Procedury łączności i 

współpracy w polskiej 

strefie SAR

Bartłomiej Kapłon

Kamil Jędruszczak

IV IRM

1.  Podstawy prawne.

• Zapewnienie działań mających na celu 

poszukiwanie i ratowanie życia na morzu oraz 

zwalczanie zagrożeń i zanieczyszczeń środowiska 

morskiego wynika z międzynarodowych 

Konwencji, których stroną jest Polska:

• Międzynarodowej Konwencji o poszukiwaniu i 

ratownictwie morskim sporządzonej w Hamburgu 

dnia 27 kwietnia 1979 roku (Konwencja SAR),

• Konwencji o ochronie środowiska morskiego 

obszaru Morza Bałtyckiego sporządzonej w 

Helsinkach dnia 9 kwietnia 1992 roku (Konwencja 

Helsińska).

1.  Podstawy prawne.

• W związku z powyższym powołano Morską 

Służbę Poszukiwania i Ratownictwa (zwaną 
Służbą SAR). Służba SAR jest państwową 
jednostką budżetową podległą ministrowi 
właściwemu do spraw gospodarki morskiej. 
Została ona powołana do życia, dnia 1 
stycznia 2002 roku postanowieniem 
Ustawy z dnia 9 listopada 2000 roku o 
bezpieczeństwie morskim (Dz.U. Nr 109, 
poz.1156, rozdział 5).

Polska Strefa SAR

Schemat struktury 

organizacyjnej MSPiR

2. Struktura polskich służb 

SAR.

W skład Morskiej Służby Poszukiwania i 
Ratownictwa wchodzą:

– pion ogólny - podporządkowany 

bezpośrednio Dyrektorowi MSPiR 

– pion operacyjny - podporządkowany 

Zastępcy Dyrektora ds. Operacyjnych

2. Struktura polskich służb 

SAR.

2. Struktura polskich służb 

SAR.

W skład pionów organizacyjnych 

wchodzą:

• w pionie ogólnym:

– Biuro Służb Pracowniczych
– Biuro Rachunkowości Finansowej 
– Biuro Techniki i Zaopatrzenia 
– Biuro Administracyjne 
– Samodzielne stanowiska pracy

2. Struktura polskich służb 

SAR.

• w pionie operacyjnym:

– Morskie Ratownicze Centrum 

Koordynacyjne 

– Wydział Poszukiwania i Ratownictwa 

Morskiego 

– Wydział Zwalczania Zagrożeń i 

Zanieczyszczeń na Morzu

Zakres działalności 

„Podstawowe zadania” 

• Utrzymanie ciągłej gotowości do 

przyjmowania i analizowania 
zawiadomień o zagrożeniu życia na 
morzu.

• Planowanie, prowadzenie i 

koordynowanie akcji poszukiwawczych 
i ratowniczych.

• Utrzymanie w gotowości sił i środków 

ratowania życia na morzu.

Zakres działalności 

„Podstawowe zadania”

• Współdziałanie podczas akcji ratowniczych z innymi 

jednostkami organizacyjnymi:

- Marynarką Wojenną;

- Strażą Graniczną;

- Państwową Strażą Pożarną;

- Policją;

- Służbą Zdrowia;

- Służbami Radiokomunikacyjnymi;

- Państwową Służbą Hydrologiczno-meteorologiczną;

- innymi systemami ratowniczymi na terenie kraju;

- innymi jednostkami zdolnymi do udzielania 

pomocy.

• Współdziałanie z odpowiednimi Służbami innych 

państw, w szczególności podczas akcji 

poszukiwawczych i ratowniczych.

Zwalczanie zagrożeń i 

zanieczyszczeń

„Podstawowe zadania” 

• Usuwanie z powierzchni morza rozlewów ropy 

naftowej, produktów ropopochodnych (oleje) oraz 

innych szkodliwych i niebezpiecznych substancji 

chemicznych powstałych w wyniku katastrof morskich.

• Poszukiwanie oraz wydobywanie zgubionych 

substancji szkodliwych i niebezpiecznych w 

opakowaniach.

• Awaryjne odładowywanie olejów oraz substancji 

chemicznych ze zbiornikowców.

• Zapobieganie przedostawania się olejów oraz 

substancji chemicznych do środowiska morskiego 

(likwidacja zagrożeń)

• Organizacja i koordynowanie akcji zwalczania 

zagrożeń oraz zanieczyszczeń środowiska morskiego.

