Style i preferencje 

dotyczące uczenia 

się. 

Czynniki sukcesu 

i porażki

Motywacja 

To poziom gotowości człowieka do podejmowania konkretnych działań. 

To również proces wewnętrzny warunkujący dążenie ku określonym celom. 

Wewnętrzna:

• Potrzeby 
psychologiczne

• Zainteresowania 
• System wartości 

Zewnętrzna:

• Procedury, zasady, wymogi
• Nagrody i kary

Cel – rezultat podejmowanej 

czynności

Dodatni, czyli taki, 

który chcemy osiągnąć 

Ujemny, czyli taki, 

którego staramy się 

uniknąć 

Motywacja 

dodatnia

Motywacja 

ujemna

Proces motywacyjny występuje wtedy, gdy 
zrealizowane zostaną dwie przesłanki:

1. cel, który osiągniemy, musi być 
dla nas pożyteczny oraz pożądany;
2. możliwość zrealizowania przez 
daną jednostkę wyznaczonego celu 
musi być większa od zera.

Teoria potrzeb według A. Maslowa

 

Samorealizacji

(rozwoju)

 Uznania

(sukcesów, szacunku)

Przynależności

(miłości, przyjaźni)

Bezpieczeństwa

(ochrony, zatrudnienia)

 

Fizjologiczne

(pożywienia, mieszkania, prokreacji)

Potrzeby 

niższego rzędu

Potrzeby 

wyższego 

rzędu

Teoria potrzeb ERG C. Alderfera 

E (existance needs) 

potrzeby egzystencji

(bezpieczeństwa i 

fizjologiczne)

R (relatedness needs) 

potrzeby kontaktu ze 

społeczeństwem

(przynależności oraz uznania) 

G (growth needs)
potrzeby dotyczące 

samorealizacji

(osobistego rozwoju) 

Teoria potrzeb D. McClellanda 

Kontroli 

i nadzorowania 

zachowania 

innych osób oraz 

wpływania na nie 

Przynależności do 

społeczeństwa, 

ludzkiego 

towarzystwa 

Osiągania 

sukcesów w 

sposób bardziej 

skuteczny od tego, 

jaki miał miejsce 

w przeszłości 

Potrzeba władzy

Potrzeba afiliacji

Potrzeba osiągnięć

Dwuczynnikowa teoria potrzeb 

F. Herzberga 

Odnoszą się do warunków pracy, 

t.j. polityka firmy, 

wynagrodzenie, sprawowany 

nadzór nad pracownikami, 

warunki bhp. Dzięki czynnikom 

higieny możliwe jest 

zminimalizowanie poziomu 

niezadowolenia z pracy. 

Związane są z satysfakcją, którą daje 

wykonywana praca, odnoszą się do jej 

treści. Zaliczyć się tu możliwość 

rozwoju, awansu zawodowego, 

poczucia samorealizacji. Motywatory 

mają wpływ na zadowolenie jednostki 

z wykonywanej pracy. 

Czynniki higieny

Motywatory

TEORIE POTRZEB – PORÓWNANIE

Teoria

Teoria 

potrzeb

A. Maslowa

Teoria

potrzeb 

ERG

C. 

Alderfer

a

Teoria trzech

potrzeb

D. 

McClelland

a

Dwuczynnikow

a

teoria potrzeb

F. Herzberga

Potrzeby

 

Fizjologiczne

Egzystencji

Czynniki higieny

Bezpieczeńst

wa

Przynależnośc

i

Kontaktu

Przynależności

Uznania

Rozwoju

Władzy

Motywatory

Samorealizacji

Rozwoju

Według Malcolma Knowlesa motywowanie osób 

dorosłych do uczenia się jest uzależnione od czterech 

czynników:

Woli – chęci wpływu na swoje kształcenie 

Sukcesu – możliwości odnoszenia sukcesów 

w swojej edukacji 

Przyjemności – płynącej z uczenia się 

i rozwijania umiejętności

Wartości - świadomości, że nauka 

i wykształcenie stanowią cenny kapitał jednostki

PROKRASTYNACJA 

odwlekanie wykonania zadań 

pomimo dysponowania 

możliwościami ich realizacji 

Chęć/potrzeba 

podjęcia działania

Decyzja o podjęciu 

działania

Refleksja 

nad 

skutkami

Usprawiedliwianie, 

wymówki

Dalsze odwlekanie

Wykonanie zadania 

w ostatniej chwili

Odłożenie czynności

Silne 

postanowienie 

poprawy

Prokrastynacja - 

źródła

• Doświadczenia dzieciństwa (surowi lub 

wymagający rodzice, perfekcjonistyczni rodzice)

