background image

 

 

 

 

Techniki i metody 

Techniki i metody 

usprawniania 

usprawniania 

dzieci

dzieci

wg

wg

Pedagogiki Dr Marii 

Pedagogiki Dr Marii 

Montessori

Montessori

background image

 

 

 

 

Maria Montessori

Maria Montessori

Ur. 31.08.1870r. Włoska lekarka, pedagog, psycholog. Wypracowała 

Ur. 31.08.1870r. Włoska lekarka, pedagog, psycholog. Wypracowała 

koncepcję pedagogiczną  opartą na rozwoju dziecka poczynając od 

koncepcję pedagogiczną  opartą na rozwoju dziecka poczynając od 

urodzenia aż do wkroczenia w wiek dorosły. Jest Twórczynią systemu 

urodzenia aż do wkroczenia w wiek dorosły. Jest Twórczynią systemu 

przedszkolnego, Dyrektorką państwowej szkoły dla uszkodzonych 

przedszkolnego, Dyrektorką państwowej szkoły dla uszkodzonych 

umysłowo dzieci. Prowadziła kursy m.in. w Pakistanie, Indiach, Cejlonie, 

umysłowo dzieci. Prowadziła kursy m.in. w Pakistanie, Indiach, Cejlonie, 

Londynie, Edynburgu, Genewie, Włoszech, Hiszpanii.  Wydała książkę, 

Londynie, Edynburgu, Genewie, Włoszech, Hiszpanii.  Wydała książkę, 

która została przetłumaczona w 20 językach, pt.: Samodzielne 

która została przetłumaczona w 20 językach, pt.: Samodzielne 

wychowanie we wczesnym wieku dziecięcym”. 

wychowanie we wczesnym wieku dziecięcym”. 

Jej pedagogika daje dziecku szanse wszechstronnego rozwoju 

Jej pedagogika daje dziecku szanse wszechstronnego rozwoju 

fizycznego, duchowego, kulturowego, społecznego. Wspierała twórczą 

fizycznego, duchowego, kulturowego, społecznego. Wspierała twórczą 

aktywność dziecka. Polegała na rozwijaniu indywidualnych cech 

aktywność dziecka. Polegała na rozwijaniu indywidualnych cech 

osobowości, formowaniu prawidłowego charakteru, zdobywanie wiedzy i 

osobowości, formowaniu prawidłowego charakteru, zdobywanie wiedzy i 

umiejętności. Konsekwencją tej pedagogiki było doprowadzenie dziecka 

umiejętności. Konsekwencją tej pedagogiki było doprowadzenie dziecka 

do  samodzielności, niezależności od dorosłych, odpowiedzialności i 

do  samodzielności, niezależności od dorosłych, odpowiedzialności i 

miłości do świata. 

miłości do świata. 

System Montessori opierał się na założeniu, ze każde dziecko nawet to 

System Montessori opierał się na założeniu, ze każde dziecko nawet to 

niepełnosprawne  charakteryzuje spontaniczna aktywność i wrodzony 

niepełnosprawne  charakteryzuje spontaniczna aktywność i wrodzony 

pęd do samorozwoju i wychowania. Podstawą tak pojętego wychowania 

pęd do samorozwoju i wychowania. Podstawą tak pojętego wychowania 

jest praca rąk i wszechstronne kształcenie zmysłów. 

jest praca rąk i wszechstronne kształcenie zmysłów. 

background image

 

 

 

 

POLARYZACJA UWAGI

POLARYZACJA UWAGI

Klucz do pedagogiki Montessori to POLARYZACJA UWAGI ( skupienie 

Klucz do pedagogiki Montessori to POLARYZACJA UWAGI ( skupienie 

rozproszonej uwagi na jednym zajęciu lub przedmiocie.

rozproszonej uwagi na jednym zajęciu lub przedmiocie.

 

 

Składa się z trzech części:

Składa się z trzech części:

1.

1.

PRZYGOTOWANIE

PRZYGOTOWANIE

 - charakteryzuje się wyczekiwaniem. Dziecko nastawia się na 

 - charakteryzuje się wyczekiwaniem. Dziecko nastawia się na 

pracę, ogląda przedmioty, bierze je do ręki i odstawia. Szuka przedmiotu, który 

pracę, ogląda przedmioty, bierze je do ręki i odstawia. Szuka przedmiotu, który 

go zainteresuje. Dziecko jest podniecone, wybiera spośród różnych- jedna 

go zainteresuje. Dziecko jest podniecone, wybiera spośród różnych- jedna 

rzecz. Jest to stadium niepokoju, poszukiwania. Dziecko może być niespokojne, 

rzecz. Jest to stadium niepokoju, poszukiwania. Dziecko może być niespokojne, 

pozornie zmęczone, ale jest to  potrzebne do kompletnego przebiegu rozwoju.

pozornie zmęczone, ale jest to  potrzebne do kompletnego przebiegu rozwoju.

Zadanie wychowawcy: musi dać dziecku pośrednią ochronę, ruch, wybór. Musi 

Zadanie wychowawcy: musi dać dziecku pośrednią ochronę, ruch, wybór. Musi 

się wstrzymać z bezpośrednim ingerowaniem. 

się wstrzymać z bezpośrednim ingerowaniem. 

2.

2.

WIELKA PRACA

WIELKA PRACA

 – całkowite poświecenie się pracy, która daje siłę do 

 – całkowite poświecenie się pracy, która daje siłę do 

koncentracji i potęguje energię, rozwija zdolności umysłowe i panowanie nad 

koncentracji i potęguje energię, rozwija zdolności umysłowe i panowanie nad 

sobą. Dziecko ma prawo wyboru. Jest pogrążone w pracy. Jest to czas 

sobą. Dziecko ma prawo wyboru. Jest pogrążone w pracy. Jest to czas 

intensywnej i wytrwałej pracy, która polega na chęci powtarzania ćwiczeń. 

intensywnej i wytrwałej pracy, która polega na chęci powtarzania ćwiczeń. 

Dziecko cechuje wewnętrzne pogrążenie i zewnętrzna izolacja. Nie reaguje na 

Dziecko cechuje wewnętrzne pogrążenie i zewnętrzna izolacja. Nie reaguje na 

bodźce z zewnątrz 

bodźce z zewnątrz 

3.

3.

