Standardy i procedury w pielęgniarstwie onkologicznym

Standardy i procedury

w pielęgniarstwie

onkologicznym

Dr n. med. Janina Książek

Zakład Pielęgniarstwa

Chirurgicznego AMG

„

Żeby zobaczyć tęczę

Trzeba przeczekać burzę”

(Dolly Parton)

Wstęp

Choroba nowotworowa niszczy nie tylko

ciało, ale również rani psychikę i duszę,

obejmuje cały obszar osobowości pacjenta

i dotyczy także całej rodziny.

Działania pielęgnacyjne powinny

niwelować funkcjonujące wśród pacjentów

stereotypy, gdzie zabieg operacyjny wiąże

się z okaleczeniem, chemioterapia z

wyłysieniem, a radioterapia z dużym

odczynem popromiennym.

Cel pracy

Określeniem roli standardów i

procedur

w podnoszeniu jakości usług

w pielęgniarstwie onkologicznym

Omówienie

Interdyscyplinarność opieki

onkologicznej sprawia, że jakość tej

opieki powinna być rozpatrywana na

wszystkich płaszczyznach.

Zrozumienie potrzeby określania

jakości opieki, jest ważne, ale nie

wystarczające. Musimy bowiem

oszacować, opisać, zmierzyć poziom

jakości. Pomocne w tym są standardy i

kryteria.

Standard

Profesjonalny, uzgodniony poziom

wykonania jakiegoś działania stosownie

do potrzeb, który jest osiągalny,

obserwowalny, pożądany i mierzalny.

Standard określa się jako pewne normy,

które wyrażają określony poziom

doskonałości oferowanej opieki,

Standard dostarczania wskazówek do

osiągania doskonałości w praktyce.

W procesie standaryzacji opieki

onkologicznej udział chorego i jego

rodziny jest nieodzowny w każdej

fazie tego procesu.

W opracowywaniu standardów

należy wziąć pod uwagę:

uznane teorie pielęgnowania i

przyjęte metody pracy pielęgniarek,

wyniki badań naukowych,

procedury pielęgniarskie,

zasady etyki zawodowej,

ustalone kompetencje pielęgniarek i

zakres ich odpowiedzialności.

Podział standardów

ogólne

, dotyczące pielęgniarstwa onkologicznego –

roli pielęgniarki onkologicznej w zespole,

praktyki zawodowej

, które opisują specyficzne

wymagania konieczne do realizacji opieki w

placówkach onkologicznych,

szczegółowe

, które określają zasady i sposoby

postępowania pielęgniarskiego w odniesieniu do

pacjenta w określonym stanie (np. standard opieki

nad pacjentem ze sztucznym odbytem brzusznym),

postępowania pielęgniarskiego

poszczególnych sytuacjach, np. opisujące procedury

postępowania pielęgniarskiego (np. pielęgnacja

wkłuć, pielęgnacja miejsc napromienianych,

pielęgnacja błon śluzowych jamy ustnej).

Na podstawie standardów budowane

są algorytmy i procedury

postępowania.

Algorytm – jest schematem, formułą

alternatywnego postępowania,

zapewniającą rozwiązanie danego

problemu w określonych sytuacjach

decyzyjnych.

Algorytmy są przygotowywane przez

ekspertów, mają najczęściej postać drzewa

decyzyjnego ukazującego kolejne kroki

(np. algorytm postępowania w przypadku

wynaczynienia cytostatyku).

Procedura

Uzgodniony sposób postępowania oparty na

sprawdzonych podstawach teoretycznych,

zgodnym z prawem i przyjętymi standardami.

Zawiera nazwę, cel, działania uporządkowane w

kolejności czynności, wymagane warunki

wykonania, stosowaną aparaturę, materiały oraz

kwalifikacje wykonawcy.

Procedury opracowywane są najczęściej na bazie

konkretnej placówki, oddziału (np. Procedura

przygotowania pacjenta do operacji wyłonienia

sztucznego odbytu w oddziale Chirurgii

Onkologicznej Szpitala X; Procedura przyjęcia do

Oddziału X pacjenta po laryngektomii).

Standardy a dokumentacja

Jednym z podstawowych wymogów

związanych z prowadzeniem

standardów jest dokumentowanie

realizacji standardu

i jego ocena.

Karty realizacji i oceny standardu są

integralną częścią dokumentacji

pacjenta.

Najczęściej popełniane błędy

w dokumentowaniu działań

pielęgniarskich związanych z

określonym standardem lub

procedurą to „katalogowanie

czynności pielęgniarskich”.

Podsumowanie

Standardy, procedury i algorytmy mają służyć

rozwiązywaniu konkretnych problemów

wynikających z procesu pielęgnowania.

Z punku widzenia tego procesu najważniejszą rolę

odgrywa dobranie metod postępowania do

określonej sytuacji, a w konsekwencji, ocena

uzyskanych rezultatów.

Z katalogowania wykonanych czynności

pielęgniarskich, bez oceny efektów, nic nie

wynika. Taki sposób pojmowania roli kart

pielęgnacyjnych jest zaprzeczeniem

indywidualizmu, holistycznego podejścia do

pacjenta i jego rodziny.

c.d.

Standardy, procedury i algorytmy postępowania

powinny być precyzyjnie dostosowane do

istniejących warunków w danym oddziale, gdyż

tylko wówczas będą pełniły rolę „porządkującą”

istniejący stan rzeczy i nie będą odbierane

przez personel jako kolejne utrudnienie procesu

pielęgnowania.

Monitorowanie efektów wprowadzonych

standardów pozwala skorygować błędy

popełnione w fazie tworzenia standardów.

Dodatkową korzyścią jest satysfakcja pacjentów

i personelu z uzyskanej jakości opieki.

Document Outline