DEFINICJA PRAWA KARNEGO

 

• Prawo karne definiujemy jako 

dziedzinę prawa stanowionego przez 

powołaną do tego władzę państwową, 

która określa jakie zachowania 

naruszające normy postępowania 

zostają uznane za czyny karalne, 

jakie są zasady pociągania sprawców 

takich czynów do odpowiedzialności 

karnej i jakie kary i środki karne mają 

być stosowane wobec sprawców. 

MIEJSCE PRAWA KARENGO W 

SYSTEMIE PRAWA

Subsydiarny charakter prawa karnego. 

PODSTAWOWE POJĘCIE 

ZWIĄZANE Z PRAWEM KARNYM 

Czyn zabroniony - zachowanie o 

określonych znamionach opisane w 
ustawie karnej. 

PODZIAŁ CZYNÓW ZABRONIONYCH

•Zbrodnie 
•Występki
•Wykroczenia

 

PRZESTĘPSTWO

   czyn zabroniony ( zbrodnia lub występek ) 

którego sprawcy można postawić zarzut, 
że mógł się zachować zgodnie z 
poleceniem zawartym w normie prawnej. 

• Wpływ stopnia społecznej szkodliwości na 

przestępność. 

• Przestępstwo a przestępstwo skarbowe. 

KARA

   
   Osobista dolegliwość zadana przez 

konstytucyjnie uprawniony organ 
państwowy sprawcy przestępstwa, jako 
wyraz potępienia jego zachowania. 

KATALOG KAR

Grzywna 
Kara ograniczenia wolności
Kara pozbawienia wolności 
Kara 25 lat pozbawiania wolności 
Kara dożywotniego pozbawienia 

wolności. 

ŚRODKI KARNE (art. 39 k.k.)

• pozbawienie praw publicznych,

• zakaz zajmowania określonego stanowiska, 

wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia 

określonej działalności gospodarczej,

• zakaz prowadzenia działalności związanej z 

wychowaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub z 

opieką nad nimi,

• obowiązek powstrzymania się od przebywania w 

określonych środowiskach lub miejscach, zakaz 

kontaktowania się z określonymi osobami lub zakaz 

opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody 

sądu,

• zakaz prowadzenia pojazdów,

• przepadek,

• obowiązek naprawienia szkody,

• nawiązka,

• świadczenie pieniężne,

• podanie wyroku do publicznej wiadomości

.

PRAWO KARNE MATERIALNE I 

INNE DZIEDZINY PRAWA 

KARNEGO MATERIALNEGO

.

 Prawo karne materialne sensu stricte 
 Prawo karne wykroczeń 
 Prawo karne skarbowe

 

Inny podział (podmiot):
- Prawo karne powszechne
- Prawo karne szczególne (nieletni, 

wojskowe

Nauka prawa karnego: dogmatyka, 

filozofia

Nauki pokrewne: Kryminologia 

(etiologia, wiktymologia); 

Nauki pomocnicze: Kryminalistyka, 

medycyna sądowa, psychiatria 
sądowa

PRAWO KARNE PROCESOWE 

 Prawo karne procesowe odnoszące się do 

przestępstw 

 Prawo karne procesowe odnoszące się do 

wykroczeń 

 Prawo karne procesowe skarbowe 

Prawo karne procesowe to zbiór 

norm prawnych regulujących 
proces karny. 

Proces karny to zespól prawnie 

uregulowanych czynności, których 
celem jest:

 wykrycie przestępstwa i jego 

sprawcy, osądzenie go za to 
przestępstwo i ewentualne 
wykonanie kary lub środków 
karnych oraz środków 
zabezpieczających.

Prawo karne procesowe pełni następujące funkcje:

• funkcję prakseologiczną; prawo to wskazuje 

najlepszą drogę do osiąg nięcia celu, jakim jest 
zrealizowanie norm prawa karnego materialnego; jest 
ono wynikiem doświadczenia życiowego i osiągnięć 
nauki;

• funkcję gwarancyjną; prawo karne procesowe chroni 

prawa człowieka uwikłanego w proces;

• funkcję regulacyjną; normy tego prawa wyznaczają 

porządek czynności, zapobiegają chaosowi w procesie;

• funkcję materialnoprawną; wpływa na 

uregulowania w zakresie prawa karnego materialnego, 
zakreślając granice jego stosowania (np. określając 
prawo odmowy zeznań lub rozstrzygając o 
prawomocności orzeczeń).

Prawo karne 

wykonawcze

problematyka wykonania kar, zwłaszcza 

unormowanie praw i obowiązków 
skazanego na karę pozbawienia wolności, 

art. 1 § 1 k.k.w. 
„Wykonywanie orzeczeń w postępowaniu 

karnym, karnym skarbowym i w 
postępowaniu w sprawach o wykroczenia 
[...] odbywa się według przepisów tego 
kodeksu".