Slajd 1

Integracja jako świadomy, celowy proces zmierzający
do pogłębienia więzi pomiędzy grupą krajów może
przybierać różne formy, najczęściej spotykamy się z:

[1]

Integracją

ekonomiczną

polegającą

liberalizacji

działalności

gospodarczej,

usunięciu

wszelkich barier w handlu, wypracowaniu jednolitych
norm prawnych mających częściowo zastąpić prawa
narodowe.

[2] Integracją polityczną, której zadaniem jest
tworzenie instytucjonalnych mechanizmów i procedur
podejmowania

decyzji,

pokojowe

rozwiązywanie

sporów, dążenie do społeczno–politycznej spójności i
pielęgnowanie wspólnych dla wszystkich wartości i
oczekiwań.

Ważne jest aby integracja odbywała się

jednocześnie na dwóch płaszczyznach:

•decyzji politycznych podejmowanych przez rządy i
parlamenty;

•na płaszczyźnie nieformalnej, czyli współpracy
pomiędzy „zwykłymi” ludźmi, współpracy nie
tworzonej przez rządy.

Brak zachowania równowagi pomiędzy tymi dwoma
formami integracji może doprowadzić do deformacji
integracji.

Wyróżniamy następujące instytucjonalno-
organizacyjne formy integracji ekonomicznej
(począwszy od najbardziej luźnej formy integracji):

[1] STREFA WOLNEGO HANDLU.

[2] UNIA CELNA.

[3] WSPÓLNY RYNEK.

[4] UNIA WALUTOWA.

[5] UNIA GOSPODARCZA.

[6] UNIA POLITYCZNA.

W A Ż N E

      Europejskie  Stowarzyszenie  Wolnego  Handlu  [ang.
European  Free  Trade  Association,  EFTA]  ma  bardzo
skomplikowaną historię — zostało powołane do życia w 1960 r.
przez Austrię, Danię, Norwegię, Portugalię, Szwajcarię, Szwecję
i  Wielką  Brytanię.  Kolejne  lata  to  proces  dwutorowy,  z  jednej
strony  następowało  odchodzenie  państw  członkowskich  do
EWG, z drugiej strony przyjmowano nowych członków: Islandię
(1970 r.), Finlandię (1986 r.) i Lichtenstein (1991 r.).
   Ostatecznie członkami EFTA pozostały: Islandia, Lichtenstein,
Norwegia  i  Szwajcaria,  a  więc  kraje,  których  społeczeństwa  są
przeciwne przystąpieniu do UE. W ramach stowarzyszenia kraje
członkowskie  ograniczały  cła,  natomiast  nie  wykazywały
zainteresowania pogłębianiem integracji, ponieważ większość z
nich była zainteresowana przystąpieniem do EWG.
   Obecnie EFTA ściśle współpracuje z UE tworząc razem nią (od
1994 r.)  Europejski  Obszar  Gospodarczy  [ang.  European
Economic  Area,  EEA];  wyjątek  stanowi  Szwajcaria  należąca  do
EFTA, lecz nie należąca do EEA.

      Północnoamerykański  Układ  o  Wolnym  Handlu
[ang.  North  American  Free  Trade  Agreement,  NAFTA]
początkowo  obejmował  Kanadę  i  USA,  następnie  dołączył
co nich Meksyk, w obecnej formie działa od 1994 r. Posiada
charakter  strefy  wolnego  handlu. Do  jego  głównych  celów
należą:  usunięcie  w  ciągu  15  lat  ograniczeń  w  wymianie
handlowej  dobrami  i  usługami  oraz  w  transporcie  i
inwestycjach,

ponadto

zajmuje

się

gwarancjami

pracowniczymi i ochroną środowiska naturalnego.

      Organizacja  Krajów  Eksportujących  Ropę
Naftową  [ang.  Organization  of  the  Petroleum  Exporting
Countries]  została  założona  w  1960 r.  Początkowo
należało  do  niej  12  państw  o  jednocześnie  wysokim
wydobyciu  i  eksporcie  ropy  naftowej,  obecnie  jest  to  14
krajów:  głównie  arabskich  (Algieria,  Arabia  Saudyjska,
Irak, Katar, Kuwejt, Libia, Zjednoczone Emiraty Arabskie)
oraz  Ekwador,  Gabon,  Indonezja,  Iran,  Nigeria  i
Wenezuela.  Celem  organizacji  jest  utrzymanie  wysokich
cen  na  ropę  naftową,  środkiem  do  tego  jest  limitowanie
jej  wydobycia  przez  poszczególne  kraje  członkowskie
oraz kontrola wyznaczonych limitów.

