background image

 

 

Kliniczna 

Kliniczna 

interpretacja 

interpretacja 

wyników badań 

wyników badań 

laboratoryjnych.

laboratoryjnych.

Dr n. med. Iwona Bednarz

Dr n. med. Iwona Bednarz

background image

 

 

Diagnostyka różnicowa chorób błony 

Diagnostyka różnicowa chorób błony 

śluzowej jamy ustnej w niektórych 

śluzowej jamy ustnej w niektórych 

przypadkach może sprawiać duże 

przypadkach może sprawiać duże 

trudności.

trudności.

Rozstrzygające są wtedy badania 

Rozstrzygające są wtedy badania 

dodatkowe, o które musimy 

dodatkowe, o które musimy 

uzupełnić podstawowe badania 

uzupełnić podstawowe badania 

kliniczne.

kliniczne.

Badania laboratoryjne stosujemy 

Badania laboratoryjne stosujemy 

rutynowo przed każdym planowanym 

rutynowo przed każdym planowanym 

zabiegiem chirurgicznym.

zabiegiem chirurgicznym.

background image

 

 

Uwaga !

Uwaga !

Obraz, który spostrzegamy w jamie 

Obraz, który spostrzegamy w jamie 

ustnej nie może być rozpatrywany w 

ustnej nie może być rozpatrywany w 

oderwaniu od stanu ogólnego pacjenta.

oderwaniu od stanu ogólnego pacjenta.

Właściwa interpretacja zawsze musi 

Właściwa interpretacja zawsze musi 

być powiązana z :

być powiązana z :

          

          

1.zaburzeniami 

1.zaburzeniami 

ogólnoustrojowymi,

ogólnoustrojowymi,

          

          

2.szkodliwymi wpływami 

2.szkodliwymi wpływami 

środowiska,

środowiska,

background image

 

 

Wartości referencyjne 

Wartości referencyjne 

(wr)

(wr)

Wr-są pojęciem statycznym, obejmującym 

Wr-są pojęciem statycznym, obejmującym 

95% badanej populacji ludzi zdrowych.

95% badanej populacji ludzi zdrowych.

Tzw. „normy” podaje się w formie zakresu od 

Tzw. „normy” podaje się w formie zakresu od 

dolnej do górnej granicy wartości 

dolnej do górnej granicy wartości 

referencyjnych.

referencyjnych.

Znajomość wr pozwala  na kliniczną ocenę 

Znajomość wr pozwala  na kliniczną ocenę 

pojedynczych wyników badań 

pojedynczych wyników badań 

laboratoryjnych.

laboratoryjnych.

Wskazanie prawdopodobieństwa, że wynik 

Wskazanie prawdopodobieństwa, że wynik 

jest prawidłowy lub patologiczny.

jest prawidłowy lub patologiczny.

background image

 

 

Wartości referencyjne c.d.

Wartości referencyjne c.d.

U ludzi zdrowych najbardziej prawdopodobne 

U ludzi zdrowych najbardziej prawdopodobne 

są wyniki zbliżone do wartości średniej (środek 

są wyniki zbliżone do wartości średniej (środek 

normy)

normy)

Wyniki badań z pogranicza zakresu wartości 

Wyniki badań z pogranicza zakresu wartości 

referencyjnych wymagają ostrożnej 

referencyjnych wymagają ostrożnej 

interpretacji.

interpretacji.

Wskazane jest wówczas powtórzenie badania.

Wskazane jest wówczas powtórzenie badania.

W przypadku uzyskania podobnego wyniku – 

W przypadku uzyskania podobnego wyniku – 

konieczna konsultacja specjalistyczna.

konieczna konsultacja specjalistyczna.

background image

 

 

Zakresy większości wr 

Zakresy większości wr 

zależą od:

zależą od:

-płci i wieku (różnice u noworodków, 

-płci i wieku (różnice u noworodków, 

niemowląt i dzieci),

niemowląt i dzieci),

-pory dnia i stanów fizjologicznych,

-pory dnia i stanów fizjologicznych,

-metody wykonywania badań,

-metody wykonywania badań,

-błędu precyzji metody,

-błędu precyzji metody,

background image

 

 

Formułowanie wyników 

Formułowanie wyników 

badań

badań

-większość wyników badań laboratoryjnych 

-większość wyników badań laboratoryjnych 

podawana jest w formie liczbowej, w 

podawana jest w formie liczbowej, w 

jednostkach masy ( np.:

jednostkach masy ( np.:

g, mg, g),

g, mg, g),

-ilości substancji na jednostkę objętości

-ilości substancji na jednostkę objętości

 

 

(np.mmol, mol),

(np.mmol, mol),

-aktywność enzymów podawana jest w 

-aktywność enzymów podawana jest w 

jednostkach międzynarodowych,

jednostkach międzynarodowych,

-wydalanie jonów metabolitów, leków z 

-wydalanie jonów metabolitów, leków z 

moczem wyrażone jest jako ilość substancji 

moczem wyrażone jest jako ilość substancji 

w objętości moczu (dl, l ),

w objętości moczu (dl, l ),

background image

 

 

Uwaga !

Uwaga !

- interpretując pojedynczy wynik 

- interpretując pojedynczy wynik 

badania, należy zwracać uwagę 

badania, należy zwracać uwagę 

nie tylko na 

nie tylko na 

wartości

wartości

    

    

 liczbowe

 liczbowe

ale także na 

ale także na 

jednostki,

jednostki,

- zakres wr musi być wyrażony w 

- zakres wr musi być wyrażony w 

tych samych jednostkach co wynik 

tych samych jednostkach co wynik 

badania.

badania.

background image

 

 

Należy zawsze uwzlędniać 

Należy zawsze uwzlędniać 

normy laboratorium 

normy laboratorium 

wykonującego badanie !

wykonującego badanie !

W wielu laboratoriach stosowane są 

W wielu laboratoriach stosowane są 

nadal tradycyjne jednostki, takie 

nadal tradycyjne jednostki, takie 

jak:g%, mg%, 

jak:g%, mg%, 

Jednostki te powinny być zastąpione 

Jednostki te powinny być zastąpione 

odpowiednio: g/dl lub l, mg/dl lub l,

odpowiednio: g/dl lub l, mg/dl lub l,

-a najlepiej jednostkami SI,

-a najlepiej jednostkami SI,

background image

 

 

1.

1.

Morfologia krwi 

Morfologia krwi 

obwodowej.

obwodowej.

- jest najczęściej wykonywanym profilem 

- jest najczęściej wykonywanym profilem 

badań laboratoryjnych,

badań laboratoryjnych,

- stanowi zestaw analiz, w skład którego 

- stanowi zestaw analiz, w skład którego 

wchodzą:

wchodzą:

      

      

1. - liczba krwinek białych,

1. - liczba krwinek białych,

      

      

2. -     „         „        czerwonych,

2. -     „         „        czerwonych,

      

      

3. - wartość hematokrytu,

3. - wartość hematokrytu,

      

      

4. - stężenie hemoglobiny,

4. - stężenie hemoglobiny,

background image

 

 

Leukocyty .

Leukocyty .

