background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa komórkowe

Tworzywa komórkowe

tworzywa sztuczne 

tworzywa sztuczne 

zawierające w strukturze 

zawierające w strukturze 

puste przestrzenie.

puste przestrzenie.

Tworzywa komórkowe dzielą 

Tworzywa komórkowe dzielą 

się na: tworzywa pustakowe 

się na: tworzywa pustakowe 

(otrzymywane przez sklejenie 

(otrzymywane przez sklejenie 

szeregu warstw pofałdowanej 

szeregu warstw pofałdowanej 

folii lub nośnika nasyconego 

folii lub nośnika nasyconego 

żywicą) oraz tworzywa 

żywicą) oraz tworzywa 

porowate (poroplasty), które z 

porowate (poroplasty), które z 

kolei dzielą się na:

kolei dzielą się na:

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

-

tworzywa piankowe o porach 

tworzywa piankowe o porach 

zamkniętych (pianki), 

zamkniętych (pianki), 

tworzywa gąbczaste o porach 

tworzywa gąbczaste o porach 

otwartych i 

otwartych i 

-

tworzywa kanalikowe. 

tworzywa kanalikowe. 

Tworzywa komórkowe 

Tworzywa komórkowe 

stosowane są m.in. do 

stosowane są m.in. do 

wyrobu: izolacji cieplnej i 

wyrobu: izolacji cieplnej i 

akustycznej, przedmiotów 

akustycznej, przedmiotów 

pływających (np. pływaków 

pływających (np. pływaków 

nawigacyjnych), materiałów 

nawigacyjnych), materiałów 

opakowaniowych, wykładzin 

opakowaniowych, wykładzin 

meblowych.

meblowych.

background image

 

 

 

 

background image

PODSTAWOWE GRUPY TWORZYW 

PODSTAWOWE GRUPY TWORZYW 

KOMÓRKOWYCH

KOMÓRKOWYCH

gąbki(pory otwarte)

gąbki(pory otwarte)

pianki (pory zamknięte)

pianki (pory zamknięte)

pianki  integralne (z gradientem porowatości)

pianki  integralne (z gradientem porowatości)

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Syntetycznymi tworzywami 

Syntetycznymi tworzywami 

porowatymi nazywa się 

porowatymi nazywa się 

otrzymane sztucznie, bardzo 

otrzymane sztucznie, bardzo 

lekkie tworzywa o strukturze 

lekkie tworzywa o strukturze 

komórkowej. Wspólną cechą 

komórkowej. Wspólną cechą 

charakterystyczną tych 

charakterystyczną tych 

materiałów jest budowa 

materiałów jest budowa 

komórkowa i wynikająca stąd 

komórkowa i wynikająca stąd 

mała gęstość pozorna. 

mała gęstość pozorna. 

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Właściwości tworzyw 

Właściwości tworzyw 

porowatych umożliwiają 

porowatych umożliwiają 

stosowanie ich w charakterze 

stosowanie ich w charakterze 

materiałów izolacyjnych, 

materiałów izolacyjnych, 

dźwiękochłonnych, 

dźwiękochłonnych, 

tapicerskich, 

tapicerskich, 

opakowaniowych, 

opakowaniowych, 

konfekcyjnych, filtracyjnych, 

konfekcyjnych, filtracyjnych, 

konstrukcyjnych materiałów 

konstrukcyjnych materiałów 

rdzeniowych itp. 

rdzeniowych itp. 

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Największe znaczenie praktyczne zyskały 

Największe znaczenie praktyczne zyskały 

tworzywa porowate wytwarzane z poliuretanów, 

tworzywa porowate wytwarzane z poliuretanów, 

polistyrenu, polichlorku winylu i żywic 

polistyrenu, polichlorku winylu i żywic 

mocznikowych.

mocznikowych.

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Produkowane również tworzywa porowate z 

Produkowane również tworzywa porowate z 

polietylenu, polipropylenu, kopolimerów styrenu, 

polietylenu, polipropylenu, kopolimerów styrenu, 

policzterofluoroetylenu, silikonów oraz z żywic 

policzterofluoroetylenu, silikonów oraz z żywic 

fenolowych, epoksydowych i poliestrowych.

fenolowych, epoksydowych i poliestrowych.

