Zapalenia Płuc

Zapalenie płuc-definicja



Proces zapalny toczący się w tkance płucnej

obwodowo od oskrzelika końcowego, który

powstaje w wyniku działania czynników

infekcyjnych: bakterii, wirusów, riketsji,

grzybów lub pasożytów



Def. WHO: choroba gorączkowa przebiegająca

z kaszlem oraz różnie nasilonymi zmianami

układu oddechowego potwierdzonymi

obecnością zmian radiologicznych, wywołana

przez czynniki zakaźne: bakterie, wirusy,

riketsje, grzyby, pierwotniaki

Podział zapaleń płuc



Klasyfikacja anatomiczna

- odoskrzelowe

- płatowe

- śródmiąższowe

Podział zapaleń płuc



Podział kliniczny

- pozaszpitalne zapalenie płuc- PZP

- szpitalne zapalenie płuc- SzZP

- zachłystowe zapalenie płuc

- zapalenie płuc u osób z

upośledzoną czynnością układu

odpornościowego

- nawracające zapalenie płuc

Pozaszpitalne zapalenie

płuc



PZP (domowe zapalenie płuc)-

postać zapalenia, które powstało w

warunkach domowych lub rozwinęło

się w szpitalu przed upływem 48

godz.

Szpitalne zapalenie płuc



SzZP-postać zapalenia, która rozwija

się w okresie dłuższym niż 48 godz.

od chwili przyjęcia do szpitala, po

wykluczeniu objawów, które mogłyby

sugerować początek procesu

zapalnego w płucach już w chwili

przyjęcia do szpitala

Drogi szerzenia się

zakażenia



inhalacyjna



aspiracyjna



krwionośna



przez ciągłość z otaczających tkanek

Czynniki sprzyjające

wystąpieniu zapaleń płuc



wiek



niedożywienie



alkoholizm



palenie tytoniu



choroby przyzębia, zła higiena jamy ustnej



narażenie na wziewanie pyłów



zaburzenia immunologiczne



współistnienie innych chorób



leczenie GKS

Etiologia zapaleń płuc- PZP



Pozaszpitalne zapalenie płuc:

- Streptococcus pneumoniae

- Haemophilus influenzae

- Staphylococcus aureus

- Moraxella catarrhalis

rzadko: Enterobacteriacae,

Klebsiella pneumoniae,

Pseudomonas aeruginosa

Etiologia zapaleń płuc-

SzZP



Bakterie tlenowe:

1.Psudomonas aeruginosa,

2.Escherichia coli,

3.Enterobacter,

4.Klebsiella pneumoniae

5.Acinetobacter

6. Serratia marcescens

7. Streptococcus pneumoniae

Etiologia zapaleń płuc-

SzZP



Bakterie beztlenowe

1.Bacteroides

2. Fusobacterium

rzadziej Peptococcus,

Peptostreptococcus, Actionomyces

Etiologia zapaleń płuc-

czynniki atypowe



bakterie: Mycoplasma pneumoniae,

Chlamydia pneumoniae, Legionella

pneumophila, Clamydia psittaci, Coxiella

Burnetti,



wirusy: Influenze, Parainfluenze,

Adenovirus, Varicella, RS, cytomegalovirus



inne dronoustroje: Francisella turalensis,

Pneumocystis carinii, Topxoplasma gondi

Rozpoznawanie zapaleń

płuc



badanie podmiotowe i przedmiotowe



badanie radiologiczne



badanie bakteriologiczne i

serologiczne

Rozpoznanie zapalenia

płuc



Objawy podmiotowe:

-gorączka

-osłabienie, bóle mięśni

-kaszel

-duszność

-bóle w klatce piersiowej

Rozpoznanie zapaleń

płuc



Badanie przedmiotowe

- zmiany osłuchowe

- powłóczenie klatki piersiowej po

stronie zmian

- tachycardia

- tachypnoe

- sinica

Rozpoznawanie zapaleń

płuc



Rtg klatki piersiowej- zacienienie z

powietrznym bronchogramem, płyn

w jamie opłucnej, drobno,

gruboplamiste zmiany

śródmiąższowe, obraz mlecznej

szyby



TK klatki piersiowej

Rozpoznanie zapaleń

płuc



B. bakteriologiczne:

- plwocina

◦

barwienie metodą Gramma (metoda

szybka,

wynik dodatni w 10%)

◦

posiew

- posiew krwi (mało czuła, należy wykonać

przed podaniem antybiotyku)

Rozpoznawanie zapaleń

płuc



B. serologiczne

-badanie miana przeciwciał przeciwko

określonym drobnoustrojom)