- krwinki białe, bezbarwne, jądrzaste 

- krwinki białe, bezbarwne, jądrzaste 

komórki krążące we krwi obwodowej,

komórki krążące we krwi obwodowej,

 

 

- wytwarzane są w szpiku kostnym i tkance 

- wytwarzane są w szpiku kostnym i tkance 

limfatycznej,

limfatycznej,

- funkcją krwinek białych jest obrona 

- funkcją krwinek białych jest obrona 

ustroju przed obcymi mikroorganizmami,

ustroju przed obcymi mikroorganizmami,

- każda z krwinek białych spełnia 

- każda z krwinek białych spełnia 

specyficzną funkcję, ale powiązana jest z 

specyficzną funkcję, ale powiązana jest z 

innymi w jeden układ,

innymi w jeden układ,

background image

 

 

 

 

Leukocyty c.d.

Leukocyty c.d.

W warunkach prawidłowych we krwi 

W warunkach prawidłowych we krwi 

obwodowej     znajduje się pięć rodzajów 

obwodowej     znajduje się pięć rodzajów 

krwinek białych:

krwinek białych:

1. - granulocyty obojętnochłonne (neutrocyty),

1. - granulocyty obojętnochłonne (neutrocyty),

2. -           „         kwasochłonne  (eozynocyty),

2. -           „         kwasochłonne  (eozynocyty),

3. -           „         zasadochłonne (bazocyty),

3. -           „         zasadochłonne (bazocyty),

4. -  monocyty,

4. -  monocyty,

5. – limfocyty,              

5. – limfocyty,              

 

 

background image

 

 

Leukocytoza 

Leukocytoza 

-liczba leukocytów powyżej wartości 

-liczba leukocytów powyżej wartości 

prawidłowych,

prawidłowych,

-spowodowana jest przez wzrost jednego 

-spowodowana jest przez wzrost jednego 

lub kilku rodzajów krwinek białych, 

lub kilku rodzajów krwinek białych, 

- lub - przez obecność komórek nie 

- lub - przez obecność komórek nie 

występujących we krwi w stanach 

występujących we krwi w stanach 

prawidłowych

prawidłowych

background image

 

 

Leukocytoza 

Leukocytoza 

Zakażenia : bakteryjne, 

Zakażenia : bakteryjne, 

pierwotniakowe, grzybicze, 

pierwotniakowe, grzybicze, 

wirusowe,

wirusowe,

Stany zapalne,

Stany zapalne,

Choroby nowotworowe,

Choroby nowotworowe,

Uszkodzenia tkanek,

Uszkodzenia tkanek,

Hematologiczne zespoły rozrostowe,

Hematologiczne zespoły rozrostowe,

Mocznica, 

Mocznica, 

Wynik działania  adrenaliny i 

Wynik działania  adrenaliny i 

hormonów     sterydowych,

hormonów     sterydowych,

background image

 

 

Leukopenia

Leukopenia

- zmniejszenie liczby krwinek 

- zmniejszenie liczby krwinek 

białych,

białych,

- spowodowana może być 

- spowodowana może być 

spadkiem liczby neutrocytów, 

spadkiem liczby neutrocytów, 

limfocytów,

limfocytów,

 

 

- lub jednocześnie wszystkich 

- lub jednocześnie wszystkich 

rodzajów krwinek białych,

rodzajów krwinek białych,

background image

 

 

Leukopenia 

Leukopenia 

-  uszkodzenie szpiku kostnego,

-  uszkodzenie szpiku kostnego,

- promieniowanie jonizujące,

- promieniowanie jonizujące,

- zespoły rozrostowe układu 

- zespoły rozrostowe układu 

krwiotwórczego,

krwiotwórczego,

- białaczki,

- białaczki,

- przerzuty nowotworowe do szpiku 

- przerzuty nowotworowe do szpiku 

kostnego,

kostnego,

- bakteryjne zapalenie wsierdzia,

- bakteryjne zapalenie wsierdzia,

background image

 

 

Leukopenia 

Leukopenia 

-  dury i paradury,

-  dury i paradury,

- zakażenia wirusowe,

- zakażenia wirusowe,

- wstrząs anafilaktyczny,

- wstrząs anafilaktyczny,

- kolagenozy,

- kolagenozy,

- wyniszczenia, 

- wyniszczenia, 

- leki:sulfonamidy, chloramfenikol, 

- leki:sulfonamidy, chloramfenikol, 

niesterydowe leki p/zapalne, tyreostatyki, 

niesterydowe leki p/zapalne, tyreostatyki, 

leki p/padaczkowe,       p/cukrzycowe

leki p/padaczkowe,       p/cukrzycowe

background image

 

 

Uwaga !

Uwaga !

Leukopenia i leukocytoza powinny 

Leukopenia i leukocytoza powinny 

być zawsze analizowane łącznie ze 

być zawsze analizowane łącznie ze 

zmianami ilościowymi 

zmianami ilościowymi 

poszczególnych krwinek białych.

poszczególnych krwinek białych.

Fizjologiczny wzrost leukocytów 

Fizjologiczny wzrost leukocytów 

występuje po wysiłku fizycznym, w 

występuje po wysiłku fizycznym, w 

ciąży i w stresie.

ciąży i w stresie.

background image

 

 

1. Neutrocyty,                

1. Neutrocyty,                

granulocyty 

granulocyty 

obojętnochłonne  

obojętnochłonne  

- najliczniejsze spośród krwinek 

- najliczniejsze spośród krwinek 

białych,

białych,

- występują w postaci wielojądrzastej 

- występują w postaci wielojądrzastej 

    

    

i pałeczkowatej,

i pałeczkowatej,

- funkcja: obronna ustroju przeciwko 

- funkcja: obronna ustroju przeciwko 

zakażeniom,

zakażeniom,

- fizjologiczny wzrost: po wysiłku 

- fizjologiczny wzrost: po wysiłku 

fizycznym,  po posiłku, w ciąży, w 

fizycznym,  po posiłku, w ciąży, w 

stresie,

stresie,

background image

 

 

Neutrocytoza 

Neutrocytoza 

- zakażenia miejscowe i ogólne,

- zakażenia miejscowe i ogólne,

- choroby nowotworowe,

- choroby nowotworowe,

- choroby hematologiczne,

- choroby hematologiczne,

- zawał mięśnia sercowego,

- zawał mięśnia sercowego,

- stany pokrwotoczne,

- stany pokrwotoczne,

- choroby metaboliczne,

- choroby metaboliczne,

- kortykosterydy,

- kortykosterydy,

- palenie tytoniu,

- palenie tytoniu,

- trzeci trymestr ciąży,

- trzeci trymestr ciąży,

background image

 

 

Neutropenia 

Neutropenia 

-agranulocytoza,

-agranulocytoza,

-toksyczne uszkodzenie szpiku 

-toksyczne uszkodzenie szpiku 

kostnego,

kostnego,

-leczenie cytostatykami i 

-leczenie cytostatykami i 

promieniowaniem jonizującym,

promieniowaniem jonizującym,

-neutropenie pozakażeniowe,

-neutropenie pozakażeniowe,

-zakażenia wirusowe, 

-zakażenia wirusowe, 

pierwotniakowe, grzybicze, 

pierwotniakowe, grzybicze, 

riketsjowe,

riketsjowe,

-procesy immunologiczne,

-procesy immunologiczne,

background image

 

 