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Zależnie od struktury komórek rozróżnia się dwa 

Zależnie od struktury komórek rozróżnia się dwa 

podstawowe typy syntetycznych tworzyw 

podstawowe typy syntetycznych tworzyw 

porowatych:

porowatych:

1)    tworzywa piankowe o porach zamkniętych, 

1)    tworzywa piankowe o porach zamkniętych, 

odizolowanych od siebie, bardzo często o 

odizolowanych od siebie, bardzo często o 

strukturze sztywnej,

strukturze sztywnej,

2)    tworzywa gąbczaste o porach otwartych, 

2)    tworzywa gąbczaste o porach otwartych, 

łączących się między sobą, nasiąkliwe i często 

łączących się między sobą, nasiąkliwe i często 

elastyczne.

elastyczne.

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa porowate mogą 

Tworzywa porowate mogą 

mieć zatem strukturę 

mieć zatem strukturę 

pośrednią (mieszaną), tj. 

pośrednią (mieszaną), tj. 

zawierać jednocześnie pory 

zawierać jednocześnie pory 

otwarte i zamknięte.

otwarte i zamknięte.

W zależności od zachowania 

W zależności od zachowania 

się podczas ściskania w 

się podczas ściskania w 

temperaturze pokojowej, 

temperaturze pokojowej, 

rozróżnia się dwa rodzaje 

rozróżnia się dwa rodzaje 

syntetycznych tworzyw 

syntetycznych tworzyw 

porowatych: sztywne i 

porowatych: sztywne i 

elastyczne. 

elastyczne. 

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Podział ten nie jest całkowicie ścisły, gdyż 

Podział ten nie jest całkowicie ścisły, gdyż 

istnieją tworzywa o właściwościach pośrednich, 

istnieją tworzywa o właściwościach pośrednich, 

tj. półelastyczne czy półsztywne, o różnym 

tj. półelastyczne czy półsztywne, o różnym 

stopniu elastyczności.

stopniu elastyczności.

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Właściwości poszczególnych tworzyw 

Właściwości poszczególnych tworzyw 

porowatych są ściśle związane z rodzajem 

porowatych są ściśle związane z rodzajem 

polimeru i zastosowaną metodą spieniania. 

polimeru i zastosowaną metodą spieniania. 

Tworzywa te odznaczają się najmniejszą 

Tworzywa te odznaczają się najmniejszą 

gęstością spośród ogólnie stosowanych 

gęstością spośród ogólnie stosowanych 

materiałów konstrukcyjnych, jak również 

materiałów konstrukcyjnych, jak również 

najmniejszym przewodnictwem cieplnym 

najmniejszym przewodnictwem cieplnym 

spośród znanych materiałów termoizolacyjnych. 

spośród znanych materiałów termoizolacyjnych. 

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Poważną wadą wielu tworzyw porowatych jest 

Poważną wadą wielu tworzyw porowatych jest 

niewielka wytrzymałość mechaniczna, co 

niewielka wytrzymałość mechaniczna, co 

uniemożliwia stosowanie tych materiałów w 

uniemożliwia stosowanie tych materiałów w 

przypadku działania większych obciążeń. Znane 

przypadku działania większych obciążeń. Znane 

są jednak i takie tworzywa porowate, które przy 

są jednak i takie tworzywa porowate, które przy 

niskiej gęstości wykazują stosunkowo wysoką 

niskiej gęstości wykazują stosunkowo wysoką 

wytrzymałość mechaniczną.

wytrzymałość mechaniczną.

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Spienianie tworzyw 

Spienianie tworzyw 

sztucznych jest procesem 

sztucznych jest procesem 

polegającym na rozprężeniu 

polegającym na rozprężeniu 

gazu wewnątrz 

gazu wewnątrz 

uplastycznionego lub 

uplastycznionego lub 

ciekłego tworzywa, które 

ciekłego tworzywa, które 

zostaje następnie zestalone. 

zostaje następnie zestalone. 