SPOKÓJ

SPOKÓJ

 – koniec cyklu aktywności . Dziecko wewnetrznie przezywa to co 

 – koniec cyklu aktywności . Dziecko wewnetrznie przezywa to co 

dokonało. Ogląda swoja prace, cieszy się z tego. Okres przetwarzania 

dokonało. Ogląda swoja prace, cieszy się z tego. Okres przetwarzania 

zdobytych wrazeń. Montessori określa ta część jako „ wewnatrzną skupioną 

zdobytych wrazeń. Montessori określa ta część jako „ wewnatrzną skupioną 

pracę”.

pracę”.

background image

 

 

 

 

CHŁONĄCY UMYSŁ

CHŁONĄCY UMYSŁ

CECHUJE SIĘ SIŁĄ TWÓRCZĄ. Nieuświadomiona umiejętność uczenia się, 

CECHUJE SIĘ SIŁĄ TWÓRCZĄ. Nieuświadomiona umiejętność uczenia się, 

wchłonięte przyswojone zdarzenia są podstawą rozwoju. I tak w okresie 

wchłonięte przyswojone zdarzenia są podstawą rozwoju. I tak w okresie 

przedszkolnym wyróżniamy dwie fazy:

przedszkolnym wyróżniamy dwie fazy:

1.

1.

 

 

0-3 lat. Nieograniczone absorbowanie w podświadomości dziecka, 

0-3 lat. Nieograniczone absorbowanie w podświadomości dziecka, 

rozwijanie wszystkich zdolności. Chłonący umysł pojmuje wszystko i nie 

rozwijanie wszystkich zdolności. Chłonący umysł pojmuje wszystko i nie 

jest znużony. Dziecko nie dokonuje wyboru. Utrwalają się uczucia 

jest znużony. Dziecko nie dokonuje wyboru. Utrwalają się uczucia 

narodowe, nienawiść rasowa, uczucia religijne. Dziecko doznaje 

narodowe, nienawiść rasowa, uczucia religijne. Dziecko doznaje 

wewnętrznej akceptacji, przyjaźni lub odrzucenia. Przyswaja kulturę, 

wewnętrznej akceptacji, przyjaźni lub odrzucenia. Przyswaja kulturę, 

język, muzykę, sztukę.

język, muzykę, sztukę.

2.

2.

 

 

3-6 lat. Abstrakcja. Dziecko świadomie i samodzielnie chce odrzucić to 

3-6 lat. Abstrakcja. Dziecko świadomie i samodzielnie chce odrzucić to 

co wchłonął już jego umysł. Intensywna potrzeba bogatych przeżyć i 

co wchłonął już jego umysł. Intensywna potrzeba bogatych przeżyć i 

wrażeń zmysłowych. Zbiera ono doświadczenia dzięki własnej 

wrażeń zmysłowych. Zbiera ono doświadczenia dzięki własnej 

aktywności i konkretnie je przeżywa. Śledzi i bada złożone otoczenie. 

aktywności i konkretnie je przeżywa. Śledzi i bada złożone otoczenie. 

Dziecko odczuwa potrzebę zewnętrznego porządku na podstawie 

Dziecko odczuwa potrzebę zewnętrznego porządku na podstawie 

porządku wewnętrznego.

porządku wewnętrznego.

NIE WOLNO

NIE WOLNO

 dorosłym zaburzać tego rozwoju, zatrzymać go, lecz 

 dorosłym zaburzać tego rozwoju, zatrzymać go, lecz 

umożliwić wydobycie i rozwinięcie osobowości swojej pociechy !!!

umożliwić wydobycie i rozwinięcie osobowości swojej pociechy !!!

background image

 

 

 

 

WRAŻLIWE CECHY

WRAŻLIWE CECHY

Energia twórcza, pomagająca ujawnić tkwiące w dziecku uzdolnienia 

Energia twórcza, pomagająca ujawnić tkwiące w dziecku uzdolnienia 

i talenty, czyli okresy predyspozycji. Wrażliwe cechy maja 

i talenty, czyli okresy predyspozycji. Wrażliwe cechy maja 

przemijający czas trwania, zdobywanie określonych umiejętności. 

przemijający czas trwania, zdobywanie określonych umiejętności. 

Otwiera się droga do poznania tego, co jest decydująco ważne w 

Otwiera się droga do poznania tego, co jest decydująco ważne w 

życiu człowieka.

życiu człowieka.

Faza 1

Faza 1

 (0-6 r.ż.) czas aktywny umysłowo, tworzenie ludzkiej bazy 

 (0-6 r.ż.) czas aktywny umysłowo, tworzenie ludzkiej bazy 

ludzkiej osobowości i rozwoju inteligencji. Jest konstruktywna, 

ludzkiej osobowości i rozwoju inteligencji. Jest konstruktywna, 

twórcza, ale chwiejna. Zbieranie doświadczeń, rozwój ruchu, mowy, 

twórcza, ale chwiejna. Zbieranie doświadczeń, rozwój ruchu, mowy, 

słuchu, wzroku, instynktowne działanie. Pow. 3 roku jest rozwój 

słuchu, wzroku, instynktowne działanie. Pow. 3 roku jest rozwój 

świadomości i pracy. Dziecko analizuje to co wcześniej wchłoneło. 

świadomości i pracy. Dziecko analizuje to co wcześniej wchłoneło. 

Pytania typu: „ jak? Dlaczego? Po co?”. Aktywność dziecka w 

Pytania typu: „ jak? Dlaczego? Po co?”. Aktywność dziecka w 

otoczeniu. Rozwija się zmysł matematyczny, zaczyna rozumować 

otoczeniu. Rozwija się zmysł matematyczny, zaczyna rozumować 

abstrakcję

abstrakcję

Faza 2

Faza 2

 (6-12 r.ż.) faza stabilna. Rozwija się wrażliwość moralna: 

 (6-12 r.ż.) faza stabilna. Rozwija się wrażliwość moralna: 

poczucie dobra i zła oraz sprawiedliwości. Ocenia działania własne i 

poczucie dobra i zła oraz sprawiedliwości. Ocenia działania własne i 

cudze. Kształtuja się stosunki międzyludzkie. Umysł dziecja 

cudze. Kształtuja się stosunki międzyludzkie. Umysł dziecja 

przechodzi od konkretów do abstrakcji, pobudzenie wrażliwosci i 

przechodzi od konkretów do abstrakcji, pobudzenie wrażliwosci i 

wyobraźni.

wyobraźni.