OWD, immunofluorescencja

bezpośrednia, test ELISA

- identyfikacja antygenu

ELISA, immunofluorescencja pośrednia

PCR, sondy genetyczne

Zapalenie płuc-

drobnoustroje typowe



początek nagły



gorączka >38 st. C, dreszcze



kaszel suchy, potem ze śluzowo-ropną

plwociną, ból w klatce piersiowej, duszność



b. przedmiotowe-osłuchowo:wzmożone

drżenie piersiowe, odgłos opukowy

stłumiony, początkowo trzeszczenia,

rzężenia



rtg: zacienienie segmentowe, płatowe

Zapalenie płuc –

drobnoustroje atypowe



początek mniej nagły



stany podgorączkowe <38 st. C



suchy męczący kaszel, ból gardła



bóle stawów, bóle mięśniowe, objawy ze

strony przewodu pokarmowego



b. przedmiotowe- skąpe objawy

osłuchowe



rtg: rozsiane zmiany naciekowe, zmiany

śródmiąższowe, obraz mlecznej szyby

PZP bakteryjne- Leczenie



Dobór antybiotyku zazwyczaj empiryczny

(b. podmiotowe, przedmiotowe, rtg)

leczenie z wyboru:

penicyliny, penicyliny z inhibitorem

laktamaz

cefalosporyny II generacji

leczenie alternatywne:

cefalosporyny II generacji, makrolidy, fluorochinolony

leczenie skojarzone – cefalosporyny II/III

generacji+aminoglikozydy lub makrolidy

podawane p.o

w szczególnych przypadkach- ciężkie zapalenie płuc, wiek

>60 lat

podawane i.v

Szpitalne zapalenie płuc



I grupa

zapalenie lekkie, średnio-ciężkie u

osób bez czynników ryzyka

cefalosporyny II/III g.,

fluorochinolony

Szpitalne zapalenie płuc



Grupa II

Chorzy z lekkiem lub średnio-ciężkim zapaleniem płuc z

czynnikami ryzyka

Leczenie skojarzone:

-chorzy po przebytej operacji brzusznej, z potwierdzonym

zachłyśnieciem (beztlenowce)-cefalosporyny II/III g.

+klindamycyna

-chorzy z cukrzycą, niewydolnością nerek, po przebytym

urazie głowy (Staphylococcus aureus MRSA)

+wankomycyna lub teikoplanina

-chorzy poddani terapii glikokortykosteroidami (Legionella)

+makrolid

-chorzy z chorobami przewlekłymi, przebywający w OIT,

GKS, wcześniejsza antybiotykoterapia (P.aeruginosa,

grzyby)- traktowani jak ciężkie zapalenie płuc

Szpitalne zapalenie płuc-

Leczenie

III grupa

Chorzy z ciężkim zapaleniem płuc, z czynnikami

ryzyka, późnym początkiem, sztucznie wentylowani

Najczęściej- P. aeruginosa, MRSA, Acinetobacter

Aminoglikozydy+penicyliny z inhibitorem

-laktamaz,

aminoglikozydy+cefalosporynyIIIg.,fluorochinolony

+ karbapenemy

+ monobaktamy

+ antybiotyki glikopeptydowe

(wankomycyna)

Czas trwania leczenia

zapaleń płuc



w dużej mierze zależy od czynnika etiologicznego



typowe zapalenie płuc ok.7-10 dni



„

atypowe” zapalenie płuc ok.14-21 dni



odpowiedź na leczenie: 48-72 godz.



ustępowanie objawów klinicznych (gorączka,

leukocytoza) -2-4 dni



Objawy fizykalne ustepuja zwykle w ciągu ok. 10

dni



Zmiany radiologiczne utrzymują się znacznie

dłużej typowe- 4tyg, atypowe- czasem > 6tyg.

Wskazania do leczenia

zapaleń płuc na OIT



niewydolność oddechowa w stopniu

wymagającym sztucznej wentylacji lub

tlenoterapii



szybka progresja radiologiczna,

zajęcie więcej niż jednego płata płuc,

pojawienie się jamy w nacieku



posocznica ze wstrząsem -RR <90/60

mmHg, konieczność stosowania amin

presyjnych dłużej niż 4 godz., diureza

<20ml/godz.

Wirusowe zapalenie płuc



wirusy grypy (A i B), paragrypy, RS,

adenowirusy, coxackie, koronawirusy



rzadko: wirus Ebstein-Barra, wirus

opryszczki, wirus cytomegalii



częste nadkażenia bakteryjne



łagodna postać- leczenie objawowe



leki p/wirusowe łagodzą przebieg

choroby ( amantadyna, rymantadyna)



w nadkażeniach bakteryjnych-

antybiotyki

Grzybicze zapalenie płuc



Candida albicans, Aspergillus

fumigatus, Cryptoccocus neoformans



często obraz radiologiczny

niecharakterystyczny



leczenie: amfoterycyna B,

intrakonazol

Zapalenie płuc –

Pneumocystis carinii



śródkomórkowy pasożyt



śródmiąższowe zapalenie płuc- rtg

rozsiane zmiany guzkowe



częste u osób chorych na AIDS



leczenie: kotrimoksazol,

pentamidyna, dapson

SARS- ciężki ostry zespół

oddechowy



Pierwszy raz wykryto w Chinach w lutym 2003



Czynnik etiologiczny- prawdopodobnie wirus

SARS-coV z rodziny Coronaviride



Przebiega z objawami „atypowego” zapalenia

płuc, szybko prowadzi do niewydolności

oddechowej



Leczeni przyczynowe nie jest znane, zalecane

leki p/wirusowe, glikokortykosteroiy, antybiotyki



Zgodnie z zaleceniami WHO- obowiązek

poddania się badaniom, leczeniu i kwarantannie

osób podejrzanych o SARS

Document Outline