background image

 

 

Zdrowie 

Zdrowie 

a

a

   

   

Choroba 

Choroba 

psychiczne     

psychiczne     

 

 

psychiczna

psychiczna

background image

 

 

Zdrowie psychiczne

Zdrowie psychiczne

Jedni uważają, że zdrowiem psychicznym 

Jedni uważają, że zdrowiem psychicznym 

jest wszystko to, co nie jest chorobą. Inni 

jest wszystko to, co nie jest chorobą. Inni 

twierdzą, że jest ono czymś więcej niż tylko 

twierdzą, że jest ono czymś więcej niż tylko 

brakiem zaburzeń - jest szczególnie dobrym 

brakiem zaburzeń - jest szczególnie dobrym 

stanem samopoczucia. Zdrowie psychiczne 

stanem samopoczucia. Zdrowie psychiczne 

bywa określane według norm statystycznych 

bywa określane według norm statystycznych 

jako zdrowie przeciętne. Są także zwolennicy 

jako zdrowie przeciętne. Są także zwolennicy 

pojmowania tego stanu jako pewnego 

pojmowania tego stanu jako pewnego 

rodzaju ideału, który powinien 

rodzaju ideału, który powinien 

reprezentować człowiek, aby można go było 

reprezentować człowiek, aby można go było 

uznać za zdrowego psychicznie. 

uznać za zdrowego psychicznie. 

background image

 

 

Czynniki niezbędne do 

Czynniki niezbędne do 

zachowania zdrowia 

zachowania zdrowia 

psychicznego. 

psychicznego. 

Z pewnością łatwiej zachować zdrowie, jeśli się 

Z pewnością łatwiej zachować zdrowie, jeśli się 

nie jest obciążonym tym, co się zdobyło w 

nie jest obciążonym tym, co się zdobyło w 

procesie rozwoju psychicznego i wychowania, 

procesie rozwoju psychicznego i wychowania, 

gdy człowiek nie ma przykrego bagażu 

gdy człowiek nie ma przykrego bagażu 

rozmaitych wspomnień, złych doświadczeń, 

rozmaitych wspomnień, złych doświadczeń, 

urazów, które rzutują na późniejsze 

urazów, które rzutują na późniejsze 

mechanizmy radzenia sobie w trudnych 

mechanizmy radzenia sobie w trudnych 

sytuacjach. Łatwiej jest być zdrowym również 

sytuacjach. Łatwiej jest być zdrowym również 

bez obciążeń odziedziczonych, związanych z 

bez obciążeń odziedziczonych, związanych z 

wyposażeniem genetycznym - mam tu na myśli 

wyposażeniem genetycznym - mam tu na myśli 

zarówno cechy biologiczne, jak i dziedziczenie 

zarówno cechy biologiczne, jak i dziedziczenie 

społeczne, czyli przejmowanie od środowiska 

społeczne, czyli przejmowanie od środowiska 

takich doświadczeń, które utrudnia znalezienie 

takich doświadczeń, które utrudnia znalezienie 

właściwych rozwiązań.

właściwych rozwiązań.

background image

 

 

Można więc stwierdzić, że na 

Można więc stwierdzić, że na 

zachowanie zdrowia psychicznego rzutuje 

zachowanie zdrowia psychicznego rzutuje 

z jednej strony to, co człowiek nosi w 

z jednej strony to, co człowiek nosi w 

swoim doświadczeniu i biologicznym, i 

swoim doświadczeniu i biologicznym, i 

społecznym, z drugiej natomiast to, czego 

społecznym, z drugiej natomiast to, czego 

nauczył się doświadczać i rozwiązywać w 

nauczył się doświadczać i rozwiązywać w 

okresie rozwoju psychicznego - od 

okresie rozwoju psychicznego - od 

wczesnego dzieciństwa, po wiek dojrzały, 

wczesnego dzieciństwa, po wiek dojrzały, 

a nawet później 

a nawet później 

background image

 

 

Na pewno będzie to nadmierne uproszczenie, 

Na pewno będzie to nadmierne uproszczenie, 

ale jeśli człowiek ma kochającą, lecz 

ale jeśli człowiek ma kochającą, lecz 

wymagającą pracy i zaangażowania rodzinę, 

wymagającą pracy i zaangażowania rodzinę, 

dobre kontakty w środowisku szkolnym, 

dobre kontakty w środowisku szkolnym, 

rówieśniczym, to wówczas jego szanse na 

rówieśniczym, to wówczas jego szanse na 

zachowanie zdrowia psychicznego w okresie 

zachowanie zdrowia psychicznego w okresie 

dojrzałym są znacznie większe niż tej osoby, 

dojrzałym są znacznie większe niż tej osoby, 

która po drodze do dojrzałości doznaje 

która po drodze do dojrzałości doznaje 

rozmaitych urazów, nie ma szans nauczyć się 

rozmaitych urazów, nie ma szans nauczyć się 

adekwatnych sposobów radzenia sobie w 

adekwatnych sposobów radzenia sobie w 

trudnych sytuacjach.

