OCENA STANU 

OCENA STANU 

PACJENTA

PACJENTA

OCENA STANU 

OCENA STANU 

PACJENTA

PACJENTA

OCENA PRZEDOPERACYJNA 

OCENA PRZEDOPERACYJNA 

STANU PACJENTA

STANU PACJENTA

OCENA PRZEDOPERACYJNA 

OCENA PRZEDOPERACYJNA 

STANU PACJENTA

STANU PACJENTA



Określenie czynników ryzyka

Określenie czynników ryzyka



Wyeliminowanie 

Wyeliminowanie 

współistniejących  schorzeń  lub 

współistniejących  schorzeń  lub 

uzyskanie  jak  najlepszej  nad  ni 

uzyskanie  jak  najlepszej  nad  ni 

mi kontroli

mi kontroli



Strategia anestezjologicznego 

Strategia anestezjologicznego 

postępowania okołooperacyjnego

postępowania okołooperacyjnego



Określenie czynników ryzyka

Określenie czynników ryzyka



Wyeliminowanie 

Wyeliminowanie 

współistniejących  schorzeń  lub 

współistniejących  schorzeń  lub 

uzyskanie  jak  najlepszej  nad  ni 

uzyskanie  jak  najlepszej  nad  ni 

mi kontroli

mi kontroli



Strategia anestezjologicznego 

Strategia anestezjologicznego 

postępowania okołooperacyjnego

postępowania okołooperacyjnego

UKŁAD SERCOWO - 

UKŁAD SERCOWO - 

NACZYNIOWY

NACZYNIOWY

UKŁAD SERCOWO - 

UKŁAD SERCOWO - 

NACZYNIOWY

NACZYNIOWY

Większość  powikłań  i  zgonów  związanych  ze 

Większość  powikłań  i  zgonów  związanych  ze 

znie-czuleniem ma podłoże kardiologiczne.

znie-czuleniem ma podłoże kardiologiczne.

1.

1.

Nadciśnienie 

tętnicze 

(może 

sygnalizować 

Nadciśnienie 

tętnicze 

(może 

sygnalizować 

śródoperacyjne  wahania  ciśnienia  tętniczego;  czynnik 

śródoperacyjne  wahania  ciśnienia  tętniczego;  czynnik 

ryzyka przy miażdżycy naczyń wieńcowych)

ryzyka przy miażdżycy naczyń wieńcowych)

2.

2.

Dusznica  bolesna(znany  czynnik  ryzyka  w  przypadku 

Dusznica  bolesna(znany  czynnik  ryzyka  w  przypadku 

miażdżycy  naczyń  wieńcowych;  według  niektórych 

miażdżycy  naczyń  wieńcowych;  według  niektórych 

autorów koreluje z występowaniem okołooperacyjnych 

autorów koreluje z występowaniem okołooperacyjnych 

powikłań kardiologicznych)

powikłań kardiologicznych)

3.

3.

Zawał mięśnia sercowego w przeszłości(istotny wzrost 

Zawał mięśnia sercowego w przeszłości(istotny wzrost 

ryzyka okołooperacyjnego wystąpienia zawału mięśnia 

ryzyka okołooperacyjnego wystąpienia zawału mięśnia 

sercowego  u  osób  z  zawałem  w  wywiadzie, 

sercowego  u  osób  z  zawałem  w  wywiadzie, 

szczególnie,  gdy  operacja  jest  przeprowadzana  przed 

szczególnie,  gdy  operacja  jest  przeprowadzana  przed 

upływem 6 miesięcy od zawału)

upływem 6 miesięcy od zawału)

4.

4.

Zastoinowa niewydolność krążenia

Zastoinowa niewydolność krążenia

5.

5.

Miażdżyca tętnic obwodowych lub mózgowych

Miażdżyca tętnic obwodowych lub mózgowych

Większość  powikłań  i  zgonów  związanych  ze 

Większość  powikłań  i  zgonów  związanych  ze 

znie-czuleniem ma podłoże kardiologiczne.

znie-czuleniem ma podłoże kardiologiczne.

1.

1.

Nadciśnienie 

tętnicze 

(może 

sygnalizować 

Nadciśnienie 

tętnicze 

(może 

sygnalizować 

śródoperacyjne  wahania  ciśnienia  tętniczego;  czynnik 

śródoperacyjne  wahania  ciśnienia  tętniczego;  czynnik 

ryzyka przy miażdżycy naczyń wieńcowych)

ryzyka przy miażdżycy naczyń wieńcowych)

2.

2.

Dusznica  bolesna(znany  czynnik  ryzyka  w  przypadku 

Dusznica  bolesna(znany  czynnik  ryzyka  w  przypadku 

miażdżycy  naczyń  wieńcowych;  według  niektórych 

miażdżycy  naczyń  wieńcowych;  według  niektórych 

autorów koreluje z występowaniem okołooperacyjnych 

autorów koreluje z występowaniem okołooperacyjnych 

powikłań kardiologicznych)

powikłań kardiologicznych)

3.

3.

Zawał mięśnia sercowego w przeszłości(istotny wzrost 

Zawał mięśnia sercowego w przeszłości(istotny wzrost 

ryzyka okołooperacyjnego wystąpienia zawału mięśnia 

ryzyka okołooperacyjnego wystąpienia zawału mięśnia 

sercowego  u  osób  z  zawałem  w  wywiadzie, 

sercowego  u  osób  z  zawałem  w  wywiadzie, 

szczególnie,  gdy  operacja  jest  przeprowadzana  przed 

szczególnie,  gdy  operacja  jest  przeprowadzana  przed 

upływem 6 miesięcy od zawału)

upływem 6 miesięcy od zawału)

4.

4.

Zastoinowa niewydolność krążenia

Zastoinowa niewydolność krążenia

5.

5.

Miażdżyca tętnic obwodowych lub mózgowych

Miażdżyca tętnic obwodowych lub mózgowych

UKŁAD ODDECHOWY

UKŁAD ODDECHOWY

UKŁAD ODDECHOWY

UKŁAD ODDECHOWY

1.

1.

Astma oskrzelowa (ryzyko wystąpienie po-

Astma oskrzelowa (ryzyko wystąpienie po-

ważnego  skurczu  oskrzeli  w  trakcie  intu-

ważnego  skurczu  oskrzeli  w  trakcie  intu-

bacji i ekstubacji)

bacji i ekstubacji)

2.

2.

Rozedma płuc (możliwość skurczu oskrzeli; 

Rozedma płuc (możliwość skurczu oskrzeli; 

niezbędna  jest  obserwacja  w  kierunku 

niezbędna  jest  obserwacja  w  kierunku 

przewlekłej  hipoksemii  i  hiperkarbii  oraz 

przewlekłej  hipoksemii  i  hiperkarbii  oraz 

korekta występujących zaburzeń)

korekta występujących zaburzeń)

3.

3.

Nałogowe  palenie  tytoniu(  osoby  palące 

Nałogowe  palenie  tytoniu(  osoby  palące 

tytoń mają wrażliwe na podrażnienia drogi 

tytoń mają wrażliwe na podrażnienia drogi 

oddechowe,  obfitszą  wydzielinę  i  podwyż-

oddechowe,  obfitszą  wydzielinę  i  podwyż-

szone stężenie karboksyhemoglobiny)

szone stężenie karboksyhemoglobiny)

1.

1.

Astma oskrzelowa (ryzyko wystąpienie po-

Astma oskrzelowa (ryzyko wystąpienie po-

ważnego  skurczu  oskrzeli  w  trakcie  intu-

ważnego  skurczu  oskrzeli  w  trakcie  intu-

bacji i ekstubacji)

bacji i ekstubacji)

2.

2.

Rozedma płuc (możliwość skurczu oskrzeli; 

Rozedma płuc (możliwość skurczu oskrzeli; 

niezbędna  jest  obserwacja  w  kierunku 

niezbędna  jest  obserwacja  w  kierunku 

przewlekłej  hipoksemii  i  hiperkarbii  oraz 

przewlekłej  hipoksemii  i  hiperkarbii  oraz 

korekta występujących zaburzeń)

korekta występujących zaburzeń)

3.

3.

Nałogowe  palenie  tytoniu(  osoby  palące 

Nałogowe  palenie  tytoniu(  osoby  palące 

tytoń mają wrażliwe na podrażnienia drogi 

tytoń mają wrażliwe na podrażnienia drogi 

oddechowe,  obfitszą  wydzielinę  i  podwyż-

oddechowe,  obfitszą  wydzielinę  i  podwyż-

szone stężenie karboksyhemoglobiny)

szone stężenie karboksyhemoglobiny)

WĄTROBA

WĄTROBA

WĄTROBA

WĄTROBA

Wywiad  dotyczący  schorzeń  wątroby  jest 

Wywiad  dotyczący  schorzeń  wątroby  jest 

bardzo  ważny,  ponieważ  wiele  stosowanych 

bardzo  ważny,  ponieważ  wiele  stosowanych 

środków 

jest 

metabolizowanych 

bądź 

środków 

jest 

metabolizowanych 

bądź 

inaktywowanych właśnie przez ten narząd.

inaktywowanych właśnie przez ten narząd.

1.

1.

Wirusowe  zapalenie  wątroby  (  w  fazie  ostrej  jest 

Wirusowe  zapalenie  wątroby  (  w  fazie  ostrej  jest 

względnym  przeciwwskazaniem  do  planowego 

względnym  przeciwwskazaniem  do  planowego 

zabiegu 

operacyjnego 

i 

znieczulenia; 

może 

zabiegu 

operacyjnego 

i 

znieczulenia; 

może 

wpływać  na  metabolizm  i/lub  dystrybucję  leków; 

wpływać  na  metabolizm  i/lub  dystrybucję  leków; 

może 

być 

leczone 

kortykosterydami; 

jest 

może 

być 

leczone 

kortykosterydami; 

jest 

zagrożeniem dla pracowników służby zdrowia).

zagrożeniem dla pracowników służby zdrowia).

2.

2.

Marskość  wątroby  (może  wpływać  na  metabolizm 

Marskość  wątroby  (może  wpływać  na  metabolizm 

i/lub  dystrybucję  leków;  jeśli  jest  zaawansowana 

i/lub  dystrybucję  leków;  jeśli  jest  zaawansowana 

może być przyczyną koagulopatii).

może być przyczyną koagulopatii).

Wywiad  dotyczący  schorzeń  wątroby  jest 

Wywiad  dotyczący  schorzeń  wątroby  jest 

bardzo  ważny,  ponieważ  wiele  stosowanych 

bardzo  ważny,  ponieważ  wiele  stosowanych 

środków 

jest 

metabolizowanych 

bądź 

środków 

jest 

metabolizowanych 

bądź 

inaktywowanych właśnie przez ten narząd.

inaktywowanych właśnie przez ten narząd.

1.

1.

Wirusowe  zapalenie  wątroby  (  w  fazie  ostrej  jest 

Wirusowe  zapalenie  wątroby  (  w  fazie  ostrej  jest 

względnym  przeciwwskazaniem  do  planowego 

względnym  przeciwwskazaniem  do  planowego 

zabiegu 

operacyjnego 

i 

znieczulenia; 

może 

zabiegu 

operacyjnego 

i 

znieczulenia; 

może 

wpływać  na  metabolizm  i/lub  dystrybucję  leków; 

wpływać  na  metabolizm  i/lub  dystrybucję  leków; 

może 

być 

leczone 

kortykosterydami; 

jest 

może 

być 

leczone 

kortykosterydami; 

jest 

zagrożeniem dla pracowników służby zdrowia).

zagrożeniem dla pracowników służby zdrowia).

2.

2.

