Przyczyny i objawy 
hipokalcemii

Wapń

Norma zawartości w osoczu wynosi: 

2,1-2,6

 mmol/l , 

8,5-10,5

 mg/dl

95% Ca

2+

 znajduje się w układzie 

kostnym, stanowi on 1-2 kg w 
organizmie człowieka,

Aż 1/3 wapnia zostaje przyswojona z 

przewodu pokarmowego, jest wydalany 
głównie przez nerki

Hipokalcemia

To obniżenie stężenia wapnia całkowitego 

w surowicy poniżej 

2,25

 mmol/l lub/i 

wapnia zjonizowanego poniżej

 0,95

 

mmol/l

Przyczyny hipokalcemii

1.

Niedostateczna podaż z pokarmem lub 
wchłanianie

2.

Zaburzenia dotyczące kości:



Niedostateczna mobilizacja uwalniania wapnia 
z kości; niedoczynność przytarczyc (rzekoma), 
odporność na działanie parathormonu (wada 
receptora lub niedobór magnezu),



Nadmierne gromadzenie się Ca

2+

 w kościach



Nowotwór rdzeniasty tarczycy-      kalcytoniny



Zatrucie fluorem

Przyczyny hipokalcemii

3.   Nadmierne odkładanie się Ca

2+

 w tkankach:



Ostre zapalenie trzustki



Przerzuty nowotworowe

4.

Nadmierna utrata wapnia przez nerki:



Obecność kwasu szczawiowego ,który łącząc 
się z Ca

2+

 tworzy nierozpuszczalny szczawian 

wapnia



Długotrwałe stosowanie leków moczopędnych

Objawy hipokalcemii

1.

Objawy charakterystyczne-

 tężyczkowe : paraestezje 

obwodowe i okołoustne, kurcze nadgarstków i stóp 

(„ręka położnika”), objaw Trousseau -skurcz dłoni, 

niepokój, drgawki, skurcz krtani i oskrzeli, skurcz 

mięśni mimicznych twarzy- objawy Chwostka, objaw 

Erba- zwiększenie pobudliwości nerwów ruchowych,

2.

Zmiany psychiczne

: depresja, niepokój,

3.

Zaćma (

przewlekła hipokalcemia)

4.

Zmiany w obrębie skóry

5.

Migreny, objaw Raynauda

6.

Demineralizacja kości

 :objawy osteoporozy, krzywicy

7.

W EKG wydłużenie odstępu QT

Diagnostyka

Rozpoznanie stawia się na podstawie:

o

obniżonego poziomu wapnia w 
surowicy,

o

oznacza się także stężenie fosforanów, 
magnezu, potasu, PTH, i witaminy D3,

o

dobowe wydalanie wapnia w moczem

o

badania obrazowe. 

Leczenie

Najważniejsza jest kontrola poziomu wapnia we krwi lub 

moczu.

Leczenie:

a) łagodna postać hipokalcemii

: preparatu wapniowe 5 

mmol/ 6 godzin doustnie

b) ciężka postać hipokalcemii

: 10 ml 10% glukonianu 

wapnia/ 30 minut (2,25 mmol) + podanie holusu

c)  przyczyna- przewlekła niewydolność nerek: α-kalcydiol 

d)  przyczyna- zasadowica oddechowa- wyrównać RKZ

Diuretyki tiazolowe- pomocniczo

Bibliografia



„Patofizjologia kliniczna” Barbara Zahorska 
wyd.Elsevier Wrocław, 2009



Choroby Serca i Naczyń 2005, tom 2, nr 4, 
232–237 : „Hipokalcemia w praktyce klinicznej: 
przyczyny, objawy i leczenie” Wioletta 
Jakubas-Kwiatkowska,



„Oksfordzki podręcznik medycyny klinicznej” 
M. Longmore, I.B. Wilkinson, S.R. Rajagopalan ,
2007, rozdział 16