2. Eozynocyty-granulocyty 

2. Eozynocyty-granulocyty 

kwasochłonne

kwasochłonne

- fagocytują kompleksy antygen-

- fagocytują kompleksy antygen-

p/ciało,

p/ciało,

- niszczą larwy niektórych pasożytów,

- niszczą larwy niektórych pasożytów,

- fizjologiczna zmienność eozynocytów 

- fizjologiczna zmienność eozynocytów 

     

     

w rytmie dobowym,

w rytmie dobowym,

- najwyższe wartości występują w nocy,

- najwyższe wartości występują w nocy,

- najniższe w południe,

- najniższe w południe,

background image

 

 

 

 

Eozynocytoza

Eozynocytoza

- choroby alergiczne,

- choroby alergiczne,

- astma oskrzelowa,

- astma oskrzelowa,

- katar sienny,

- katar sienny,

- łuszczyca,egzema,

- łuszczyca,egzema,

- choroby pasożytnicze,

- choroby pasożytnicze,

- choroby zakaźne: płonica,

- choroby zakaźne: płonica,

- rumień wielopostaciowy,

- rumień wielopostaciowy,

background image

 

 

Eozynocytoza c.d.

Eozynocytoza c.d.

- okres zdrowienia po zakażeniach,

- okres zdrowienia po zakażeniach,

- choroby nadwrażliwości,

- choroby nadwrażliwości,

- choroby hematologiczne: 

- choroby hematologiczne: 

przewlekła    białaczka szpikowa,

przewlekła    białaczka szpikowa,

- leki:antybiotyki(penicylina, 

- leki:antybiotyki(penicylina, 

streptomycyna),

streptomycyna),

- nitrofurantoina, chloropromazyna,

- nitrofurantoina, chloropromazyna,

background image

 

 

 

 

Eozynopenia

Eozynopenia

- wpływ działania hormonów 

- wpływ działania hormonów 

nadnerczy,

nadnerczy,

- odpowiedź na różnego rodzaju stresy,

- odpowiedź na różnego rodzaju stresy,

- ostre zakażenia: dur 

- ostre zakażenia: dur 

brzuszny,czerwonka,   posocznica,

brzuszny,czerwonka,   posocznica,

- oparzenia,

- oparzenia,

- zabiegi chirurgiczne,

- zabiegi chirurgiczne,

- wysiłek fizyczny,

- wysiłek fizyczny,

background image

 

 

3.Bazocyty-granulocyty 

3.Bazocyty-granulocyty 

zasadochłonne 

zasadochłonne 

-są komórkami fagocytującymi,

-są komórkami fagocytującymi,

-spełniają rolę w natychmiastowej 

-spełniają rolę w natychmiastowej 

odpowiedzi w reakcjach 

odpowiedzi w reakcjach 

nadwrażliwości,

nadwrażliwości,

-biorą udział w opóźnionych 

-biorą udział w opóźnionych 

reakcjach nadwrażliwości 

reakcjach nadwrażliwości 

mediowanych przez limfocyty,

mediowanych przez limfocyty,

background image

 

 

 

 

Bazocytoza

Bazocytoza

- stany alergiczne,

- stany alergiczne,

- przewlekła białaczka szpikowa,

- przewlekła białaczka szpikowa,

- przewlekłe stany zapalne 

- przewlekłe stany zapalne 

przewodu pokarmowego,

przewodu pokarmowego,

- wrzodziejące zapalenie jelit,

- wrzodziejące zapalenie jelit,

- niedoczynność tarczycy,

- niedoczynność tarczycy,

- leczenie estrogenami,

- leczenie estrogenami,

background image

 

 

Bazopenia

Bazopenia

- ostre infekcje,

- ostre infekcje,

- ostra gorączka reumatyczna,

- ostra gorączka reumatyczna,

- ostre zapalenie płuc,

- ostre zapalenie płuc,

- nadczynność tarczycy,

- nadczynność tarczycy,

- stres,

- stres,

background image

 

 

4. Monocyty 

4. Monocyty 

- komórki fagocytujące,

- komórki fagocytujące,

- usuwają z ustroju zdegenerowane 

- usuwają z ustroju zdegenerowane 

komórki, zdenaturowane białko, 

komórki, zdenaturowane białko, 

kompleksy antygen-  przeciwciało,

kompleksy antygen-  przeciwciało,

- spełniają ważną rolę w odpowiedzi 

- spełniają ważną rolę w odpowiedzi 

immunologicznej,

immunologicznej,

- pozostają w ścisłym związku z 

- pozostają w ścisłym związku z 

limfocytami T,

limfocytami T,

background image

 

 

Monocytoza 

Monocytoza 

-  zakażenia bakteryjne

-  zakażenia bakteryjne

- mononukleoza zakaźna

- mononukleoza zakaźna

- zakażenia pierwotniakowe

- zakażenia pierwotniakowe

- urazy chirurgiczne

- urazy chirurgiczne

- kolagenozy

- kolagenozy

- IBD

- IBD

- choroby nowotworowe

- choroby nowotworowe

- okres odnowy po neutropenii

- okres odnowy po neutropenii

background image

 

 

Monocytopenia 

Monocytopenia 

- po leczeniu glikosterydami,

- po leczeniu glikosterydami,

-  podczas infekcji powodujących 

-  podczas infekcji powodujących 

neutropenię,

neutropenię,

background image

 

 

5. Limfocyty. 

5. Limfocyty. 

- funkcja: rozpoznanie antygenu i udział 

- funkcja: rozpoznanie antygenu i udział 

w odpowiedniej odpowiedzi ustroju,

w odpowiedniej odpowiedzi ustroju,

- limfocyty T: funkcje regulatorowe i 

- limfocyty T: funkcje regulatorowe i 

efektorowe,

efektorowe,

- limfocyty B: stymulowane przez obce 

- limfocyty B: stymulowane przez obce 

antygeny     wydzielają immunoglobuliny,

antygeny     wydzielają immunoglobuliny,

- w wyniku prawidłowej odpowiedzi na 

- w wyniku prawidłowej odpowiedzi na 

stymulację   antygenową pojawiają się 

stymulację   antygenową pojawiają się 

reaktywne (aktywowane) limfocyty,

reaktywne (aktywowane) limfocyty,

background image

 

 

Limfocytoza 

Limfocytoza 

- zakażenia wirusowe

- zakażenia wirusowe

- krztusiec

- krztusiec

- mononukleoza zakaźna

- mononukleoza zakaźna

- ostre wirusowe zapalenie wątroby

- ostre wirusowe zapalenie wątroby

- chłoniaki

- chłoniaki

- toksoplazmoza

- toksoplazmoza

- choroby immunologiczne

- choroby immunologiczne

- zakażenia niewirusowe

- zakażenia niewirusowe

background image

 

 

Limfopenia

Limfopenia

- ciężkie zakażenia wirusowe,

- ciężkie zakażenia wirusowe,

- zaawansowana choroba 

- zaawansowana choroba 

nowotworowa,

nowotworowa,

- stosowanie kortykosteroidów,

- stosowanie kortykosteroidów,

- wrodzone i wtórne defekty 

- wrodzone i wtórne defekty 

odpornościowe,

odpornościowe,

- niewydolność nerek,

- niewydolność nerek,

- niewydolność krążenia,

- niewydolność krążenia,

background image

 

 

6. Komórki LUC.               

6. Komórki LUC.               

Technologiczna kategoria komórek 

Technologiczna kategoria komórek 

krwi       obwodowej, wykrywana 

krwi       obwodowej, wykrywana 

metodą różnicowania krwinek białych 

metodą różnicowania krwinek białych 

przy użyciu analizatora 

przy użyciu analizatora 

hematologicznego.

hematologicznego.