Zwalczanie zagrożeń i 

zanieczyszczeń

„Podstawowe zadania” 

Bazy sprzętowo - materiałowe

GDYNIA

USTKA

ŚWINOUJŚCIE

Miejsce postoju statków w pogotowiu

GDYNIA

ŚWINOUJŚCIE

Gotowość do akcji 24 godziny na dobę.

Zestawienie jednostek 

ratowniczych

Zestawienie jednostek 

ratowniczych

Zestawienie jednostek 

ratowniczych

4. Dyslokacja i częstotliwości 

radiowe.

– MRCK – Gdynia, VHF Ch 16 & 11, VHF DSC Ch 

70 & 74;

– PCK – Świnoujście, VHF Ch 16 & 11, VHF DSC 

Ch 70 & 74;

– Współpracująca stacja nadbrzeżna – Witowo 

Radio, VHF Ch 16, VHF DSC Ch 70, MF/HF 
2187 kHz, MF/HF DSC 2187,5 kHz;

– Współpracująca stacja naziemna INMARSAT 

(1,6 GHz) – Psary – IOR, AOR-E;

– Współpracująca naziemna stacja COSPASS-

SARSAT (406 MHz) – Moskwa;

4. Dyslokacja i częstotliwości 

radiowe.

• Stacje ratownicze – Tolkmicko (jednostka 

pływająca), Sztutowo (jednostka pływająca i BSR) 

, Świbno (BSR), Górki Zachodnie (jednostka 

pływająca), Gdynia (jednostka pływająca, 

śmigłowce MW), Hel (jednostka pływająca), 

Władysławowo (jednostka pływająca i BSR),  

Łeba (jednostka pływająca i BSR), Ustka 

(jednostka pływająca i BSR), Darłowo (jednostka 

pływająca, BSR i śmigłowce MW), Kołobrzeg 

(jednostka pływająca i BSR),  Dziwnów (jednostka 

pływająca i BSR), Świnoujście (jednostka 

pływająca), Trzebież (jednostka pływająca).

5. Procedury łączności

• W przypadku zaistnienia konieczności 

wezwania pomocy, należy 
wykorzystać powyższe metody i 
zgodnie z ogólnie przyjętymi w 
GMDSS procedurami nadać 
wywołanie w niebezpieczeństwie. 
MRCK lub PCK po odebraniu sygnału 
powinno wyznaczyć właściwą stację 
ratowniczą do poprowadzenia akcji

Podstawowa struktura 

GMDSS

Podstawowa struktura 

GMDSS

Wywołanie w 

niebezpieczeństwie

DSC Distress Alert 

Wywołanie w niebezpieczeństwie jest nadawane w 

następujący sposób:

• Nadajnik DSC musi być nastawiony na 

częstotliwość 156.525 MHz kanał 70, 2187.5 kHz w 

paśmie MF;

• Jeżeli czas pozwala, wprowadzić: rodzaj zagrożenia, 

ostatnią znaną pozycję statku, czas, rodzaj dalszej 

komunikacji w niebezpieczeństwie; 

• Nadać wywołanie w niebezpieczeństwie;

• Przygotować się do dalszej łączności w 

niebezpieczeństwie przez nastrojenie radiotelefonu 

na częstotliwość 2182 kHz na MF, kanał 16 na VHF, 

podczas oczekiwania na potwierdzenie wywołania 

w niebezpieczeństwie.

Potwierdzenie odbioru 

wywołania w 

niebezpieczeństwie

• Statek, który odebrał wywołanie w niebezpieczeństwie 

innego statku powinien:

• Oczekiwać na potwierdzenie odbioru wywołania przez stację 

brzegową (2187.5 kHz na MF, kanał 70 na VHF;

• Przygotować się do odbioru dalszej komunikacji w 

niebezpieczeństwie przez dostrojenie odbiornika na te same 

pasmo, z której odebrano wywołanie (2182 kHz, kanał 16 na 

VHF)

• Potwierdzić odbiór wywołania  za pomocą radiotelefonu 

(2182 kHz, kanał 70):

• „MAYDAY”

• MMSI lub inna identyfikacja statku w niebezpiecz. X3

• „THIS IS”

• Syganł wywoławczy, nazwa lub inna identyfikacja własnego 

statku

• „RECEIVED MAYDAY”

Łączność w 

niebezpieczeństwie

• Łączność jest prowadzona na częstotliwości 

wskazanej przez statek w niebezpieczeństwie 

(2182 kHz, kanał 16 VHF) w następujący 

sposób:

• „MAYDAY”
• „this is”
• MMSI i sygnał wywoławczy
• Pozycja 
• Rodzaj zagrożenia i oczekiwana pomoc
• Inne informacje mogące pomóc w operacji 

SAR

THE END