Marskość  wątroby  (może  wpływać  na  metabolizm 

Marskość  wątroby  (może  wpływać  na  metabolizm 

i/lub  dystrybucję  leków;  jeśli  jest  zaawansowana 

i/lub  dystrybucję  leków;  jeśli  jest  zaawansowana 

może być przyczyną koagulopatii).

może być przyczyną koagulopatii).

UKŁAD MOCZOWY

UKŁAD MOCZOWY

UKŁAD MOCZOWY

UKŁAD MOCZOWY



Często konieczne jest znieczulenie osoby 

Często konieczne jest znieczulenie osoby 

z 

przewlekłą 

niewydolnością 

nerek. 

z 

przewlekłą 

niewydolnością 

nerek. 

Pacjent  z  kamicą  nerkową,  przerostem 

Pacjent  z  kamicą  nerkową,  przerostem 

stercza,  nadciśnieniem  tętniczym  czy 

stercza,  nadciśnieniem  tętniczym  czy 

nawraca-jącym 

odmiedniczkowym 

nawraca-jącym 

odmiedniczkowym 

zapaleniem  ne-rek  wymaga  uważnej 

zapaleniem  ne-rek  wymaga  uważnej 

opieki,  ponieważ  może  u  niego  dojść  do 

opieki,  ponieważ  może  u  niego  dojść  do 

ostrej niewydol-ności nerek.

ostrej niewydol-ności nerek.



Jeżeli  musimy  wykonać  dializę  musimy 

Jeżeli  musimy  wykonać  dializę  musimy 

uważać  na  zmiany  wolemii,  zburzenia 

uważać  na  zmiany  wolemii,  zburzenia 

elektrolitowe, niedokrwistość.

elektrolitowe, niedokrwistość.



Często konieczne jest znieczulenie osoby 

Często konieczne jest znieczulenie osoby 

z 

przewlekłą 

niewydolnością 

nerek. 

z 

przewlekłą 

niewydolnością 

nerek. 

Pacjent  z  kamicą  nerkową,  przerostem 

Pacjent  z  kamicą  nerkową,  przerostem 

stercza,  nadciśnieniem  tętniczym  czy 

stercza,  nadciśnieniem  tętniczym  czy 

nawraca-jącym 

odmiedniczkowym 

nawraca-jącym 

odmiedniczkowym 

zapaleniem  ne-rek  wymaga  uważnej 

zapaleniem  ne-rek  wymaga  uważnej 

opieki,  ponieważ  może  u  niego  dojść  do 

opieki,  ponieważ  może  u  niego  dojść  do 

ostrej niewydol-ności nerek.

ostrej niewydol-ności nerek.



Jeżeli  musimy  wykonać  dializę  musimy 

Jeżeli  musimy  wykonać  dializę  musimy 

uważać  na  zmiany  wolemii,  zburzenia 

uważać  na  zmiany  wolemii,  zburzenia 

elektrolitowe, niedokrwistość.

elektrolitowe, niedokrwistość.

PRZEWÓD POKARMOWY

PRZEWÓD POKARMOWY

PRZEWÓD POKARMOWY

PRZEWÓD POKARMOWY

Anestezjolog  musi  ustalić,  czy  istnieje 

Anestezjolog  musi  ustalić,  czy  istnieje 

niebez-pieczeństwo wystąpienia wymiotów 

niebez-pieczeństwo wystąpienia wymiotów 

i zachłyś-nięcia treścią pokarmową. Ryzyko 

i zachłyś-nięcia treścią pokarmową. Ryzyko 

zachłyś-nięcia jest większe w wypadku

zachłyś-nięcia jest większe w wypadku

–

 

 

przepukliny rozworu przełykowego przepony,

przepukliny rozworu przełykowego przepony,

–

 

 

cukrzycy z atonią żołądka,

cukrzycy z atonią żołądka,

–

 

 

otyłości,

otyłości,

–

 

 

ciąży,

ciąży,

–

 

 

krwawienia  z  górnego  odcinka  przewodu 

krwawienia  z  górnego  odcinka  przewodu 

pokarmowego

pokarmowego

–

niedrożności

niedrożności

–

stanów nagłych

stanów nagłych

Anestezjolog  musi  ustalić,  czy  istnieje 

Anestezjolog  musi  ustalić,  czy  istnieje 

niebez-pieczeństwo wystąpienia wymiotów 

niebez-pieczeństwo wystąpienia wymiotów 

i zachłyś-nięcia treścią pokarmową. Ryzyko 

i zachłyś-nięcia treścią pokarmową. Ryzyko 

zachłyś-nięcia jest większe w wypadku

zachłyś-nięcia jest większe w wypadku

–

 

 

przepukliny rozworu przełykowego przepony,

przepukliny rozworu przełykowego przepony,

–

 

 

cukrzycy z atonią żołądka,

cukrzycy z atonią żołądka,

–

 

 

otyłości,

otyłości,

–

 

 

ciąży,

ciąży,

–

 

 

krwawienia  z  górnego  odcinka  przewodu 

krwawienia  z  górnego  odcinka  przewodu 

pokarmowego

pokarmowego

–

niedrożności

niedrożności

–

stanów nagłych

stanów nagłych

OŚRODKOWY UKŁAD 

OŚRODKOWY UKŁAD 

NERWOWY

NERWOWY

OŚRODKOWY UKŁAD 

OŚRODKOWY UKŁAD 

NERWOWY

NERWOWY

1.

1.

Drgawki 

(przyczyna, 

częstość 

Drgawki 

(przyczyna, 

częstość 

występowania, stosowana farmakoterapia)

występowania, stosowana farmakoterapia)

2.

2.

Udar  lub  epizody  niedokrwienia  (mogą 

Udar  lub  epizody  niedokrwienia  (mogą 

wpły-wać na metody znieczulenia, sposoby 

wpły-wać na metody znieczulenia, sposoby 

regu-lacji ciśnienia tętniczego krwi)

regu-lacji ciśnienia tętniczego krwi)

3.

3.

Dystrofie mięśniowe, choroby Alzheimera i 

Dystrofie mięśniowe, choroby Alzheimera i 

Parkinsona, 

nużliwość 

mięśni, 

Parkinsona, 

nużliwość 

mięśni, 

stwardnienie 

rozsiane, 

porażenie 

stwardnienie 

rozsiane, 

porażenie 

połowicze lub czterokoń-czynowe

połowicze lub czterokoń-czynowe

4.

4.

Uszkodzenie  ośrodkowego  i  obwodowego 

Uszkodzenie  ośrodkowego  i  obwodowego 

neuronu  ruchowego  (przeciwwskazanie  do 

neuronu  ruchowego  (przeciwwskazanie  do 

stosowania sukcynylocholiny)

stosowania sukcynylocholiny)

1.

1.

Drgawki 

(przyczyna, 

częstość 

Drgawki 

(przyczyna, 

częstość 

występowania, stosowana farmakoterapia)

występowania, stosowana farmakoterapia)

2.

2.

Udar  lub  epizody  niedokrwienia  (mogą 

Udar  lub  epizody  niedokrwienia  (mogą 

wpły-wać na metody znieczulenia, sposoby 

wpły-wać na metody znieczulenia, sposoby 

regu-lacji ciśnienia tętniczego krwi)

regu-lacji ciśnienia tętniczego krwi)

3.

3.

Dystrofie mięśniowe, choroby Alzheimera i 

Dystrofie mięśniowe, choroby Alzheimera i 

Parkinsona, 

nużliwość 

mięśni, 

Parkinsona, 

nużliwość 

mięśni, 

stwardnienie 

rozsiane, 

porażenie 

stwardnienie 

rozsiane, 

porażenie 

połowicze lub czterokoń-czynowe

połowicze lub czterokoń-czynowe

4.

4.

Uszkodzenie  ośrodkowego  i  obwodowego 

Uszkodzenie  ośrodkowego  i  obwodowego 

neuronu  ruchowego  (przeciwwskazanie  do 

neuronu  ruchowego  (przeciwwskazanie  do 

stosowania sukcynylocholiny)

stosowania sukcynylocholiny)

UKŁAD KOSTNO-MIĘŚNIOWY

UKŁAD KOSTNO-MIĘŚNIOWY

UKŁAD KOSTNO-MIĘŚNIOWY

UKŁAD KOSTNO-MIĘŚNIOWY



Szczególną  uwagę  należy  zwrócić 

Szczególną  uwagę  należy  zwrócić 

na 

zmiany 

zwyrodnieniowe 

w 

na 

zmiany 

zwyrodnieniowe 

w 

obrębie 

kręgosłupa 

szyjnego, 

obrębie 

kręgosłupa 

szyjnego, 

utrudniające 

intu-bację 

utrudniające 

intu-bację 

dotchawiczą.  Ograniczona  rucho-

dotchawiczą.  Ograniczona  rucho-

mość  w  stawach  może  utrudniać 

mość  w  stawach  może  utrudniać 

lub 

uniemożliwiać 

ułożenie 

lub 

uniemożliwiać 

ułożenie 

pacjenta w niektórych pozycjach.

pacjenta w niektórych pozycjach.



Szczególną  uwagę  należy  zwrócić 

Szczególną  uwagę  należy  zwrócić 

na 

zmiany 

zwyrodnieniowe 

w 

na 

zmiany 

zwyrodnieniowe 

w 

obrębie 

kręgosłupa 

szyjnego, 

obrębie 

kręgosłupa 

szyjnego, 

utrudniające 

intu-bację 

utrudniające 

intu-bację 

dotchawiczą.  Ograniczona  rucho-

dotchawiczą.  Ograniczona  rucho-

mość  w  stawach  może  utrudniać 

mość  w  stawach  może  utrudniać 

lub 

uniemożliwiać 

ułożenie 

lub 

uniemożliwiać 

ułożenie 

pacjenta w niektórych pozycjach.

pacjenta w niektórych pozycjach.

UKŁAD DOKREWNY

UKŁAD DOKREWNY

UKŁAD DOKREWNY

UKŁAD DOKREWNY

1.

1.

Cukrzyca (insulinozależna, czy insulinoniezależna?) 

Cukrzyca (insulinozależna, czy insulinoniezależna?) 

-  mogą występować:

-  mogą występować:

 

 

–

zmiany naczyniowe,

zmiany naczyniowe,

–

bezobjawowe niedokrwienie mięśnia sercowego,

bezobjawowe niedokrwienie mięśnia sercowego,

–

neuropatyczne zaburzenia czucia, 

neuropatyczne zaburzenia czucia, 

–

atonia żołądka, 

atonia żołądka, 

–

zagrażająca niewydolność nerek.

zagrażająca niewydolność nerek.

2.

2.

Choroby tarczycy

Choroby tarczycy

–

wole może uciskać drogi oddechowe

wole może uciskać drogi oddechowe

–

istnieje  ryzyko    wystąpienia  przełomu  tarczycowego  u 

istnieje  ryzyko    wystąpienia  przełomu  tarczycowego  u 

chorych z nie leczoną nadczynnością

chorych z nie leczoną nadczynnością

–

u  chorych  z  niedoczynnością  występują  zaburzenia 

u  chorych  z  niedoczynnością  występują  zaburzenia 

elektrolitowe, hipotermia , kardiomiopatia

elektrolitowe, hipotermia , kardiomiopatia

3.

3.

Choroby nadnerczy

Choroby nadnerczy

–

choroba  Cushinga  może  wiązać  się  z  osteoporozą, 

choroba  Cushinga  może  wiązać  się  z  osteoporozą, 

nietolerancją glukozy, hipokaliemią i zasadowicą

nietolerancją glukozy, hipokaliemią i zasadowicą

–

chorobie  Addisona  może  towarzyszyć  hiperkaliemia  , 

chorobie  Addisona  może  towarzyszyć  hiperkaliemia  , 

hipotermia , nużliwość mięśni i hipotensja

hipotermia , nużliwość mięśni i hipotensja

1.

1.

Cukrzyca (insulinozależna, czy insulinoniezależna?) 