      Stowarzyszenie  Narodów  Azji  Południowo–
Wschodniej  [ang.  Association  of  South  East  Asian
Nations,  ASEAN]  powstało  w  1967 r.  z  przekształcenia
Association  of  South  East  Ania  (utworzonej  w  1961 r.
przez  Malezję,  Filipiny  i  Tajlandię),  w  kolejnych  latach
przystępowali

nowi

członkowie:

Brunei

(1984 r.),

Indonezja,  Singapur,  Wietnam  (1995 r.),  Laos,  Myanmar
(1997 r.)  i  Kambodża  (1999 r.).  Głównymi  celami
organizacji  jest  rozwój  gospodarczy  regionu,  polityczna
stabilizacja  oraz  wspieranie  społecznego  postępu  i
rozwoju kultury.

Integracja europejska posiada długą historię i
przeszła skomplikowaną ewolucję. Możemy w niej
wyróżnić cztery główne typy działań:

•tworzenie teorii naukowych poświęconych integracji;

•ruchy

społeczno-ekonomiczne

wraz

opracowywaniem koncepcji paneuropejskich;

•podejmowane

przez

niektóre

państwa

zachodnioeuropejskie, po zakończeniu II wojny
światowej, działania integracyjne;

•rozwój od początku lat 50-tych w Europie Zachodniej
różnych form współpracy oraz ich instytucjonalizacja.

Początki udanych prób zjednoczenia gospodarczego w

Europie  sięgają  roku  1950,  kiedy  to  francuski  minister
spraw  zagranicznych  Robert  Schuman  zgłasza  projekt
utworzenia Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali [ang.
European Coal and Steel Community, ECSC]. W rok później
(1951 r.), w Paryżu zostaje podpisany układ powołujący do
życia  ECSC.  Krajami  członkowskimi  stały  się:  Francja,  RFN,
Włochy,  Holandia,  Belgia  i  Luksemburg.  U  jego  podstaw
legło

dążenie

Francji

„wbudowania”

RFN

zachodnioeuropejski  system  gospodarczy.  W  konsekwencji
na  płaszczyźnie  politycznej  miało  to  doprowadzić  do
pojednania  Niemców  i  Francuzów,  a  na  płaszczyźnie
gospodarczej

—

przyczynienie

się

rozwoju

gospodarczego,  zwiększania  zatrudnienia  i  stopy  życiowej
mieszkańców  państw  członkowskich.  Istotą  ECSC  jest
wspólny  rynek  dla  państw  członkowskich  na  surowce  i
produkty przemysłu węglowego i stalowego.

tego

czasu

przebieg

procesów

zjednoczeniowych przebiega dwutorowo.

      Z  jednej  strony  do  dotychczasowych  członków
(Francja, Niemcy, Luksemburg, Holandia, Belgia, Włochy
(1951  r.)  są  przyjmowani  nowi  członkowie:  Wielka
Brytania,  Dania  i  Irlandia  (1973 r.),  Grecja  (1981 r.),
Hiszpania  i  Portugalia  (1986 r.),  Austria,  Szwecja  i
Finlandia (1995 r.), Estonia, Łotwa, Litwa, Polska, Czechy,
Słowacja,  Węgry,  Słowenia,  Malta,  Cypr  [grecka  część]
(2004 r.), Rumunia i Bułgaria (2007 r.).

FRANCJA

LUKSEMBURG

BELGIA

HOLANDIA

NIEMCY

WŁOCHY

1951 r.
1973 r.
1981 r.
1986 r.
1990 r.
1995 r.
2004 r.

DANIA

WLK. BRYTANIA

IRLANDIA

SŁOWENIA

GRECJA

HISZPANIA

PORTUGALIA

FINLANDIA

SZWECJA

AUSTRIA

była NRD

CZECHY

POLSKA

LITWA

ŁOTWA

ESTONIA

SŁOWACJA

MALTA CYPR

WĘGRY

2007 r.

BUŁGARIA

RUMUNIA

Z drugiej strony są podejmowane nowe działania

integrujące. W 1957 r. zostaje podpisany Traktat Rzymski,
który

kładzie

podwaliny

pod

realne

zjednoczenie

gospodarcze  na  naszym  kontynencie.  Powołano  wtedy
Europejską  Wspólnotę  Gospodarczą  [ang.  European
Economic  Community,  EEC]  (najważniejszą  spośród  trzech
„wielkich”  wspólnot)  oraz  Europejską  Wspólnotę  Energii
Atomowej  [ang.  European  Atomic  Energy  Community,
Euratom].  Krajami  założycielami  są  kraje  członkowskie
ECSC: Francja, RFN, Włochy, Holandia, Belgia i Luksemburg.
Zasadniczymi

celami

EEC

są:

harmonijny

rozwój

gospodarczy  państw  członkowskich,  ciągła  i  równomierna
ekspansja  ekonomiczna  Wspólnoty,  wzmożenie  stabilizacji
w  regionie  oraz  szybszy  wzrostu  poziomu  życia  obywateli  i
zacieśnianie  stosunków  między  państwami  członkowskimi.
Natomiast  głównym  celem  Euroatomu  jest  stwarzanie
dogodnych  warunków  powstawania  i  szybkiego  rozwoju
przemysłu atomowego.

