Poród po cięciu 

cesarskim 

Prof. dr hab. med. Bogdan 

Chazan 

 

Cięcia cesarskie – Polska 1999-

2005 

M. Troszyński 

Podstawowe pytania 

wymagające odpowiedzi: 



Jaki odsetek kobiet, które zdecydują 

się   na próbę porodu drogami natury 

po cięciu cesarskim może realnie 

oczekiwać na sukces tej próby ?



 Jakie ryzyko dla matki i dziecka wiąże 
się z próbą porodu ? 

Odsetek cięć cesarskich 

w których jedynym 

wskazaniem jest stan 

po cięciu cesarskim 

20 - 40% 

Shiliang Liu i wsp. Recent trnds in caesarean 

delivery rates and indications for caesarean 

delivery in Canada

J. Obstet. Gynaecol. Can., 2004, 26(8). 735-742 

Częstość porodów 

drogami natury po cięciu 

cesarskim

20 - 30%

 

Powtórne cięcie 

- prawie 40% wszystkich 

cięć 

Delaney Y., D.C. Young: Trial of labour compared to elective 

caesarean in twin gestations with a previous caesarean delivery.     

      J. Obstet. Gynaecol. Can., 2003, 25 (4), 289 – 292.

Częstość udanych prób 

porodu drogami natury 

po cięciu cesarskim 

70 - 75% 

Flamm B.L. i wsp. 

Vaginal birth after Cesarean section:

 results of a multicenter study. 

Am J. Obstet. Gynecol., 

1998,158,1079-1084

Pęknięcie macicy 

podczas mniej niż 1% 

porodów drogami natury 

po cięciu cesarskim 

w dolnym odcinku, 

ale dwa razy częściej niż 

po elektywnym powtórnym  

cięciu cesarskim 

McMahon M.J. i wsp.: Comparison of a trial of labor 

with an elective second Caesarean section. N. Engl. J. 

Med.., 1996, 335, 689 – 695.

Współczynnik 

umieralności okołoporodowej 

w przypadkach próby porodu 

po cięciu cesarskim 11,6 razy 

większy 

niż po planowanym cięciu po 

poprzednim cięciu 

Smith G.C. i wsp.: Risk of perinatal death 

asociated with labor after previous Caesarean 

delivery in uncomplicated term pragnancies. 

JAMA, 2002, 287, 2684 – 2690.

Wartość badań na podstawie 

których opracowano zasady 

postępowania 

nie jest duża

Nie są to badania randomizowane 
Mała liczebność grup 
“Bias” w odniesieniu do selekcji pacjentek (kobietom z 
zagrożeniami częściej wykonuje się PRCD) 
Badania wykonywano w dużych ośrodkach klinicznych 
Rzadko występujące powikłania: pęknięcie macicy, 
wycięcie macicy, zgon matki lub dziecka 
Pęknięcie macicy a  bezobjawowe rozejście się 
(po porodzie drogami natury nie sprawdza się dolnego 
odcinka) 

Czynniki przed ciążą mogące 

mieć wpływ 

na szanse VBAC  (1) 

1.

Wskazania do poprzedniego cięcia 

cesarskiego

(brak postępu porodu – 37% pilnych cięć przy 

próbie VBAC, położenie miednicowe – 14%) 

2. Rozwarcie szyjki macicy 
3. Liczba przebytych cięć cesarskich 
4. Liczba przebytych porodów drogami natury 

(szanse 5-7 razy większe) 

5. Kolejnośc porodów drogami natury i cięć 

cesarskich 

Czynniki przed ciążą mogące 

mieć wpływ 

na szanse VBAC  (2) 

6. Rodzaj nacięcia macicy 
7. Rodzaj szwu macicy 
8. Materiał użyty do szycia 
9. Gojenie się rany po cięciu cesarskim   
10. Czas od pierwotnego cięcia 
11. Wiek matki

 

      

Brill. Y., R. Windrim: Vaginal birth after caesarean 

section: review of antenatal predictors of success. J. 
Obstet. Gynaecol. Can., 2003, 25 (4), 275 – 286.

Czynniki determizujące 

ryzyko 

pęknięcia macicy  

1.

Nacięcie macicy 

2.

Zeszycie jedną warstwą szwu (4-5razy) 

3.

Czas jaki minął od poprzedniego porodu 

4.

Masa ciała dziecka 

5.

Poród drogami natury w przeszłości 

     (ryzyko 5 razy mniejsze)

6.

Oksytocyna nie wpływa na ryzyko 

Czynniki obecne podczas ciąży i 

porodu

mogące mieć wpływ na szanse 

VBAC 

1. Masa ciała płodu 
2. Otyłość matki 
3. Ciąża bliźniacza
4. Położenie miednicowe 
5. Ciąża po terminie  
6. Przedłużający się I okres porodu 
7. Cukrzyca 

   Warunki prowadzenia próby 

porodu 

Dickinson J.E.: Previous cesarean section. W: D.K. James i inni

(red) High Risk Pregnancy, W.B. Saunders, 1999, chap. 67.