Cukrzyca (insulinozależna, czy insulinoniezależna?) 

-  mogą występować:

-  mogą występować:

 

 

–

zmiany naczyniowe,

zmiany naczyniowe,

–

bezobjawowe niedokrwienie mięśnia sercowego,

bezobjawowe niedokrwienie mięśnia sercowego,

–

neuropatyczne zaburzenia czucia, 

neuropatyczne zaburzenia czucia, 

–

atonia żołądka, 

atonia żołądka, 

–

zagrażająca niewydolność nerek.

zagrażająca niewydolność nerek.

2.

2.

Choroby tarczycy

Choroby tarczycy

–

wole może uciskać drogi oddechowe

wole może uciskać drogi oddechowe

–

istnieje  ryzyko    wystąpienia  przełomu  tarczycowego  u 

istnieje  ryzyko    wystąpienia  przełomu  tarczycowego  u 

chorych z nie leczoną nadczynnością

chorych z nie leczoną nadczynnością

–

u  chorych  z  niedoczynnością  występują  zaburzenia 

u  chorych  z  niedoczynnością  występują  zaburzenia 

elektrolitowe, hipotermia , kardiomiopatia

elektrolitowe, hipotermia , kardiomiopatia

3.

3.

Choroby nadnerczy

Choroby nadnerczy

–

choroba  Cushinga  może  wiązać  się  z  osteoporozą, 

choroba  Cushinga  może  wiązać  się  z  osteoporozą, 

nietolerancją glukozy, hipokaliemią i zasadowicą

nietolerancją glukozy, hipokaliemią i zasadowicą

–

chorobie  Addisona  może  towarzyszyć  hiperkaliemia  , 

chorobie  Addisona  może  towarzyszyć  hiperkaliemia  , 

hipotermia , nużliwość mięśni i hipotensja

hipotermia , nużliwość mięśni i hipotensja

UKŁAD KRZEPNIĘCIA

UKŁAD KRZEPNIĘCIA

UKŁAD KRZEPNIĘCIA

UKŁAD KRZEPNIĘCIA



Niedokrwistość  i  koagulopatia  to 

Niedokrwistość  i  koagulopatia  to 

dwa  główne  zaburzenia  układu 

dwa  główne  zaburzenia  układu 

krzepnięcia,  które  mogą  stanowić 

krzepnięcia,  które  mogą  stanowić 

problem 

w 

razie 

konieczności 

problem 

w 

razie 

konieczności 

stosowania  znieczulenia  i  zabiegu 

stosowania  znieczulenia  i  zabiegu 

operacyjnego.

operacyjnego.



Zaburzenia krzepnięcia są przeciw-

Zaburzenia krzepnięcia są przeciw-

wskazaniem 

do 

wykonywania 

wskazaniem 

do 

wykonywania 

znieczu-lenia przewodowego.

znieczu-lenia przewodowego.



Niedokrwistość  i  koagulopatia  to 

Niedokrwistość  i  koagulopatia  to 

dwa  główne  zaburzenia  układu 

dwa  główne  zaburzenia  układu 

krzepnięcia,  które  mogą  stanowić 

krzepnięcia,  które  mogą  stanowić 

problem 

w 

razie 

konieczności 

problem 

w 

razie 

konieczności 

stosowania  znieczulenia  i  zabiegu 

stosowania  znieczulenia  i  zabiegu 

operacyjnego.

operacyjnego.



Zaburzenia krzepnięcia są przeciw-

Zaburzenia krzepnięcia są przeciw-

wskazaniem 

do 

wykonywania 

wskazaniem 

do 

wykonywania 

znieczu-lenia przewodowego.

znieczu-lenia przewodowego.

WCZEŚNIEJSZE SCHORZENIA

WCZEŚNIEJSZE SCHORZENIA

I OPERACJE

I OPERACJE

WCZEŚNIEJSZE SCHORZENIA

WCZEŚNIEJSZE SCHORZENIA

I OPERACJE

I OPERACJE



Jakie?

Jakie?



W jakim znieczuleniu?

W jakim znieczuleniu?



Powikłania anestezjologiczne?

Powikłania anestezjologiczne?



Wywiad  rodzinny  w  kierunku 

Wywiad  rodzinny  w  kierunku 

wystę-powania 

hipertermii 

wystę-powania 

hipertermii 

złośliwej 

i 

nie-doborów 

złośliwej 

i 

nie-doborów 

pseudocholinoesterazy)

pseudocholinoesterazy)



Jakie?

Jakie?



W jakim znieczuleniu?

W jakim znieczuleniu?



Powikłania anestezjologiczne?

Powikłania anestezjologiczne?



Wywiad  rodzinny  w  kierunku 

Wywiad  rodzinny  w  kierunku 

wystę-powania 

hipertermii 

wystę-powania 

hipertermii 

złośliwej 

i 

nie-doborów 

złośliwej 

i 

nie-doborów 

pseudocholinoesterazy)

pseudocholinoesterazy)

PRZYJMOWANE LEKI

PRZYJMOWANE LEKI

PRZYJMOWANE LEKI

PRZYJMOWANE LEKI



Poza 

nielicznymi 

wyjątkami, 

Poza 

nielicznymi 

wyjątkami, 

terapię 

stale 

przyjmowanymi 

terapię 

stale 

przyjmowanymi 

lekami powin-no się prowadzić w 

lekami powin-no się prowadzić w 

okresie około-operacyjnym)

okresie około-operacyjnym)



Poza 

nielicznymi 

wyjątkami, 

Poza 

nielicznymi 

wyjątkami, 

terapię 

stale 

przyjmowanymi 

terapię 

stale 

przyjmowanymi 

lekami powin-no się prowadzić w 

lekami powin-no się prowadzić w 

okresie około-operacyjnym)

okresie około-operacyjnym)

WYNIK BADANIA 

WYNIK BADANIA 

PRZEDMIOTOWEGO

PRZEDMIOTOWEGO

WYNIK BADANIA 

WYNIK BADANIA 

PRZEDMIOTOWEGO

PRZEDMIOTOWEGO



Ocena parametrów życiowych

Ocena parametrów życiowych



Budowa ciała chorego

Budowa ciała chorego



Ocena  żył  i  tętnic  obwodowych  i 

Ocena  żył  i  tętnic  obwodowych  i 

ich przydatności do cewnikowania

ich przydatności do cewnikowania



Badanie 

miejsca 

wykonywania 

Badanie 

miejsca 

wykonywania 

ewentualnych blokad

ewentualnych blokad



Aktualne rozpoznanie i planowana 

Aktualne rozpoznanie i planowana 

operacja

operacja



Ocena parametrów życiowych

Ocena parametrów życiowych



Budowa ciała chorego

Budowa ciała chorego



Ocena  żył  i  tętnic  obwodowych  i 

Ocena  żył  i  tętnic  obwodowych  i 

ich przydatności do cewnikowania

ich przydatności do cewnikowania



Badanie 

miejsca 

wykonywania 

Badanie 

miejsca 

wykonywania 

ewentualnych blokad

ewentualnych blokad



Aktualne rozpoznanie i planowana 

Aktualne rozpoznanie i planowana 

operacja

operacja

WYNIKI BADAŃ 

WYNIKI BADAŃ 

KONSULTACYJNYCH

KONSULTACYJNYCH

WYNIKI BADAŃ 

WYNIKI BADAŃ 

KONSULTACYJNYCH

KONSULTACYJNYCH

WYNIKI BADAŃ 

WYNIKI BADAŃ 

LABORATORYJNYCH

LABORATORYJNYCH

WYNIKI BADAŃ 

WYNIKI BADAŃ 

LABORATORYJNYCH

LABORATORYJNYCH

„

„

Badanie wielu parametrów laboratoryjnych w 

Badanie wielu parametrów laboratoryjnych w 

celu  przedoperacyjnej  oceny  chorych  bez 

celu  przedoperacyjnej  oceny  chorych  bez 

objawów kli-nicznych mają niewielką wartość - 

objawów kli-nicznych mają niewielką wartość - 

dla  większości  badań  nie  określono  odchyleń 

dla  większości  badań  nie  określono  odchyleń 

od  normy,  które  usprawiedliwiałyby  zmiany 

od  normy,  które  usprawiedliwiałyby  zmiany 

postępowania około-operacyjnego”.

postępowania około-operacyjnego”.

1.

1.

grupa krwi

grupa krwi

2.

2.

morfologia krwi (hemoglobina, hematokryt )

morfologia krwi (hemoglobina, hematokryt )

3.

3.

elektrolity w surowicy krwi (Na, K, Ca, Mg)

elektrolity w surowicy krwi (Na, K, Ca, Mg)

4.

4.

mocznik i kreatynina w surowicy krwi

mocznik i kreatynina w surowicy krwi

5.

5.

poziom cukru w surowicy

poziom cukru w surowicy

6.

6.

enzymy wątrobowe

enzymy wątrobowe

„

„

Badanie wielu parametrów laboratoryjnych w 

Badanie wielu parametrów laboratoryjnych w 

celu  przedoperacyjnej  oceny  chorych  bez 

celu  przedoperacyjnej  oceny  chorych  bez 

objawów kli-nicznych mają niewielką wartość - 

objawów kli-nicznych mają niewielką wartość - 

dla  większości  badań  nie  określono  odchyleń 

dla  większości  badań  nie  określono  odchyleń 

od  normy,  które  usprawiedliwiałyby  zmiany 

od  normy,  które  usprawiedliwiałyby  zmiany 

postępowania około-operacyjnego”.

postępowania około-operacyjnego”.

1.

1.

grupa krwi

grupa krwi

2.

2.

morfologia krwi (hemoglobina, hematokryt )

morfologia krwi (hemoglobina, hematokryt )

3.

3.

elektrolity w surowicy krwi (Na, K, Ca, Mg)

elektrolity w surowicy krwi (Na, K, Ca, Mg)

4.

4.

mocznik i kreatynina w surowicy krwi

mocznik i kreatynina w surowicy krwi

5.

5.

poziom cukru w surowicy

poziom cukru w surowicy

6.

6.

enzymy wątrobowe

enzymy wątrobowe

WYNIKI BADAŃ 

WYNIKI BADAŃ 

LABORATORYJNYCH

LABORATORYJNYCH

WYNIKI BADAŃ 

WYNIKI BADAŃ 

LABORATORYJNYCH

LABORATORYJNYCH

7.

7.

Wykonanie  radiogramu  klatki  piersiowej  u  wszystkich 

Wykonanie  radiogramu  klatki  piersiowej  u  wszystkich 

chorych powyżej 40 roku życia i młodszych, jeżeli istnieją 

chorych powyżej 40 roku życia i młodszych, jeżeli istnieją 

takie 

zalecenia 

po 

przeprowadzeniu 

wywiadu 

i 

takie 

zalecenia 

po 

przeprowadzeniu 

wywiadu 

i 

wykonaniu badania przedmiotowego

wykonaniu badania przedmiotowego

8.

8.

Badania czynnościowe płuc

Badania czynnościowe płuc

–

chorzy z objawami przewlekłych chorób płuc

chorzy z objawami przewlekłych chorób płuc

–

nałogowi palacze z chronicznym kaszlem

nałogowi palacze z chronicznym kaszlem

–

chorzy z deformacjami klatki piersiowej lub kręgosłupa

chorzy z deformacjami klatki piersiowej lub kręgosłupa

–

operacje w górnej części jamy brzusznej

operacje w górnej części jamy brzusznej

–

operacje serca

operacje serca

–

operacje płuc

operacje płuc

9.

9.