Odpowiadają  im wszystkie duże 

Odpowiadają  im wszystkie duże 

komórki    nie zawierające aktywności 

komórki    nie zawierające aktywności 

peroksydazowej

peroksydazowej

    

    

np. limfoblasty, erytroblasty, 

np. limfoblasty, erytroblasty, 

plazmocyty

plazmocyty

background image

 

 

 

 

Komórki LUC

Komórki LUC

Choroby proliferacyjne układu 

Choroby proliferacyjne układu 

chłonnego:

chłonnego:

-przewlekła białaczka limfatyczna

-przewlekła białaczka limfatyczna

-ostre białaczki limfoblastyczne 

-ostre białaczki limfoblastyczne 

-lymphosarcoma

-lymphosarcoma

-szpiczak plazmocytowy

-szpiczak plazmocytowy

Przewlekła białaczka szpikowa.

Przewlekła białaczka szpikowa.

Ostra białaczka monoblastyczna.

Ostra białaczka monoblastyczna.

Mononukleoza zakaźna.

Mononukleoza zakaźna.

background image

 

 

 

 

Plazmocyty 

Plazmocyty 

- u zdrowego człowieka występują 

- u zdrowego człowieka występują 

w szpiku kostnym i tkankach 

w szpiku kostnym i tkankach 

limfatycznych,

limfatycznych,

- we krwi obwodowej pojawiają się 

- we krwi obwodowej pojawiają się 

tylko w niektórych stanach 

tylko w niektórych stanach 

chorobowych,

chorobowych,

background image

 

 

Plazmocyty we krwi :

Plazmocyty we krwi :

-

-

zakażenia wirusowe :

zakażenia wirusowe :

- różyczka,

- różyczka,

- płonica,

- płonica,

- odra,

- odra,

- ospa,

- ospa,

- koklusz,

- koklusz,

- świnka,

- świnka,

background image

 

 

Plazmocyty we krwi :

Plazmocyty we krwi :

- kolagenozy,

- kolagenozy,

- nowotwory przewodu pokarmowego,

- nowotwory przewodu pokarmowego,

 

 

- szpiczak plazmocytowy,

- szpiczak plazmocytowy,

 

 

- stany po napromieniowaniu,

- stany po napromieniowaniu,

background image

 

 

Rozmaz krwi obwodowej -  

Rozmaz krwi obwodowej -  

 wzór Schillinga

 wzór Schillinga

-Badanie leukocytogramu polega na 

-Badanie leukocytogramu polega na 

różnicowaniu w rozmazie 200 – 500 kolejno 

różnicowaniu w rozmazie 200 – 500 kolejno 

napotkanych krwinek białych.

napotkanych krwinek białych.

-W prawidłowej krwi obwodowej występują :  

-W prawidłowej krwi obwodowej występują :  

  

  

neutrocyty(wielojądrzaste i pałeczkowate)

neutrocyty(wielojądrzaste i pałeczkowate)

limfocyty

limfocyty

monocyty

monocyty

eozynocyty

eozynocyty

bazocyty

bazocyty

background image

 

 

Typowe objawy 

Typowe objawy 

diagnostyczne we wzorze 

diagnostyczne we wzorze 

Schillinga

Schillinga

-przesunięcie w lewo „odczynowe”

-przesunięcie w lewo „odczynowe”

-młodsze postacie układu 

-młodsze postacie układu 

granulocytarnego  :   metamielocyty, 

granulocytarnego  :   metamielocyty, 

mielocyty, promielocyty

mielocyty, promielocyty

Ostre choroby zakaźne i zakażenia

Ostre choroby zakaźne i zakażenia

Kwasica i stany śpiączkowe

Kwasica i stany śpiączkowe

Wysiłek fizyczny

Wysiłek fizyczny

background image

 

 

Wzór Schillinga c.d.

Wzór Schillinga c.d.

-przesunięcie w lewo „patologiczne”

-przesunięcie w lewo „patologiczne”

-młodsze postacie układu granulocytarnego :

-młodsze postacie układu granulocytarnego :

metamielocyty, mielocyty, promielocyty, 

metamielocyty, mielocyty, promielocyty, 

mieloblasty, erytroblasty kwasochłonne i 

mieloblasty, erytroblasty kwasochłonne i 

wielobarwliwe

wielobarwliwe

Przewlekła białaczka szpikowa

Przewlekła białaczka szpikowa

Erytroleukemia

Erytroleukemia

Mielofibroza

Mielofibroza

Przerzuty nowotworów do kości

Przerzuty nowotworów do kości

background image

 

 

Wzór Schillinga c.d.

Wzór Schillinga c.d.

-przesunięcie w prawo

-przesunięcie w prawo

-we krwi pojawiają się granulocyty 

-we krwi pojawiają się granulocyty 

hipersegmentowane

hipersegmentowane

Niedokrwistość megaloblastyczna

Niedokrwistość megaloblastyczna

Choroby nerek i wątroby

Choroby nerek i wątroby

Stany głodu

Stany głodu

Stany po przetoczeniu krwi

Stany po przetoczeniu krwi

background image

 

 

Morfologię krwinek 

Morfologię krwinek 

czerwonych określają 

czerwonych określają 

wskaźniki Wintroba:

wskaźniki Wintroba:

- MCV-średnia objętość krwinki 

- MCV-średnia objętość krwinki 

czerwonej,

czerwonej,

- MCH-średnia zawartość 

- MCH-średnia zawartość 

hemoglobiny,

hemoglobiny,

- MCHC-średnie stężenie 

- MCHC-średnie stężenie 

hemoglobiny,

hemoglobiny,

- RDW-wskaźnik anizocytozy 

- RDW-wskaźnik anizocytozy 

krwinek czerwonych,

krwinek czerwonych,

- PLT-objętość płytek krwi,

- PLT-objętość płytek krwi,

background image

 

 

 

 

Hemoglobina

Hemoglobina

-zasadniczy składnik erytrocytów,

-zasadniczy składnik erytrocytów,

-jej czynnością jest przenoszenie tlenu,

-jej czynnością jest przenoszenie tlenu,

-1 mol hemoglobiny mający 1 atom żelaza  

-1 mol hemoglobiny mający 1 atom żelaza  

może przyłączyć 1 mol tlenu,

może przyłączyć 1 mol tlenu,

-wartość hemoglobiny może być wyliczona  

-wartość hemoglobiny może być wyliczona  

     

     

z hematokrytu,

z hematokrytu,

-zastosowanie diagnostyczne jest jednak 

-zastosowanie diagnostyczne jest jednak 

bardzo ograniczone i nie może być 

bardzo ograniczone i nie może być 

stosowane  do oceny zaburzeń układu 

stosowane  do oceny zaburzeń układu 

krwiotwórczego,

krwiotwórczego,

background image

 

 

 

 

Hemoglobina 

Hemoglobina 

Nadkrwistości pierwotne i wtórne,

Nadkrwistości pierwotne i wtórne,

Stany odwodnienia, 

Stany odwodnienia, 

background image

 

