background image

MODELOWANIE 

HIERARCHII

 I ZALEŻNOŚCI FUNKCJI

background image

Zagadnienia

 cele modelowania, funkcje elementarne

 diagram hierarchii funkcji – tworzenie i przykłady

 zależności informacyjne, prawne i polityczne

 diagram zależności funkcji – tworzenie i przykłady

 logika i formularze opisu wymagań dla funkcji

background image

Cele modelowania

Cele modelowania funkcji:

 opracowanie 

szczegółowego 

modelu 

potrzeb 

informacyjnych użytkownika. 

 opracowanie 

takiego 

modelu, 

który 

byłby 

niezależny 

od 

metod 

realizacji 

SI 

(od 

oprogramowania, syst. oper. itp.).

Strategia 

informatyzac

ji organizacji

Specyfikac

ja 

wymagań 

użytkowni

ka

Definiowan

ie funkcji 

systemu

Definiowan

ie modelu 

danych

Definiowan

ie modelu 

procesów

Weryfikacj

a modeli 

procesów i 

danych

Cele 

informatyzacji

Nowe 

wymagania

Nowe 

wymagania

Model danych

Model 

danych

M

o

d

e

d

a

n

y

c

h

M

o

d

e

p

ro

c

e

s

ó

w

Model procesów

Model 

procesów

Modyfikacj

a

Modyfikacj

a

Wymagani

użytkowni

ka

Model 

funkcji 

systemu

Model 

funkcji 

systemu

M

o

d

e

lo

g

ic

zn

y

 

fi

z

y

c

zn

y

 

s

y

s

te

m

u

STRATEGIA

SPECYFIKACJ

A WYMAGAŃ

MODELOWANIE

background image

Cele modelowania

W  odniesieniu  do  organizacji  (przedsiębiorstwa)  modelowanie  funkcji 

służy opisaniu „czym zajmuje się przedsiębiorstwo”.
W odniesieniu do systemu modelowanie funkcji służy opisaniu „co (jakie 

funkcje) realizuje system”.

Tworzenie  modelu  funkcji  ma  na  celu  opis  potrzeb  funkcjonalnych 

przedsiębiorstwa 

jako 

podstawa 

modernizacji 

istniejących 

przedsiębiorstwie systemów lub tworzenia nowych.

Dzięki  temu  użytkownicy,  analitycy  i  inżynierowie  systemowi  mogą 

uzgodnić wymagania.

 jakie działania wykonuje przedsiębiorstwo (funkcje),

 co powoduje rozpoczęcie tych działań (zdarzenie),

 na jakie znaczące rzeczy (encje) lub własności tych rzeczy 

(atrybuty) funkcje mają wpływ.

Metody modelowania funkcji :

Modelowanie funkcji obejmuje określenie:

 hierarchia funkcji,

 zależność funkcji,

 logika funkcji,

 czas rzeczywisty.

Kiedy 

stosujemy 

określoną 

metodę modelowania funkcji? 

background image

co robi? co powinno 

robić? Wymagania 

dla przedsiębiorstwa

jak wymagania 

przedsiębiorstwa 

mogą być 

wspierane?

jak zrealizować 

system?

Metody 

modelowania

Model

przedsię-

biorstwa

Model 

systemu

Model 

programu/

procedury

Hierarchia funkcji

Zależność funkcji

Czas rzeczywisty

Logika funkcji

Działa  jako  zakres  dla 

wszystkich funkcji

Funkcje współzależne

Sterowanie zdarzeniami

Szczegóły dla każdej z 

powyższych metod

podstawo

wa

podstawo

wa

podstawo

wa

podstawo

wa

podstawo

wa

podstawo

wa

podstawo

wa

podstawo

wa

opcjonaln

a

-

opcjonaln

a

opcjonaln

a

Kiedy stosujemy określoną metodę modelowania funkcji? 

Dalej  będziemy  omawiać  kolejne  metody  (koncentrując  się  na 
hierarchii  funkcji,  zależności  funkcji,  logice  funkcji  –  czas 
rzeczywisty omówimy w dalszej kolejności. 

