Środowiskowy 

Środowiskowy 

kontekst zarządzania

kontekst zarządzania

Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w 

Głogowie

Wykład 3

Wykład 3

Źródło:  opracowano  na  podstawie  R.W.Gryffin,  Podstawy  zarządzania  organizacjami.  Warszawa:  PWN 

Źródło:  opracowano  na  podstawie  R.W.Gryffin,  Podstawy  zarządzania  organizacjami.  Warszawa:  PWN 

2004 

2004 

2

2

Otoczenie organizacji i 

Otoczenie organizacji i 

menedżerów

menedżerów

Część I

Część I

3

3

Otoczenie organizacji

Otoczenie zewnętrzne

Otoczenie zewnętrzne

Wszystko poza organizacją, co może na nią 

Wszystko poza organizacją, co może na nią 

oddziaływać:

oddziaływać:

-

otoczenie ogólne

otoczenie ogólne

-

otoczenie zadaniowe

otoczenie zadaniowe

Otoczenie wewnętrzne

Otoczenie wewnętrzne

Warunki i siły wewnątrz organizacji:

Warunki i siły wewnątrz organizacji:

-

Właściciele

Właściciele

-

Zarząd

Zarząd

-

Pracownicy

Pracownicy

-

Kultura organizacji

Kultura organizacji

4

4

Otoczenie ogólne

Otoczenie ogólne

Zespół szerokich wymiarów i sił, wśród 

Zespół szerokich wymiarów i sił, wśród 

których działa organizacja, a które 

których działa organizacja, a które 

tworzą ogólny kontekst dla tych 

tworzą ogólny kontekst dla tych 

działań.

działań.