 

 

 

Hemoglobina

Hemoglobina

Niedokrwistości,

Niedokrwistości,

Przewodnienia,

Przewodnienia,

Zmniejszona liczba krwinek 

Zmniejszona liczba krwinek 

czerwonych,

czerwonych,

background image

 

 

Erytrocyty

Erytrocyty

-są podstawowym składnikiem 

-są podstawowym składnikiem 

morfotycznym krwi

morfotycznym krwi

-odpowiadają za transport tlenu i 

-odpowiadają za transport tlenu i 

dwutlenku węgla

dwutlenku węgla

-są nośnikiem hemoglobiny

-są nośnikiem hemoglobiny

background image

 

 

Erytrocyty

Erytrocyty

Nadkrwistości objawowe, spowodowane 

Nadkrwistości objawowe, spowodowane 

niedotlenieniem tkanek:

niedotlenieniem tkanek:

-wrodzone i nabyte wady serca,

-wrodzone i nabyte wady serca,

-serce  płucne,

-serce  płucne,

-rozedma płuc,

-rozedma płuc,

-przebywanie na znacznych wysokościach,

-przebywanie na znacznych wysokościach,

background image

 

 

Erytrocyty c.d.

Erytrocyty c.d.

Nadkrwistości objawowe 

Nadkrwistości objawowe 

spowodowane      zwiększonym 

spowodowane      zwiększonym 

wytwarzaniem erytropoetyny:

wytwarzaniem erytropoetyny:

   

   

- torbielowatość nerek,

- torbielowatość nerek,

   

   

- wodonercze,

- wodonercze,

   

   

- nowotwory (haemangioblastoma, 

- nowotwory (haemangioblastoma, 

    hepatoma),

    hepatoma),

   

   

- pheochromocytoma,

- pheochromocytoma,

background image

 

 

Erytrocyty c.d.

Erytrocyty c.d.

Wpływ kortykosteroidów:

Wpływ kortykosteroidów:

   

   

- zespół Cushinga,

- zespół Cushinga,

   

   

- leczenie steroidami,

- leczenie steroidami,

  

  

Czerwienica prawdziwa.

Czerwienica prawdziwa.

Odwodnienia .

Odwodnienia .

background image

 

 

 

 

Erytrocyty 

Erytrocyty 

Niedokrwistości

Niedokrwistości

Nagła utrata krwi

Nagła utrata krwi

Późny okres ciąży

Późny okres ciąży

Przewodnienia 

Przewodnienia 

background image

 

 

 

 

Hematokryt.

Hematokryt.

Stanowi frakcję objętościową erytrocytów 

Stanowi frakcję objętościową erytrocytów 

   w pełnej krwi i zależy od ich ilości

   w pełnej krwi i zależy od ich ilości

     

     

i objętości.

i objętości.

Oznaczenia hematokrytu dokonuje się ,     

Oznaczenia hematokrytu dokonuje się ,     

   wirując pełną krew tak, aby erytrocyty   

   wirując pełną krew tak, aby erytrocyty   

     zajęły jak najmniejszą objętość, a ilość 

     zajęły jak najmniejszą objętość, a ilość 

osocza między nimi nie przekraczała 1%.

osocza między nimi nie przekraczała 1%.

background image

 

 

 

 

Hematokryt 

Hematokryt 

Nadkrwistości pierwotne 

Nadkrwistości pierwotne 

(czerwienica),

(czerwienica),

Nadkrwistości wtórne:

Nadkrwistości wtórne:

  

  

1.przewlekłe choroby płuc,

1.przewlekłe choroby płuc,

  

  

2.przebywanie na dużych 

2.przebywanie na dużych 

wysokościach,

wysokościach,

  

  

3.nowotwory nerek,

3.nowotwory nerek,

background image

 

 

 

 

Hematokryt 

Hematokryt 

 

 

- Stany zmniejszonej objętości 

- Stany zmniejszonej objętości 

osocza            wywołane jego 

osocza            wywołane jego 

utratą:

utratą:

      

      

-choroba oparzeniowa

-choroba oparzeniowa

      

      

-zapalenie otrzewnej

-zapalenie otrzewnej

 

 

-  

-  

Odwodnienia 

Odwodnienia 

background image

 

 

Hematokryt 

Hematokryt 

Niedokrwistości ,

Niedokrwistości ,

Stany zwiększonej objętości 

Stany zwiększonej objętości 

krążącego osocza ( ciąża – druga 

krążącego osocza ( ciąża – druga 

połowa ),

połowa ),

Przewodnienia ,

Przewodnienia ,

background image

 

 

Odczyn Biernackiego (OB)

Odczyn Biernackiego (OB)

-jest miarą szybkości opadania krwinek 

-jest miarą szybkości opadania krwinek 

czerwonych  w osoczu w określonym czasie

czerwonych  w osoczu w określonym czasie

-jest niespecyficznym wskaźnikiem procesu 

-jest niespecyficznym wskaźnikiem procesu 

chorobowego 

chorobowego 

- nie może służyć do monitorowania 

- nie może służyć do monitorowania 

przebiegu choroby

przebiegu choroby

background image

 

 

OB

OB

-ostre i przewlekłe zakażenia

-ostre i przewlekłe zakażenia

-choroba reumatyczna

-choroba reumatyczna

-zawał mięśnia sercowego

-zawał mięśnia sercowego

-nadczynność i niedoczynność 

-nadczynność i niedoczynność 

tarczycy

tarczycy

-niedokrwistości

-niedokrwistości

-ziarnica złośliwa

-ziarnica złośliwa

-nowotwory złośliwe

-nowotwory złośliwe

-zespół nerczycowy

-zespół nerczycowy

-kiła, gruźlica

-kiła, gruźlica

-urazy

-urazy

background image

 

 

OB. 

OB. 

-nadkrwistości pierwotne i wtórne

-nadkrwistości pierwotne i wtórne

-hipofibrynogenemia

-hipofibrynogenemia

-przewlekła niewydolność krążenia 

-przewlekła niewydolność krążenia 

- OB może być prawidłowe przy 

- OB może być prawidłowe przy 

współistniejących stanach zapalnych

współistniejących stanach zapalnych

background image

 

 

Uwaga !

Uwaga !

Niedokrwistości (anemie)są 

Niedokrwistości (anemie)są 

określane jako   spadek całkowitej 

określane jako   spadek całkowitej 

masy hemoglobiny.

masy hemoglobiny.