Cele modelowania

background image

Diagram hierarchii funkcji

Hierarchia  funkcji  służy  do  zdefiniowania  wszystkich  funkcji 
opisujących system informatyczny lub przedsiębiorstwo. 

Przypomnijmy cele modelowania funkcji:

 opracowanie 

szczegółowego 

modelu 

potrzeb 

informacyjnych użytkownika. 

 opracowanie  takiego  modelu,  który  byłby  niezależny  od 

metod realizacji SI (od oprogramowania, syst. oper. itp.). 

Cele  te  realizuje  Diagram  Hierarchii  Funkcji  (FHD  -  Function 

Hierarchy Diagram). 

Polega na opisie każdej funkcji za pomocą prostego wyrażenia, 

przy czym tworzone jest drzewo (jak drzewo genealogiczne), w 

którym  funkcja-rodzic  jest  opisywana  szczegółowo  przez 

funkcje-dzieci.

background image

Diagram hierarchii funkcji

Zasady tworzenia FHD

 Każda  funkcja  na  diagramie  określa,  co  system  ma  robić,  a 

nie jak (opis deklaratywny). 

 Funkcje tworzą hierarchię - pierwsza funkcja ogólna opisuje 

cały  system,  dzieli  się  ją  następnie  na  funkcje  bardziej 
szczegółowe, 

itd.; 

dekompozycja 

aż 

do 

funkcji 

elementarnych. 

 Każda  funkcja  nadrzędna  ma  całkowicie  opisywać  funkcje 

szczegółowe  i  vice  versa:  wszystkie  szczegółowe  muszą 
opisywać funkcję nadrzędną. 

 Tworzenie  hierarchii:  od  ogółu  do  szczegółu  -  z  góry  na  dół 

(top-down) 

 Powinna być przeprowadzona weryfikacja diagramu: od dołu 

(bottom-up)

 Każda funkcja powinna być opisana w języku naturalnym na 

tzw. formularzu opisu wymagań (nazwa funkcji, opis, źródło 
danych  we/we,  wynik  działania  funkcji,  co  wcześniej  i  co 
potem, uwagi,...) – zobaczymy to przy logice funkcji

UWAGA: W FHD nie ma pokazanych zależności! 

background image

Diagram hierarchii funkcji

Zasady graficznej notacji FHD

 funkcja  -  prostokąt  (o  ostrych  lub  zaokrąglonych 

rogach), proces - prostokąt o ściętych rogach, 

 każda  funkcja  jest  identyfikowana  nazwą  (a  nie 

skrótem);  nazwa  to  czasownik  lub  rzeczownik 
(odczasownikowy) 

 każda  funkcja  może  mieć  swoją  etykietę  (w  lewym 

górnym rogu) 

 FHD powinien mieścić się na jednej kartce (jeśli nie to 

stawiamy  kropeczki  -  oznaczają  one  rozwinięcie 
funkcji w innym miejscu, na nowej stronie) 

Weryfikacja

Należy doprowadzić, aby FHD był: 

 dokładny i spójny 

 kompletny (obejmował całość zagadnień) 

 łatwy w modyfikacji 

 zwięzły i jednoznaczny w nazewnictwie 

 czytelny 

background image

Diagram hierarchii funkcji

Wszystkie hierarchie mają strukturę:

Funkcja główna (na samej górze)

Hierarchia może 
być dalej 
dekomponowana 
aż do 
osiągnięcia 
żądanego 
poziomu 
szczegółowości

Nic poza tymi 
funkcjami nie 
jest już 
potrzebne do 
realizacji funkcji 
nadrzędnej