EKG

EKG

–

zmiany  odcinka  S-T  wskazujące  na  chorobę  naczyń 

zmiany  odcinka  S-T  wskazujące  na  chorobę  naczyń 

wieńcowych albo zator płuc

wieńcowych albo zator płuc

–

trzepotanie lub migotanie przedsionków

trzepotanie lub migotanie przedsionków

–

skurcze dodatkowe komorowe i nadkomorowe

skurcze dodatkowe komorowe i nadkomorowe

–

zaburzenia 

przewodnictwa 

przedsionkowo-komorowego 

zaburzenia 

przewodnictwa 

przedsionkowo-komorowego 

(blok I, II i III

(blok I, II i III

o

o

)

)

7.

7.

Wykonanie  radiogramu  klatki  piersiowej  u  wszystkich 

Wykonanie  radiogramu  klatki  piersiowej  u  wszystkich 

chorych powyżej 40 roku życia i młodszych, jeżeli istnieją 

chorych powyżej 40 roku życia i młodszych, jeżeli istnieją 

takie 

zalecenia 

po 

przeprowadzeniu 

wywiadu 

i 

takie 

zalecenia 

po 

przeprowadzeniu 

wywiadu 

i 

wykonaniu badania przedmiotowego

wykonaniu badania przedmiotowego

8.

8.

Badania czynnościowe płuc

Badania czynnościowe płuc

–

chorzy z objawami przewlekłych chorób płuc

chorzy z objawami przewlekłych chorób płuc

–

nałogowi palacze z chronicznym kaszlem

nałogowi palacze z chronicznym kaszlem

–

chorzy z deformacjami klatki piersiowej lub kręgosłupa

chorzy z deformacjami klatki piersiowej lub kręgosłupa

–

operacje w górnej części jamy brzusznej

operacje w górnej części jamy brzusznej

–

operacje serca

operacje serca

–

operacje płuc

operacje płuc

9.

9.

EKG

EKG

–

zmiany  odcinka  S-T  wskazujące  na  chorobę  naczyń 

zmiany  odcinka  S-T  wskazujące  na  chorobę  naczyń 

wieńcowych albo zator płuc

wieńcowych albo zator płuc

–

trzepotanie lub migotanie przedsionków

trzepotanie lub migotanie przedsionków

–

skurcze dodatkowe komorowe i nadkomorowe

skurcze dodatkowe komorowe i nadkomorowe

–

zaburzenia 

przewodnictwa 

przedsionkowo-komorowego 

zaburzenia 

przewodnictwa 

przedsionkowo-komorowego 

(blok I, II i III

(blok I, II i III

o

o

)

)

OCENA RYZYKA 

OCENA RYZYKA 

- klasyfikacja 

- klasyfikacja 

Amerykańskiego Towarzystwa 

Amerykańskiego Towarzystwa 

Anestezjologów

Anestezjologów

 (ASA)

 (ASA)

OCENA RYZYKA 

OCENA RYZYKA 

- klasyfikacja 

- klasyfikacja 

Amerykańskiego Towarzystwa 

Amerykańskiego Towarzystwa 

Anestezjologów

Anestezjologów

 (ASA)

 (ASA)

I

I

II

II

III

III

IV

IV

V

V

I

I

II

II

III

III

IV

IV

V

V



chory bez obciążeń

chory bez obciążeń



chory  z  łagodnym,  kontrolowanym 

chory  z  łagodnym,  kontrolowanym 

schorzeniem  układowym,  bez  ograni-

schorzeniem  układowym,  bez  ograni-

czeń wydolności

czeń wydolności



chory  z  ciężkim  lub  źle  regulowanym 

chory  z  ciężkim  lub  źle  regulowanym 

schorzeniem układowym, o ograniczo-

schorzeniem układowym, o ograniczo-

nej  wydolności

nej  wydolności



chory  z  ciężkim  schorzeniem  układo-

chory  z  ciężkim  schorzeniem  układo-

wym stale zagrażającym życiu

wym stale zagrażającym życiu



chory umierający

chory umierający



chory bez obciążeń

chory bez obciążeń



chory  z  łagodnym,  kontrolowanym 

chory  z  łagodnym,  kontrolowanym 

schorzeniem  układowym,  bez  ograni-

schorzeniem  układowym,  bez  ograni-

czeń wydolności

czeń wydolności



chory  z  ciężkim  lub  źle  regulowanym 

chory  z  ciężkim  lub  źle  regulowanym 

schorzeniem układowym, o ograniczo-

schorzeniem układowym, o ograniczo-

nej  wydolności

nej  wydolności



chory  z  ciężkim  schorzeniem  układo-

chory  z  ciężkim  schorzeniem  układo-

wym stale zagrażającym życiu

wym stale zagrażającym życiu



chory umierający

chory umierający

PREMEDYKACJA

PREMEDYKACJA

PREMEDYKACJA

PREMEDYKACJA

CELE PREMEDYKACJI

CELE PREMEDYKACJI

CELE PREMEDYKACJI

CELE PREMEDYKACJI



Uspokojenie chorego

Uspokojenie chorego



Zapewnienie niepamięci 

Zapewnienie niepamięci 

(ważne u chorych 

(ważne u chorych 

niespokojnych i tych, u których przed wprowa-

niespokojnych i tych, u których przed wprowa-

dzeniem  do  znieczulenia  przeprowadza  się 

dzeniem  do  znieczulenia  przeprowadza  się 

wiele nieprzyjemnych cewnikowań)

wiele nieprzyjemnych cewnikowań)



Zniesienie bólu

Zniesienie bólu



Ograniczenie produkcji wydzielin

Ograniczenie produkcji wydzielin



Podwyższenie  pH  soku  żołądkowego  i 

Podwyższenie  pH  soku  żołądkowego  i 

zmniejszenie  jego  objętości 

zmniejszenie  jego  objętości 

(ważne  u 

(ważne  u 

chorych ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia 

chorych ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia 

wymiotów i zachłyśnięcia treścią pokarmową)

wymiotów i zachłyśnięcia treścią pokarmową)



Uspokojenie chorego

Uspokojenie chorego



Zapewnienie niepamięci 

Zapewnienie niepamięci 

(ważne u chorych 

(ważne u chorych 

niespokojnych i tych, u których przed wprowa-

niespokojnych i tych, u których przed wprowa-

dzeniem  do  znieczulenia  przeprowadza  się 

dzeniem  do  znieczulenia  przeprowadza  się 

wiele nieprzyjemnych cewnikowań)

wiele nieprzyjemnych cewnikowań)



Zniesienie bólu

Zniesienie bólu



Ograniczenie produkcji wydzielin

Ograniczenie produkcji wydzielin



Podwyższenie  pH  soku  żołądkowego  i 

Podwyższenie  pH  soku  żołądkowego  i 

zmniejszenie  jego  objętości 

zmniejszenie  jego  objętości 

(ważne  u 

(ważne  u 

chorych ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia 

chorych ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia 

wymiotów i zachłyśnięcia treścią pokarmową)

wymiotów i zachłyśnięcia treścią pokarmową)

PREMEDYKACJA 

PREMEDYKACJA 

FARMAKOLOGICZNA

FARMAKOLOGICZNA

PREMEDYKACJA 

PREMEDYKACJA 

FARMAKOLOGICZNA

FARMAKOLOGICZNA



Drogi podania leków

Drogi podania leków

–

najczęściej doustna

najczęściej doustna

–

domięśniowa

domięśniowa

–

doodbytnicza (najczęściej u dzieci)

doodbytnicza (najczęściej u dzieci)

–

dożylna (stany nagłe)

dożylna (stany nagłe)



Drogi podania leków

Drogi podania leków

–

najczęściej doustna

najczęściej doustna

–

domięśniowa

domięśniowa

–

doodbytnicza (najczęściej u dzieci)

doodbytnicza (najczęściej u dzieci)

–

dożylna (stany nagłe)

dożylna (stany nagłe)

Czas podania - doustnie 1 

Czas podania - doustnie 1 

godzina przed znieczuleniem

godzina przed znieczuleniem

Czas podania - doustnie 1 

Czas podania - doustnie 1 

godzina przed znieczuleniem

godzina przed znieczuleniem

PRZYGOTOWANIE 

PRZYGOTOWANIE 

FARMAKOLOGICZNE

FARMAKOLOGICZNE

PRZYGOTOWANIE 

PRZYGOTOWANIE 

FARMAKOLOGICZNE

FARMAKOLOGICZNE



Leki uspakajające

Leki uspakajające



Leki przeciwbólowe

Leki przeciwbólowe



Leki antycholinergiczne

Leki antycholinergiczne



Inne  -  np.  H2  blokery, 

Inne  -  np.  H2  blokery, 

sterydy ...

sterydy ...



Leki uspakajające

Leki uspakajające



Leki przeciwbólowe

Leki przeciwbólowe



Leki antycholinergiczne

Leki antycholinergiczne



Inne  -  np.  H2  blokery, 

Inne  -  np.  H2  blokery, 

sterydy ...

sterydy ...

ZNIECZULENIE

ZNIECZULENIE

RODZAJE ZNIECZULENIA

RODZAJE ZNIECZULENIA

ZNIECZULENIE

ZNIECZULENIE

RODZAJE ZNIECZULENIA

RODZAJE ZNIECZULENIA



ogólne

ogólne



miejscowe

miejscowe



ogólne

ogólne



miejscowe

miejscowe

ZNIECZULENIE OGÓLNE

ZNIECZULENIE OGÓLNE

ZNIECZULENIE OGÓLNE

ZNIECZULENIE OGÓLNE



Indukcja znieczulenia

Indukcja znieczulenia



Podtrzymanie znieczulenia

Podtrzymanie znieczulenia



Budzenie

Budzenie



Indukcja znieczulenia

Indukcja znieczulenia



Podtrzymanie znieczulenia

Podtrzymanie znieczulenia



Budzenie

Budzenie

ZNIECZULENIE OGÓLNE

ZNIECZULENIE OGÓLNE

ZNIECZULENIE OGÓLNE

ZNIECZULENIE OGÓLNE



Wziewne

Wziewne



Dożylne

Dożylne



Złożone

Złożone



Wziewne

Wziewne



Dożylne

Dożylne



Złożone

Złożone

INDUKCJA ZNIECZULENIA

INDUKCJA ZNIECZULENIA

INDUKCJA ZNIECZULENIA

INDUKCJA ZNIECZULENIA



Wziewna 

Wziewna 



Dożylna

Dożylna



Doodbytnicza

Doodbytnicza



Domięśniowa

Domięśniowa



Wziewna 

Wziewna 



Dożylna

Dożylna



Doodbytnicza

Doodbytnicza



Domięśniowa

Domięśniowa

WPROWADZENIE DO 

WPROWADZENIE DO 

ZNIECZULENIA DROGĄ 

ZNIECZULENIA DROGĄ 

WZIEWNĄ

WZIEWNĄ

WPROWADZENIE DO 

WPROWADZENIE DO 

ZNIECZULENIA DROGĄ 

ZNIECZULENIA DROGĄ 

WZIEWNĄ

WZIEWNĄ



Eter

Eter



Halotan

Halotan



Enfluran

Enfluran



Sewofluran

Sewofluran



Isofluran

Isofluran



Podtlenek azotu

Podtlenek azotu



Eter

Eter



Halotan

Halotan



Enfluran

Enfluran



Sewofluran

Sewofluran



Isofluran

Isofluran



Podtlenek azotu

Podtlenek azotu

MAC

MAC

MAC

MAC



Minimalne 

stężenie 

Minimalne 

stężenie 

anestetyku 

wziewnego 

w 

anestetyku 

wziewnego 

w 

powietrzu 

pęche-rzykowym, 

powietrzu 

pęche-rzykowym, 

przy  którym  50%  pacjentów 

przy  którym  50%  pacjentów 

nie 

reaguje 

odruchami 

nie 

reaguje 

odruchami 

obronnymi na nacięcie skóry

obronnymi na nacięcie skóry



Minimalne 

stężenie 

Minimalne 

stężenie 

anestetyku 

wziewnego 

w 

anestetyku 

wziewnego 

w 

powietrzu 

pęche-rzykowym, 

powietrzu 

pęche-rzykowym, 

przy  którym  50%  pacjentów 

przy  którym  50%  pacjentów 

nie 

reaguje 

odruchami 

nie 

reaguje 

odruchami 

obronnymi na nacięcie skóry

obronnymi na nacięcie skóry

 