Proces spieniania może 

Proces spieniania może 

przebiegać w wyniku:

przebiegać w wyniku:

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

-    mechanicznego lub pneumatycznego 

-    mechanicznego lub pneumatycznego 

tworzywa z gazem,

tworzywa z gazem,

-    wprowadzenia gazu spieniającego do 

-    wprowadzenia gazu spieniającego do 

tworzywa przed jego ostatecznym 

tworzywa przed jego ostatecznym 

uformowaniem,

uformowaniem,

-    wydzielania się gazów w tworzywie, 

-    wydzielania się gazów w tworzywie, 

stanowiących produkt reakcji komponentów 

stanowiących produkt reakcji komponentów 

użytych do jego wytwarzania lub będących 

użytych do jego wytwarzania lub będących 

produktem termicznego rozkładu poroforów 

produktem termicznego rozkładu poroforów 

wprowadzonych uprzednio do tworzywa.

wprowadzonych uprzednio do tworzywa.

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Metoda mieszania polega na 

Metoda mieszania polega na 

bezpośrednim wprowadzeniu 

bezpośrednim wprowadzeniu 

gazu do lepkiej, 

gazu do lepkiej, 

uplastycznionej żywicy przez 

uplastycznionej żywicy przez 

pneumatyczne mieszanie lub 

pneumatyczne mieszanie lub 

mechaniczne ubijanie, na 

mechaniczne ubijanie, na 

przykład przy użyciu 

przykład przy użyciu 

mieszadła szybkoobrotowego. 

mieszadła szybkoobrotowego. 

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Ubita piana jest poddawana 

Ubita piana jest poddawana 

następnie utwardzaniu. 

następnie utwardzaniu. 

Metodę tę stosuje się głównie 

Metodę tę stosuje się głównie 

do spieniania żywic 

do spieniania żywic 

mocznikowych.

mocznikowych.

Spienianie tworzyw 

Spienianie tworzyw 

wprowadzonym do ich masy 

wprowadzonym do ich masy 

gazem może być prowadzone 

gazem może być prowadzone 

dwiema metodami:

dwiema metodami:

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

1)    przez wprowadzenie gazu obojętnego (np. 

1)    przez wprowadzenie gazu obojętnego (np. 

azotu lub dwutlenku węgla) pod zwiększonym 

azotu lub dwutlenku węgla) pod zwiększonym 

ciśnieniem,

ciśnieniem,

2)    przez wprowadzenie łatwo lotnej cieczy w 

2)    przez wprowadzenie łatwo lotnej cieczy w 

niskiej temperaturze. Po usunięciu ciśnienia lub 

niskiej temperaturze. Po usunięciu ciśnienia lub 

ogrzaniu gaz wydziela się, tworząc komórkową 

ogrzaniu gaz wydziela się, tworząc komórkową 

strukturę tworzywa, która utrwala się po 

strukturę tworzywa, która utrwala się po 

ochłodzeniu lub utwardzeniu 

ochłodzeniu lub utwardzeniu 

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Proces spieniania w 

Proces spieniania w 

podwyższonej temperaturze, 

podwyższonej temperaturze, 

w którym wykorzystuje się 

w którym wykorzystuje się 

energię gazu sprężonego w 

energię gazu sprężonego w 

porach tworzywa nosi nazwę 

porach tworzywa nosi nazwę 

ekspandowania. 

ekspandowania. 

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Spienianie tworzyw przez 

Spienianie tworzyw przez 

wprowadzanie do nich łatwo 

wprowadzanie do nich łatwo 

lotnych cieczy jest metodą 

lotnych cieczy jest metodą 

stosowaną głównie do 

stosowaną głównie do 

otrzymywania porowatego 

otrzymywania porowatego 

polistyrenu.

polistyrenu.

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Do najczęściej stosowanych 

Do najczęściej stosowanych 

metod wytwarzania 

metod wytwarzania 

tworzyw porowatych należy 

tworzyw porowatych należy 

spienianie za pomocą 

spienianie za pomocą 

środków porotwórczych. 