Faza 3

Faza 3

 (12-18 r.ż.) faza jest chwiejną, zmienną. Potrzeba 

 (12-18 r.ż.) faza jest chwiejną, zmienną. Potrzeba 

samodzielności i niezależności. Dziecko zaczyna nawiązywać 

samodzielności i niezależności. Dziecko zaczyna nawiązywać 

stosunki społeczne. Lubi odgrywać role dorosłych oraz pragnie 

stosunki społeczne. Lubi odgrywać role dorosłych oraz pragnie 

zwrócić na siebie uwagę.Silnie odczuwa potrzebę bezpieczeństwa; 

zwrócić na siebie uwagę.Silnie odczuwa potrzebę bezpieczeństwa; 

potrzeba własnej godności

potrzeba własnej godności

background image

 

 

 

 

WYCHOWAWCA

WYCHOWAWCA

To dorosły, który wspiera dziecko i pomaga mu w jego 

To dorosły, który wspiera dziecko i pomaga mu w jego 

indywidualnym rozwoju. To organizator otoczenia, 

indywidualnym rozwoju. To organizator otoczenia, 

pomocnik, doradca, inicjator aktywności dziecka. Są to więc 

pomocnik, doradca, inicjator aktywności dziecka. Są to więc 

rodzice, nauczyciele, rodzina, sąsiedzi (wszyscy, z którymi 

rodzice, nauczyciele, rodzina, sąsiedzi (wszyscy, z którymi 

dziecko ma kontakt).

dziecko ma kontakt).

ZADANIA WYCHOWAWCY:

ZADANIA WYCHOWAWCY:

Miłość do otoczenia

Miłość do otoczenia

Łącznik, tłumacz, interpretator otaczającego środowiska

Łącznik, tłumacz, interpretator otaczającego środowiska

Obserwator dzieci: wychwycenie czasu i momentu 

Obserwator dzieci: wychwycenie czasu i momentu 

występowania wrażliwych faz

występowania wrażliwych faz

Przygotowanie odpowiedniego otoczenia

Przygotowanie odpowiedniego otoczenia

background image

 

 

 

 

Miejsce i rola wychowawcy

Miejsce i rola wychowawcy

Uwidaczniają się w przygotowanym otoczeniu, na które 

Uwidaczniają się w przygotowanym otoczeniu, na które 

składają się:

składają się:

1.

1.

Część osobowa-

Część osobowa-

 wychowawca + wymieszana wiekowo 

 wychowawca + wymieszana wiekowo 

grupa dzieci+ rodzice

grupa dzieci+ rodzice

2.

2.

Część materialna-

Część materialna-

 materiał rozwojowy, budynek z 

 materiał rozwojowy, budynek z 

odpowiednimi sprzętami i umeblowaniem. Dobrze 

odpowiednimi sprzętami i umeblowaniem. Dobrze 

zorganizowane towarzystwo wychowawcze (dla wsparcia 

zorganizowane towarzystwo wychowawcze (dla wsparcia 

rozwoju dziecka oraz wprowadzenia je w świat kultury

rozwoju dziecka oraz wprowadzenia je w świat kultury

3.    

3.    

Część strukturalno- dynamiczna-

Część strukturalno- dynamiczna-

 przestrzegania przez 

 przestrzegania przez 

wychowawców wyznaczonych zasad pedagogiczno- 

wychowawców wyznaczonych zasad pedagogiczno- 

dydaktycznych

dydaktycznych

background image

 

 

 

 

W skrócie

W skrócie

 

 

WYCHOWANIE

WYCHOWANIE

Pomoc dawana dziecku od urodzenia, w jego rozwoju 

Pomoc dawana dziecku od urodzenia, w jego rozwoju 

psychicznym, fizycznym oraz duchowym, w celu osiągnięcia 

psychicznym, fizycznym oraz duchowym, w celu osiągnięcia 

niezależnośći i samodzielności

niezależnośći i samodzielności

background image

 

 

 

 

NORMALIZACJA ZACHOWANIA

NORMALIZACJA ZACHOWANIA

Korygowanie błędnego, nieprawidłowego zachowania. Jest 

Korygowanie błędnego, nieprawidłowego zachowania. Jest 

celem nadrzędnym, czyli osiągnięcie przez dziecko harmonii 

celem nadrzędnym, czyli osiągnięcie przez dziecko harmonii 

wewnętrznej i harmonii ze światem.

wewnętrznej i harmonii ze światem.

Montessori wyróżnia aktywne i pasywne kategorie zachowań w

Montessori wyróżnia aktywne i pasywne kategorie zachowań w

a)

a)

Pracy 

Pracy 

-> Aktywne; ekscentryczność, umysłowy nieporządek, 

-> Aktywne; ekscentryczność, umysłowy nieporządek, 

fantazjowanie, niezdolność koncentracji, brak wytrwałości, 

fantazjowanie, niezdolność koncentracji, brak wytrwałości, 

agresywne komunikowanie się.

agresywne komunikowanie się.

     

     

-> Pasywne; bierne zachowanie, bezwładność, brak 

-> Pasywne; bierne zachowanie, bezwładność, brak 

motywacji, zainteresowań, nuda, zobojętnienie, 

motywacji, zainteresowań, nuda, zobojętnienie, 

niesamodzielność, opóźnienie w rozwoju ruchowym, 

niesamodzielność, opóźnienie w rozwoju ruchowym, 

umysłowym i społecznym

umysłowym i społecznym

background image

 

 

 

 

                                                                                                    

                                                                                                    

                          

                          

c.d.                   

c.d.                   

b)

b)

Społeczno- socjalne

Społeczno- socjalne

  -> Aktywne; nieposłuszeństwo, 

  -> Aktywne; nieposłuszeństwo, 

kapryszenie, wybuchy gniewu, bunt i agresja, instynkt 

kapryszenie, wybuchy gniewu, bunt i agresja, instynkt 

niszczycielski, znęcanie się nad słabszymi, pragnienie 

niszczycielski, znęcanie się nad słabszymi, pragnienie 

posiadania czegoś, zazdrość, łakomstwo

posiadania czegoś, zazdrość, łakomstwo

                  

                  