Rozpoznając niedokrwistość, 

Rozpoznając niedokrwistość, 

zawsze należy  odnieść jej wartość 

zawsze należy  odnieść jej wartość 

do płci i wieku.

do płci i wieku.

background image

 

 

 

 

Płytki krwi-trombocyty

Płytki krwi-trombocyty

-wytwarzane są w szpiku kostnym,

-wytwarzane są w szpiku kostnym,

-główna rola : udział w hemostazie 

-główna rola : udział w hemostazie 

pierwotnej,

pierwotnej,

-fizjologiczne zmiany w ciągu doby 

-fizjologiczne zmiany w ciągu doby 

ok.10%,

ok.10%,

-u kobiet podczas krwawienia 

-u kobiet podczas krwawienia 

miesięcznego liczba płytek może ulec 

miesięcznego liczba płytek może ulec 

zmniejszenie od 25 %

zmniejszenie od 25 %

    

    

do 50%,

do 50%,

background image

 

 

Płytki krwi 

Płytki krwi 

-nadpłytkowość samoistna

-nadpłytkowość samoistna

-czerwienica prawdziwa

-czerwienica prawdziwa

-przewlekła białaczka szpikowa

-przewlekła białaczka szpikowa

-reakcje ostrej fazy

-reakcje ostrej fazy

-gorączka reumatyczna

-gorączka reumatyczna

-IBD

-IBD

background image

 

 

Płytki krwi 

Płytki krwi 

-gruźlica, sarkoidoza

-gruźlica, sarkoidoza

-marskość wątroby

-marskość wątroby

-choroby nowotworowe

-choroby nowotworowe

-stan po usunięciu śledziony

-stan po usunięciu śledziony

-kortykosteroidy

-kortykosteroidy

background image

 

 

Płytki krwi 

Płytki krwi 

-trombocytopenia wrodzona

-trombocytopenia wrodzona

-histiocytozy

-histiocytozy

-infekcje (bakteryjne i wirusowe)

-infekcje (bakteryjne i wirusowe)

-choroba von Willebranda

-choroba von Willebranda

-niewydolność nerek

-niewydolność nerek

-nowotwory, białaczki

-nowotwory, białaczki

-infekcja HIV

-infekcja HIV

-hemofilia

-hemofilia

-krwawienia

-krwawienia

background image

 

 

Czas krwawienia.

Czas krwawienia.

-czas upływający od momentu wynaczynienia  do 

-czas upływający od momentu wynaczynienia  do 

chwili ustania krwawienia,

chwili ustania krwawienia,

-ocenia pierwotną hemostazę,

-ocenia pierwotną hemostazę,

-jest miarą czynności płytek i naczyń 

-jest miarą czynności płytek i naczyń 

włosowatych,

włosowatych,

-nie zależy od procesów krzepnięcia,

-nie zależy od procesów krzepnięcia,

-jest testem przesiewowym dla wrodzonych

-jest testem przesiewowym dla wrodzonych

    

    

i nabytych zaburzeń czynnościowych płytek 

i nabytych zaburzeń czynnościowych płytek 

krwi

krwi

-pomocny w diagnostyce choroby von 

-pomocny w diagnostyce choroby von 

Willebranda

Willebranda

background image

 

 

Czas krwawienia 

Czas krwawienia 

-trombocytopenie 

-trombocytopenie 

-trombocytopatie pierwotne i wtórne: 

-trombocytopatie pierwotne i wtórne: 

białaczki

białaczki

mocznica

mocznica

marskość wątroby

marskość wątroby

choroby zakaźne

choroby zakaźne

-choroba von Willebranda

-choroba von Willebranda

-leki: aspiryna, heparyna       

-leki: aspiryna, heparyna       

background image

 

 

Czas krzepnięcia .

Czas krzepnięcia .

-czas upływający od momentu 

-czas upływający od momentu 

wynaczynienia do chwili wykrzepienia       

wynaczynienia do chwili wykrzepienia       

  w szklanych probówkach,

  w szklanych probówkach,

-jest miarą wieloenzymatycznego procesu  

-jest miarą wieloenzymatycznego procesu  

 przejścia rozpuszczalnego fibrynogenu     

 przejścia rozpuszczalnego fibrynogenu     

    w nierozpuszczalną fibrynę,

    w nierozpuszczalną fibrynę,

-wartości referencyjne mogą się różnić      

-wartości referencyjne mogą się różnić      

   między laboratoriami (rozmiar 

   między laboratoriami (rozmiar 

probówki, rodzaj szkła, metoda, 

probówki, rodzaj szkła, metoda, 

temp.otoczenia),

temp.otoczenia),

-do każdego badania powinien być 

-do każdego badania powinien być 

dołączony zakres wartości 

dołączony zakres wartości 

referencyjnych,

referencyjnych,

background image

 

 

Czas krzepnięcia 

Czas krzepnięcia 

-u chorych ze znacznymi 

-u chorych ze znacznymi 

niedoborami czynników 

niedoborami czynników 

krzepnięcia – II,V,VIII,X,XI,XII

krzepnięcia – II,V,VIII,X,XI,XII

-u chorych leczonych heparyną

-u chorych leczonych heparyną

-u chorych z krążącymi 

-u chorych z krążącymi 

antykoagulantami  

antykoagulantami  

background image

 

 

 

 

Czas kaolinowo-

Czas kaolinowo-

kefalinowy APTT

kefalinowy APTT

-modyfikacja czasu kefalinowego PTT

-modyfikacja czasu kefalinowego PTT

-jest miarą wewnątrzpochodnego układu 

-jest miarą wewnątrzpochodnego układu 

aktywacji protrombiny,po maksymalnej    

aktywacji protrombiny,po maksymalnej    

        aktywacji czynników XI i XII

        aktywacji czynników XI i XII

-zależy od zawartości w osoczu 

-zależy od zawartości w osoczu 

czynników:II, V, VIII, IX, X, XI, XII            

czynników:II, V, VIII, IX, X, XI, XII            

i fibrynogenu

i fibrynogenu

-nie zależy od liczby krwinek płytkowych

-nie zależy od liczby krwinek płytkowych

background image

 

 

Czas kaolinowo-

Czas kaolinowo-

kefalinowy  

kefalinowy  

Hemofilie:

Hemofilie:

A-wrodzony niedobór cz.VIII

A-wrodzony niedobór cz.VIII

B-       „               „       cz.IX

B-       „               „       cz.IX

C-       „               „       cz.XI

C-       „               „       cz.XI

Choroba von Willebranda

Choroba von Willebranda

Obecność inhibitorów krzepnięcia 

Obecność inhibitorów krzepnięcia 

(heparyna,produkty degradacji 

(heparyna,produkty degradacji 

fibrynogenu)

fibrynogenu)

background image

 

 

Czas protrombinowy PT

Czas protrombinowy PT

Jest miarą zewnątrzpochodnego układu 

Jest miarą zewnątrzpochodnego układu 

aktywacji protrombiny,

aktywacji protrombiny,

Zależy od zawartości w osoczu 

Zależy od zawartości w osoczu 

protrombiny, fibrynogenu, czynników: V, 

protrombiny, fibrynogenu, czynników: V, 

VII, X,

VII, X,

Nie zależy od liczby krwinek płytkowych  

Nie zależy od liczby krwinek płytkowych  

   

   

    

    

i od pozostałych czynników krzepnięcia,

i od pozostałych czynników krzepnięcia,

background image

 

 

Czas protrombinowy c.d.

Czas protrombinowy c.d.

Wartości prawidłowe czasu protrombinowego zależą 

Wartości prawidłowe czasu protrombinowego zależą 

od aktywności używanej tromboplastyny.

od aktywności używanej tromboplastyny.

Czas protrombinowy podawany jest w postaci

Czas protrombinowy podawany jest w postaci

     

     

2 cyfr:

2 cyfr:

 

 

- pierwsza to czas kontrolny (średnio 12 sek.)

- pierwsza to czas kontrolny (średnio 12 sek.)

