunek przylepcem
umocowuje opatrunek przylepcem
przeciwwskazania
przeciwwskazania
1.
1.
Zaburzenia krzepnięcia;
Zaburzenia krzepnięcia;
2.
2.
Brak współpracy z chorym;
Brak współpracy z chorym;
3.
3.
Zakażenie ściany klatki piersiowej;
Zakażenie ściany klatki piersiowej;
4.
4.
Bardzo mała objętość płynu;
Bardzo mała objętość płynu;
5.
5.
Ropień płuca;
Ropień płuca;
6.
6.
Zgorzel płuca.
Zgorzel płuca.
Rola pielęgniarki
Rola pielęgniarki
Rola pielęgniarki polega głównie na
Rola pielęgniarki polega głównie na
przygotowaniu zestawu i pacjenta do
przygotowaniu zestawu i pacjenta do
zabiegu oraz asystowaniu w nim, a
zabiegu oraz asystowaniu w nim, a
także pielęgnacja chorego po.
także pielęgnacja chorego po.
Zadaniem pielegniarki jest też
Zadaniem pielegniarki jest też
obserwacja i niedopuszczenie do
obserwacja i niedopuszczenie do
powikłań.
powikłań.
Powikłania
Powikłania
lokalny ból
lokalny ból
odma opłucnowa
odma opłucnowa
krwawienie do jamy opłucnowej
krwawienie do jamy opłucnowej
odruch wazowagalny
odruch wazowagalny
zakażenie w miejscu wkłucia
zakażenie w miejscu wkłucia
ropniak opłucnej
ropniak opłucnej