trudnych sytuacjach.

background image

 

 

Profilaktyka nad zdrowiem 

Profilaktyka nad zdrowiem 

psychicznym

psychicznym

O ile założenia profilaktyki w 

O ile założenia profilaktyki w 

odniesieniu do innych działów medycyny 

odniesieniu do innych działów medycyny 

są proste, to w stosunku do problemu 

są proste, to w stosunku do problemu 

zdrowia i zaburzeń psychicznych są 

zdrowia i zaburzeń psychicznych są 

znacznie bardziej skomplikowane. W 

znacznie bardziej skomplikowane. W 

większości przypadków nie wiemy 

większości przypadków nie wiemy 

wszystkiego o przyczynach tych zaburzeń, 

wszystkiego o przyczynach tych zaburzeń, 

ale możemy być pewni, że są one bardzo 

ale możemy być pewni, że są one bardzo 

złożonej natury. Z tego powodu wszelkie 

złożonej natury. Z tego powodu wszelkie 

programy zapobiegania są bardzo trudne. 

programy zapobiegania są bardzo trudne. 

background image

 

 

Profilaktyka zależy więc tyleż od 

Profilaktyka zależy więc tyleż od 

człowieka, który się może tak czy inaczej 

człowieka, który się może tak czy inaczej 

zachowywać, jak od tego, czego 

zachowywać, jak od tego, czego 

środowisko biologiczne i społeczne 

środowisko biologiczne i społeczne 

dostarczy mu w ramach procesu 

dostarczy mu w ramach procesu 

wychowywania, kształtowania jego osoby.

wychowywania, kształtowania jego osoby.

background image

 

 

Choroba psychiczna

Choroba psychiczna

Choroba psychiczna to stan, w którym dochodzi 

Choroba psychiczna to stan, w którym dochodzi 

do zatarcia wyraźnej granicy między światem 

do zatarcia wyraźnej granicy między światem 

realnym a światem urojeń i halucynacji, to stan 

realnym a światem urojeń i halucynacji, to stan 

rozbicia granic własnego "ja", któremu 

rozbicia granic własnego "ja", któremu 

towarzyszą poważne zaburzenia emocjonalne.

towarzyszą poważne zaburzenia emocjonalne.

Choroba wiąże się z potrzebą wycofywania się z 

Choroba wiąże się z potrzebą wycofywania się z 

dotychczasowych kontaktów społecznych, które 

dotychczasowych kontaktów społecznych, które 

stają się zbyt obciążające. W izolacji pacjent 

stają się zbyt obciążające. W izolacji pacjent 

stara się odzyskać utracony wpływ na własne 

stara się odzyskać utracony wpływ na własne 

życie, bezskutecznie poszukuje przyczyny 

życie, bezskutecznie poszukuje przyczyny 

głębokiej depresji lub nagłych zmian nastroju. 

głębokiej depresji lub nagłych zmian nastroju. 

background image

 

 

Najczęstsze przyczyny 

Najczęstsze przyczyny 

zaburzeń psychicznych 

zaburzeń psychicznych 

W większości poważniejszych zaburzeń, mamy do 

W większości poważniejszych zaburzeń, mamy do 

czynienia z tak złożoną etiologią, że trudno 

czynienia z tak złożoną etiologią, że trudno 

wyważyć proporcje. Na przykład schizofrenia, 

wyważyć proporcje. Na przykład schizofrenia, 

choroba uważana za głębokie zaburzenie procesu 

choroba uważana za głębokie zaburzenie procesu 

integracji psychicznej, nie jest uwarunkowana 

integracji psychicznej, nie jest uwarunkowana 

wyłącznie czynnikami biologicznymi, choć być 

wyłącznie czynnikami biologicznymi, choć być 

może odgrywają one decydującą rolę. Coraz 

może odgrywają one decydującą rolę. Coraz 

lepiej je poznajemy i dostrzegamy rozmaite 

lepiej je poznajemy i dostrzegamy rozmaite 

uwarunkowania, dawniej nie dostrzegane. Ale 

uwarunkowania, dawniej nie dostrzegane. Ale 

czynniki biologiczne nie muszą się uaktywnić w 

czynniki biologiczne nie muszą się uaktywnić w 

postaci zaburzenia. Jeśli nie dołączą do nich 

postaci zaburzenia. Jeśli nie dołączą do nich 

rozmaite czynniki środowiskowe, napięcia, 

rozmaite czynniki środowiskowe, napięcia, 

sytuacje stresowe, człowiek z podatnością 

sytuacje stresowe, człowiek z podatnością 

biologiczną może przeżyć spokojnie udane życie.