Wszystkie te 
funkcje i tylko 
one są niezbędne 
do realizacji 
funkcji 
nadrzędnej

background image

Diagram hierarchii funkcji może posiadać następujące typy 
funkcji:

 główna 

(podstawowa) - na 
szczycie hierarchii, 
nie posiada 
nadrzędnej

 pełna - ma funkcję 

nadrzędną i 
przynajmniej jedną 
podrzędną

 atomowa - dalej nie 

dekomponowana

Diagram hierarchii funkcji

background image

Diagram hierarchii funkcji

Naprawa pojazdu

Naprawa pojazdu

Lokalizacja pojazdu

Badanie pojazdu

Diagnozowanie usterki

Lokalizacja części

Rejestracja kosztów

Przygotowanie pojazdu do oddania

Naprawa pojazdu własnymi 

zasobami

Zlecenie naprawy innej firmie

Przykład: „naprawa pojazdu”

background image

Wybranie poprawnej kwoty

Wprowadzenie własnej  

kwoty

RU.2.1.1

RU.2.1.2

Wpisanie kwoty

Korekta kwoty

RU.2.1.2.2

Zatwierdzenie 

kwoty

RU.2.1.2.3

RU.2.1.2.1

Anulowanie wpisanej 

kwoty
Wpisanie nowej kwoty

RU.2.1.2.2.2

RU.2.1.2.2.1

Obsługa 
bankomatu

Identyfikacj
a klienta

Wybór 
usługi

Realizacja 

usługi

IK

WU

RU

Włożenie 
karty

Wybór 
języka

Wprowadzen
ie PIN-u

Sprawdzenie 
popraw. PIN-
u

IK.1

IK.2

IK.3

IK.4

Sprawdzanie 

stanu konta

Wypłata 
gotówki

RU.1

RU.2

Anulowanie PIN-u

Wpisanie nowego 
PIN-u

IK.3.2.1

IK.3.2.2

Wpisanie PIN-u

Korekta PIN-u

Zatwierdzenie 
PIN-u

RU.1.
1

RU.1.2

RU.1.3

Wpisanie PIN-u

Korekta PIN-u

Zatwierdzenie 
PIN-u

IK.3.
1

IK.3.2

IK.3.3

Prośba o wpr. poprawnego 

PIN-u

Sprawdz. dop. liczby 

pomyłek

Zablokowanie karty

IK.4.2.1

IK.4.2.2

IK.4.2.3

Zaakceptowanie 

PIN-u
Odrzucenie PIN-u

IK.4.1

IK.4.2

Określenie kwoty

Sprawdzenie 

limitu

RU.2.1

RU.2.2

Zwrot karty

RU.2.3

Wypłacenie 

pieniędzy

RU.2.4

Wydruk 

potwierdzenia

RU.2.5

Zaakceptowanie kwoty

Prośba o podanie innej 

kwoty

RU.2.2.1

RU.2.2.2

Diagram hierarchii funkcji

Przykład: obsługa bankomatu

background image

Przykład: Rezerwacja miejsc w samolocie 

Założenia:

 Podróżny  telefonuje  do  biura  rezerwacji  linii  lotniczej  AIF 

w celu zarezerwowania miejsca. 

 Pracownik biura prosi o szczegóły trasy.

 Dowiaduje  się,  że  podróżny  chce  polecieć  z  Warszawy  do 

Honolulu  tak  aby  zdążyć  na  spotkanie  w  poniedziałek  12 

czerwca o godz. 10.30.

 Pracownik  wprowadza  zapytanie  do  komputera  i  znajduje 

samolot 

­ lot  AIF  135  przylatujący  do  Honolulu  w  niedzielę,  11 

czerwca o godz. 20.30.

­ lot  AIF  250  przylatujący  do  Honolulu  w  niedzielę,  11 

czerwca  o  godz.  21.00  z  międzylądowaniem  w  Los 

Angeles.

 Podróżnemu odpowiada lot AIF 135.

 Pracownik  biura  rezerwacji  sprawdza  czy  są  wolne 

miejsca.

AIF135 War 11.06. 08.00 Hon 11.06 

20.30.

AIF250 War11.06. 07.00 Hon 11.06 21.00 

 m.ląd.