-> Pasywne; niczego nie chce, boi 

-> Pasywne; niczego nie chce, boi 

się wszystkiego, chce być pocieszane, bierne w grach 

się wszystkiego, chce być pocieszane, bierne w grach 

zespołowych, płacze, kłamie, kradnie

zespołowych, płacze, kłamie, kradnie

background image

 

 

 

 

Przyczyny powyższych 

Przyczyny powyższych 

(błędnych) zachowań

(błędnych) zachowań

Uszkodzenia organiczne

Uszkodzenia organiczne

Szkodliwe środowisko- wpływ otoczenia

Szkodliwe środowisko- wpływ otoczenia

Nadopiekuńczość lub brak pomocy

Nadopiekuńczość lub brak pomocy

Brak motywów do działania w otoczeniu

Brak motywów do działania w otoczeniu

Lekceważenie lub niezrozumienie przez 

Lekceważenie lub niezrozumienie przez 

dorosłych

dorosłych

Brak czasu ze strony dorosłych

Brak czasu ze strony dorosłych

Stosowanie kar i nagród za zachowanie

Stosowanie kar i nagród za zachowanie

Stosowanie przymusu

Stosowanie przymusu

background image

 

 

 

 

Wolność i dyscyplina w 

Wolność i dyscyplina w 

procesie normalizacji 

procesie normalizacji 

zachowania

zachowania

Wolny wybór dotyczy:

Wolny wybór dotyczy:

-

Wyboru miejsca pracy

Wyboru miejsca pracy

-

Materiału

Materiału

-

Partnera

Partnera

Materiał powinien znajdować się w miejscach łatwo dostępnych 

Materiał powinien znajdować się w miejscach łatwo dostępnych 

dla dzieci. Warunkiem wolnego wyboru jest odpowiednio 

dla dzieci. Warunkiem wolnego wyboru jest odpowiednio 

przygotowane otoczenie, które odpowiada wiekowi dziecka, 

przygotowane otoczenie, które odpowiada wiekowi dziecka, 

dając mu zachętę do pracy. A ta zmienia się wraz z rozwojem 

dając mu zachętę do pracy. A ta zmienia się wraz z rozwojem 

umiejętności dziecka. Możliwość wyboru sprawia, ze chodzi ono 

umiejętności dziecka. Możliwość wyboru sprawia, ze chodzi ono 

po pomieszczeniu, ogląda materiał, zanim wybierze coś, czym 

po pomieszczeniu, ogląda materiał, zanim wybierze coś, czym 

chciałby się zająć. Wybór działalności określany jest jako 

chciałby się zająć. Wybór działalności określany jest jako 

„wolna gra”. Nie oznacza to, ze dziecko robi to co chce, gdyż 

„wolna gra”. Nie oznacza to, ze dziecko robi to co chce, gdyż 

zalezy to od wewnętrznych praw przedmiotu. Jest on niezbędny 

zalezy to od wewnętrznych praw przedmiotu. Jest on niezbędny 

do indywidualnego rozwoju dziecka i powinien rozbudzać 

do indywidualnego rozwoju dziecka i powinien rozbudzać 

prawdziwe zainteresowanie.

prawdziwe zainteresowanie.

background image

 

 

 

 

Wolny wybór zajęcia u dzieci 

Wolny wybór zajęcia u dzieci 

niepełnosprawnych i zdrowych

niepełnosprawnych i zdrowych

Dziecko samo wybiera sobie materiał. Jest to dla niego pewnego 

Dziecko samo wybiera sobie materiał. Jest to dla niego pewnego 

rodzaju bodziec, który niekiedy może być ograniczony poprzez:

rodzaju bodziec, który niekiedy może być ograniczony poprzez:

a)

a)

Ograniczenia i ubóstwo ruchów

Ograniczenia i ubóstwo ruchów

b)

b)

Mniejsze zdolności ruchowe i wygórowane żądania rodziców i 

Mniejsze zdolności ruchowe i wygórowane żądania rodziców i 

otoczenia

otoczenia

c)

c)

Uczenia się tylko przez obserwację

Uczenia się tylko przez obserwację

d)

d)

Trudności dorosłych przeniesione na dzieci

Trudności dorosłych przeniesione na dzieci

e)

e)

Brania przykładu z dorosłych, np. czekania na rozkazy

Brania przykładu z dorosłych, np. czekania na rozkazy

Jest to wynik braku aktywności dziecka. Wychowawca powinien 

Jest to wynik braku aktywności dziecka. Wychowawca powinien 

uwzględnić indywidualne cechy każdego dziecka. Powinien 

uwzględnić indywidualne cechy każdego dziecka. Powinien 

przygotować otoczenie bogate w propozycje do podjęcia przez 

przygotować otoczenie bogate w propozycje do podjęcia przez 

dziecko aktywności: muszą mieć one silny charakter wyzwania. 

dziecko aktywności: muszą mieć one silny charakter wyzwania. 

Wychowawca powinien wykonywać dane czynności prawie 

Wychowawca powinien wykonywać dane czynności prawie 

jednakowo, jedynie z nieco większym stopniem trudności, 

jednakowo, jedynie z nieco większym stopniem trudności, 

rozbudzając w ten sposób zainteresowanie dziecka. Winien 

rozbudzając w ten sposób zainteresowanie dziecka. Winien 

pomagać dziecku: zwracać się do niego, dodając mu pewności 

pomagać dziecku: zwracać się do niego, dodając mu pewności 

siebie swoją obecnością, możliwością pomocy, propozycją 

siebie swoją obecnością, możliwością pomocy, propozycją 

powtarzania i kontrolą błędów. Również przez rozmowę powinien 

powtarzania i kontrolą błędów. Również przez rozmowę powinien 

nakłaniać dziecko do wybrania czegoś nowego (wzbudzać 

nakłaniać dziecko do wybrania czegoś nowego (wzbudzać 

zainteresowanie).

zainteresowanie).

background image

 

 

 

 

