PowerPoint Presentation

Wykład IV.: Wychowanie

jako przedmiot pedagogiki

Plan wykładu

4.1 Interpretacja pojęcia wychowania

4.2 Zmiany w sposobie definiowania

wychowania

4.3 Proces wychowania i jego cechy

4.4 Dynamizmy wychowania

4.5 Wybrane problemy współczesnego

wychowania

Wychowanie jest to świadomie organizowana

działalność społeczna, oparta na stosunku
wychowawczym miedzy wychowankiem, a
wychowawcą, której celem jest wywołanie
zamierzonych zmian w osobowości
wychowanka. Zmiany te obejmują zarówno
stronę poznawczo-instrumentalną, związaną z
poznawaniem rzeczywistości i umiejętnością
oddziaływania na nią, jak i stronę
emocjonalno-motywacyjną, która polega na
kształtowaniu stosunku człowieka do świata i
ludzi, jego przekonań i postaw, układu
wartości i celu życia. (Nowy słownik
pedagogiczny – W. Okoń)

4.2 Zmiany w sposobie

definiowania wychowania

W definicjach tradycyjnych „wychowanie”

utożsamiane jest z oddziaływaniem na

psychikę i zachowanie człowieka, przy czym

przez oddziaływanie to rozumie się szczególnie

wywieranie wpływu

na zmiany czy

przeobrażenia w osobowości i zachowaniu.

Zdaniem niektórych pedagogów i psychologów,

zwłaszcza z nurtów humanistycznych, takie

ujęcie oznacza nadmierne kierowanie

rozwojem człowieka w procesie wychowania.

Niebezpieczeństwo

manipulowania

wychowankami

lub wręcz ich

uprzedmiotowiani

We współczesnych definicjach wychowania

akcentuje się nie tyle wywieranie

bezpośredniego wpływu na wychowanków, ile

wspomaganie ich w naturalnym i

spontanicznym rozwoju.

Wychowanie w takim ujęciu oznacza:

wyzwalanie, dodawanie odwagi, uwalnianie

od ubezwłasnowolnienia, usuwanie wpły wu

zagrażającego naturalnemu i spontanicznemu

rozwojowi dzieci i młodzieży,

przygotowywanie ich do przyszłego życia

przez mobili zację do własnej aktywności,

pobudzanie do zachowań zgodnych z

oczekiwaniami społecznymi, zasadami

moralności, a także etyki normatywnej.

Spór o istotę wychowania zatem często

sprowadza się do tego, czy wychowawca
intencjonalnie organizuje relacje z
wychowankiem na zdobywanie przezeń
tożsamości osobowej i jego samorealizację, czy
też przede wszystkim uwzględnia potrzeby,
oczekiwania, interes i normy zewnętrzne (społ.,
prawne, moralne). W obu jednak sytuacjach,
kierując się wolnością, wspieraniem i
wyzwalaniem, lub przymusem i presją, zmierza
w sposób mniej lub bardziej świado my i
systematyczny do zaistnienia względnie
trwałych zmian w osobowości, postawach czy w
zachowaniach wychowanka.

Wychowanie konserwatywne, typ wychowania

odwołujący się do koncepcji: 1)

tradycjonalizmu pedagogicznego i

sceptycyzmu politycznego. Podstawowy cel

wychowania: wdrożenie młodego pokolenia do

respektu dla rodziny, własności prywatnej,

wszystkich autorytetów i państwa. Przywiązuje

się też duże znaczenie do wzorów wychowania

z przeszłości, podkreśla rolę tradycji i

odwołuje się do uznanych osiągnięć kultury,

stabilności, ładu i poczucia bezpieczeństwa.

Państwo ma sprawować kontrolę nad

„prawomyślnością" obywateli poprzez stanie

chociażby na straży tradycyjnego pro gramu

kształcenia. Silnie akcentuje się rolę

wychowania (pro)religijnego i patriotyczne go,

którego ostoją jest rodzina.

4.3 Proces wychowania i

jego cechy

Proces wychowawczy

– system czynności

wychowawców (nauczycieli, rodziców, opiekunów

itp.) i wychowanków, umożliwiających podopiecznym

zmienianie się w pożądanym kierunku, a więc

kształtowanie i przekształcanie wiedzy o świecie,

uczuć, przekonań i postaw społecznych, moralnych,

estetycznych, kształtowanie i przekształcanie wiedzy

i charakteru oraz wszechstronne (wielostronne)

rozwijanie osobowości.

wąskim rozumieniu

– odnosi się przede wszystkim

do sfery emocjonalno-motywacyjnej dzieci i

młodzieży, w mniejszym natomiast stopniu do

rozwijania ich pod względem intelektualnym.

4.4 Dynamizmy wychowania

Dynamiczne siły działające w kierunku

wielostronnego rozwijaniu człowieka.

Do tych sił należą: 1° społeczne działanie

wychowawcze, które stara się pokierować 2°

naturalnym rozwojem wychowanka, a to

przez 3° wychowawcze zbliżenie

wychowanka do ideału nowego człowieka

oraz przez 4° - ukształtowanie jego postawy

wobec przyszłego, nieznanego jeszcze

dokładnie, życia.

Kolejnym zarysowanym obszarom

odpowiadają: BIOS, ETOS, AGOS i LOS.

Antypedagogika

Powstała w 1970 roku w USA, a w 1974 w

Niemczech.

Niemczech. Nazwa użyta po raz pierwszy w 1974
roku przez niemieckiego profesora Heinricha
Kupffera (chociaż w niektórych opracowaniach
podawany – jako autor upowszechniający pojęcie –
jest Ekkhard von Braunmühl).

Antypedagogika a wychowanie

Neoromantyczny charakter antypedagogiki

Stanowisko wobec innych pedagogii:



Negacja konkretnej praktyki wychowawczej



Negacja zinstytucjonalizowanego systemu kształcenia
jako źródła dehumanizacji stosunków społecznych



Odrzucenie teorii pedagogicznych

Document Outline