 

 

- druga to indywidualny, testowy czas pacjenta   

- druga to indywidualny, testowy czas pacjenta   

      

      

(średnio 18 sek.),

(średnio 18 sek.),

  

  

Aby uzyskać hemostazę, PT pacjenta musi być 1,5 razy 

Aby uzyskać hemostazę, PT pacjenta musi być 1,5 razy 

większe od PT kontrolnego.

większe od PT kontrolnego.

          

          

background image

 

 

Międzynarodowy 

Międzynarodowy 

współczynnik 

współczynnik 

znormalizowany (INR)

znormalizowany (INR)

-odpowiada takiej wartości współczynnika 

-odpowiada takiej wartości współczynnika 

czasu protrombinowego, jaką by 

czasu protrombinowego, jaką by 

uzyskano,  używając do oznaczeń 

uzyskano,  używając do oznaczeń 

pierwotnego wzorca  tromboplastyny,

pierwotnego wzorca  tromboplastyny,

-umożliwia to jednolitą interpretację 

-umożliwia to jednolitą interpretację 

wyników,     niezależnie od laboratorium,w 

wyników,     niezależnie od laboratorium,w 

którym badanie      zostało wykonane,

którym badanie      zostało wykonane,

-stosowanie INR ma szczególne znaczenie 

-stosowanie INR ma szczególne znaczenie 

w monitorowaniu chorych leczonych 

w monitorowaniu chorych leczonych 

antykoagulantami,

antykoagulantami,

background image

 

 

INR stanowi wartość wspólną obu 

INR stanowi wartość wspólną obu 

wielkości PT.

wielkości PT.

- przeciętna wartość INR wynosi 2,0 – 

- przeciętna wartość INR wynosi 2,0 – 

3,0,

3,0,

 

 

- optymalna wartość to 2,5,

- optymalna wartość to 2,5,

 

 

- INR większe od 3,0 – konieczna 

- INR większe od 3,0 – konieczna 

konsultacja hematologiczna.

konsultacja hematologiczna.

background image

 

 

 

 

PT obniżony, INR 

PT obniżony, INR 

podwyższony.

podwyższony.

-przewlekłe choroby wątroby

-przewlekłe choroby wątroby

-niedobory witaminy K

-niedobory witaminy K

-niedobory czynników II,V,VII,X

-niedobory czynników II,V,VII,X

-leczenie antykoagulantami

-leczenie antykoagulantami

-znaczne niedobory fibrynogenu

-znaczne niedobory fibrynogenu

-rozsiane wewnątrznaczyniowe 

-rozsiane wewnątrznaczyniowe 

wykrzepianie (DIC)

wykrzepianie (DIC)

-obecność inhibitorów krzepnięcia      

-obecność inhibitorów krzepnięcia      

          

          

background image

 

 

PT podwyższony, INR 

PT podwyższony, INR 

obniżony.

obniżony.

-zakrzepica

-zakrzepica

-stany nadkrzepliwości

-stany nadkrzepliwości

-zwiększona aktywność czynnika 

-zwiększona aktywność czynnika 

VII

VII

-nadkrzepliwość ciężarnych i 

-nadkrzepliwość ciężarnych i 

okołoporodowa

okołoporodowa

background image

 

 

 

 

Mocz 

Mocz 

Badanie ogólne moczu dostarcza 

Badanie ogólne moczu dostarcza 

informacji o stanie czynnościowym nerek 

informacji o stanie czynnościowym nerek 

i wielu innych narządów.

i wielu innych narządów.

Obejmuje ocenę właściwości 

Obejmuje ocenę właściwości 

fizykochemicznych    oraz ocenę 

fizykochemicznych    oraz ocenę 

mikroskopową osadu zagęszczonego 

mikroskopową osadu zagęszczonego 

dwudziestokrotnie poprzez wirowanie.

dwudziestokrotnie poprzez wirowanie.

background image

 

 

Mocz - barwa

Mocz - barwa

- fizjologicznym barwnikiem jest urochrom, 

- fizjologicznym barwnikiem jest urochrom, 

 dający zabarwienie żółte o różnych 

 dający zabarwienie żółte o różnych 

odcieniach w zależności od stopnia 

odcieniach w zależności od stopnia 

zagęszczenia,

zagęszczenia,

- zmiana barwy może być wynikiem 

- zmiana barwy może być wynikiem 

wydalania barwnych związków powstałych 

wydalania barwnych związków powstałych 

w toku przemian ustrojowych i/lub 

w toku przemian ustrojowych i/lub 

substancji egzogennych (leki,        

substancji egzogennych (leki,        

składniki diety, środki kontrastowe),

składniki diety, środki kontrastowe),

background image

 

 

Mocz – zmiana barwy

Mocz – zmiana barwy

czerwona 

czerwona 

– obecność 

– obecność 

hemoglobiny,porfiryn, 

hemoglobiny,porfiryn, 

     

     

mioglobiny, niektórych leków a także 

mioglobiny, niektórych leków a także 

barwników       np.czerwonych buraków,

barwników       np.czerwonych buraków,

brązowa

brązowa

 – obecność bilirubiny, 

 – obecność bilirubiny, 

hemoglobiny,          związków fenolowych,

hemoglobiny,          związków fenolowych,

czerwonopomarańczowa

czerwonopomarańczowa

 – obecność 

 – obecność 

urobiliny,        pirydyny,

urobiliny,        pirydyny,

czarna

czarna – obecność melaniny,

 – obecność melaniny,

background image

 

 

Mocz -  przejrzystość

Mocz -  przejrzystość

- prawidłowy mocz jest przejrzysty lub lekko 

- prawidłowy mocz jest przejrzysty lub lekko 

opalizujący,

opalizujący,

- zmętnienie może być spowodowane 

- zmętnienie może być spowodowane 

obecnością:   krwinek 

obecnością:   krwinek 

czerwonych,białych,nabłonków, kuleczek    

czerwonych,białych,nabłonków, kuleczek    

tłuszczu,

tłuszczu,

- zmętnienie może być wynikiem 

- zmętnienie może być wynikiem 

precypitacji soli,   zależy od stężenia soli, 

precypitacji soli,   zależy od stężenia soli, 

pH, temperatury przechowywania,

pH, temperatury przechowywania,

background image

 

 

Mocz – ciężar właściwy

Mocz – ciężar właściwy

-zależy od ilości wydalonych końcowych 

-zależy od ilości wydalonych końcowych 

produktów przemian ustrojowych oraz od  

produktów przemian ustrojowych oraz od  

ilości wydalanej wody,

ilości wydalanej wody,

-wahania ciężaru właściwego w ciągu doby 

-wahania ciężaru właściwego w ciągu doby 

wynikają ze zdolności nerek do zagęszczania 

wynikają ze zdolności nerek do zagęszczania 

           i rozcieńczania moczu w zależności 

           i rozcieńczania moczu w zależności 

od stanu nawodnienia organizmu,

od stanu nawodnienia organizmu,

-nerkowe wydalanie chlorku sodu i wody 

-nerkowe wydalanie chlorku sodu i wody 

podlega kontroli hormonalnej – głównie 

podlega kontroli hormonalnej – głównie 

przez aldosteron       i wazopresynę,

przez aldosteron       i wazopresynę,

background image

 

 

Uwaga !

Uwaga !