środków porotwórczych. 

Wprowadzone do tworzywa 

Wprowadzone do tworzywa 

porofory rozkładają się w 

porofory rozkładają się w 

podwyższonej 

podwyższonej 

temperaturze z 

temperaturze z 

jednoczesnym 

jednoczesnym 

wydzieleniem gazu. 

wydzieleniem gazu. 

background image

ŚRODKI SPIENIAJĄCE (porofory)

ŚRODKI SPIENIAJĄCE (porofory)

Def.: w celu otrzymania tworzyw porowatych:

Def.: w celu otrzymania tworzyw porowatych:

gąbek (pory otwarte)

gąbek (pory otwarte)

pianek (pory zamknięte)

pianek (pory zamknięte)

pianek integralnych (z gradientem porowatości)

pianek integralnych (z gradientem porowatości)

background image
background image

Podział:

Podział:

stałe;

stałe;

węglan amonu, wodorowęglan sodu

węglan amonu, wodorowęglan sodu

      

      

2 NaHCO

2 NaHCO

3

3

                       Na

                       Na

2

2

CO

CO

3

3

 + H

 + H

2

2

O + CO

O + CO

2

2

ciekłe;

ciekłe;

niskowrzące węglowodory i halogenowęglowodory

niskowrzące węglowodory i halogenowęglowodory

gazowe;

gazowe;

CO

CO

2

2

, N

, N

2

2

, propan, butan

, propan, butan

(wprowadzane pod ciśnieniem)

(wprowadzane pod ciśnieniem)

background image

Wymagania:

Wymagania:

rozkład w wąskim zakresie temperatur

rozkład w wąskim zakresie temperatur

kontrolowanie ilości gazów

kontrolowanie ilości gazów

brak toksyczności i korozyjności gazów

brak toksyczności i korozyjności gazów

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Gaz ten spienia tworzywo, 

Gaz ten spienia tworzywo, 

które po ochłodzeniu 

które po ochłodzeniu 

uzyskuje porowatą 

uzyskuje porowatą 

strukturę. Metodą tą 

strukturę. Metodą tą 

produkuje się głównie 

produkuje się głównie 

porowaty PVC. Na 

porowaty PVC. Na 

podstawie tej metody 

podstawie tej metody 

prowadzi się spienianie 

prowadzi się spienianie 

polietylenu, polipropylenu, 

polietylenu, polipropylenu, 

polistyrenu i kopolimerów 

polistyrenu i kopolimerów 

styrenu (np. kopolimeru 

styrenu (np. kopolimeru 

ABS), silikonów oraz żywic 

ABS), silikonów oraz żywic 

fenolowych i 

fenolowych i 

epoksydowych.

epoksydowych.

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Substancje wytwarzające 

Substancje wytwarzające 

pory wprowadzane są 

pory wprowadzane są 

zwykle do tworzywa jako 

zwykle do tworzywa jako 

odrębny składnik. Istnieje 

odrębny składnik. Istnieje 

również możliwość 

również możliwość 

wydzielania gazu w wyniku 

wydzielania gazu w wyniku 

reakcji zachodzącej między 

reakcji zachodzącej między 

składnikami użytymi do 

składnikami użytymi do 

wytwarzania tworzywa. 

wytwarzania tworzywa. 

background image

Tworzywa Komórkowe

Tworzywa Komórkowe

Przykładem tworzyw 

Przykładem tworzyw 

porowatych 

porowatych 

otrzymywanych tą metodą 

otrzymywanych tą metodą 

są pianki poliuretanowe. 

są pianki poliuretanowe. 

Środkiem spieniającym i 

Środkiem spieniającym i 

nadającym porowatą 

nadającym porowatą 

strukturę poliuretanu jest 

strukturę poliuretanu jest 

produkt reakcji 

produkt reakcji 

izocyjanianów z wodą, czyli 

izocyjanianów z wodą, czyli 

dwutlenek węgla.

dwutlenek węgla.


Document Outline