Diagram hierarchii funkcji

background image

Rezerwowanie miejsc na loty żądane 

lub alternatywne,najlepiej pasujące do trasy podróżnego

Zebranie szczegółów dotyczących podróży 

(kierunek, numer lotu, czas odlotu i przylotu)

Ustalenie lotów najlepiej spełniających 

wymagania pasażera

Sprawdzenie dostępności miejsc na 

wybranych lotach

REZERWACJA

R1

R2

R3

Diagram hierarchii funkcji

Przykład: Rezerwacja miejsc w samolocie - 

rozwiązanie 

background image

Założenia 2:

 Na  wybrany  lot  (AIF  135)  w  żądanej  klasie  „busines” 

miejsc nie ma.

 Są miejsca na lot z międzylądowaniem (AIF 250).

 Podróżny woli pierwszą możliwość.

 Umieszczony  zostaje  na  liście  oczekujących  (rezerwowej) 

na  lot  AIF  135,  natomiast  stała  rezerwacja  zostaje 

wykonana na lot AIF 250.

 Pracownik rezerwujący wiąże ze sobą oba zgłoszenia, aby 

móc  przydzielić  rezerwację  na  lot  AIF  250  komuś  innemu, 

jeśli zwolni się miejsce na liście oczekujących lotu AIF 135.

 Pracownik  biura  rezerwacji  zbiera  również  szczegółowe 

wymagania  podróżnego  (rodzaj  miejsca  -  dla  palących/dla 

niepalących,  rodzaj  posiłku  -  wegetariański/mięsny)  i 

rezerwacja jest zakończona.

 Bilety zostaną wysłane na 2 tygodnie przed odlotem.

Przykład: Rezerwacja miejsc w samolocie 

(uszczegółowienie 1) 

Diagram hierarchii funkcji

background image

Rezerwowanie miejsc na loty żądane 

lub alternatywne,najlepiej pasujące do trasy podróżnego

Zebranie szczegółów dotyczących podróży 

(kierunek, numer lotu, czas odlotu i przylotu)

Ustalenie lotów najlepiej spełniających 

wymagania pasażera

Sprawdzenie dostępności miejsc na 

wybranych lotach

REZERWACJA

R1

R2

R3

Rezerwacja miejsc (wstępna-umieszczenie na liście 

oczekujących i potwierdzenie), w razie konieczności 

zapewnienia alternatywnej trasy, powiązanie 

rezerwacji na listach oczekujących z rezerwacjami 

wstępnymi i potwierdzonymi

R4

Przekazanie informacji i potwierdzenie szczegółów 

rezerwacji z podróżnym

R5

Diagram hierarchii funkcji

Przykład: Rezerwacja miejsc w samolocie – rozwiązanie 

(uszczegółowienie1) 

background image

Ustalenie lotów najlepiej spełniających 

wymagania pasażera

Określenie możliwości lotów bezpośrednich 

w dopuszczalnych granicach czasowych

Określenie możliwości alternatywnych połączeń 

(np. uwzględnienie międzylądowania)

Wybranie alternatywnych miejsc startu lub lądowania

w pobliżu zgłoszonych lotnisk

R2

R2.1

R2.2

R2.3

Wybranie najlepszej trasy i określenie informacji

o locie (tj. numery lotów, czasy, szczegóły 

międzylądowania, itp.) 

R2.4

Diagram hierarchii funkcji

Przykład: Rezerwacja miejsc w samolocie – rozwiązanie 

(uszczegółowienieR2) 

background image

Rezerwowanie miejsc na loty żądane lub alternatywne,najlepiej pasujące 

do trasy podróżnego

Zebranie szczegółów dotyczących podróży (kierunek, numer lotu, czas odlotu 

i przylotu)