Czas trwania czynności

Czas trwania czynności

Zdrowe dziecko samo rozstrzyga jak długo chce zostać przy 

Zdrowe dziecko samo rozstrzyga jak długo chce zostać przy 

wybranej czynności i ją powtarzać. Inaczej jest u dzieci 

wybranej czynności i ją powtarzać. Inaczej jest u dzieci 

niepełnosprawnych, gdyż:

niepełnosprawnych, gdyż:

a) Dziecko może powtarzać daną czynność przez wiele 

a) Dziecko może powtarzać daną czynność przez wiele 

tygodni (pogrążyć się w niej)- stereotypia

tygodni (pogrążyć się w niej)- stereotypia

b) Strach przed czymś nowym może spowodować zatrzymanie 

b) Strach przed czymś nowym może spowodować zatrzymanie 

się dziecka na poziomie czynności już poznanych

się dziecka na poziomie czynności już poznanych

c) Konieczność zapewnienia ciągłego bezpieczeństwa 

c) Konieczność zapewnienia ciągłego bezpieczeństwa 

osobiście  przez nauczyciela może doprowadzić do 

osobiście  przez nauczyciela może doprowadzić do 

zatrzymania rozwoju dziecka.

zatrzymania rozwoju dziecka.

background image

 

 

 

 

Ręka- organ wykonawczy ludzkiej 

Ręka- organ wykonawczy ludzkiej 

inteligencji

inteligencji

Rozwój ruchu jest ściśle powiązany z rozwojem mózgowia. 

Rozwój ruchu jest ściśle powiązany z rozwojem mózgowia. 

W przeciwieństwie do kończyn dolnych- kończyny górne są 

W przeciwieństwie do kończyn dolnych- kończyny górne są 

swobodne w swoim rozwoju.

swobodne w swoim rozwoju.

 

 

Rozwój chwytania przyczynia się do  rozwoju inteligencji:

Rozwój chwytania przyczynia się do  rozwoju inteligencji:

 

 

3-6 m-cy -> dziecko eksperymentuje swoimi RR, wcześniej 

3-6 m-cy -> dziecko eksperymentuje swoimi RR, wcześniej 

wykonuje ruchy instynktowne

wykonuje ruchy instynktowne

Od 6 m-ca-> zamierzone chwytanie, podawane wszystkie 

Od 6 m-ca-> zamierzone chwytanie, podawane wszystkie 

przedmioty bez wyboru

przedmioty bez wyboru

9 miesiąc  -> chwytanie związane z pragnieniami

9 miesiąc  -> chwytanie związane z pragnieniami

12 miesiąc -> dokonuje wyborów

12 miesiąc -> dokonuje wyborów

Później  -> ćwiczenia rąk, ręka zajmuje się różnorodnymi 

Później  -> ćwiczenia rąk, ręka zajmuje się różnorodnymi 

przedmiotami i jest to pewna forma pracy

przedmiotami i jest to pewna forma pracy

Ręce są silnie związane z  rozwojem psychicznym. Rozwój ręki 

Ręce są silnie związane z  rozwojem psychicznym. Rozwój ręki 

wiąże się z rozwojem kultury, odzwierciedla 

wiąże się z rozwojem kultury, odzwierciedla 

indywidualność.

indywidualność.

background image

 

 

 

 

Znaczenie pracy rąk

Znaczenie pracy rąk

Ręka jest narzędziem wykonawczym ludzkiego intelektu. 

Ręka jest narzędziem wykonawczym ludzkiego intelektu. 

Dzieki pracy rąk mogą być realizowane:

Dzieki pracy rąk mogą być realizowane:

1.

1.

BUDOWA OSOBOWOŚCI-

BUDOWA OSOBOWOŚCI-

 spostrzeganie otoczenia i 

 spostrzeganie otoczenia i 

doświadczenia z nim, instynktowne chwytanie staje się 

doświadczenia z nim, instynktowne chwytanie staje się 

celowym działaniem

celowym działaniem

2.

2.

UTRZYMANIE I KONTYNUACJA LUDZKOŚCI-

UTRZYMANIE I KONTYNUACJA LUDZKOŚCI-

 jedzenie, 

 jedzenie, 

mieszkanie, utrzymanie rodziny, pielęgnowanie natury, 

mieszkanie, utrzymanie rodziny, pielęgnowanie natury, 

wynalazki prowadzące do dalszego rozwoju środowiska

wynalazki prowadzące do dalszego rozwoju środowiska

3.

3.

UDZIAŁ W WYMIANIE-

UDZIAŁ W WYMIANIE-

 wymiana  towarów, nauki, problemów, 

 wymiana  towarów, nauki, problemów, 

doświadczeń w społeczeństwie

doświadczeń w społeczeństwie

4.

4.

WYRAŻANIE UCZUĆ I MYSLI-

WYRAŻANIE UCZUĆ I MYSLI-

 gesty, mimika towarzyszące 

 gesty, mimika towarzyszące 

rozmowom, mowa, pisanie, czytanie, forma powitania, taniec 

rozmowom, mowa, pisanie, czytanie, forma powitania, taniec 

gestykulacja

gestykulacja

5.

5.

NISZCZENIE-

NISZCZENIE-

 niszczenie jednostek, społeczeństwa oraz 

 niszczenie jednostek, społeczeństwa oraz 

środowiska

środowiska

Ludzki umysł może jednocześnie tworzyć i burzyć. Ręka 

Ludzki umysł może jednocześnie tworzyć i burzyć. Ręka 

podążała za inteligencją i uczuciem, rozwijała się razem z 

podążała za inteligencją i uczuciem, rozwijała się razem z 

nimi.

nimi.

background image

 

 

 

 

WYOBRAŹNIA

WYOBRAŹNIA

Jest dla ludzkości jednocześnie darem i zagrożeniem, gdyż 

Jest dla ludzkości jednocześnie darem i zagrożeniem, gdyż 

umozliwia wyobrażanie sobie rzeczy wspaniałych jak i 

umozliwia wyobrażanie sobie rzeczy wspaniałych jak i 

strasznych. Jest największą częścią tego, co nazywamy 

strasznych. Jest największą częścią tego, co nazywamy 

inteligencją, a jej organem wykonawczym są nasze ręce. 

inteligencją, a jej organem wykonawczym są nasze ręce. 