Otoczenie zadaniowe

Otoczenie zadaniowe

Konkretne organizacje lub grupy, które 

Konkretne organizacje lub grupy, które 

mogą wpływać na organizację

mogą wpływać na organizację

5

5

Otoczenie ogólne

Otoczenie ogólne



Wymiar ekonomiczny – 

Wymiar ekonomiczny – 

ogólna kondycja i 

ogólna kondycja i 

żywotność systemu gospodarczego, w którym 

żywotność systemu gospodarczego, w którym 

działa organizacja

działa organizacja



Wymiar techniczny – 

Wymiar techniczny – 

metody pozwalające 

metody pozwalające 

przekształcić zasoby w produkty i usługi

przekształcić zasoby w produkty i usługi



Wymiar społeczno-kulturowy – 

Wymiar społeczno-kulturowy – 

obyczaje, nawyki, wartości i cechy demograficzne 

obyczaje, nawyki, wartości i cechy demograficzne 

społeczeństwa, w którym funkcjonuje organizacja

społeczeństwa, w którym funkcjonuje organizacja



Wymiar prawno-polityczny – 

Wymiar prawno-polityczny – 

państwowa regulacja działalności gospodarczej i 

państwowa regulacja działalności gospodarczej i 

ogólne stosunki pomiędzy gospodarką i 

ogólne stosunki pomiędzy gospodarką i 

państwem

państwem



Wymiar międzynarodowy – 

Wymiar międzynarodowy – 

zakres, w 

zakres, w 

jakim organizacja uczestniczy w działalności 

jakim organizacja uczestniczy w działalności 

gospodarczej w innych krajach lub pozostaje pod 

gospodarczej w innych krajach lub pozostaje pod 

jej wpływem

jej wpływem

6

6

Otoczenie zadaniowe

Otoczenie zadaniowe



Konkurenci

Konkurenci

 - 

 - 

organizacje, które 

organizacje, które 

konkurują o zasoby

konkurują o zasoby



Klienci – 

Klienci – 

ci, którzy płacą za nabycie 

ci, którzy płacą za nabycie 

wyrobów lub usług organizacji

wyrobów lub usług organizacji



Dostawcy – 

Dostawcy – 

organizacje, które 

organizacje, które 

dostarczają zasobów innym organizacjom

dostarczają zasobów innym organizacjom



Regulatorzy – 

Regulatorzy – 

jednostki, które mogą 

jednostki, które mogą 

kontrolować, regulować lub w inny sposób 

kontrolować, regulować lub w inny sposób 

oddziaływać na politykę i praktyki 

oddziaływać na politykę i praktyki 

organizacji

organizacji



Partnerzy strategiczni - 

Partnerzy strategiczni - 

organizacje współpracujący ze sobą w 

organizacje współpracujący ze sobą w 

ramach wspólnego zadania

ramach wspólnego zadania

7

7

Otoczenie wewnętrzne

Otoczenie wewnętrzne



Właściciele – 

Właściciele – 

osoby dysponujące prawem 

osoby dysponujące prawem 

własności w stosunku do organizacji

własności w stosunku do organizacji



Zarząd – 

Zarząd – 

jest integralną składową 

jest integralną składową 

wewnętrznego otoczenia wielu organizacji

wewnętrznego otoczenia wielu organizacji



Pracownicy 

Pracownicy 



Kultura – 

Kultura – 

zestaw wartości, które pomagają 

zestaw wartości, które pomagają 

członkom organizacji rozumieć, za czym 

członkom organizacji rozumieć, za czym 

organizacja się opowiada, jak pracuje i co 

organizacja się opowiada, jak pracuje i co 

uważa za ważne

uważa za ważne



Znaczenie kultury – 

Znaczenie kultury – 

kultura jest potężnym 

kultura jest potężnym 

czynnikiem w organizacjach, który może kształtować 

czynnikiem w organizacjach, który może kształtować 

ich ogólną sprawność i długofalowe powodzenie 

ich ogólną sprawność i długofalowe powodzenie 



Czynniki określające kulturę – 

Czynniki określające kulturę – 

np. 

np. 

założyciel organizacji, sukces firmy, doświadczenia 

założyciel organizacji, sukces firmy, doświadczenia 

załogi

załogi



Kierowanie kulturą organizacji – 

Kierowanie kulturą organizacji – 

kluczem jest zrozumienie przez menedżerów aktualnej 

kluczem jest zrozumienie przez menedżerów aktualnej 

kultury i ocena, czy należy ją utrzymać czy zmienić

kultury i ocena, czy należy ją utrzymać czy zmienić

8

8

Jak otoczenie oddziałuje 

Jak otoczenie oddziałuje 

na organizację ?

na organizację ?

Do 

opisu 

oddziaływania 

otoczenia 

na 

organizacje 

można 

użyć 

trzech 

podstawowych 
charakterystyk: 