• Problem z ustalaniem priorytetów
• Problem z zarządzaniem czasem
• Niskie poczucie skuteczności (oczekiwania 

własnego sukcesu)

• Niska atrakcyjność zadania 
• Lęk przed porażką

Walka z 

prokrastynac

ją

• dziel pracę na małe, prostsze czynności
• sporządzaj listy zadań do wykonania
• uwzględniaj w planowaniu poślizgi i imponderabilia
• ustalaj  konkretny termin rozpoczęcia czynności
• zacznij od środka, jeśli nie wychodzi ci początek,
• stosuj „przypominajki”
• zacznij pracę od zadań najtrudniejszych
• szukaj inspiracji u innych ludzi 
• naucz się prosić o pomoc 
• proś o informacje zwrotne
• uporządkuj miejsce pracy – wyeliminuj dystraktory
• dbaj o siebie
• postaraj się aby praca była dla Ciebie atrakcyjna i 

przyjemna

• opracuj system samonagradzania

Cykl Kolba

DOŚWIADCZENIE

EKSPERYMENTOWANIE

KONCEPTUALIZACJA

REFLEKSYJNA 

OBSERWACJA

Zdaniem D. Kolba 

uczenie się to proces, w 

którym główną funkcję 

pełni doświadczenie 

jednostki i jego analiza.

Cykl Kolba a style uczenia się 

Styl konwergencyjny

Preferowany przez empiryków 

uczących się przez doświadczenie 

Styl dywergencyjny

Preferowany przez teoretyków, 

uczących się przez szukanie 

związków i zależności, 

osadzających obserwacje 

w złożonej logicznie całości. 

Styl akomodacyjny

Preferowany przez pragmatyków, 

uczących się przez zastosowanie 

wiedzy w praktyce 

Styl asymilacyjny

Preferowany przez kontemplatorów, 

osoby refleksyjne 

uczące się przez gromadzenie 

informacji, wyciąganie wniosków 

EMPIRYCY

Lubią być stawiani wobec nowych doświadczeń 

i problemów, które muszą rozwiązać. Kolejne 

pojawiające się przed nimi zadania traktują jak wyzwania. 

Charakterystyka

Uczą się aktywnie, 

stosując chętnie symulacje, ćwiczenia, 

gry i dyskusje 

Metody 

Chętnie angażują się w nowe działania, są otwarci na 

nowe doświadczenia, są inicjatorami zmian, 

działają szybko i skutecznie. 

Zalety 

Mają tendencję do ryzyka, szybciej działają niż myślą, 

wykazują niechęć do samodzielnej pracy, nuży ich 

wdrażanie długoterminowych, żmudnych projektów.

Wady 

KONTEMPLATORZY

Uczą się w sposób przemyślany, analizując to, co obserwują. 

Potrzebują czasu na przemyślenie problemu i rozwiązanie go. 

Nie sprawdzają się jako liderzy - nie lubią podejmować 

decyzji na podstawie niepełnych informacji czy pod presją czasu

 

Charakterystyka

Uczą się wykorzystując metody nastawione na myślenie kreatywne. 

Lubią techniki wspierające analityczne myślenie 

– analiza SWOT, Ishikawa, studia przypadków.

 

Metody 

Mają bujną wyobraźnię, łatwo generują nowe pomysły. 

Są skrupulatni i systematyczni. 

Działają tylko po gruntownym przemyśleniu sytuacji.

 

Zalety 

Podejmują decyzje bardzo wolno, 

mają skłonność do nadmiernej ostrożności i unikania ryzyka. 

Są skłonni do wycofania i obserwacji.

Wady 

TEORETYCY

Lubią wyjaśniać związki i zależności poszczególnych elementów. 

W uczeniu się preferują treści ustrukturalizowane, uporządkowane. 

Włączani w działanie muszą znać jego cel i kontekst. 

Mogą przejawiać trudność we współpracy z empirykami.

 

Charakterystyka

Lubią zadawać pytania, analizować przyczyny danych zdarzeń. 

Sprawdzają się w zadaniach wymagających 

opracowania teoretycznego modelu.

Metody 

Logiczne myślenie, racjonalizm i obiektywizm, 

poszukiwanie związków przyczynowo-skutkowych, 

skłonność do perfekcjonizmu i porządkowania wszystkiego, 

analityczne podejście. 

