Choroby jelit i zespoły 

złego wchłaniania

Zespół złego wchłaniania 

• Stan wynikający z nieprawidłowego 

trawienia i wchłaniania składników 
odżywczych w przewodzie 
pokarmowym.

• Może występować w przebiegu wielu 

chorób.

Zespół złego wchłaniania

   Może dotyczyć jednego lub wielu 

składników odżywczych

   Może doprowadzić do niedożywienia i 

różnego rodzaju niedokrwistości!

Zespół złego wchłaniania 

-przyczyny

• Infekcyjne, np. biegunka podróżnych, pasożyty

• Nieprawidłowości w budowie błony śluzowej, 

np. celiakia, nietolerancja mleka krowiego

• Choroby zapalne jelit – wrzodziejące zapalenie 

jelita grubego, choroba Leśniowskiego i 
Crohna

ZZW - przyczyny

• Zaburzenia trawienia, np. przewlekłe 

zapalenie trzustki, rak trzustki

• Zaburzenia wydzielania żółci, np. 

żółtaczka mechaniczna

ZZW- przyczyny c.d.

• Nieprawidłowości anatomiczne, np. 

przetoki, zwężenia jelit, uchyłki, 
popromienne zapalenie jelit

• Niedobory enzymów, np. laktazy

• Związane z innymi chorobami układowymi 

zajmującymi układ pokarmowy, np. 
niedoczynność i nadczynność tarczycy

 

 

Wrzodziejące zapalenie 

jelita grubego

(WZJG)

Wrzodziejące zapalenie jelita 

grubego

• Rozlane zapalenie odbytnicy lub 

odbytnicy i okrężnicy prowadzące w 
niektórych przypadkach do 
powstawania owrzodzeń

• Niewyjaśniona etiologia

Objawy

• Biegunka i domieszka krwi w stolcu – 

pierwsze i najczęstsze objawy, ale:

• Jeśli choroba ograniczona jest do 

odbytnicy – rytm wypróżnień prawidłowy, 

   a nawet zaparcie-wtedy krwawienie jest 

jedynym objawem

• Osłabienie, chudnięcie

• W najcięższych rzutach: 

odwodnienie, tachykardia, obrzęki, 
ból brzucha, gorączka

Przebieg naturalny choroby

• Przewlekły, z ostrymi rzutami i remisjami

• Czynniki wywołujące rzuty: stres, zmiana żywienia, 

leczenie antybiotykami

    Rzuty: lekkie: <= 4 stolce /d, z małą domieszką krwi;
   
    ciężkie: >= 6 wypróżnień na dobę z dużą domieszką 

krwi, gorączka, tachykardia, niedokrwistość; 

  
    umiarkowane: cechy pośrednie między rzutami 

lekkimi i ciężkimi

Rozpoznanie:

• Rektosigmoidoskopia z biopsją, bez 

przygotowania

• Badania laboratoryjne

• Rtg przeglądowe jamy brzusznej i 

inne badania obrazowe

 

 

 

 

 

 

Leczenie

• Aminosalicylany (np. sulfasalazyna)
• Glikokortykosterydy
• Leki immynosupresyjne

• Zmiany ograniczone do odbytnicy: czopki, 

maści, wlewki

• Unikanie stresu, doustnych antybiotyków i 

NLPZ

Choroba Leśniowskiego i 

Crohna

• Pełnościenne, rozlane zapalenie, 

które może dotyczyć każdego 
odcinka przewodu pokarmowego, od 
jamy ustnej do odbytu

• Typowe odcinkowe zmiany zapalne

• Nieznana etiologia

• Zaczyna się w błonie śluzowej, 

obejmuje stopniowo wszystkie 
warstwy ściany przewodu 
pokarmowego

• Prowadzi do zniszczenia ściany 

przewodu pokarmowego, włóknienia, 
przetok i zwężeń

Objawy

• Ogólne: gorączka, osłabienie, 

chudnięcie

• Objawy zależne od lokalizacji

• Postać klasyczna z zajęciem 

końcowego odcinka jelita grubego: 
skryty początek, przypominający 
zapalenie wyrostka robaczkowego, 
czasem pierwsze objawy to 
niedokrwistość, gorączka o nieznanej 
przyczynie, ból brzucha, biegunka

• Jelito grube: jak WZJG
• Jama ustna: ból, afty, owrzodzenia
• Przełyk: ból, trudności przy przełykaniu
• Żołądek i dwunastnica: jak w chorobie 

wrzodowej; ból, wymioty

• Okolica odbytu: wyrośla skórne, 

owrzodzenia, szczeliny, ropnie i 
przetoki okołoodbytowe

Przebieg naturalny

• Przewlekły, wieloletni, z okresami 

zaostrzeń i remisji, często objawy 
utrzymują się stale

Rozpoznanie:

• Badania laboratoryjne (leukocytoza, 

wzrost CRP, wzrost OB., przeciwciała 
ANCA

• Badania obrazowe (pasaż jelitowy z 

kontrastem, zdjęcia przeglądowe 
jamy brzusznej)

• Badania endoskopowe (gastro- kolo-, 

rektosigmoidoskopia)

Leczenie

• Rzucenie palenia
• Unikanie czynników zaostrzenia
• Leczenie objawowe
• Żywienie dojelitowe lub pozajelitowe
• Leki przeciwzapalne: sterydy, 

aminosalicylany

• Leki immunosupresyjne
• Leki biologiczne (infliksimab, Adalimumab)
• Antybiotyki przy leczeniu zmian 

okołoodbytowych

 

 

Rak jelita grubego

• Najczęściej po 40 r.ż., rozwija się z 

polipa jelita grubego

• 0,5-2% w uwarunkowanych 

genetycznie zespołach polipowatości

• 5% dziedziczny, niezwiązany z 

polipowatością

 

 

Objawy – zależne od 

lokalizacji

• Prawa połowa okrężnicy – 

utajone krwawienie 

(narastająca 

niedokrwistość), ból brzucha

• Lewa połowa okrężnicy i 

odbytnica – jawne 

krwawienie z dolnego 

odcinka p.p., zmiana rytmu 

wypróżnień (biegunka lub 

zaparcie)

• Odbytnica – guz 

wyczuwalny przy badaniu 

p.r.

 

 

Rozpoznanie

• Badania laboratoryjne

• Badania obrazowe

• Kolonoskopia z pobraniem wycinków

 

 

 

 

 

 

Badania przesiewowe

• Po 50 r.ż.

• Badanie kału na obecność krwi 

utajonej – co rok

• Sigmoidoskopia co 5 lat

• Kolonoskopia co 10 lat

 

 

Leczenie

1.Operacyjne: wycięcie guza, 

okolicznych węzłów chłonnych i 
najczęściej fragmentu jelita grubego, 
często konieczne jest wyłonienie 
jelita (kolostomia)

2. Chemioterapia pooperacyjna

Dziękuję

za uwagę 