•zmienności i złożoności otoczenia 
•sił konkurencyjnych 
•zakłóceń otoczenia

9

9

Zmienność i złożoność otoczenia

Zmienność i złożoność otoczenia

Stopień zmienności to zakres, w jakim otoczenie 

Stopień zmienności to zakres, w jakim otoczenie 

jest względnie stabilne lub względnie 

jest względnie stabilne lub względnie 

dynamiczne

dynamiczne

Stopień jednorodności to zakres, w jakim otoczenie 

Stopień jednorodności to zakres, w jakim otoczenie 

jest względnie proste lub względnie złożone

jest względnie proste lub względnie złożone

poziom niepewności

poziom niepewności

Niepewność – ważna siła wynikająca ze zmienności i złożoności 

Niepewność – ważna siła wynikająca ze zmienności i złożoności 

otoczenia, która wpływa na wiele działań organizacji

otoczenia, która wpływa na wiele działań organizacji

10

10

Zmienność i złożoność 

Zmienność i złożoność 

otoczenia

otoczenia

11

11

Pięć sił konkurencji - 

Pięć sił konkurencji - 

wg Portera

wg Portera

Są to następujące siły - zagrożenie ze strony nowych 

Są to następujące siły - zagrożenie ze strony nowych 

konkurentów, próby wymanewrowania rywali, zagrożenie 

konkurentów, próby wymanewrowania rywali, zagrożenie 

substytutami, siła nabywców, siła dostawców

substytutami, siła nabywców, siła dostawców

Zagrożenie ze strony konkurentów to łatwość wejścia na rynek 

Zagrożenie ze strony konkurentów to łatwość wejścia na rynek 

lub jego segment nowych konkurentów

lub jego segment nowych konkurentów

Próby wymanewrowanie rywali należą do samej istoty 

Próby wymanewrowanie rywali należą do samej istoty 

konkurencyjnych stosunków pomiędzy dominującymi 

konkurencyjnych stosunków pomiędzy dominującymi 

firmami w branży

firmami w branży

Zagrożenie substytutami to zakres, w jakim alternatywne 

Zagrożenie substytutami to zakres, w jakim alternatywne 

wyroby lub usługi mogą zastąpić lub zmniejszyć 

wyroby lub usługi mogą zastąpić lub zmniejszyć 

zapotrzebowanie na dotychczas sprzedawane wyroby czy 

zapotrzebowanie na dotychczas sprzedawane wyroby czy 

usługi

usługi

Siła nabywców to zakres, w jakim nabywcy produktów lub 

Siła nabywców to zakres, w jakim nabywcy produktów lub 

usług w danej branży są w stanie wywierać wpływ na 

usług w danej branży są w stanie wywierać wpływ na 

dostawców

dostawców

Siła dostawców to zakres, w jaki dostawcy mogą wywierać 

Siła dostawców to zakres, w jaki dostawcy mogą wywierać 

wpływ na potencjalnych nabywców

wpływ na potencjalnych nabywców

12

12

Jak organizacje reagują na 

Jak organizacje reagują na 

swe otoczenie ?

swe otoczenie ?

13

13



Zarządzanie  informacją  – 

łącznik  z 

otoczeniem,  śledzenie  otoczenia,  systemy 
informacyjne



Odpowiedź  strategiczna  – 

może 

polegać  na  braku  jakichkolwiek  działań,  na 
pewnej  korekcie  strategii  lub  na  przyjęciu 
zupełnie nowej strategii



Fuzje, przejęcia, zakupy, sojusze



Projektowanie 

organizacji 

– 

struktura 

mechanistyczna, 

struktura 

organiczna



Bezpośredni wpływ na otoczenie – 

np.  podpisywanie  długoterminowych  umów  o 
stałych  cenach,  lobbies  handlowe,  negocjacje 
zbiorowe

14

14

Skuteczność organizacji

Skuteczność organizacji

Modele skuteczności organizacji

Modele skuteczności organizacji

:

:

podejście systemowo-zasobowe – 

podejście systemowo-zasobowe – 

koncentruje się na zakresie, w jakim organizacja 

koncentruje się na zakresie, w jakim organizacja 

może zapewnić sobie potrzebne zasoby

może zapewnić sobie potrzebne zasoby

podejście celowe – 

podejście celowe – 

koncentruje się na stopniu, 

koncentruje się na stopniu, 

w jakim organizacja osiąga swoje cele

w jakim organizacja osiąga swoje cele

podejście od strony procesów 

podejście od strony procesów 

wewnętrznych – 

wewnętrznych – 

koncentruje się na 

koncentruje się na 

minimalizowaniu napięć, integrowaniu jednostek 

minimalizowaniu napięć, integrowaniu jednostek 

i organizacji, bezkonfliktowym i sprawnym 

i organizacji, bezkonfliktowym i sprawnym 

wykonywaniu operacji

wykonywaniu operacji

podejście od strony strategicznego 

podejście od strony strategicznego 

elektoratu – 

elektoratu – 

koncentruje się na grupach 

koncentruje się na grupach 

zainteresowanych sukcesem organizacji

zainteresowanych sukcesem organizacji

15

15

Model skuteczności 

Model skuteczności 

organizacji

organizacji

16

16