 

Wartości 

Wartości 

MAC

MAC

 

 

Wartości 

Wartości 

MAC

MAC

Agent 

MAC 

Nitrous oxide  104 
Desflurane 

6.6 

Sevoflurane 

1.8 

Enflurane 

1.63 

Isoflurane 

1.17 

Halothane 

0.75 

 

 

Agent 

MAC 

Nitrous oxide  104 
Desflurane 

6.6 

Sevoflurane 

1.8 

Enflurane 

1.63 

Isoflurane 

1.17 

Halothane 

0.75 

 

 

Wartości 

Wartości 

MAC

MAC

Wartości 

Wartości 

MAC

MAC



Podtlenek azotu -   104%

Podtlenek azotu -   104%



Desfluran

Desfluran

 -   6.6%

 -   6.6%



Sewofluran

Sewofluran

 -   1.8%

 -   1.8%



Enfluran

Enfluran

 -   1.63%

 -   1.63%



Izofluran

Izofluran

 -   1.17%

 -   1.17%



Halotan

Halotan

 -   0.75%

 -   0.75%



Podtlenek azotu -   104%

Podtlenek azotu -   104%



Desfluran

Desfluran

 -   6.6%

 -   6.6%



Sewofluran

Sewofluran

 -   1.8%

 -   1.8%



Enfluran

Enfluran

 -   1.63%

 -   1.63%



Izofluran

Izofluran

 -   1.17%

 -   1.17%



Halotan

Halotan

 -   0.75%

 -   0.75%

WPROWADZENIE DO 

WPROWADZENIE DO 

ZNIECZULENIA DROGĄ 

ZNIECZULENIA DROGĄ 

DOŻYLNĄ

DOŻYLNĄ

WPROWADZENIE DO 

WPROWADZENIE DO 

ZNIECZULENIA DROGĄ 

ZNIECZULENIA DROGĄ 

DOŻYLNĄ

DOŻYLNĄ



Barbiturany: tiopental i metoheksytal

Barbiturany: tiopental i metoheksytal



Etomidat

Etomidat



Propofol

Propofol



Ketamina

Ketamina



Opioidy: fentanyl, alfentanyl, 

Opioidy: fentanyl, alfentanyl, 

sufentanyl, remifentanyl

sufentanyl, remifentanyl



Pochodne 

benzodiazepiny: 

Pochodne 

benzodiazepiny: 

midazolam, diazepam, flunitrazepam

midazolam, diazepam, flunitrazepam



Neuroleptyki: droperydol

Neuroleptyki: droperydol



Barbiturany: tiopental i metoheksytal

Barbiturany: tiopental i metoheksytal



Etomidat

Etomidat



Propofol

Propofol



Ketamina

Ketamina



Opioidy: fentanyl, alfentanyl, 

Opioidy: fentanyl, alfentanyl, 

sufentanyl, remifentanyl

sufentanyl, remifentanyl



Pochodne 

benzodiazepiny: 

Pochodne 

benzodiazepiny: 

midazolam, diazepam, flunitrazepam

midazolam, diazepam, flunitrazepam



Neuroleptyki: droperydol

Neuroleptyki: droperydol

Barbiturany

Barbiturany

Barbiturany

Barbiturany



Szybka  indukcja  znieczulenia  do  2 

Szybka  indukcja  znieczulenia  do  2 

min. czas trwania 5-10 min.

min. czas trwania 5-10 min.



Objawy niepożądane : ból żyły przy 

Objawy niepożądane : ból żyły przy 

podaży, pobudzenie, działanie 

podaży, pobudzenie, działanie 

depresyjne na układ krążenia i 

depresyjne na układ krążenia i 

oddychania

oddychania

    

    

tiopental 5 mg/kg (roztwór 2.5-5%)

tiopental 5 mg/kg (roztwór 2.5-5%)

 

 

metohexital 1-3 mg/kg (roztwór 1%) – 

metohexital 1-3 mg/kg (roztwór 1%) – 

można podawać domięśniowo i 

można podawać domięśniowo i 

doodbytniczo w roztworze wodnym

doodbytniczo w roztworze wodnym



Szybka  indukcja  znieczulenia  do  2 

Szybka  indukcja  znieczulenia  do  2 

min. czas trwania 5-10 min.

min. czas trwania 5-10 min.



Objawy niepożądane : ból żyły przy 

Objawy niepożądane : ból żyły przy 

podaży, pobudzenie, działanie 

podaży, pobudzenie, działanie 

depresyjne na układ krążenia i 

depresyjne na układ krążenia i 

oddychania

oddychania

    

    

tiopental 5 mg/kg (roztwór 2.5-5%)

tiopental 5 mg/kg (roztwór 2.5-5%)

 

 

metohexital 1-3 mg/kg (roztwór 1%) – 

metohexital 1-3 mg/kg (roztwór 1%) – 

można podawać domięśniowo i 

można podawać domięśniowo i 

doodbytniczo w roztworze wodnym

doodbytniczo w roztworze wodnym

Etomidat

Etomidat

Etomidat

Etomidat



Działa szybko i krótko

Działa szybko i krótko



Działa na OUN przez kompleks GABA

Działa na OUN przez kompleks GABA



Nie ma właściwości analgetycznych

Nie ma właściwości analgetycznych



Obniża  zapotrzebowanie  mózgu  na  tlen  i  obniża  mózgowy 

Obniża  zapotrzebowanie  mózgu  na  tlen  i  obniża  mózgowy 

przepływ krwi

przepływ krwi



Nieznacznie  działa  depresyjnie  na  układ  sercowo-

Nieznacznie  działa  depresyjnie  na  układ  sercowo-

naczyniowy  (polecany  u  chorych  z  dużym  ryzykiem 

naczyniowy  (polecany  u  chorych  z  dużym  ryzykiem 

sercowym)

sercowym)



W  małym  stopniu  znosi  rekację  współczulną  na  rękoczyny 

W  małym  stopniu  znosi  rekację  współczulną  na  rękoczyny 

jak intubacja i laryngoskopia

jak intubacja i laryngoskopia



Dawka 0,3mg/kg iv

Dawka 0,3mg/kg iv



Mogą być mioklonie aż do drgawek

Mogą być mioklonie aż do drgawek



Wzrasta częstość pooperacyjnych nudności i wymiotów

Wzrasta częstość pooperacyjnych nudności i wymiotów



Przy wstrzykiwaniu ból żyły

Przy wstrzykiwaniu ból żyły



Działa szybko i krótko

Działa szybko i krótko



Działa na OUN przez kompleks GABA

Działa na OUN przez kompleks GABA



Nie ma właściwości analgetycznych

Nie ma właściwości analgetycznych



Obniża  zapotrzebowanie  mózgu  na  tlen  i  obniża  mózgowy 

Obniża  zapotrzebowanie  mózgu  na  tlen  i  obniża  mózgowy 

przepływ krwi

przepływ krwi



Nieznacznie  działa  depresyjnie  na  układ  sercowo-

Nieznacznie  działa  depresyjnie  na  układ  sercowo-

naczyniowy  (polecany  u  chorych  z  dużym  ryzykiem 

naczyniowy  (polecany  u  chorych  z  dużym  ryzykiem 

sercowym)

sercowym)



W  małym  stopniu  znosi  rekację  współczulną  na  rękoczyny 

W  małym  stopniu  znosi  rekację  współczulną  na  rękoczyny 

jak intubacja i laryngoskopia

jak intubacja i laryngoskopia



Dawka 0,3mg/kg iv

Dawka 0,3mg/kg iv



Mogą być mioklonie aż do drgawek

Mogą być mioklonie aż do drgawek



Wzrasta częstość pooperacyjnych nudności i wymiotów

Wzrasta częstość pooperacyjnych nudności i wymiotów



Przy wstrzykiwaniu ból żyły

Przy wstrzykiwaniu ból żyły

Propofol

Propofol

Propofol

Propofol



Stosowany do indukcji i podtrzymywania znieczulenia

Stosowany do indukcji i podtrzymywania znieczulenia



Utrata przytomności po 40s

Utrata przytomności po 40s



Metabolizowany w wątrobie

Metabolizowany w wątrobie



Nie ma właściwości przeciwbólowych

Nie ma właściwości przeciwbólowych



Obniża mózgowy metabolizm i przepływ krwi

Obniża mózgowy metabolizm i przepływ krwi



Mechanizm  działania  –  powinowactwo  do  kompleksów 

Mechanizm  działania  –  powinowactwo  do  kompleksów 

receptorów GABA

receptorów GABA



Działa kardiodepresyjnie, szczególnie obniża ciśnienie krwi

Działa kardiodepresyjnie, szczególnie obniża ciśnienie krwi



Obniża  częstość  oddechów  i  pojemność  oddechową  aż  po 

Obniża  częstość  oddechów  i  pojemność  oddechową  aż  po 

bezdech

bezdech



Dawki:

Dawki:

–

Indukcja 2-2,5mg/kg

Indukcja 2-2,5mg/kg

–

Podtrzymanie 0,1-0,2mg/kg*min

Podtrzymanie 0,1-0,2mg/kg*min



Nie  powinien  być  podawany  chorym  uczulonym  na  białko 

Nie  powinien  być  podawany  chorym  uczulonym  na  białko 

jaja kurzego, względnie w hiperlipidemii i zapaleniu trzustki

jaja kurzego, względnie w hiperlipidemii i zapaleniu trzustki



Ból przy podawaniu

Ból przy podawaniu



Szybka redystrybucja i brak kumulacji

Szybka redystrybucja i brak kumulacji



Stosowany do indukcji i podtrzymywania znieczulenia

Stosowany do indukcji i podtrzymywania znieczulenia



Utrata przytomności po 40s

Utrata przytomności po 40s



Metabolizowany w wątrobie

Metabolizowany w wątrobie



Nie ma właściwości przeciwbólowych

Nie ma właściwości przeciwbólowych



Obniża mózgowy metabolizm i przepływ krwi

Obniża mózgowy metabolizm i przepływ krwi



Mechanizm  działania  –  powinowactwo  do  kompleksów 

Mechanizm  działania  –  powinowactwo  do  kompleksów 

receptorów GABA

receptorów GABA



Działa kardiodepresyjnie, szczególnie obniża ciśnienie krwi

Działa kardiodepresyjnie, szczególnie obniża ciśnienie krwi



Obniża  częstość  oddechów  i  pojemność  oddechową  aż  po 

Obniża  częstość  oddechów  i  pojemność  oddechową  aż  po 

bezdech

bezdech



Dawki:

Dawki:

–

Indukcja 2-2,5mg/kg

Indukcja 2-2,5mg/kg

–

Podtrzymanie 0,1-0,2mg/kg*min

Podtrzymanie 0,1-0,2mg/kg*min



Nie  powinien  być  podawany  chorym  uczulonym  na  białko 

Nie  powinien  być  podawany  chorym  uczulonym  na  białko 

jaja kurzego, względnie w hiperlipidemii i zapaleniu trzustki

jaja kurzego, względnie w hiperlipidemii i zapaleniu trzustki



Ból przy podawaniu

Ból przy podawaniu



Szybka redystrybucja i brak kumulacji

Szybka redystrybucja i brak kumulacji

Ketamina

Ketamina

Ketamina

Ketamina



Jedyny dożylny dobry analgetyk wśród anestetyków

Jedyny dożylny dobry analgetyk wśród anestetyków



Służy do indukcji, ale może też być anestetykiem podstawowym 

Służy do indukcji, ale może też być anestetykiem podstawowym 

w niewielkich operacjach powierzchownych

w niewielkich operacjach powierzchownych



Daje anestezję zdysocjowaną (jedne struktury w OUN hamuje, a 

Daje anestezję zdysocjowaną (jedne struktury w OUN hamuje, a 

inne pobudza)

inne pobudza)



