Pierwsza
Pierwsza
pomoc
pomoc
w
w
zatruciach
zatruciach
mgr Adrian Janusz
mgr Adrian Janusz
Pierwsza
Pierwsza
pomoc
pomoc
w
w
zatruciach
zatruciach
mgr Adrian Janusz
mgr Adrian Janusz
Zatrucie – zespół patologicznych objawów
spowodowanych szkodliwym działaniem na ustrój
substancji trujących zwanych t r u c i z n a m i.
Trucizna – to substancja, która po wchłonięciu
do organizmu lub wytworzona w organizmie
powoduje zaburzenia jego funkcji lub śmierć.
Działanie toksyczne substancji chemicznej zależy
od jej dawki i stężenia.
Dawka – jest to ilość substancji chemicznej
podana, pobrana lub wchłonięta do organizmu w
określony sposób.
Dawka wyrażona jest w jednostkach wagowych na
masę lub powierzchnię ciała, niekiedy dodatkowo
na osobę.
Drogi wchłaniania
trucizny do organizmu:
Układ pokarmowy (leki, alkohol, detergenty,
trujące rośliny i grzyby)
Układ oddechowy (tlenek i dwutlenek węgla, gazy
drażniące)
Skóra i błony śluzowe (pestycydy, substancje
żrące)
Bezpośrednio do krwioobiegu (narkotyki)
Podział zatruć
Zatrucia ostre
Charakteryzuje się szybkim rozwojem
szkodliwych zmian w organizmie,
powstających w ciągu krótkiego czasu po
wprowadzeniu jednorazowej dawki trucizny.
Na ogół objawy uszkodzenia lub śmierć
występują po 24 godzinach.
Charakteryzują się przeważnie dużą dynamika
objawów klinicznych.
Zatrucia podostre
Szkodliwe zmiany w organizmie występują
mniej gwałtownie po podaniu jednorazowej lub
kilkakrotnej dawki.
W zatruciach podostrych wykrycie zmian
patologicznych często jest możliwe po
zastosowaniu fizjologicznych badań
czynnościowych narządów.
Zatrucia przewlekłe
Powstają wskutek działania małych dawek
trucizny kumulujących się w organizmie,
wchłanianych przez dłuższy czas.
Mają charakter zatruć przypadkowych, np.:
zatrucia zawodowe.
Podział zatruć
Zatrucia przypadkowe
Stanowią poważne zagrożenie, gdyż często
zatruciu ulegają nie tylko poszczególne osoby,
ale duże grupy społeczne.
Zatrucia te mogą być ostre lub przewlekłe.
Zatrucia te często zdarzają się w życiu
codziennym, np.: przez pomyłkowe podanie
leków, spożywanie skażonych pokarmów.
Zatrucia rozmyślne
samobójcze i zbrodnicze
Największa liczba ostrych zatruć samobójczych
zdarza się w Polsce u ludzi w wieku 20 – 29 lat.
W zatruciach samobójczych najczęściej używane
są barbiturany, chinina, leki uspakajające czy
tabletki od bólu głowy. Wykorzystywane są
również opiaty, np.: amfetamina
W zatruciach zbrodniczych najczęściej używany
jest arszenik, strychnina, cyjanek potasu.
Przyczyny zatruć
Najczęstsze przyczyny
zatruć:
Leki
Alkohol
Gazy (np. tlenek węgla)
Środki narkotyczne
Pestycydy
Substancje żrące
Metale ciężkie i ich związki
Rośliny i grzyby
Ogólne objawy zatrucia
Bóle i zawroty głowy
Nudności i wymioty
Bóle brzucha
Biegunka
Senność
Zaburzenia świadomości
Zaburzenia rytmu serca
Zaburzenia oddychania
Uczucie zimna, dreszcze
Żółtaczka
Rozszerzenie bądź zwężenie źrenic
Ogólne zasady postępowania
Zabezpieczyć miejsce zdarzenia
Odizolować poszkodowanego od trucizny
(pamiętamy o własnym bezpieczeństwie)
Sprawdzić czynności życiowe
Zebrać niezbędne informacje: Co? Ile? Kiedy?