Ustalenie lotów najlepiej spełniających wymagania pasażera

Sprawdzenie dostępności miejsc na wybranych lotach

REZERWACJA

R1

R2

R3

Rezerwacja miejsc (wstępna-umieszczenie na liście oczekujących i potwierdzenie), 

w razie konieczności zapewnienia alternatywnej trasy, powiązanie rezerwacji 

na listach oczekujących z rezerwacjami wstępnymi i potwierdzonymi

R4

Przekazanie informacji i potwierdzenie szczegółów  rezerwacji z podróżnym

R5

Określenie możliwości lotów bezpośrednich w dopuszczalnych 

granicach czasowych

Określenie możliwości alternatywnych połączeń (np. uwzględnienie 

międzylądowania)

Wybranie alternatywnych miejsc startu lub lądowania w pobliżu 

zgłoszonych lotnisk

R2.1

R2.2

R2.3

Wybranie najlepszej trasy i określenie informacji o locie (tj. numery lotów, 

czasy, szczegóły międzylądowania, itp.) 

R2.4

Diagram hierarchii funkcji

Przykład: Rezerwacja miejsc w samolocie – rozwiązanie 

(uszczegółowienie1) 

background image

Założenia 3:

 Pasażer  przybywa  do  stanowiska  odpraw,  gdzie  realizuje 

się przydział miejsca.

 Posiada  bilet  potwierdzony,  więc  firma  lotnicza  wie,  że 

liczba  miejsc  w  samolocie  będzie  wystarczająca  i  należy 

przydzielić pasażerowi określone, numerowane miejsce.

 Pracownik stanowiska sprawdza zajętość miejsc i widzi, że 

pasażer  zgłosił  już  swoje  preferencje  w  wyborze  miejsca 

(zewnętrzne dla niepalących).

 Uzyskuje  potwierdzenie  przez  sprawdzenie  czy  pasażer 

chciałby zająć ustalone wcześniej miejsce.

 Miejsce  zostaje  wybrane  przez  pasażera  (zewnętrzna  dla 

niepalących).

 Pracownik  stanowiska  zauważa  również  odnotowane 

preferencje w stosunku do posiłku i potwierdza aktualność 

tego wymagania.

Nr miejsca: 33D

Nazwisko: R. Jones

Klasa: busines

Preferencje: dla 

niepalących

Rodz. posiłku: 

wegetariański

Uwagi:

Przykład: Rezerwacja miejsc w samolocie 

(uszczegółowienie 2) 

Diagram hierarchii funkcji

background image

Przydzielenie pasażerowi miejsca spełniającego w miarę 

możliwości zgłoszone wymagania 

Sprawdzenie dostępności miejsca w klasie określonej 

na rezerwacji, z uwzględnieniem specjalnych 

wymagań, np. miejsce dla palących/niepalących

Określenie preferencji dotyczących miejsca na podstawie 

wcześniejszych zapisów lub uzyskanie informacji

bezpośrednio od pasażera, jeśli istnieje wybór miejsc

Wybranie wolnego miejsca najbardziej zgodnego 

z wymogami pasażera

A1

A1.1

A1.2

A1.3

Przydzielenie miejsca pasażerowi i poinformowanie

go o tym 

A1.4

Diagram hierarchii funkcji

Przykład: Rezerwacja miejsc w samolocie – rozwiązanie 

(uszczegółowienie 2) 

background image

Sprawdzenie 

dostępności 

miejsca w klasie 

określonej na rezerwacji, 

z uwzględnieniem 

specjalnych wymagań,

 np. miejsce 

dla palących/niepalących

Określenie preferencji 

dotyczących miejsca 

na podstawie 

wcześniejszych 

zapisów lub uzyskanie 

informacji bezpośrednio 

od pasażera, jeśli istnieje 

wybór miejsc

Wybranie wolnego 

miejsca najbardziej 

zgodnego z wymogami 

pasażera

Przydzielenie miejsca 

pasażerowi 

i poinformowanie

go o tym 

Przekazanie

 informacji i 

potwierdzenie 

szczegółów  

rezerwacji 

z podróżnym

Rezerwacja 

miejsc (wstępna-
umieszczenie na 

liście oczekujących 

i potwierdzenie), 

w razie 

konieczności 

zapewnienia 

alternatywnej trasy,

 powiązanie 

rezerwacji na 

listach 

oczekujących 

z rezerwacjami

wstępnymi 

i potwierdzonymi

Sprawdze-

nie 

dostępno-

ści 

miejsc na 

 wybranych 

lotach

Zebranie 

szczegółów 

dotyczących 

podróży 

(kierunek, 

numer lotu, 

czas odlotu 

i przylotu)