Utrata przytomności po 30-40s i powrót po ok. 15 minutach

Utrata przytomności po 30-40s i powrót po ok. 15 minutach



Zwiększa przepływ mózgowy krwi i zapotrzebowanie mózgu na 

Zwiększa przepływ mózgowy krwi i zapotrzebowanie mózgu na 

tlen

tlen



Podnosi ciśnienie wewnątrzczaszkowe

Podnosi ciśnienie wewnątrzczaszkowe



Wzrost akcji serca, wzrost ciśnienia systemowego krwi i wzrost 

Wzrost akcji serca, wzrost ciśnienia systemowego krwi i wzrost 

ciśnienia w tętnicy płucnej bo wzrost wydzielania noradrenaliny 

ciśnienia w tętnicy płucnej bo wzrost wydzielania noradrenaliny 

i zniesienie hamującego odruchu z baroreceptorów

i zniesienie hamującego odruchu z baroreceptorów



Kardiodepresyjny  w  głębokiej  hipowolemii  lub  przy  blokadzie 

Kardiodepresyjny  w  głębokiej  hipowolemii  lub  przy  blokadzie 

współczulnej

współczulnej



Dawka 1-2mg/kg iv, 5-10mg/kg im

Dawka 1-2mg/kg iv, 5-10mg/kg im



Działania  uboczne:  wzrost  wydzielania  gruczołów  ślinowych, 

Działania  uboczne:  wzrost  wydzielania  gruczołów  ślinowych, 

pobudzenie  psychoruchowe,  wzmożone  napięcie  mięśniowe, 

pobudzenie  psychoruchowe,  wzmożone  napięcie  mięśniowe, 

ruchy gałek ocznych

ruchy gałek ocznych



Jedyny dożylny dobry analgetyk wśród anestetyków

Jedyny dożylny dobry analgetyk wśród anestetyków



Służy do indukcji, ale może też być anestetykiem podstawowym 

Służy do indukcji, ale może też być anestetykiem podstawowym 

w niewielkich operacjach powierzchownych

w niewielkich operacjach powierzchownych



Daje anestezję zdysocjowaną (jedne struktury w OUN hamuje, a 

Daje anestezję zdysocjowaną (jedne struktury w OUN hamuje, a 

inne pobudza)

inne pobudza)



Utrata przytomności po 30-40s i powrót po ok. 15 minutach

Utrata przytomności po 30-40s i powrót po ok. 15 minutach



Zwiększa przepływ mózgowy krwi i zapotrzebowanie mózgu na 

Zwiększa przepływ mózgowy krwi i zapotrzebowanie mózgu na 

tlen

tlen



Podnosi ciśnienie wewnątrzczaszkowe

Podnosi ciśnienie wewnątrzczaszkowe



Wzrost akcji serca, wzrost ciśnienia systemowego krwi i wzrost 

Wzrost akcji serca, wzrost ciśnienia systemowego krwi i wzrost 

ciśnienia w tętnicy płucnej bo wzrost wydzielania noradrenaliny 

ciśnienia w tętnicy płucnej bo wzrost wydzielania noradrenaliny 

i zniesienie hamującego odruchu z baroreceptorów

i zniesienie hamującego odruchu z baroreceptorów



Kardiodepresyjny  w  głębokiej  hipowolemii  lub  przy  blokadzie 

Kardiodepresyjny  w  głębokiej  hipowolemii  lub  przy  blokadzie 

współczulnej

współczulnej



Dawka 1-2mg/kg iv, 5-10mg/kg im

Dawka 1-2mg/kg iv, 5-10mg/kg im



Działania  uboczne:  wzrost  wydzielania  gruczołów  ślinowych, 

Działania  uboczne:  wzrost  wydzielania  gruczołów  ślinowych, 

pobudzenie  psychoruchowe,  wzmożone  napięcie  mięśniowe, 

pobudzenie  psychoruchowe,  wzmożone  napięcie  mięśniowe, 

ruchy gałek ocznych

ruchy gałek ocznych

Opioidy

Opioidy

Opioidy

Opioidy



Należą 

tu 

fentanyl, 

alfentanyl, 

sufentanyll, 

Należą 

tu 

fentanyl, 

alfentanyl, 

sufentanyll, 

ramifentanyl

ramifentanyl



Indukują i podtrzymują znieczulenie

Indukują i podtrzymują znieczulenie



Działanie przeciwbólowe

Działanie przeciwbólowe



Dają senność, niekiedy euforię

Dają senność, niekiedy euforię



W dużych dawkach utrata przytomności i niepamięć

W dużych dawkach utrata przytomności i niepamięć



Obniżają metabolizm i przepływ mózgowy krwi

Obniżają metabolizm i przepływ mózgowy krwi



Niewielkie zmiany w kurczliwości mięśnia sercowego

Niewielkie zmiany w kurczliwości mięśnia sercowego



Niewielki  spadek  systemowego  oporu  obwodowego 

Niewielki  spadek  systemowego  oporu  obwodowego 

(do stosowania u chorych z ryzykiem sercowym)

(do stosowania u chorych z ryzykiem sercowym)



Należą 

tu 

fentanyl, 

alfentanyl, 

sufentanyll, 

Należą 

tu 

fentanyl, 

alfentanyl, 

sufentanyll, 

ramifentanyl

ramifentanyl



Indukują i podtrzymują znieczulenie

Indukują i podtrzymują znieczulenie



Działanie przeciwbólowe

Działanie przeciwbólowe



Dają senność, niekiedy euforię

Dają senność, niekiedy euforię



W dużych dawkach utrata przytomności i niepamięć

W dużych dawkach utrata przytomności i niepamięć



Obniżają metabolizm i przepływ mózgowy krwi

Obniżają metabolizm i przepływ mózgowy krwi



Niewielkie zmiany w kurczliwości mięśnia sercowego

Niewielkie zmiany w kurczliwości mięśnia sercowego



Niewielki  spadek  systemowego  oporu  obwodowego 

Niewielki  spadek  systemowego  oporu  obwodowego 

(do stosowania u chorych z ryzykiem sercowym)

(do stosowania u chorych z ryzykiem sercowym)

Benzodiazepiny

Benzodiazepiny

Benzodiazepiny

Benzodiazepiny



Stosujemy tutaj:

Stosujemy tutaj:

–

Diazepam

Diazepam

–

Lorazepam

Lorazepam

–

Midazolam

Midazolam



Wspomagają anestezję, wiążą sie z receptorem GABA w 

Wspomagają anestezję, wiążą sie z receptorem GABA w 

OUN

OUN



Metabolizowane w wątrobie

Metabolizowane w wątrobie



Midazolam

Midazolam

:  t1/2  2-4h,  daje  niepamięć,  sen,  działanie 

:  t1/2  2-4h,  daje  niepamięć,  sen,  działanie 

przeciwdrgawkowe, 

obniża 

niapięcie 

mięśni, 

przeciwdrgawkowe, 

obniża 

niapięcie 

mięśni, 

uspokojenie,  zniesienie  lęku,  zmniejsza  metabolizm  i 

uspokojenie,  zniesienie  lęku,  zmniejsza  metabolizm  i 

przepływ  mózgowy,  szczyt  działania  po  2-3  minutach, 

przepływ  mózgowy,  szczyt  działania  po  2-3  minutach, 

daje  umiarkowany  spadek  ciśnienia  krwi  (niewielkie 

daje  umiarkowany  spadek  ciśnienia  krwi  (niewielkie 

obniżenie  rzutu  serca  i  spadek  systemowego  oporu 

obniżenie  rzutu  serca  i  spadek  systemowego  oporu 

obwodowego,  AS  constans),  dawka  do  indukcji  0,15-

obwodowego,  AS  constans),  dawka  do  indukcji  0,15-

0,35mg/kg

0,35mg/kg



Stosujemy tutaj:

Stosujemy tutaj:

–

Diazepam

Diazepam

–

Lorazepam

Lorazepam

–

Midazolam

Midazolam



Wspomagają anestezję, wiążą sie z receptorem GABA w 

Wspomagają anestezję, wiążą sie z receptorem GABA w 

OUN

OUN



Metabolizowane w wątrobie

Metabolizowane w wątrobie



Midazolam

Midazolam

:  t1/2  2-4h,  daje  niepamięć,  sen,  działanie 

:  t1/2  2-4h,  daje  niepamięć,  sen,  działanie 

przeciwdrgawkowe, 

obniża 

niapięcie 

mięśni, 

przeciwdrgawkowe, 

obniża 

niapięcie 

mięśni, 

uspokojenie,  zniesienie  lęku,  zmniejsza  metabolizm  i 

uspokojenie,  zniesienie  lęku,  zmniejsza  metabolizm  i 

przepływ  mózgowy,  szczyt  działania  po  2-3  minutach, 

przepływ  mózgowy,  szczyt  działania  po  2-3  minutach, 

daje  umiarkowany  spadek  ciśnienia  krwi  (niewielkie 

daje  umiarkowany  spadek  ciśnienia  krwi  (niewielkie 

obniżenie  rzutu  serca  i  spadek  systemowego  oporu 

obniżenie  rzutu  serca  i  spadek  systemowego  oporu 

obwodowego,  AS  constans),  dawka  do  indukcji  0,15-

obwodowego,  AS  constans),  dawka  do  indukcji  0,15-

0,35mg/kg

0,35mg/kg

Hipertermia złośliwa

Hipertermia złośliwa

Hipertermia złośliwa

Hipertermia złośliwa



Wada homeostazy wapnia w retikulum 

Wada homeostazy wapnia w retikulum 

sarkoplazmatycznym ,mięśni 

sarkoplazmatycznym ,mięśni 

szkieletowych 

szkieletowych 



Ekspozycja na czynnik wywołujący 

Ekspozycja na czynnik wywołujący 

powoduje gwałtowne uwalnianie jonów  

powoduje gwałtowne uwalnianie jonów  

wapnia 

wapnia 



 

 

Czynniki stymulujące: anestetyki 

Czynniki stymulujące: anestetyki 

wziewne ,depolaryzujące leki zwotczenia.

wziewne ,depolaryzujące leki zwotczenia.



Objawy: kwasica metaboliczna, 

Objawy: kwasica metaboliczna, 

nadmierne wytwarzanie ciepła, sztywność 

nadmierne wytwarzanie ciepła, sztywność 

mięśni.

mięśni.



Wada homeostazy wapnia w retikulum 

Wada homeostazy wapnia w retikulum 

sarkoplazmatycznym ,mięśni 

sarkoplazmatycznym ,mięśni 

szkieletowych 

szkieletowych 



Ekspozycja na czynnik wywołujący 

Ekspozycja na czynnik wywołujący 

powoduje gwałtowne uwalnianie jonów  

powoduje gwałtowne uwalnianie jonów  

wapnia 

wapnia 



 

 

Czynniki stymulujące: anestetyki 

Czynniki stymulujące: anestetyki 

wziewne ,depolaryzujące leki zwotczenia.

wziewne ,depolaryzujące leki zwotczenia.



Objawy: kwasica metaboliczna, 

Objawy: kwasica metaboliczna, 

nadmierne wytwarzanie ciepła, sztywność 

nadmierne wytwarzanie ciepła, sztywność 

mięśni.

mięśni.

