background image

1

Jacek Sierzputowski

Choroby naczyniowe układu  
nerwowego

UDAR MÓZGU

background image

2

Podział 

• Niedokrwienny
• Krwotoczny

 śródmózgowy

       podpajęczynówkowy

background image

3

Udar mózgu niedokrwienny- rozległy zawał mózgu w obszarze tętnicy 

Udar mózgu niedokrwienny- rozległy zawał mózgu w obszarze tętnicy 

środkowej mózgu z masywnym obrzękiem półkuli i towarzyszącym 

środkowej mózgu z masywnym obrzękiem półkuli i towarzyszącym 

przemieszczeniem struktur środkowych (strzałka) 

przemieszczeniem struktur środkowych (strzałka) 

background image

4

background image

5

Udar mózgu niedokrwienny

• Nagłe przerwanie dopływu krwi i 

ostre niedotlenienie 
zaopatrywanej części mózgu.

background image

6

Udar mózgu niedokrwienny

• Patogeneza

Pierwotnie naczyniowa.

• Etiologia 

-zakrzepowa
-zatorowa

1. MIAŻDŻYCA 

Powoduje udar o 
mechanizmie zakrzepowym 
w obrębie dużych tętnic 
zewnątrzczaszkowych 
(przede wszystkim tętnic 
szyjnych) lub 
wewnątrzczaszkowych.

2. ZATOROWOŚĆ SERCOWA

Zazwyczaj udar pochodzi z fragmentów 
pękniętej blaszki miażdżycowej, które 
umiejscawiają się w świetle wąskiego 
naczynia. Źródłami zatoru najczęściej 
są: 

Miejsce podziału tętnicy szyjnej 
wspólnej.

Akinetyczny odcinek mięśnia 
sercowego 

(po zawale, w migotaniu 

przedsionków)

3. LIPOHIALINOZA

Proces zwyrodnieniowy  dotyczący 
drobnych tętnic przeszywających 
(tt soczewkowo-prążkowiowe),  
zaopatrujących głębokie struktury 
mózgowia.

4. ZABURZENIA 
HEMODYNAMICZNE

Spadek rzutu minutowego 
serca(AF, OZW)

Nadmierny wzrost lub spadek BP

background image

7

background image

8

• Objawy

Grupa I – 

NIEDOWŁADY

-jednostronny
-obustronny
-ruchowy
-czuciowy
-mieszany

Udar mózgu niedokrwienny

background image

9

• Objawy

Grupa II – 

ZABURZENIA WIDZENIA

-ubytki w polu widzenia

Grupa III – 

ZABURZENIA MOWY

-dysfazja
-afazja

Udar mózgu niedokrwienny

We wszystkich grupach:

DEFICYTY CZYNNOŚCI 
KOROWEJ

-dezorientacja

-utrata przytomności

Zaburzenia tworzenia 
struktur językowych w 
postaci organizowania 
głosek w słowa i zdania

-ruchowa

-odbiorcza 
(czuciowa)

background image

10

• Patofizjologia

1. Niewydolność krążenia mózgowego 

prowadzi do deficytu 

energetycznego. 

2. Zaburzenia metaboliczne  powodują 

obrzęk mózgu 

(NAWET NIEWIELKI, OKOŁOOGNISKOWY 

OBRZĘK TKANKI POGŁĘBIA NIEDOKRWIENIE).

3. Obrzęk prowadzi do wzrostu 

ciśnienia śródczaszkowego 

(POWODUJE TO 

OBNIŻENIE MÓZGOWEGO CIŚNIENIA PERFUZYJNEGO, SPADEK 

PRZEPŁYWU MÓZGOWEGO, ZMNIEJSZENIE OBJĘTOŚCI KRWI W MÓZGU, 

WYDŁUŻENIE CZASU KRĄŻENIA MÓZGOWEGO AŻ DO JEGO 

ZATRZYMANIA).

Deficyt energetyczny 

Deficyt energetyczny 

upośledza

upośledza

czynności a jeśli jest 

czynności a jeśli jest 

znaczny,

znaczny,

powoduje nieodwracalne

powoduje nieodwracalne

uszkodzenie tkanki 

uszkodzenie tkanki 

mózgowej.

mózgowej.

Udar mózgu niedokrwienny

background image

11

background image

12

Udar mózgu krwotoczny

• Wynaczynienie krwi do 

przestrzeni podpajęczynówkowej 
lub śródmiąższowej mózgu.

background image

13

• Patogeneza

Pierwotnie naczyniowa

• Etiologia

-pęknięcie tętniaka
-uraz
-nieprawidłowości anatomiczne naczyń 

mózgowych

 

Udar mózgu krwotoczny

3. LIPOHIALINOZA

Niekiedy w trakcie zamknięcia 
światła naczynia, dochodzi do 
jego pęknięcia.