Rezerwowanie miejsc na loty żądane lub alternatywne,

najlepiej pasujące do trasy podróżnego

Określenie możliwości 

lotów bezpośrednich 

w dopuszczalnych 

granicach czasowych

Określenie możliwości 

alternatywnych połączeń 

(np. uwzględnienie 

międzylądowania)

Wybranie alternatywnych

 miejsc startu lub 

lądowania w pobliżu 

zgłoszonych lotnisk

Wybranie najlepszej trasy 

i określenie informacji 

o locie (tj. numery 

lotów, czasy, szczegóły 

międzylądowania, itp.) 

Ustalenie lotów najlepiej 

spełniających wymagania 

pasażera

Rezerwowanie miejsc na loty, przydzielanie miejsc według 

numerów i przydzielanie kart wstępu na pokład

Przydzielenie pasażerowi miejsca spełniającego 

w miarę możliwości zgłoszone wymagania 

MIEJSCA

REZERWACJ

A

R1

R2

R3

R4

R5

A1

R

2

.1

R

2

.2

R

2

.3

R

2

.4

A

1

.

1

A

1

.

2

A

1

.

3

A

1

.

4

Diagram hierarchii funkcji

Przykład: Rezerwacja 

miejsc w samolocie – 

rozwiązanie (pełny 

model funkcji) 

background image

Zależności informacyjne, prawne i 

polityczne

Pomiędzy funkcjami zachodzą zwykle różnorodne zależności 
(zależności tych nie uwzględnia hierarchia funkcji):

 informacyjna (jedna funkcja dostarcza informacji 

niezbędnych dla innej) 

 prawna (jedna funkcja musi się wykonać przed drugą) 

 polityczna (zależności określone przez kierownictwo, 

wytyczne; np. płace) 

Zależność  funkcji  służy  do  obrazowania  wzajemnych 

zależności między funkcjami i zdarzeniami powodującymi 

wywołanie  każdej  funkcji.  Jest  to  przydatne  przy 

modelowaniu przyczyn i skutków jakiegoś zdarzenia.

background image

Zależności , rezultaty , zdarzenia i  

wyłączności

Rezultat  kluczowy  to  wynik,  który  przedsiębiorstwo 
(system)  stara  się  osiągnąć  po  wystąpieniu  zdarzenia  (i 
zrealizowaniu funkcji ). 
Zdarzenie  wywołujące  jest  obrazowane  w  postaci  szerokiej 
strzałki z wpisaną w środku nazwą zdarzenia. 

Rezerwacja miejsca na 
lot

background image

Zależności , rezultaty , zdarzenia i  

wyłączności

Wyłączność
Czasami  funkcja  może  powodować  wytworzenie  kilku  różnych 
rezultatów lub rozwiązań kilku różnych zależności, albo też jednego 
i  drugiego.  Jeśli  wynik  jest  albo  jedynym  rezultatem,  albo 
rozwiązaniem  jednej  zależności,  na  diagramie  jest  to  obrazowane 
za pomocą łuku.

Albo będzie utworzony rezultat, 

albo będzie rozwiązana jedna z 

dwóch zależności

Powstanie dokładnie jeden z 

tych dwóch rezultatów
Nigdy oba jednocześnie

Dokładnie jedna z tych 

zależności będzie rozwiązana
Nigdy więcej niż jedna

background image

Zależności , rezultaty , zdarzenia i  

wyłączności

Łuk  oznacza,  że  za  każdym  razem,  gdy  funkcja  jest  wykonywana, 
jedna  z  załączonych  zależności  lub  rezultatów  będzie  rozwiązana 
lub wytworzona.
Brak  łuku,  gdy  istnieje  kilka  rozwiązywanych  zależności  lub 
rezultatów  tworzonych  przez  funkcję,  oznacza,  że  wszystkie  te 
zależności  będą  rozwiązane  i  wszystkie  rezultaty  zostaną 
utworzone (chociaż niekonieczne jednocześnie).