-przy interpretacji wyników badania 

-przy interpretacji wyników badania 

ogólnego moczu zawsze należy 

ogólnego moczu zawsze należy 

uwzględnić jego ciężar właściwy,

uwzględnić jego ciężar właściwy,

-wykrycie np.śladowych ilości białka   

-wykrycie np.śladowych ilości białka   

      w moczu rozcieńczonym wskazuje 

      w moczu rozcieńczonym wskazuje 

na znacznie większą proteinurię niż w 

na znacznie większą proteinurię niż w 

przypadku moczu zagęszczonego,

przypadku moczu zagęszczonego,

background image

 

 

Mocz – wzrost gęstości

Mocz – wzrost gęstości

- glukoza w moczu,

- glukoza w moczu,

- białko w moczu,

- białko w moczu,

- leki i/lub ich metabolity,

- leki i/lub ich metabolity,

- mannitol lub dekstran (w wyniku 

- mannitol lub dekstran (w wyniku 

infuzji     dożylnej,

infuzji     dożylnej,

background image

 

 

Mocz – spadek gęstości

Mocz – spadek gęstości

-moczówka prosta

-moczówka prosta

-przewlekła niewydolność nerek

-przewlekła niewydolność nerek

-ostra martwica kanalików 

-ostra martwica kanalików 

nerkowych

nerkowych

background image

 

 

Mocz - pH

Mocz - pH

-współczynnik pH moczu pobranego z 

-współczynnik pH moczu pobranego z 

porannej porcji wynosi średnio 6 i 

porannej porcji wynosi średnio 6 i 

może  się wahać w granicach 5 – 8

może  się wahać w granicach 5 – 8

-współczynnik pH jest niższy u osób 

-współczynnik pH jest niższy u osób 

będących na diecie mięsnej (ok.5)

będących na diecie mięsnej (ok.5)

- u osób na diecie jarzynowej lub 

- u osób na diecie jarzynowej lub 

mlecznej   jest wyższy ( ok.8)

mlecznej   jest wyższy ( ok.8)

background image

 

 

Mocz – wzrost pH

Mocz – wzrost pH

-zasadowica metaboliczna i 

-zasadowica metaboliczna i 

oddechowa

oddechowa

-przewlekła niewydolność nerek

-przewlekła niewydolność nerek

-nadczynność przytarczyc 

-nadczynność przytarczyc 

pierwotna              i wtórna

pierwotna              i wtórna

-hiperkaliemia

-hiperkaliemia

-kwasica kanalikowa

-kwasica kanalikowa

background image

 

 

Mocz – spadek pH

Mocz – spadek pH

- kwasica metaboliczna i 

- kwasica metaboliczna i 

oddechowa,

oddechowa,

- hipokaliemia,

- hipokaliemia,

- odwodnienie,

- odwodnienie,

- gorączka,

- gorączka,

background image

 

 

Białko w moczu

Białko w moczu

-w moczu fizjologicznym obecności białka 

-w moczu fizjologicznym obecności białka 

nie stwierdza się,

nie stwierdza się,

-w kłębkach nerkowych w ciągu doby 

-w kłębkach nerkowych w ciągu doby 

filtruje się ok. 5g białka głównie 

filtruje się ok. 5g białka głównie 

albuminy,

albuminy,

background image

 

 

Białko w moczu

Białko w moczu

-dzięki dużej reabsorpcji w kanalikach 

-dzięki dużej reabsorpcji w kanalikach 

nerkowych    z moczem wydala się go 

nerkowych    z moczem wydala się go 

mniej niż 100mg/dobę,

mniej niż 100mg/dobę,

-  jest to ilość nieoznaczalna,

-  jest to ilość nieoznaczalna,

-ślad białka: 

-ślad białka: 

               

               

- nadciśnienie,

- nadciśnienie,

               

               

- gorączka,

- gorączka,

background image

 

 

Proteinuria 

Proteinuria 

  

  

Jest objawem przepuszczalności 

Jest objawem przepuszczalności 

kłębków   nerkowych :

kłębków   nerkowych :

-zespół nerczycowy

-zespół nerczycowy

-dysfunkcja kanalików proksymalnych

-dysfunkcja kanalików proksymalnych

-szpiczak mnogi(białko Bence 

-szpiczak mnogi(białko Bence 

Jones‘a)

Jones‘a)

-zakrzep żyły nerkowej

-zakrzep żyły nerkowej

-zapalenie kłębków nerkowych

-zapalenie kłębków nerkowych

background image

 

 

Glukoza w moczu

Glukoza w moczu

- W moczu fizjologicznym obecności 

- W moczu fizjologicznym obecności 

glukozy nie stwierdza się.

glukozy nie stwierdza się.

-Glukozuria :

-Glukozuria :

       

       

-cukrzyca

-cukrzyca

       

       

-zespoły chorobowe przebiegające 

-zespoły chorobowe przebiegające 

        

        

z dysfunkcją kanalika 

z dysfunkcją kanalika 

proksymalnego

proksymalnego

background image

 

 

Bilirubina w moczu

Bilirubina w moczu

W moczu fizjologicznym bilirubiny nie 

W moczu fizjologicznym bilirubiny nie 

stwierdza się.

stwierdza się.

                  

                  

Wzrost wydalania

Wzrost wydalania

  (+,++,+++):

  (+,++,+++):

- żółtaczka mechaniczna

- żółtaczka mechaniczna

- wirusowe zapalenie wątroby(WZW)

- wirusowe zapalenie wątroby(WZW)

- marskość wątroby

- marskość wątroby

- przerzuty nowotworowe do wątroby

- przerzuty nowotworowe do wątroby

background image

 

 

Urobilinogen w moczu

Urobilinogen w moczu

W moczu fizjologicznym stwierdza 

W moczu fizjologicznym stwierdza 

się obecność urobilinogenu (+)

się obecność urobilinogenu (+)

         

         

Wzrost wydalania

Wzrost wydalania

 (++,+++):

 (++,+++):

- żółtaczka hemolityczna

- żółtaczka hemolityczna

- wirusowe zapalenie wątroby

- wirusowe zapalenie wątroby

- toksyczne zapalenie wątroby

- toksyczne zapalenie wątroby

- marskość wątroby

- marskość wątroby

background image

 

 

Badanie mikroskopowe 

Badanie mikroskopowe 

moczu

moczu

-ocenia się z bezpośredniego preparatu 20 

-ocenia się z bezpośredniego preparatu 20 

krotnie  zagęszczonego moczu,

krotnie  zagęszczonego moczu,

-

-

w obrazach prawidłowych

w obrazach prawidłowych

 osadu 

 osadu 

występują: pojedyncze krwinki białe i 

występują: pojedyncze krwinki białe i 

czerwone, nabłonki, niewielkie ilości 

czerwone, nabłonki, niewielkie ilości 

związków mineralnych,

związków mineralnych,

-

-

w warunkach patologicznych

w warunkach patologicznych

 obserwuje się 

 obserwuje się 

wzrost  elementów morfotycznych moczu,

wzrost  elementów morfotycznych moczu,

-mogą pojawić się też: bakterie lub wałeczki 

-mogą pojawić się też: bakterie lub wałeczki 

szkliste, komórkowe, tłuszczowe itp.,

szkliste, komórkowe, tłuszczowe itp.,

background image

 

 


Document Outline