ELEMENTY ZNIECZULENIA

ELEMENTY ZNIECZULENIA

ELEMENTY ZNIECZULENIA

ELEMENTY ZNIECZULENIA



Zniesienie bólu

Zniesienie bólu



Zniesienie 

Zniesienie 

świadomości

świadomości



Zwiotczenie mięśni

Zwiotczenie mięśni



Blokada wegetatywna

Blokada wegetatywna



Zniesienie bólu

Zniesienie bólu



Zniesienie 

Zniesienie 

świadomości

świadomości



Zwiotczenie mięśni

Zwiotczenie mięśni



Blokada wegetatywna

Blokada wegetatywna

ZWIOTCZENIE MIĘŚNI

ZWIOTCZENIE MIĘŚNI

ZWIOTCZENIE MIĘŚNI

ZWIOTCZENIE MIĘŚNI



Depolaryzujące:

Depolaryzujące:

–

chlorsukcynylocholina

chlorsukcynylocholina



Niedepolaryzujące:

Niedepolaryzujące:

–

pankuronium

pankuronium

–

wekuronium

wekuronium

–

atrakurium

atrakurium

–

cisatrakurium

cisatrakurium

–

miwakurium

miwakurium



Depolaryzujące:

Depolaryzujące:

–

chlorsukcynylocholina

chlorsukcynylocholina



Niedepolaryzujące:

Niedepolaryzujące:

–

pankuronium

pankuronium

–

wekuronium

wekuronium

–

atrakurium

atrakurium

–

cisatrakurium

cisatrakurium

–

miwakurium

miwakurium

Podział ze względu na 

Podział ze względu na 

mechanizm działania

mechanizm działania

Podział ze względu na 

Podział ze względu na 

mechanizm działania

mechanizm działania

1

1

.niedepolaryzujące

.niedepolaryzujące

- łączą się z receptorem 

- łączą się z receptorem 

cholinergicznym  w  błonie  synaptycznej 

cholinergicznym  w  błonie  synaptycznej 

komórki  mięśniowej  i  są  tam  fałszywymi 

komórki  mięśniowej  i  są  tam  fałszywymi 

przekaźnikami  (nie  wyzwalają  potencjału 

przekaźnikami  (nie  wyzwalają  potencjału 

czynnościowego, a blokują dostęp Ach do 

czynnościowego, a blokują dostęp Ach do 

rec.)  Działanie  to  trwa  kilkanaście 

rec.)  Działanie  to  trwa  kilkanaście 

-kilkadziesiąt minut

-kilkadziesiąt minut

2.

2.

depolaryzujące - 

depolaryzujące - 

podobnie do Ach łączą 

podobnie do Ach łączą 

się z recepotorem  powodując najpierw 

się z recepotorem  powodując najpierw 

uogólnioną depolaryzację ale nie rozkłada 

uogólnioną depolaryzację ale nie rozkłada 

ich AchE =>przewlekły stan depolaryzacji 

ich AchE =>przewlekły stan depolaryzacji 

uniemożlwiający powstanie kolejnych 

uniemożlwiający powstanie kolejnych 

skurczów.Działanie to trwa kilka min.

skurczów.Działanie to trwa kilka min.

1

1

.niedepolaryzujące

.niedepolaryzujące

- łączą się z receptorem 

- łączą się z receptorem 

cholinergicznym  w  błonie  synaptycznej 

cholinergicznym  w  błonie  synaptycznej 

komórki  mięśniowej  i  są  tam  fałszywymi 

komórki  mięśniowej  i  są  tam  fałszywymi 

przekaźnikami  (nie  wyzwalają  potencjału 

przekaźnikami  (nie  wyzwalają  potencjału 

czynnościowego, a blokują dostęp Ach do 

czynnościowego, a blokują dostęp Ach do 

rec.)  Działanie  to  trwa  kilkanaście 

rec.)  Działanie  to  trwa  kilkanaście 

-kilkadziesiąt minut

-kilkadziesiąt minut

2.

2.

depolaryzujące - 

depolaryzujące - 

podobnie do Ach łączą 

podobnie do Ach łączą 

się z recepotorem  powodując najpierw 

się z recepotorem  powodując najpierw 

uogólnioną depolaryzację ale nie rozkłada 

uogólnioną depolaryzację ale nie rozkłada 

ich AchE =>przewlekły stan depolaryzacji 

ich AchE =>przewlekły stan depolaryzacji 

uniemożlwiający powstanie kolejnych 

uniemożlwiający powstanie kolejnych 

skurczów.Działanie to trwa kilka min.

skurczów.Działanie to trwa kilka min.

Chlorsukcynylocholina

Chlorsukcynylocholina

Chlorsukcynylocholina

Chlorsukcynylocholina



Drżenia włókienkowe mogą być przyczyną:

Drżenia włókienkowe mogą być przyczyną:

-    bólów  mięśniowych  w  okresie 

-    bólów  mięśniowych  w  okresie 

pooperacyjnym

pooperacyjnym

- wzrostu ciśnienia śródczaszkowego 

- wzrostu ciśnienia śródczaszkowego 

i 

i 

śródgałkowego

śródgałkowego



Uwalnia 

jony 

potasu 

z 

komórki; 

Uwalnia 

jony 

potasu 

z 

komórki; 

niebezpieczny  w  stanach  z  wyjściowo 

niebezpieczny  w  stanach  z  wyjściowo 

podwyższonym 

poziomem 

potasu 

w 

podwyższonym 

poziomem 

potasu 

w 

surowicy

surowicy



Dawka 0.5-1 mg/kg i.v. 2-3mg/kg i.m.

Dawka 0.5-1 mg/kg i.v. 2-3mg/kg i.m.



Rozkładany przez cholinoesterazę 

Rozkładany przez cholinoesterazę 

osoczową.

osoczową.



Drżenia włókienkowe mogą być przyczyną:

Drżenia włókienkowe mogą być przyczyną:

-    bólów  mięśniowych  w  okresie 

-    bólów  mięśniowych  w  okresie 

pooperacyjnym

pooperacyjnym

- wzrostu ciśnienia śródczaszkowego 

- wzrostu ciśnienia śródczaszkowego 

i 

i 

śródgałkowego

śródgałkowego



Uwalnia 

jony 

potasu 

z 

komórki; 

Uwalnia 

jony 

potasu 

z 

komórki; 

niebezpieczny  w  stanach  z  wyjściowo 

niebezpieczny  w  stanach  z  wyjściowo 

podwyższonym 

poziomem 

potasu 

w 

podwyższonym 

poziomem 

potasu 

w 

surowicy

surowicy



Dawka 0.5-1 mg/kg i.v. 2-3mg/kg i.m.

Dawka 0.5-1 mg/kg i.v. 2-3mg/kg i.m.



Rozkładany przez cholinoesterazę 

Rozkładany przez cholinoesterazę 

osoczową.

osoczową.

Wekuronium

Wekuronium

Wekuronium

Wekuronium



Dawka  0,05-0,1mg/kg  daje  efekt 

Dawka  0,05-0,1mg/kg  daje  efekt 

po 2 min na ok.15-25 min

po 2 min na ok.15-25 min



Nie kumuluje się

Nie kumuluje się



Nie  wpływa  istotnie  na  układ 

Nie  wpływa  istotnie  na  układ 

sercowo-naczyniowy

sercowo-naczyniowy



Nie uwalnia histaminy

Nie uwalnia histaminy



Metabolizowany w wątrobie

Metabolizowany w wątrobie



Dawka  0,05-0,1mg/kg  daje  efekt 

Dawka  0,05-0,1mg/kg  daje  efekt 

po 2 min na ok.15-25 min

po 2 min na ok.15-25 min



Nie kumuluje się

Nie kumuluje się



Nie  wpływa  istotnie  na  układ 

Nie  wpływa  istotnie  na  układ 

sercowo-naczyniowy

sercowo-naczyniowy



Nie uwalnia histaminy

Nie uwalnia histaminy



Metabolizowany w wątrobie

Metabolizowany w wątrobie

Pankuronium

Pankuronium

Pankuronium

Pankuronium



Dawka:0,05-0,1mg/kg  działa  30 

Dawka:0,05-0,1mg/kg  działa  30 

min

min



W 30% wydalany przez nerki

W 30% wydalany przez nerki



Nie uwalnia histaminy

Nie uwalnia histaminy



Daje  wzrost  AS  i  RR  przez 

Daje  wzrost  AS  i  RR  przez 

działanie 

antycholnegiczne 

i 

działanie 

antycholnegiczne 

i 

adrenergiczne

adrenergiczne



Stosowny  chętnie  u  chorych  z 

Stosowny  chętnie  u  chorych  z 

astmą,w kardiochirurgi

astmą,w kardiochirurgi



Dawka:0,05-0,1mg/kg  działa  30 

Dawka:0,05-0,1mg/kg  działa  30 

min

min



W 30% wydalany przez nerki

W 30% wydalany przez nerki



Nie uwalnia histaminy

Nie uwalnia histaminy



Daje  wzrost  AS  i  RR  przez 

Daje  wzrost  AS  i  RR  przez 

działanie 

antycholnegiczne 

i 

działanie 

antycholnegiczne 

i 

adrenergiczne

adrenergiczne



Stosowny  chętnie  u  chorych  z 

Stosowny  chętnie  u  chorych  z 

astmą,w kardiochirurgi

astmą,w kardiochirurgi

Atrakurium

Atrakurium

Atrakurium

Atrakurium



Dawka:0,3-0,5mg/kg,działa ok 20 min

Dawka:0,3-0,5mg/kg,działa ok 20 min



Nie  potrzeba  do  eliminacji  leku 

Nie  potrzeba  do  eliminacji  leku 

nerek ,wątroby bo ulega on hydrolizie 

nerek ,wątroby bo ulega on hydrolizie 

bez udziału enzymów

bez udziału enzymów



Uwalnia histaminę

Uwalnia histaminę



Ma  depresyjny  wpływ  na  układ 

Ma  depresyjny  wpływ  na  układ 

krążenia

krążenia



Metabolit ma właściwości 

Metabolit ma właściwości 

drgawkotwórcze (nie stosować w 

drgawkotwórcze (nie stosować w 

neurochirurgii,w padaczce)

neurochirurgii,w padaczce)



Dawka:0,3-0,5mg/kg,działa ok 20 min

Dawka:0,3-0,5mg/kg,działa ok 20 min



Nie  potrzeba  do  eliminacji  leku 

Nie  potrzeba  do  eliminacji  leku 

nerek ,wątroby bo ulega on hydrolizie 

nerek ,wątroby bo ulega on hydrolizie 

bez udziału enzymów

bez udziału enzymów



Uwalnia histaminę

Uwalnia histaminę



Ma  depresyjny  wpływ  na  układ 

Ma  depresyjny  wpływ  na  układ 

krążenia

krążenia



Metabolit ma właściwości 

Metabolit ma właściwości 

drgawkotwórcze (nie stosować w 

drgawkotwórcze (nie stosować w 

neurochirurgii,w padaczce)

neurochirurgii,w padaczce)