Bez nich wyobraźnia nie mógłaby się urzeczywistnić. To 

Bez nich wyobraźnia nie mógłaby się urzeczywistnić. To 

właśnie talent (wyobraźnia) różni ludzi od świata zwierząt.

właśnie talent (wyobraźnia) różni ludzi od świata zwierząt.

background image

 

 

 

 

SPOSOBY REALIZACJI PROGRAMU 

SPOSOBY REALIZACJI PROGRAMU 

DYDAKTYCZNO- ROZWOJOWEGO

DYDAKTYCZNO- ROZWOJOWEGO

Rolę wychowawczą w dzisiejszych czasach zamiast 

Rolę wychowawczą w dzisiejszych czasach zamiast 

rodziców pełni telewizja, która dostarcza odpowiednio 

rodziców pełni telewizja, która dostarcza odpowiednio 

przygotowane wzorce postępowania ograniczając 

przygotowane wzorce postępowania ograniczając 

samodzielność myślenia i dokonywania wyboru.  Dzieci 

samodzielność myślenia i dokonywania wyboru.  Dzieci 

tracą chęci do przeprowadzania samodzielnych 

tracą chęci do przeprowadzania samodzielnych 

doświadczeń. Dzieciaki nie uczą się dla siebie tylko często 

doświadczeń. Dzieciaki nie uczą się dla siebie tylko często 

dla jakiejś nagrody Identyfikują dobre stopnie z 

dla jakiejś nagrody Identyfikują dobre stopnie z 

zadowoleniem dorosłych.

zadowoleniem dorosłych.

                                   

                                   

Dlatego pedagogika Montessori traktuje dzieci jako 

Dlatego pedagogika Montessori traktuje dzieci jako 

indywidualności umiejące samodzielnie dokonywać wyboru 

indywidualności umiejące samodzielnie dokonywać wyboru 

i decydować. Stosuje się materiał dydaktyczno- rozwojowy, 

i decydować. Stosuje się materiał dydaktyczno- rozwojowy, 

który pomaga dziecku w jego rozwoju fizycznym, duchowy, 

który pomaga dziecku w jego rozwoju fizycznym, duchowy, 

umożliwiając mu wszechstronny rozwój.

umożliwiając mu wszechstronny rozwój.

  

  

background image

 

 

 

 

ĆWICZENIA CODZIENNEGO 

ĆWICZENIA CODZIENNEGO 

ŻYCIA

ŻYCIA

Są związane z samoobsługą, zwyczajami i normami 

Są związane z samoobsługą, zwyczajami i normami 

społecznymi, troską o środowisko. Doskonalą koordynację 

społecznymi, troską o środowisko. Doskonalą koordynację 

ruchów, uczą umiejętności oraz sposobów zastosowania ich 

ruchów, uczą umiejętności oraz sposobów zastosowania ich 

w życiu.  Uczą samodzielności i niezależności od dorosłych.

w życiu.  Uczą samodzielności i niezależności od dorosłych.

background image

 

 

 

 

Dbałość o własną osobę

Dbałość o własną osobę

Posługiwanie się łyżką

Posługiwanie się łyżką

Przesypywanie i 

Przesypywanie i 

przelewanie 

przelewanie 

Krojenie owoców

Krojenie owoców

Czyszczenie butów

Czyszczenie butów

Składanie serwetek

Składanie serwetek

Zaplatania warkocze

Zaplatania warkocze

background image

 

 

 

 

DBAŁOŚĆ O OTOCZENIE

DBAŁOŚĆ O OTOCZENIE

ODKURZANIE

ODKURZANIE

ZAMIATANIE

ZAMIATANIE

OTWIERANIE I ZAMYKANIE DRZWI

OTWIERANIE I ZAMYKANIE DRZWI

OPIEKOWANIE SIĘ ZWIERZĄTKAMI

OPIEKOWANIE SIĘ ZWIERZĄTKAMI

CHODZENIE PO LINII

CHODZENIE PO LINII

WSTAWANIE OD STOŁU I SIADANIE PRZY NIM

WSTAWANIE OD STOŁU I SIADANIE PRZY NIM

ROZWIJANIE I ZWIJANIE DYWANY

ROZWIJANIE I ZWIJANIE DYWANY

CZYSZCZENIE I POLEROWANIE

CZYSZCZENIE I POLEROWANIE

background image

 

 

 

 

Formy 

Formy 

grzecznościowe

grzecznościowe

Proszenie o pomoc

Proszenie o pomoc

Dziękowanie

Dziękowanie

Przepraszanie

Przepraszanie

Witanie się

Witanie się

Czyszczenie nosa

Czyszczenie nosa

background image

 

 

 

 

Ć w i c z e n i a   d o s k o n a l ą c e   z m y s ł y .  

' ' Z m a t e r i a l i z o w a n a   a b s t r a k c j a ' '

  P o a z w a l a j ą   n a   t w o r z e n i e   w r a ż e ń   n a   t e m a t r z e c z y w i s t o ś c i ,  

b i d o w a n i e   f a n t a z j i   o r a z   o d n a j d y w a n i e   r ó ż n y c h   k a t e g o r i i :   p a r y ,  

s z e r e g i ,   ł u k i ,   k o n t r a s t y ,   d y s h a r m o n i e .   P r z y g o t o w u j ą   d o  

m y ś l e n i a   a b s t r a k c y j n e g o :   r o z p o z n a w a n i e ,   r o z r ó ż n i a n i e ,  

p o r ó w n y w a n i e ,   k o m b i n o w a n i e ,   a b s t r a c h o w a n i e .   D z i e c k o  

u ż y w a   s w o i c h   z m y s ł ó w     w   p o ł ą c z e n i u   z   p r a c ą   r ą k .  

O g r a n i c z e n i a   w   m a t e r i a l e   d a j ą   k l a r o w n o ś ć ,   u m o ż l i w i a j ą  

n a u k o w ą   p r a c ę   i   i n d y w i d u a l n e   o d k r y c i a .     M o n t e s s o r i   ( 1 9 6 6 )  

o k r e ś l i ł a   t e n   m a t e r i a ł   j a k o   ' ' K l u c z   d o   z r o z u m i e n i a   ś w i a t a ' '

                                                                                                                                                                     

 

Z m y s ł   w z r o k u :    

  -   z e s t a w   ( b l o k i )   c y l i n d r y  

  -   r ó ż o w a   w i e ż a

  -   b r ą z o w e   s c h o d y

  -   k o l o r o w e   t a b l i c z k i

  -   k o l o r o w e   c y l i n d r y

  -   b i n o m i n a l n a   i   t r i n o m i n a l n a   k o s t k a  

       

background image

 

 

 

 

Z m y s ł   d o t y k u :

  -   p ł y t k i   z   p a p i e r u   p i a s k o w e g o

  -   d e s e c z k i   z   p a p i e r u   p i a s k o w e g o

  -   c i e p ł e   b u t e l k i

  -   c i e p ł e   p ł y t k i

  -   d e s e c z k i   w a g o w e

background image

 

