ODPOWIEDŹ IMMUNOLOGICZNA

UKŁAD IMMUNOLOGICZNY

Narządy limfatyczne:

grasica

szpik

grudki limfatyczne, migdałki,

wyrostek robaczkowy, węzły

limfatyczne, śledziona

Naczynia limfatyczne

Limfocyty krążące

GRASICA

W pełni rozwinięta w momencie

urodzenia człowieka

Składa się z 2 płatów, a każdy z wielu

płacików

W niej dojrzewają limfocyty T

SZPIK

Czynność krwiotwórcza

Powstają w nim limfocyty B a

następnie przechodzą do krwi

Jest miejscem syntezy przeciwciał

WĘZŁY CHŁONNE

Stanowią jakby „filtry” na drodze

limfy płynącej przez naczynia

limfatyczne

Zatrzymują antygeny, drobnoustroje,

komórki nowotworowe

Biorą udział w wytwarzaniu

limfocytów B i T

ANTYGENY

Są to substancje mające zdolność do

wywoływania przeciwko sobie

odpowiedzi immunologicznej

Mają też zdolność do łączenia się z

immunoglobulinami i limfocytami T

PRZECIWCIAŁA –

IMMUNOGLOBULINY

Substancje białkowe produkowane w

limfocytach B i plazmocytach

Są zdolne do swoistego wiązania się

z antygenem

Obecne w płynach tkankowych, w

wydzielinach surowiczośluzowych,

np. dróg oddechowych, przewodu

pokarmowego

ODPOWIEDŹ

IMMUNOLOGICZNA

ODPOWIEDŹ NASZEGO ORGANIZMU

NA KONTAKT Z ANTYGENEM

HUMORALNA

KOMÓRKOWA

W każdej odpowiedzi
immunologicznej
biorą udział obydwa typy

ODPOWIEDŹ TYPU

HUMORALNEGO

Produkcja i uwalnianie do środowiska

przeciwciał przez limfocyty B i

plazmocyty

W pewnym sensie jest to jakby

„pierwsza linia obrony”

ODPOWIEDŹ TYPU

KOMÓRKOWEGO

Biorą udział limfocyty T, makrofagi i

granulocyty

Po kontakcie ze swoistym antygenem

wydzielają cytokiny zwane

LIMFOKINAMI

Jest to odpowiedź późna – w ciągu

24h

ODPORNOŚĆ MIEJSCOWA

NIESWOISTA

ograniczona jest do tkanki nabłonkowej i tkanki łącznej

powierzchniowej

mechaniczne zatrzymywanie wszelkich cząsteczek obcego

pochodzenia.

Tkanka nabłonkowa bez wydzieliny śluzowej np. naskórek

nie przepuszcza obcych cząsteczek do wnętrza dzięki

ścisłemu stykaniu się komórek i ich wielowarstwowemu

ułożeniu. Na powierzchnię naskórka wydzielany jest lekko

kwaśny pot i łój, które również hamują rozwój większości

bakterii i grzybów. Nabłonki z wydzieliną śluzową i

wyposażone w mikrokosmki zatrzymują obce cząsteczki w

następujący sposób:

- lepki śluz wychwytuje i wiąże cząsteczki antygenowe

- ruch migawkowy stale usuwa zanieczyszczenia z

powierzchni nabłonka

- wiążą antygeny w śluzie bogatym w lizozym – enzym

hydrolityczny trawiący peptydoglikany drobnoustrojów

ODPORNOŚĆ MIEJSCOWA

SWOISTA

Dzięki funkcjom granulocytów,

makrofagów i lokalnych grudek

chłonnych

Efektem tego jest reakcja

immunologiczna i objawy stanu

wysiękowego, zapalnego, i obrzęku

LIMFOCYTY

Limfocyty T – pochodzą z grasicy i

warunkują odpowiedź typu komórkowego

Tc (cytotoksyczne) – zdolne do zabicia

innych komórek

Th (pomocnicze)

Ts (supresorowe)

limfocyty B – różnicują się w komórki

uwalniające przeciwciała, warunkują odp.

typu humoralnego

Regulują odpowiedź
immunologiczną

BUDOWA PRZECIWCIAŁ

Cząsteczka immunoglobuliny jest

zbudowana z 4 łańcuchów

polipeptydowych:

2 lekkich L: (kappa)

, (lambda)

2 ciężkich H: (alfa)

, (delta)

(epsilon)

(gamma)

, (mi)

IgA. IgD, IgE, IgG, IgM

IgA

Stanowią 13% całości

Wytwarzane lokalnie w błonie śluzowej i

wydalane z wydzielinami

surowiczośluzowymi

Obecne w : surowicy, wydzielinach

surowiczośluzowych, wydzielinach

gruczołów potowych i łojowych. Tworzą tam

dimery (S-IgA).

Zawierają przeciwciała przeciwko bakteriom

i wirusom.

IgD

Występują na powierzchni limfocytów B,

które nie zetknęły się jeszcze z

antygenem (1%)

Są bardzo skuteczne w wiązaniu antygenu

Występuje na powierzchni limfocytów

płodów i noworodków. Poziom ich wzrasta

w okresie dojrzałym; u kobiet jest wyższy

niż u mężczyzn. Zawiera przeciwciała

antybłonicze i przeciwciała insulinowe.

IgE

Występują na komórkach tucznych

Odpowiedzialne za reakcje alergiczne

Występują w surowicy w niskim

stężeniu 0,002% całości. Poziom ich

wzrasta w chorobach alergicznych,

głównie skórnych.

IgG

Odgrywają rolę w walce z mikroorganizmami

wnikającymi do naszych tkanek

Obecne głównie w surowicy

Jako jedyne przechodzą przez łożysko do

płodu

Stanowią 80%

Zawierają przeciwciała wirusowe (np.

opryszczka, odra, ospa, grypa, świnka) i

przeciwbakteryjne (np. paciorkowce,

maczugowce błonicy

IgM

Produkowane w początkowej fazie

odpowiedzi immunologicznej –

uwalniane jako pierwsze.

Są pentamerem – dzięki wiązaniom

dwusiarczkowym

Zawierają przeciwciała przeciwko

antygenom cukrowym, izoaglutyniny

krwi i czynniki reumatyczne.

SKŁAD KRWI

Elementy morfotyczne:

Erytrocyty (3,5-5,5mln)

Leukocyty (4-10 tys.):

granulocyty (ok.. 60%):

•

obojętnoochłonne – neutrofile

•

kwasochłonne – eozynofile

•

zasadochłonne – bazofile

agranulocyty:

•

limfocyty (ok.40%): B i T

•

monocyty (ok..5%)

3. Trombocyty-płytki krwi (150-300 tys.)

SKŁAD KRWI

Osocze: woda, białka, sole

nieorganiczne, aminokwasy, tłuszcze,

hormony

Białka: albumina i globulina (Ig)

Document Outline