1. MIAŻDŻYCA

Wpływa destrukcyjnie na 
ścianę naczynia 
tętniczego

2. NADCIŚNIENIE TĘTNICZE

Niekontrolowane skoki ciśnienia są 
bezpośrednią przyczyną pękania 
ściany naczynia zmienionego 
miażdżycowo, szczególnie u 
pacjentów w wieku podeszłym

4. CHOROBY NACZYŃ

Zapalenie naczyń w przebiegu 
RZS

Toczeń rumieniowaty układowy
Guzkowe zapalenie tętnic
inne

background image

14

• Objawy 

• Krwawienie podpajęczynówkowe
-sztywność karku 

(objawy oponowe)

-zasłabniecie, omdlenie
-drgawki
-senność
-objawy ogniskowe 

(niedowłady, zaburzenia mowy, 

zaburzenia wzrokowe)

-utrata świadomości

Udar mózgu krwotoczny

background image

15

• Objawy

• Krwotok śródmiąższowy
-ból głowy
-afazja
-wymioty
-bradykardia
-ubytkowe objawy ogniskowe
-śpiączka

Udar mózgu krwotoczny

Objawy kliniczne krwotoku 
śródmiąższowego, zwykle są 
łagodniejsze.

background image

16

Patofizjologia

1. Po pęknięciu ściany naczynia 

mózgowego dochodzi do wydostania 

się krwi poza łożysko naczyniowe.

2. Krew niszczy tkankę mózgową 

(KREW 

PRZEDOSTAJE SIĘ RÓWNIEŻ DO PŁYNU MÓZGOWO – RDZENIOWEGO).

3. Wzrastające wewnątrz ogniska 

krwotocznego ciśnienie powoduje 

ucisk na otaczające naczynia.

4. Prowadzi to do niedokrwienia i 

dalszego uszkadzania.

5. Szybko wynaczynająca się krew 

powoduje niedokrwienie całego 

mózgu.

6. Powstaje obrzęk mózgu 

( TWORZY SIĘ ZESPÓŁ 

WZMOŻONEGO CIŚNIENIA ŚRÓDCZASZKOWEGO).

Udar mózgu krwotoczny

background image

17

• Czynniki ryzyka

-nadciśnienie tętnicze
-cukrzyca
-choroby serca
-zaburzenia lipidowe
-palenie tytoniu
-czynniki dziedziczne
-otyłość i dieta
-doustne środki antykoncepcyjne

Udar mózgu niedokrwienny

Udar mózgu krwotoczny

background image

18

Postępowanie w udarze 

krwotocznym

• Obniżanie ciśnienia wewnątrzczaszkowgo.

-drożność dróg oddechowych.
-prawidłowa wentylacja.
-umiarkowana hiperwentylacja PCO

2

 30-35 mmHg.

-ułożenie z uniesieniem głowy (tułowia) 30

o

.

-ochładzanie głowy.
-podaż leków moczopędnych i hiperosmotycznych, po uprzednim wypełnieniu 

łożyska naczyniowego.

-drenaż płynu mózgowo-rdzeniowego.
-leczenie objawowe.

• leczenie w warunkach zapewniających 

konsultację neurochirurga i neurologa.

• Intensywne monitorowanie pacjenta.
• Pacjenci z krwawieniem podpajęczym 

wymagają pilnej interwencji neurochirurgicznej

background image

19

Postępowanie w udarze 

niedokrwiennym

• Zapewnienie drożności dróg 

oddechowych.

• Prawidłowa wentylacja płuc.
• Wspomaganie krążenia, jeśli BP 

<180 mmHg.

• Należy rozpatrzyć terapię 

trombolityczną, która może być 
wdrożona do 3 godzin od udaru          

(w wybranych przypadkach do 6 godzin).

Kontrolowanie ciśnienia 
krwi i leczenie tylko w 
przypadku dużego 
wzrostu, tj. powyżej 220 
mmHg sys i powyżej 120 
mmHg diast.

UWAGA!!!

Nagły spadek ciśnienia krwi 
zmniejsza perfuzję w 
niedotlenionym mózgu!!

Ośrodki leczenia udarów i 
proponowane wytyczne!

background image

21

Zwalczanie nadciśnienia 
śródczaszkowego

Ochrona przed hipoksją i hiperkarbią.

Ochrona przed hipoksją i hiperkarbią.

Ochrona przed hipotensją.

Ochrona przed hipotensją.

Kontrolowana hiperwentylacja (PaCO2=30 

Kontrolowana hiperwentylacja (PaCO2=30 

– 33 mmHg)

– 33 mmHg)

Drenaż żylny – uniesienie głowy do 15 – 30

Drenaż żylny – uniesienie głowy do 15 – 30

- unikanie zginania szyi

- unikanie zginania szyi

- zapobieganie wzrostowi ciśnienia w klatce 

- zapobieganie wzrostowi ciśnienia w klatce 

piersiowej

piersiowej

Fizjologi


Document Outline