 

 

 

Z m y s ł   s ł u c h u :

  -   p u s z k i   s ł u c h o w e

  -   d z w o n k i

  -   i n s t r u m e n t y   m u z y c z n e

Z m y s ł   p o w o n i e n i a :

  -   p u s z k i   w ę c h o w e

  -   z a p a c h y   z   o t o c z e n i a

S t e r e o g n o z j a :

  -   g e o m e t r y c z n e   b r y ł y

  -   w o r e k   p e ł e n   t a j e m n i c

background image

 

 

 

 

  Ć w i c z e n i a   z   z a k r e s u   j ę z y k a

Z a p o z n a j ą   o n e   d z i e c k o   z   z a s a d a m i   j ę z y k a   m ó w i o n e g ,  

c z y t a n i a   i   p i s a n i a ,   z   c z ę ś c i a m i   m o w y ,   f o n o g r a m a m i ,  

d e fi n i c j a m i   i   j ę z y k a m i   o b c y m i .   W z b o g a c a j ą   z a s ó b   s ł o w n i c t w a  

d z i e c k a .   P o j ę c i a   z   m o w y   o j c z y s t e j   p o z w a l a j ą   d z i e c k u   p o z n a ć  

k a t e g o r i e   i   s c h e m a t y ,   z a   p o m o c ą   k t ó r y c h   m o ż e   o r i e n t o w a ć   s i ę  

  w   o t a c z a j ą c y m   ś w i e c i e .  

 

Ć w i c z e n i a   j ę z y k o w e :

  -   z a b a w a   g ł o s e k

  -   w z b o g a c e n i e   z a s o b u   s ł ó w

background image

 

 

 

 

P i s a n i e :

  -   p o ś r e d n i e   p r z y g o t o w a n i e

  -   m e t a l o w e   w s t a w k i

  -   z a r y s   l i t e r

  -   r u c h o m y   a l f a b e t

  -   s z o r s t k i e   l i t e r y

C z y t a n i e :   z   p o m n i e j s z o n y m i   p r z e d m i o t a m i ,   f o n e t y c z n e   z  

p o m n i e j s z o n y m i   p r z e d m i o t a m i ,   k s i ą ż e c z k i ,   d e fi n i c j e ,   k a r t y   i  

z e s t a w y ,   w y r a z y   o b c e .

C z ę ś c i   m o w y :   p r z y m i o t n i k i ,   s p ó j n i k i ,   p r z y i m e k ,   c z a s o w n i k ,  

r z e c z o w n i k ,   p r z y s ł ó w e k .

background image

 

 

 

 

Ć w i c z e n i a   m a t e m a t y c z n e .

     

W   s p o s ó b   p l a s t y c z n y   i   u r o z m a i c o n y   p o m a g a j ą   d z i e c k u  

p o z n a ć   z a s a d y   m a t e m a t y c z n e .   D i ę k i   n i m   ł a t w i e j   m o ż e   o n o  

p o j ą ć   s y s t e m   d z i e s i ę t n y ,   t w o r z e n i e   l i c z b   w y ż s z y c h ,   z m i a n ę  

k a t e g o r i i ,   j a k   r ó w n i e ż   w     p r o s t y   s p o s ó b   p o z n a ć   z a s a d y  

d o d a w a n i a ,   o d e j m o w a n i a ,   m n o ż e n i a   i   d z i e l e n i a .

   

 

W e d ł u g   M o n t e s s o r i   k a ż d y   c z ł o w i e k   m a   m a t e m a t y c z n y   u m y s ł ,  

j e s t   o n   l u d z k ą   s k ł o n n o ś c i ą ,   p r e d y s p o z y c j ą ,   k t ó r a   z o s t a ł a  

o d z i e d z i c z o n a .   D o   d o r o s ł y c h   i   w y c h o w a w c ó w   n a l e ż y   p o m o c  

w   r o z w o j u   w s z y s t k i c h   l u d z k i c h   p r e d y s p o z y c j i   d z i e c k a .    

background image

 

 

 

 

D z i e c k o   u ż y w a   s w o j e g o   m a t e m a t y c z n e g o   u m y s ł u  

n i e ś w i a d o m i e .   Z a n i m   z o s t a n i e   s k o n f r o n t o w a n e   z   z a j ę c i a m i  

l i c z e n i a ,   p o t r a fi   j u ż   m y ś l e ć   m a t e m a t y c z n i e .   N a l e ż y   d z i e c k u  

p o d a w a ć   m a t e m a t y c z n e   a s p e k t y   ś w i a t a ,   w y k o ż y s t u j ą c   k a ż d ą  

n a t y r a l n ą   o k a z j ę :  

  -   l i c z e n i e   p a l c ó w

  -   n a k r y w a n i e   d o   s t o ł u

  -   d z i e l e n i e   j a b ł k a

  -   l i c z e n i e   l i ś c i

P o w i n n o   t o   r o b i ć   w   n a t u r a l n y   s p o s ó b ,   ż e b y   t r a fi ł o   t o   d o   j e g o  

ś w i a d o m o ś c i   i   u t r w a l i ł o   s i ę ,   ż e   t o   j e s t   w ł a ś n i e   l i c z e n i e .   J e ż e l i  

z a ś   b ę d z i e   t o   p r o c e s   n i e n a t u r a l n y ,   t o   w   p r z y s z ł o ś c i   l i c z e n i e  

s p r a w i   d z i e c k u   d u ż e   t r u d n o ś c i .