• Krytyczna ocena postępu porodu

• Ciągłe monitorowanie kardiotokograficzne 

• Dostęp do żyły (?) 

• Ostrożne stosowanie oksytocyny 

• Znieczulenie zewnątrzoponowe nie jest 
przeciwwskazane

• Obniżony próg decyzji o cięciu cesarskim 

• Kontrola palcem dolnego odcinka macicy tylko 
przy podejrzeniu pęknięcia macicy 

• Nie ma zwiększonego ryzyka związanego z 
ciążą bliźniaczą  

Prowadzenie próby porodu

1. Analiza dokumentacji pierwotnego cięcia 
2. Pełna ocena kliniczna 
3.Poinformowanie i uzyskanie zgody pacjentki 
4. Warunki w szpitalu (możliwośc pilnego c.c.)  
5. Indukcja porodu 

•

oksytocyna

•

PG E2 

•

PG E1 

•

cewnik Foley'a

6. Stymulacja porodu 
7. Łagodzenie bólu porodowego 

  Przeciwwskazania do próby 

porodu po cięciu cesarskim 



Poprzednio klasyczne nacięcie macicy lub  w 

kształcie odwróconej litery T 



Poprzednio nacięcie macicy lub wyłuszczenie 
mięśniaków związane z otwarciem jamy 
macicy 



Poprzednio pęknięcie macicy 



Obecność przeciwwskazań do porodu drogami 
natury (np.: łożysko przodujące) 



Brak zgody matki 

Guidelines for vaginal birth after previous caesarean birth. SOGC Clinical Practice

Guidelines, No 155. J. Obstet. Gynaecol. Can., 2005, 27 (2), 164 – 174.

Koszt VBAC i PRCD 

porównywalny

Uniknięcie cięcia 

cesarskiego

Prawdopodobieństwo 

cięcia ze wskazań 

pilnych

 

Wpływ planów 

prokreacyjnych na wybór 

drogi porodu 

PRCD 

           

powikłania łożyskowe 

 w przyszłości 

VBAC

ryzyko pęknięcia 

macicy  

plany prokreacyjne sprzyjają wyborowi 

VBAC

 

Łożysko przyrośnięte 

0,05%

Po kilku c.c. 

3,3 (OR) 

Ryzyko  Korzyść 

dla matki            dla 
dziecka
bezpośrednie  
odległe 

Ryzyko dla dziecka 

Bezpośrednie  

PRCD zaburzenia oddychania

•

Po porodzie drogami natury 

0,5% 

•

Po pilnym c.c.  1,2% 

•

Po planowym c.c. 

3,5% 

Przetrwałe nadciśnienie płucne 4-5 częściej po 

c.c. 

VBAC pęknięcie macicy, pilne c.c. 

•

„zdrowsze przypadki” do VBAC 

•

więcej urazów, niedotlenienia 

•

więcej zgonów (0,6% - 0,3%) 

 U matek po c.c. 

3-4 x większe ryzyko 

niewyjaśnionego zgonu 

wewnątrzmacicznego 

(potencjalna korzyść 

PRCD) 

Ryzyko dla dziecka 

Odległe

PRCD  ryzyko astmy (OR 1,2 – 

1,3) 

 ryzyka mózgowego 

porażenia 

dziecięcego (?) 

Wybór pomiędzy 

PRCD a próbą VBAC 

z możliwością koniecznego 

pilnego c.c.

VBAC czy PRCD 

1.

Czy PRCD chroni dziecko przed 
powikłaniami? 

2.

Czy PRCD łączy się z 
późniejszymi zagrożeniami dla 
matki? 

Ryzyko dla matki 

Bezpośrednie

VBAC: 

zagrożenie z powodu pilnego c.c 

pęknięcie macicy 5,2/ 1000 – 1,6/1000

Odległe

VBAC: nietrzymanie moczu 
PRCD: 

trudności z zajściem w ciążę 

przedwczesne oddz. łożyska, łożysko 
przodujące, łożysko przyrośnięte w 
przyszłości   

Łożysko przodujące 

0,3%

Po 1 c.c (OR) 

1,2 

Po 2 c.c. 

2,6 

Po  3 c.c. 

3,6

 

Ryzyko powikłań u 

matki 

Niepowodzenie VBAC 
14,1% 
PRCD 

3,6% 

Powodzenia VBAC 

2,4% 

Raz cięcie - zawsze 

blizna 

Raz cięcie - zawsze 

.....

 

problem 

Dziękuję za 

uwagę