Zalety 

Z trudem uczestniczą w sytuacjach mocno angażujących ich emocje, 

źle znoszą niepewność, nieuporządkowanie, brak jasnych reguł. 

Nie tolerują subiektywizmu i intuicji.

Odczuwają silną presję wykonania pracy.

Wady 

PRAGMATYCY

Uczą się poprzez praktyczne zastosowanie teoretycznych 

zagadnień, lubią próbować, ćwiczyć i uzyskiwać 

informację zwrotną od eksperta. 

Charakterystyka

W nauce wykorzystują metody i ćwiczenia praktyczne. 

Lubią projekty, eksperymenty, symulacje. 

Metody 

Pragmatyzm, realizm, nastawienie na praktyczność,

nastawienie techniczne, przechodzenie wprost do sedna. 

Zalety 

Odrzucanie rozwiązań nie mających zastosowania w praktyce, 

ignorowanie teorii i modeli, orientacja na zadania, 

a nie na osobę, brak niecierpliwości.

Wady 

Modalności sensoryczne

Styl wizualny (Visual)

Preferencje dla obrazów 

i rozumienia przestrzennego

Styl Dźwiękowy (Aural)

Preferencje dla dźwięku, 

muzyki.

Styl Słowny (Verbal)

Preferencje dla słowa 

mówionego i pisanego

Styl Fizyczny (Physical)

Przeferencje dla 

wykorzystania, 

ciała, dotyku.

Styl 

interpersonal

ny / 

intrapersonal

ny

Styl wizualny (Visual)

Korzystaj z: 

map, tabel, wykresów, 

schematów, podkreśleń, 

różnych kolorów, 

obrazów, posterów, 

slajdów

Ucz się: 

Robiąc graficzne notatki, 

zapisując dane do zapamiętania 

na wykresach, w tabelach, 

rysuj obrazki dla przedstawiania 

swoich pomysłów

Na egzaminach:

Przypominaj sobie swoje rysunki, schematy, plakaty, nie konkretne słowa czy definicje

Spokojnie udzielaj odpowiedzi na pytania egzaminacyjne. 

Rysuj w czasie udzielania odpowiedzi – przedstawiaj odpowiedzi graficznie

Styl Dźwiękowy (Aural)

Zbieraj informacje:

wyjaśniając innym nowe pomysły, 

dyskutując ze studentami 

i wykładowcami, korzystając z dyktafonu 

do nagrywania wykładów, zapamiętując 

przykłady, historie i dowcipy.

Ucz się: 

czytając na głos, wyjaśniając 

swoje notatki innym lub rozmawiając 

z samym sobą, nagrywając 

notatki na dyktafon i odsłuchując je. 

Na egzaminach:

Jeżeli system na to pozwala wybieraj egzaminy ustne.

Wypowiadaj swoje odpowiedzi słuchając własnego głosu, 

dostrajaj się do swoich nauczycieli mówiących o temacie. 

Przygotowuj się do egzaminu w cichym i spokojnym miejscu.  

Styl Słowny (Verbal)

Korzystaj z:

Notatek, esejów, podręczników,

słowników, definicji, cytatów, 

encyklopedii, Internetu i stron WWW, 

zbiorów zadań i zestawów ćwiczeń. 

Ucz się: 

zapisując słowa, czytając cicho swoje 

notatki, wyrażając definicje 

i opisy własnymi słowami, 

opisując diagramy, wykresy, tabele.

Na egzaminach:

Zapisuj odpowiedzi na pytania egzaminacyjne. 

Na pytania wielokrotnego wyboru staraj się wyszukać w głowie rozbudowaną 

odpowiedź. 

Styl Fizyczny (Physical)

Korzystaj z:

przykładów praktycznych, próbek, 

fotografii, demonstratorów, tutoriali, 

poprzednich prac egzaminacyjnych, 

do zbierania informacji wykorzystuj 

wszystkie zmysły.

Ucz się: 

przypominając sobie wykonywane 

na zajęciach eksperymenty, 

doświadczenia, zapamiętując przebieg 

wydarzeń, posługując się 

modelami i symulatorami.

Na egzaminach:

Odgrywaj sytuację egzaminacyjną w pokoju, w którym się uczysz. 

Umieszczaj przykłady w swoich notatkach i w odpowiedziach, których udzielasz. 

Pisz praktyczne odpowiedzi, streszczenia rozdziałów.