W e d ł u g   M o n t e s s o r i :   ' ' N i e   m a   l u d z i   n i e z d o l n y c h  

m a t e m a t y c z n i e .   S ą   l u d z i e   ź l e   u c z e n i   i   w  

n i e o d p o w i e d n i m   c z a s i e ' '

background image

 

 

 

 

W y c h o w a n i e   ' '   k o s m i c z n e ' '

        Z a w i e r a   o n o   p o d s t a w y   g e o g r a fi i ,   fi z y k i ,   c h e m i i   i   b i o l o g i i .   Z a  

p o m o c ą   m a t e r i a ł u   d y d a k t y c z n e g o   z   t e g o   z a k r e s u   w   s p o s ó b  

b a r d z o   p r z y s t ę p n y   i   n a t u r a l n y   m o ż n a   p r z e d s t a w i ć  

p o s z c z e g ó l n e   d z i e d z i n y   n a u k i ,   s k ł a d a j ą   s i ę   n a   n i e g o   :

  -   g l o b u s y

  -   p u z l e   –   m a p y   p o s z c z e g ó l n y c h   k o n t y n e n t ó w   i   k r a j ó w

  -   b i o l o g i c z n a   k o m o d a

  -   z e s t a w     k a r t   b i o l o g i c z n y c h

  -   z e s t a w y   d o   d o ś w i a d c z e ń   c h e m i c z n y c h   i   fi z y c z n y c h

background image

 

 

 

 

              P o d c z a s   p r a c y   (   z a b a w y   )   z   m a t e r i a ł e m   d y d a k t y c z n y m  

d z i e c k o   d o s k o n a l i   d r o b n ą   m o t o r y k ę ,   p o z n a j e   e k o n o m i ę  

r u c h ó w ,   u c z y   s i ę   s a m o d z i e l n o ś c i ,   l o g i c z n e g o   m y ś l e n i a ,  

s z a c u n k u   d l a   s i e b i e ,   s w o j e j   p r a c y   o r a z   p r a c y   i n n y c h   d z i e c i ,  

w z b o g a c a   s w ó j   z a s ó b   s ł ó w ,   a   t a k ż e   z a c h ę c a n e   j e s t   d o  

s a m o d z i e l n e g o   p o d e j m o w a n i a   d e c y z j i ,   z a   k t ó r e   p o n o s i  

o d p o w i e d z i a l n o ś ć .  

                  P e d a g o g i k ę   M o n t e s s o r i   m o ż n a   z a l i c z y ć   d o   ' ' p e d a g o g i k i  

w y c h o d z ą c e j   o d   d z i e c k a ' ' ,   c z y l i   s z e r o k o   p o j m o w a n e j  

p e d a g o g i k i   h u m a n i s t y c z n e j .   P o z n a j ą c   i   s t o s u j ą c  

p o s z c z e g ó l n e   ć w i c z e n i a ,   d z i e c k o   p o k a z u j e   n a   s w o j e   ' ' w n ę t r z e  

j a ' ' :

  -   u c z u c i a  

  -   p r a g n i e n i a

  -   m y ś l i

  -   d o z n a n i a

M u s i m y   m u   t o   u m o ż l i w i ć ,   g d y ż   w   p r z e c i w n y m   r a z i e   n i g d y   n i e  

d o w i e m y   s i ę   c a ł e j   p r a w d y   o   n i m .      

background image

 

 

 

 

            Ć w i c z e n i a   m o g ą   o d b y w a ć   s i ę   w   f o r m i e   z a b a w y ,   n a j l e p i e j  

w z b o g a c o n e j   m u z y k ą .   D z i e c i   c h a r e k t e r y z u j e   p o t r z e b a  

a k c e p t a c j i   –   a k c e p t a c j i   i c h   o s o b y ,   a l e   p r z e d e   w s z y s t k i m   t e g o ,  

c o   r o b i ą .   D l a t e g o   t e ż   p o   z a k o ń c z e n i u   p r a c y   p o k a z u j ą  

w s z y s t k i m ,   c o   i   j a k   z r o b i ł y ,   o c z e k u j ą c   p o c h w a ł y .  

S t o s o w a n i e   p o c h w a ł   n i e   j e s t   n a g r o d ą   z a   w y k o n a n ą   p r a c ę ,  

l e c z   n i e z b ę d n y m   b o d ź c e m   m o t y w a c y j n y m ,   k t ó r y   m o b i l i z u j e  

d z i e c k o   d o   p o d j ę c i a   n a s t ę p n e g o   k r o k u   w   p r a c y   z   m a t e r i a ł e m  

d y d a k t y c z n y m   a   t y m   s a m y m   d o   r o z w i j a n i a   o s o b o w o ś c i   i  

z d o l n o ś c i .

          O p r ó c z   s t o s o w a n i a   m a t e r i a ł u   z   p o s z c z e g ó l n y c h   z a k r e s ó w  

p e d a g o g i k i   M o n t e s s o r i   n i e z m i e r n i e   w a ż n y   j e s t   w ł a ś c i w y   r o z w ó j  

s p o ł e c z n y   d z i e c i ,   s z c z e g ó l n i e   d z i e c i   r ó ż n o r a k o  

n i e p e ł n o s p r a w n y c h .   N i e   p o w i n n y   b y ć   i z o l o w a n e ,   p r a c a   w  

g r u p i e   d z i e c i   ( p r z e d s z k o l e )   p o z w a l a   l e p i e j   i m   s i ę   r o z w i j a ć  

p s y c h i c z n i e ,   n a w   i ą z u j e   s i ę   m i ę d z y   n i m i   w s p ó ł p r a c a   i   p r z y j a ź ń .  

S z c z e g ó l n e   z n a c z e n i e   m a   w ł a ś n i e   w s p ó l n a   p r a c a ,   g d y ż  

w y z w a l a   p r o c e s   u c z e n i a   s i ę   p r z e z   n a ś l a d o w n i c t w o .   D i e c i  

s z y b c i e j   s i ę   u c z ą ,   o g l ą d a j ą c   i   n a ś l a d u j ą c   p r a c ę   k o l e g ó w .

          W e d ł u g   M o n t e s s o r i   d z i e c k o   o p r ó c z   m l e k a   p o t r z e b u j e  

p r z e d e   w s z y s t k i m   m i ł o ś c i .   M i ł o ś ć   t a   j e s t   s z c z e g ó l n i e   w a ż n a  

d l a   d z i e c i   n i e p e ł n o s p r a w n y c h .   S ą   o n e   b o w i e m   b a r d z o  

w r a ż l i w e ,   p o t r a fi ą   k o c h a ć   i   p o k a z a ć ,   ż e   m o ż n a   c i e s z y ć   s i ę  

ż y c i e m   i   b y ć   b a r d z o   s z c z ę ś l i w y m ,   d l a t e g o   ż e   s i ę   j e s t ,   a   n i e ,  
ż e   s i ę   m a !   
 

background image

 

 

 

 

DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ

DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ

1.

1.

Arkadiusz Partyka 

Arkadiusz Partyka 

2.

2.

Anna Chuda 

Anna Chuda 


Document Outline