biologiczną może przeżyć spokojnie udane życie.

background image

 

 

Mówi się czasem o tym, że człowiek ze 

Mówi się czasem o tym, że człowiek ze 

skłonnością do zachorowania na te głębsze 

skłonnością do zachorowania na te głębsze 

zaburzenia psychiczne nosi w sobie także coś, co 

zaburzenia psychiczne nosi w sobie także coś, co 

się nazywa podatnością na zranienie, jakiś rodzaj 

się nazywa podatnością na zranienie, jakiś rodzaj 

uwrażliwienia. Ono też nie musi się zrealizować w 

uwrażliwienia. Ono też nie musi się zrealizować w 

postaci choroby, choć trudne warunki życiowe 

postaci choroby, choć trudne warunki życiowe 

często stanowią dla człowieka tak duże 

często stanowią dla człowieka tak duże 

obciążenie, że przy zmniejszonej możliwości 

obciążenie, że przy zmniejszonej możliwości 

swobodnego radzenia sobie z problemami nie jest 

swobodnego radzenia sobie z problemami nie jest 

w stanie im podołać.

w stanie im podołać.

background image

 

 

Większość zaburzeń, o których tu mówiliśmy, 

Większość zaburzeń, o których tu mówiliśmy, 

chętnie nazywanych dawniej nerwicowymi, 

chętnie nazywanych dawniej nerwicowymi, 

czy też zaburzeniami osobowości, właściwie 

czy też zaburzeniami osobowości, właściwie 

wypływa głównie z doświadczeń człowieka. 

wypływa głównie z doświadczeń człowieka. 

Mniej z wyposażenia biologicznego, a bardziej 

Mniej z wyposażenia biologicznego, a bardziej 

z tego, czego doświadcza on w życiu. Jeżeli 

z tego, czego doświadcza on w życiu. Jeżeli 

proces wzrastania, wychowywania w rodzinie, 

proces wzrastania, wychowywania w rodzinie, 

w szkole, w grupach rowieśniczych nie 

w szkole, w grupach rowieśniczych nie 

przebiega prawidłowo, tylko ulega jakimś 

przebiega prawidłowo, tylko ulega jakimś 

wypaczeniom, to mogą one potem rzutować 

wypaczeniom, to mogą one potem rzutować 

na funkcjonowanie w życiu dorosłym. 

na funkcjonowanie w życiu dorosłym. 

background image

 

 

Grupy narażone na choroby 

Grupy narażone na choroby 

psychiczne

psychiczne

W stosunku do niektórych zaburzeń występują 

W stosunku do niektórych zaburzeń występują 

różne zależności, np. depresje na ogół zdarzają się 

różne zależności, np. depresje na ogół zdarzają się 

częściej u kobiet, schizofrenia i inne rodzaje 

częściej u kobiet, schizofrenia i inne rodzaje 

ciężkich zaburzeń bardzo często dotykają ludzi 

ciężkich zaburzeń bardzo często dotykają ludzi 

młodych, startujących w dojrzałe życie, i to 

młodych, startujących w dojrzałe życie, i to 

częściej młodych mężczyzn, ale i kobiet w 

częściej młodych mężczyzn, ale i kobiet w 

późniejszym wieku. Generalnie rzecz biorąc, 

późniejszym wieku. Generalnie rzecz biorąc, 

problemy zaburzeń zdrowia psychicznego dotykają 

problemy zaburzeń zdrowia psychicznego dotykają 

obu płci i ludzi w różnym wieku, mają tylko inny 

obu płci i ludzi w różnym wieku, mają tylko inny 

charakter.

charakter.

Badania wskazują, że w Polsce w pierwszej połowie 

Badania wskazują, że w Polsce w pierwszej połowie 

lat 90. miał miejsce kryzys samopoczucia 

lat 90. miał miejsce kryzys samopoczucia 

psychicznego społeczeństwa, w związku z 

psychicznego społeczeństwa, w związku z 

ówczesnymi przemianami. Nastąpił np. wzrost 

ówczesnymi przemianami. Nastąpił np. wzrost 

liczby samobójstw. To już się uspokoiło lub nabrało 

liczby samobójstw. To już się uspokoiło lub nabrało 

charakteru bardziej lokalnego. 

charakteru bardziej lokalnego. 


Document Outline