Oba z 
rezultatów będą 
zawsze 
tworzone, gdy 
funkcja będzie 
wykonywana

Wszystkie te 
zależności są 
zawsze 
rozwiązywane

Ta zależność i 
ten rezultat są 
zawsze 
tworzone przez 
funkcję

Jedna z 
zależności a 
lub b plus c, 
plus jedna z d 
lub e są 
rozwiązywane

Albo 
rozwiązywana 
jest zależność 
a, albo b lub c 

a
b
c
d
e

a

b
c

background image

Diagram zależności funkcj

i

Zależność  funkcji  przedstawia  się  często  przy  pomocy 

diagramów  zależności  funkcji  (Function  Dependency  Diagram  - 

FDD)

W diagramach zależności funkcji wykorzystywane są specyficzne 

notacje graficzne 

Oznaczenie

Znaczenie

Funkcja (poziom systemu)

Zdarzenie wywołujące lub 

rezultat

Funkcja B musi czekać na 

zrealizowanie funkcji A

Albo będzie wytworzony 

rezultat albo rozwiązana jedna 

z dwóch zależności

A

B

A

background image

Diagram zależności funkcj

i

Przykład: naprawa pojazdu

Lokalizacja 

pojazdu

Badanie 

pojazdu

Zlecenie 

naprawy 

innej firmie

Naprawa 

pojazdu 

własnymi 

zasobami

Diagnozowanie 

usterki

background image

Diagram zależności funkcj

i

Przykład: rezerwacja miejsc

Ustalenie 

wymagań 

pasażera

Zgłoszenie 

zapotrzebowania 

na miejsce 

Sprawdzenie

zajętości 

miejsc na wybrany 

lot

Niezadowolony 

pasażer 

Rezerwacja miejsc 

na wybranych 

lotach lub 

umieszczenie pasażera 

na liście oczekujących

Lista 

oczekujących 

Rezerwacja 

Określenie 

najbardziej 

odpowiednich 

lotów

Ustalenie wymagań, 

które pasażer 

może zmienić

background image

Diagram zależności funkcj

i

W  procesie  tym  często  może  wystąpić  konieczność 

dekompozycji wcześniej określonych funkcji

A

A

B

B

C

C

B

B

X

X

Y

Y

Z

Z

R

R

A

A

B

B

C

C

X

X

Y

Y

Z

Z

R

R

background image

R

e

zy

g

n

a

cj

a

­

Włożenie­karty­
do­bankomatu

Zablokowani
e­karty­

Wpisani
e PIN-u

Zaakceptowa
nie PIN-u

Sprawdzenie 
liczby 
pomyłek

Prośba o 
poprawn
y PIN

Wybó

język
a

Zatwierdze
nie PIN-u

Anulowanie 
PIN-u

Zwro

kart
y

Odbiór­karty­

Odczyt­stanu­konta­

Odbiór­
wydruku­

Zaakceptowa
nie kwoty

Zatwierdzen
ie kwoty

Anulowani
e kwoty

Wybó

usług
i

Wydrukowa
nie stanu 
konta

Wyświetle
nie stanu 
konta

Wybór jednej 
z proponowanych 
kwot

Prośba o 
podanie innej 
kwoty 

Rezygnacja

Sprawdzeni
e stanu 
konta 
i limitu 
wypłat

Wpisanie 
własnej 
kwoty

Odbiór­karty­

Zwro

kart
y

Wydrukowan
ie paragonu

Odbiór­
gotówki­

Odbiór­
paragonu­

Wypłacen
ie 
pieniędzy

Diagram zależności funkcj

i

Przykład: 

obsługa bankomatu

 

Proszę opisać funkcjonowanie bankomatu i w oparciu o ten opis stworzyć 
diagram zależności funkcji

background image

Diagram zależności funkcj

i

Weryfikacja diagramu 

FDD

FDD

 W tym celu weryfikacji powinno się postępować według kolejnych 

kroków:

 Dla funkcji:

• czy ta funkcja jest zawsze potrzebna do osiągnięcia żądanych 

rezultatów?

