Koncepcja zdrowia    

     i zdrowia 

psychicznego  w 

psychologii 

pozytywnej

 

 

Psychologia 
pozytywna 



1998 r

 – Martin Seligman (Amerykańskie 

Towarzystwo Psychologiczne) apeluje o:



reorientację psychologii z ludzkich słabości 

na ludzką siłę



większy (niż wcześniej) udział psychologii 

w wyjaśnianiu najbardziej pozytywnych 

ludzkich właściwości oraz opracowanie 

metod ich rozwijania



Psychologia pozytywna



skoncentrowana na dobrym życiu i 

wyjaśnianiu jego uwarunkowań



badania co sprawia, że człowiek potrafi 

zapewnić dobre życie samemu sobie i 

innym ludziom 



uwzględnianie trwałych, osobistych 

dyspozycji sprzyjających dobremu życiu 

 

 

Dobre życie – dwie 
formy

SZCZĘŚCI

E

ŻYCIE 

WARTOŚCIOW

E

Stan 

psychiczny:

pozytywne 

emocje

poczucie sensu

zaangażowani

e

Samoakceptacja

, pozytywne 

relacje z innymi, 

autonomia, 

kontrola, cel 

życia, osobisty 

rozwój 

DOBRE 

ŻYCIE

Dobrostan

Optymalne 

funkcjonowani

e

Prosperowanie 

 

 

Od czego zależy dobre 
życie?



Czynniki biologiczne



mózgowe systemy 
afektywne 

•

pozytywny afekt



Czynniki 
demograficzne



Płeć



Wiek



Status materialny



Status rodzinny  



Właściwości psychiczne



Cnoty 

•

systemy myśli, 
przekonań, emocji, 
motywacji i działania 

•

prowadzą do myślenia 
i działania korzystnego 
dla sobie i innych 



Siła psychiczna

•

Ogólna zdolność do 
skutecznego radzenia 
sobie w obliczu 
trudności

 

 

Korzystne właściwości 
psychiczne (6 cnót)

(Peterson & Seligman, 2004)

Człowieczeństw

o

Dobroć 
Miłość

Powściągliwoś

ć

Skromność
Samokontrola
Rozwaga

Mądrość

Twórczość
Ciekawość
Chęć uczenia się
Racjonalność 

Odwaga

Witalność
Zaradność
Koherencja

Sprawiedliwoś
ć

Lojalność
Zespołowość
Przywódczość

Transcendencj
a

Nadzieja
Wdzięczność
Wybaczenie
Podziw dla piękna
Poczucie humoru
Duchowość

 

 

Przeżywanie 
pozytywnych emocji…



… zwiększa subiektywny dobrostan, bo 

podwyższa odczuwaną przyjemność życia;



…sprzyja otwartości i elastyczności 

funkcjonowania, co prowadzi do zdobywania 

adekwatnej wiedzy o świecie, rozwijania się 

zasobów osobistych i kompetencji;



…sprzyja dobremu samopoczuciu fizycznemu, 

prowadzi do lepszego stanu zdrowia fizycznego i 

opóźnia procesy starzenia się;



…pozwala przyjąć perspektywę innych ludzi, co 

ułatwia kooperację i działania prospołeczne;



…zwiększa skuteczność samokontroli, bo sprzyja 

odnawianiu się w organizmie niezbędnej energii  

 

 

Zdrowie i zdrowie 
psychiczne



„Klasyczna” definicja zdrowia (Światowa 

Organizacja Zdrowia)



Stan całkowitego dobrostanu fizycznego, 

umysłowego i społecznego, a nie jedynie 

brak choroby lub ograniczeń



Osoba zdrowa…



…realizuje własne zdolności, 



…radzi sobie z normalnym stresem 

życiowym,



…pracuje produktywnie i skutecznie,



…wnosi wkład w życie społeczności, do 

której należy

 

 

Model zdrowia 
psychicznego wg założeń 
psychologii pozytywnej



Uwzględnianie funkcjonowania 

optymalnego, jak i zaburzonego



Podstawa – naukowa wiedza 

psychologiczna



Zgodność z warunkami życia 

współczesnego człowieka, jego 

celami i kontekstami, w jakich 

cele są realizowane



Przydatność w diagnozie i terapii 

 

 

Model kompletnego 
zdrowia psychicznego 

(Keyes & Lopez, 2002)

WYSOKI DOBROSTAN

emocjonalny, psychiczny i 

społeczny

NISKI 

DOBROSTAN

WYSOKA 
PSYCHOPATO-
LOGIA

emocjonalna, 
psychiczna i 
społeczna

NISKA 
PSYCHO-
PATOLOGIA

Niepełne 

zaburzenie 

psychiczne

ZMAGANIE SIĘ

Pełne zdrowie 

psychiczne

PROSPEROWANI

E

GRZĘŹNIĘCI

E

Pełne 

zaburzenie 

psychiczne

SŁABNIĘCIE

Niepełne 

zdrowie 

psychiczne

 

 

Zdrowie psychiczne – 
diagnoza i interwencja



Poznawanie i rozumienie problemu 

osoby przez pryzmat posiadanych przez 

nią  zdolności do radzenia sobie.



Zrównoważona diagnoza



Interwencja psychologiczna ma na celu:



usunięcie problemu



podwyższenie jakości życia



rozwinięcie zasobów zabezpieczających 

przed nawrotami problemu i 

wystąpieniem nowych kryzysów

 

 

Zrównoważona 
diagnoza 



Te same procedury diagnostyczne, ale 

odmienne podejście do zbierania danych



Ocena właściwości osoby i cech jej 

życiowego środowiska



Ocena słabych i mocnych stron, 

pozytywnych i negatywnych aspektów 



Ocena w procesie naukowego dowodzenia

•

Wiarygodne metody

•

Stawianie i weryfikowanie hipotez

•

Teoretyczna analiza rozwiązywanego problemu

•

Komunikowanie się z osobą badaną we 

wszystkich etapach procesu diagnozowania

 

 

Pomoc psychologiczna



Cel – ujawnienie i rozwijanie 
możliwości radzenia sobie z 
problemami 



Koncentracja na zasobach osoby, 
której jest udzielana pomoc, a nie 
na jej deficytach i trudnościach 

 

 

Propozycja modyfikacji 
systemu klasyfikacji 
zaburzeń 

(DSM-IV)

Dotychczasowa ocena ogólnego funkcjonowania  

Proponowana ocena ogólnego 
funkcjonowania

Silne objawy 
patologiczne 

Brak objawów 
patologicznyc
h

0

10
0

0

Silne objawy 
patologiczne 

10
0

Brak objawów 
patologicznyc
h

Pełny 
dobrostan

50

 

 

Dobre życie i zdrowie 
psychiczne - 
podsumowanie



Dobre życie = szczęście + wartościowe życie



Dobremu życiu sprzyjają cnoty i siła 
psychiczna



Pozytywne emocje sprzyjają zdrowiu



Zdrowie psychiczne to układ dwuwymiarowy – 
dobrostanu i psychopatologii 



Pełne zdrowie psychiczne – prosperowanie – w 
przypadku wysokiego poziomu dobrostanu i 
niskiego poziomu psychopatologii