Kolejnym etapem działań integrujących jest zacieśnianie

więzi pomiędzy państwami członkowskimi oraz reformy
wewnątrz organizacji. Za najważniejsze należy uznać:
połączenie

organów

instytucjonalnych

Europejskiej

Wspólnoty

Węgla

Stali,

Europejskiej

Wspólnoty

Gospodarczej  i  Euroatomu  (1967 r.),  stworzenie  unii  celnej
(1968 r.),  przeniesienie  problematyki  związanej  ze  wspólną
polityką handlową na szczebel Komisji (1970 r.), utworzenie
Europejskiego  Systemu  Walutowego  (1979 r.),  przyjęcie
Jednolitego  Aktu  Europejskiego    (1987 r.),  uchwalenie
Traktatu z Maastricht (1991 r.).

Obecnie funkcjonowanie Unii Europejskiej opiera się na

trzech filarach, obejmujących różne sfery działalności
człowieka:

FILAR I

–Wspólnoty

Europejskie

(filar

społeczno-

gospodarczy).

Celem

jest

zapewnienie

dobrobytu

bezpieczeństwa socjalnego obywateli państw członkowskich
Unii.

FILAR II –Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa

(filar polityczny „zewnętrzny”). Celem jest zapewnienie
bezpieczeństwa krajów członkowskich Unii oraz rozwój
demokracji i poszanowania praw człowieka.

FILAR III –Współpraca w Wymiarze Sprawiedliwości oraz

Spraw Wewnętrznych (filar polityczny „wewnętrzny”). Celem
jest walka przeciwko zorganizowanej przestępczości i
narkotykom

oraz

współpraca

policji

wymiarów

sprawiedliwości (w sprawach cywilnych i karnych), a także
utworzenie wspólnej jednostki — Europolu.

Utworzenie Unii Europejskiej nie spowodowało likwidacji

instytucji  dotychczas  istniejących  ECSC,  EEC  i  Euroatomu,
ponieważ  Unia  jest  kolejnym  etapem  integracji  stanowiąc
coś  w  rodzaju  nakładki  na  istniejące  już  wspólnoty.  Do
głównych  organów  Unii  Europejskiej  należą  Rada
Europejska,  Rada  Unii  Europejskiej,  Komisja  Europejska,
Parlament Europejski oraz Trybunał Sprawiedliwości.

PARLAMENT EUROPEJSKI

RADA UNII EUROPEJSKIEJ

Argumenty zwolenników korporacji:
1. Poprzez powodowanie napływu kapitału prowadzą do

poprawy bilansu płatniczego państw.

2. Poprzez inwestycje prowadzą do powstawania nowych

miejsc pracy, zmniejszając tym samym bezrobocie.

3. Wprowadzają nowe technologie do gospodarek w obrębie

których dokonują inwestycji.

4. Oszczędzają nakłady finansowe na badania i wdrożenia.
5. Prowadzą do podniesienia kwalifikacji technicznych.

produkcyjnych i organizacyjno-zarządzających miejscowych
pracowników.

6. Stale wpływają pozytywnie na bilans płatniczy krajów, z

jednej strony poprzez zwiększenie zdolności eksportowych,
z drugiej poprzez zmniejszenie potrzeb importowych.

7. Wprowadzają nowe, wyższe standardy płac, jakości

mieszkań, opieki społecznej.

KORPORACJE MIĘDZYNARODOWE

Argumenty przeciwników korporacji:
1. Są narzędziem neokolonializmu, w którym liczy się jedynie

zysk.

2. W rzeczywistości zużywają więcej kapitału miejscowego,

niż go ze sobą przywożą.

3. Dokonują transferu technologii już przestarzałych (które są

mniej

efektywne

krajach

wysokorozwiniętych

gospodarczo, o drogiej sile roboczej), ponadto technologie
te mają raczej niewielkie znaczenie dla rzeczywistych
potrzeb krajów biedniejszych.

4. Zatrudniają miejscową siłę roboczą tylko na niższych,

gorzej

opłacanych

stanowiskach,

lepsze

są

zarezerwowane dla pracowników przyjeżdżających z
centrali.

5. Wykorzystują

różnice

obciążeniach

podatkowych

(wykazując np. w kraju inwestycji straty, aby uniknąć
opodatkowania).

6. Importują znaczne ilości towarów i surowców, zamiast

kupować je w kraju, gdzie dokonały inwestycji.

7. Manipulują różnicami cen, stopami oprocentowania itp.

Document Outline