• jakie inne zdarzenie mogłoby wywoływać te funkcję?
• czy prawdą jest, że pokazane są tylko zdarzenia lub zależności 

potrzebne do wywołania tej funkcji?

• czy są jakieś zdarzenia lub zależności w tym procesie, które 

nie są koniecznie potrzebne?

 Dla każdej zależności:

• czy ta zależność musi być zawsze spełniona zanim może się 

rozpocząć następna funkcja?

• czy funkcje na obu końcach zależności mogą być kiedykolwiek 

wykonywane równocześnie lub w innej kolejności?

• czy po wykonaniu danej funkcji zależność ta jest zawsze 

rozwiązywana? Jeśli nie, to powinien istnieć łuk z inną 

zależnością lub rezultatem, wska zujący na wyłączność.

 Dla całego diagramu:

• czy są pokazane wszystkie kluczowe rezultaty, czy któregoś 

brakuje?

• czy każda pętla może być zakończona?
• czy są jakieś inne zdarzenia, które mogą powodować 

tworzenie tych rezultatów kluczowych?

background image

Logika i formularze opisu wymagań 

dla funkcji

Logikę  funkcji  stosuje  się  do  szczegółowego  opisu 

czynności  wykonywanych  przez  funkcje.  Określa  ona  krok 

po  kroku  stan  procesu  i  może  być  konstruowana  poprzez 

specyfikację  wymaganych  rezultatów  i  warunków  ich 

osiągania.

Z logiką funkcji związane są formularze opisu wymagań dla 

funkcji.

Zawierają one:

 nazwę funkcji

 opis funkcji

 dane wejściowe

 źródło danych wejściowych

 wynik

 warunek wstępny dla funkcji

 warunek końcowy dla funkcji

 powód

 uwagi

background image

Zobaczmy  przykład  formularza  opisu  wymagań  dla 

funkcji:

„System kontroli realizacji planu produkcji” 

1. Systemu .....................

2. Systemu zarządzania produkcją

2.1 Ewidencja realizacji produkcji. 

2.1.1 

Dopisywanie 

raportów 

produkcji. 

2.1.2  Modyfikowanie  raportów  z 

produkcji.

2.1.3 

Kasowanie 

raportów 

produkcji. 

2.2 Kontrola realizacji produkcji. 

2.2.1  Kontrola  i  ocena  przebiegu 

produkcji. 

2.2.2  Kontrola  i  ocena 

opóźnień 

produkcji. 

2.3 

Administrowanie 

systemem. 

2.3.1 Archiwacja bieżąca danych. 

2.3.2 Zamknięcie miesiąca. 

2.3.3 Porządkowanie danych. 

3. Systemu .....................

.........................................

Logika i 

formularze

 opisu wymagań 

dla funkcji

background image

DZIĘKUJĘ ZA 

DZIĘKUJĘ ZA 

UWAGĘ!

UWAGĘ!

Rozumienie 

obszaru 

merytorycznego 

wykładu 

proszę 

skonfrontować z z pozycją literatury:
1.Barczak.  A.,  Florek  J.,  Sydoruk  T.:  Projektowanie 
zintegrowanych  systemów  informatycznych  zarządzania

Wyd. AP, Siedlce 2006 Rozdział  8.
2.Barker  R.,  Longman  C.:    Modelowanie  funkcji  i  procesów

WNT. Warszawa 1996
3.Źródłami internetowymi


Document Outline