Wezwać pogotowie
Wdrożyć postępowanie ratunkowe (podanie odtrutki,
sprowokowanie wymiotów, odpowiednie ułożenie,
okrycie, wsparcie psychiczne)
Zabezpieczyć resztki pokarmu, opakowania po
lekach, wymiocin
Wzywając pogotowie należy pamiętać o podaniu
następujących informacji:
Ilości zatrutych
Przybliżony wiek poszkodowanych
Rodzaj trucizny
Czas jaki upłynął od chwili wniknięcia
substancji szkodliwej
Objawy zatrucia
Stan poszkodowanego
Metody usuwania trucizny
Zatrucia pokarmowe – sprowokowanie wymiotów
UWAGA – nie należy prowokować wymiotów
u osób nieprzytomnych, z napadem
drgawek, z nadciśnieniem
Zatrucia oddechowe – zapewnienie dopływu
świeżego powietrza, odcięcie dopływu
szkodliwego gazu
Zatrucia przezskórne – zdjęcie odzieży i
dokładne spłukanie skóry dużą ilością wody,
wykonanie opatrunku osłaniającego
Zatrucie tlenkiem węgla
Źródło zatrucia: wadliwe piece kaflowe i
instalacje gazowe, spaliny samochodowe
nagromadzone w zamkniętym garażu
Objawy zatrucia: senność, brak reakcji na zagrożenie,
zaburzenie widzenia i słuchu, bóle i zawroty głowy, uczucie
duszności, drgawki, zgon
Pierwsza pomoc: odcięcie dopływu gazu, odizolowanie od
źródła zatrucia, zapewnienie dostępu świeżego powietrza, ocena
funkcji życiowych – w razie konieczności przeprowadzenie akcji
reanimacyjnej, ułożenie nieprzytomnego w pozycji bocznej
ustalonej, wezwanie karetki pogotowia.
Zatrucia alkoholem etylowym
Stężenie 0,004% etanolu we krwi
powoduje śmierć.
Objawy zatrucia: obniżenie wrażliwości
na ból i zimno, zaburzenia w odbiorze
wrażeń zmysłowych, utrudniona artykulacja,
niezborność ruchów, zaburzenia oddychania, śpiączka.
Pierwsza pomoc: sprowokowanie wymiotów, podanie
zawiesiny węgla aktywowanego, nieprzytomnego
ułożyć w pozycji bocznej ustalonej.
Zatrucia pokarmowe
Toksynami roślin
Źródło zatrucia: liście lub owoce jemioły, cisu, tui,
oleandra
Objawy zatrucia: zaburzenia widzenia i słuchu,
halucynacje słuchowe i wzrokowe, zaburzenia
oddychania, utrata przytomności
Pierwsza pomoc: sprowokowanie
wymiotów, zabezpieczanie oddechu
oraz dopływu świeżego powietrza,
wezwanie karetki pogotowia
Pozycja boczna bezpieczna
• uklęknij przy poszkodowanym i upewnij się, że
obie nogi są wyprostowane,
• rękę bliższą tobie ułóż pod kątem prostym w
stosunku do ciała, a następnie zegnij w łokciu
pod kątem prostym tak, aby dłoń ręki była
skierowana do góry
Pozycja boczna bezpieczna
cd.
• dalsza rękę przełóż w poprzek klatki piersiowej
i przytrzymaj stroną grzbietową przy bliższym
tobie policzku,
Pozycja boczna bezpieczna
cd.
• drugą swoją ręką złap za dalszą kończynę
dolną tuż powyżej kolana i podciągnij ją ku
górze, nie odrywając stopy od podłoża,
Pozycja boczna bezpieczna
cd.
• przytrzymując dłoń dociśniętą do policzka,
pociągnij za dalszą kończynę dolną tak, by
ratowany obrócił się na bok w twoim kierunku,
• ułóż kończynę, za którą przetaczałeś
poszkodowanego w ten sposób, zarówno staw
kolanowy jak i biodrowy były zgięte pod kątem
prostym,
• odegnij głowę ratowanego ku tyłowi by
upewnić się, że drogi oddechowe są drożne,
Pozycja boczna bezpieczna
cd.
• gdy jest to konieczne, ułóż rękę ratowanego pod
policzkiem tak, by utrzymać głowę w odgięciu,
• regularnie sprawdzaj oddech.
Resuscytacja
krążeniowo - oddechowa
Pytania kontrolne
1.
Proszę podać definicję zatrucia.
2.
Proszę wymienić rodzaje zatruć.
3.
Proszę wymienić ogólne objawy zatrucia.
4.
Proszę ocenić parametry życiowe
poszkodowanego.
5.
Proszę wykonać czynności ratunkowe w
przypadku zatrucia tlenkiem węgla.
6.
Proszę ułożyć poszkodowanego
nieprzytomnego w pozycji bocznej
bezpiecznej (ustalonej).
Dziękuję za uwagę!