Miwakurium

Miwakurium

Miwakurium

Miwakurium



Dawka  0,08mg/kg  działa  12-20 

Dawka  0,08mg/kg  działa  12-20 

min

min



Brak kumulacji

Brak kumulacji



Uwalnia histaminę

Uwalnia histaminę



Do 

rozkładu 

potrzebna 

jest 

Do 

rozkładu 

potrzebna 

jest 

esteraza osoczowa

esteraza osoczowa



Dawka  0,08mg/kg  działa  12-20 

Dawka  0,08mg/kg  działa  12-20 

min

min



Brak kumulacji

Brak kumulacji



Uwalnia histaminę

Uwalnia histaminę



Do 

rozkładu 

potrzebna 

jest 

Do 

rozkładu 

potrzebna 

jest 

esteraza osoczowa

esteraza osoczowa

Rokuronium

Rokuronium

Rokuronium

Rokuronium



Dawka:0,9-1,2mg/kg

Dawka:0,9-1,2mg/kg



Działa szybko

Działa szybko



Nie  wpływa  na  uklad  sercowo-

Nie  wpływa  na  uklad  sercowo-

naczyniowy

naczyniowy



Nie uwalnia histaminy

Nie uwalnia histaminy



Dawka:0,9-1,2mg/kg

Dawka:0,9-1,2mg/kg



Działa szybko

Działa szybko



Nie  wpływa  na  uklad  sercowo-

Nie  wpływa  na  uklad  sercowo-

naczyniowy

naczyniowy



Nie uwalnia histaminy

Nie uwalnia histaminy

UTRZYMANIE DROŻNOŚCI 

UTRZYMANIE DROŻNOŚCI 

DRÓG ODDECHOWYCH

DRÓG ODDECHOWYCH

UTRZYMANIE DROŻNOŚCI 

UTRZYMANIE DROŻNOŚCI 

DRÓG ODDECHOWYCH

DRÓG ODDECHOWYCH



Bezprzyrządowe

Bezprzyrządowe



Intubacja 

Intubacja 

dotchawicza

dotchawicza



Maska krtaniowa

Maska krtaniowa



Bezprzyrządowe

Bezprzyrządowe



Intubacja 

Intubacja 

dotchawicza

dotchawicza



Maska krtaniowa

Maska krtaniowa

ZNIESIENIE BÓLU

ZNIESIENIE BÓLU

ZNIESIENIE BÓLU

ZNIESIENIE BÓLU



Opioidy (fentanyl, alfentanyl, 

Opioidy (fentanyl, alfentanyl, 

sufentanyl, remifentanyl)

sufentanyl, remifentanyl)



Opioidy (fentanyl, alfentanyl, 

Opioidy (fentanyl, alfentanyl, 

sufentanyl, remifentanyl)

sufentanyl, remifentanyl)

BUDZENIE PACJENTA

BUDZENIE PACJENTA

BUDZENIE PACJENTA

BUDZENIE PACJENTA



Zakończenie zabiegu

Zakończenie zabiegu



Zakończenie podaży leków

Zakończenie podaży leków



Anestetycznych - powrót świado-

Anestetycznych - powrót świado-

mości pacjenta

mości pacjenta



Odwracanie ewentualnej depresji 

Odwracanie ewentualnej depresji 

od-dechowej  wywołanej  lekami 

od-dechowej  wywołanej  lekami 

analge-tycznymi - nalokson (?)

analge-tycznymi - nalokson (?)



Odwracania  zwiotczenia  mięśni  - 

Odwracania  zwiotczenia  mięśni  - 

prostygmina

prostygmina



Zakończenie zabiegu

Zakończenie zabiegu



Zakończenie podaży leków

Zakończenie podaży leków



Anestetycznych - powrót świado-

Anestetycznych - powrót świado-

mości pacjenta

mości pacjenta



Odwracanie ewentualnej depresji 

Odwracanie ewentualnej depresji 

od-dechowej  wywołanej  lekami 

od-dechowej  wywołanej  lekami 

analge-tycznymi - nalokson (?)

analge-tycznymi - nalokson (?)



Odwracania  zwiotczenia  mięśni  - 

Odwracania  zwiotczenia  mięśni  - 

prostygmina

prostygmina

NADZÓR W TRAKCIE 

NADZÓR W TRAKCIE 

ZNIECZULENIA

ZNIECZULENIA

NADZÓR W TRAKCIE 

NADZÓR W TRAKCIE 

ZNIECZULENIA

ZNIECZULENIA

Wadliwy nadzór to jedna z naj-

Wadliwy nadzór to jedna z naj-

częstszych  przyczyn  śmiertelnych 

częstszych  przyczyn  śmiertelnych 

powikłań znieczulenia.

powikłań znieczulenia.

–

nadzór podstawowy

nadzór podstawowy

–

nadzór specjalny

nadzór specjalny

–

nadzór wszechstronny

nadzór wszechstronny

Wadliwy nadzór to jedna z naj-

Wadliwy nadzór to jedna z naj-

częstszych  przyczyn  śmiertelnych 

częstszych  przyczyn  śmiertelnych 

powikłań znieczulenia.

powikłań znieczulenia.

–

nadzór podstawowy

nadzór podstawowy

–

nadzór specjalny

nadzór specjalny

–

nadzór wszechstronny

nadzór wszechstronny

NADZÓR PODSTAWOWY

NADZÓR PODSTAWOWY

NADZÓR PODSTAWOWY

NADZÓR PODSTAWOWY



Stetoskop

Stetoskop



Aparat 

do 

pomiaru 

Aparat 

do 

pomiaru 

ciśnienia tętniczego

ciśnienia tętniczego



Monitor ekg

Monitor ekg



Pulsoksymetr

Pulsoksymetr



Kapnograf

Kapnograf



Stetoskop

Stetoskop



Aparat 

do 

pomiaru 

Aparat 

do 

pomiaru 

ciśnienia tętniczego

ciśnienia tętniczego



Monitor ekg

Monitor ekg



Pulsoksymetr

Pulsoksymetr



Kapnograf

Kapnograf

NADZÓR SPECJALNY

NADZÓR SPECJALNY

NADZÓR SPECJALNY

NADZÓR SPECJALNY



Duże  zabiegi  operacyjne,  którym 

Duże  zabiegi  operacyjne,  którym 

to-warzyszą  umiarkowany  uraz  i 

to-warzyszą  umiarkowany  uraz  i 

utrata krwi

utrata krwi



Dodatkowe monitorowanie:

Dodatkowe monitorowanie:

–

OCŻ

OCŻ

–

bezpośredni 

pomiar 

ciśnienia 

bezpośredni 

pomiar 

ciśnienia 

tętniczego

tętniczego

–

analiza gazów krwi

analiza gazów krwi

–

badania laboratoryjne

badania laboratoryjne

–

kontrola diurezy

kontrola diurezy



Duże  zabiegi  operacyjne,  którym 

Duże  zabiegi  operacyjne,  którym 

to-warzyszą  umiarkowany  uraz  i 

to-warzyszą  umiarkowany  uraz  i 

utrata krwi

utrata krwi



Dodatkowe monitorowanie:

Dodatkowe monitorowanie:

–

OCŻ

OCŻ

–

bezpośredni 

pomiar 

ciśnienia 

bezpośredni 

pomiar 

ciśnienia 

tętniczego

tętniczego

–

analiza gazów krwi

analiza gazów krwi

–

badania laboratoryjne

badania laboratoryjne

–

kontrola diurezy

kontrola diurezy

NADZÓR WSZECHSTRONNY

NADZÓR WSZECHSTRONNY

NADZÓR WSZECHSTRONNY

NADZÓR WSZECHSTRONNY



Operacje:

Operacje:

–

specjalne np. serca, płuc, mózgu

specjalne np. serca, płuc, mózgu

–

rozległe zabiegi z dużą utratą krwi

rozległe zabiegi z dużą utratą krwi

–

chorzy po urazach

chorzy po urazach



Dodatkowe monitorowanie:

Dodatkowe monitorowanie:

–

ciśnienia w tętnicy płucnej i ciśnienie 

ciśnienia w tętnicy płucnej i ciśnienie 

zaklinowania, rzut serca

zaklinowania, rzut serca

–

wszechstronne badania laboratoryjne

wszechstronne badania laboratoryjne

–

ciśnienie śródczaszkowe

ciśnienie śródczaszkowe



Operacje:

Operacje:

–

specjalne np. serca, płuc, mózgu

specjalne np. serca, płuc, mózgu

–

rozległe zabiegi z dużą utratą krwi

rozległe zabiegi z dużą utratą krwi

–

chorzy po urazach

chorzy po urazach



Dodatkowe monitorowanie:

Dodatkowe monitorowanie:

–

ciśnienia w tętnicy płucnej i ciśnienie 

ciśnienia w tętnicy płucnej i ciśnienie 

zaklinowania, rzut serca

zaklinowania, rzut serca

–

wszechstronne badania laboratoryjne

wszechstronne badania laboratoryjne

–

ciśnienie śródczaszkowe

ciśnienie śródczaszkowe

NADZÓR PO ZNIECZULENIU 

NADZÓR PO ZNIECZULENIU 

- SALA BUDZEŃ

- SALA BUDZEŃ

NADZÓR PO ZNIECZULENIU 

NADZÓR PO ZNIECZULENIU 

- SALA BUDZEŃ

- SALA BUDZEŃ



We  wczesnym okresie pooperacyj-

We  wczesnym okresie pooperacyj-

nym  życie  chorego  zagrożone  jest 

nym  życie  chorego  zagrożone  jest 

przede  wszystkim  zaburzeniami 

przede  wszystkim  zaburzeniami 

od-dechowymi i krążeniowymi

od-dechowymi i krążeniowymi



Obserwujemy:

Obserwujemy:

–

oddech

oddech

–

stan układu krążenia

stan układu krążenia

–

przytomność

przytomność

–

kolor skóry

kolor skóry



We  wczesnym okresie pooperacyj-

We  wczesnym okresie pooperacyj-

nym  życie  chorego  zagrożone  jest 

nym  życie  chorego  zagrożone  jest 

przede  wszystkim  zaburzeniami 

przede  wszystkim  zaburzeniami 

od-dechowymi i krążeniowymi

od-dechowymi i krążeniowymi



Obserwujemy:

Obserwujemy:

–

oddech

oddech

–

stan układu krążenia

stan układu krążenia

–

przytomność

przytomność

–

kolor skóry

kolor skóry

LEKI ZNIECZULAJACE 

LEKI ZNIECZULAJACE 

MIEJSCOWO

MIEJSCOWO

LEKI ZNIECZULAJACE 

LEKI ZNIECZULAJACE 

MIEJSCOWO

MIEJSCOWO



Leki  znieczulające  miejscowo  to 

Leki  znieczulające  miejscowo  to 

substancje, które wywołują odwra-

substancje, które wywołują odwra-

calną  blokadę  przewodnictwa  w 

calną  blokadę  przewodnictwa  w 

zakończeniach  nerwowych,  włók-

zakończeniach  nerwowych,  włók-

nach  nerwowych  i  korzonkach 

nach  nerwowych  i  korzonkach 

rdzeniowych

rdzeniowych



Leki  znieczulające  miejscowo  to 

Leki  znieczulające  miejscowo  to 

substancje, które wywołują odwra-

substancje, które wywołują odwra-

calną  blokadę  przewodnictwa  w 

calną  blokadę  przewodnictwa  w 

zakończeniach  nerwowych,  włók-

zakończeniach  nerwowych,  włók-

nach  nerwowych  i  korzonkach 

nach  nerwowych  i  korzonkach 

rdzeniowych

rdzeniowych

WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE

WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE

WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE

WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE



Leki  te  przygotowywane  są  do  użycia  w  kwaśnych 

Leki  te  przygotowywane  są  do  użycia  w  kwaśnych 

roztworach,  jako  sole  kwasu  solnego,  zjonizowane

roztworach,  jako  sole  kwasu  solnego,  zjonizowane

  i  dobrze  rozpuszczalne  w  wodzie.  Alkalizacja  leku 

  i  dobrze  rozpuszczalne  w  wodzie.  Alkalizacja  leku 

zwiększa  zawartość  wolnej  zasady  (postać  niezjo-

zwiększa  zawartość  wolnej  zasady  (postać  niezjo-

nizowana),  co  ułatwia  jego  przenikanie  przez 

nizowana),  co  ułatwia  jego  przenikanie  przez 

lipofilne  błony  aksonów,  wskutek  czego  skraca  się 

lipofilne  błony  aksonów,  wskutek  czego  skraca  się 

czas 

wystąpienia 

znieczulenia. 

We 

wnętrzu 

czas 

wystąpienia 

znieczulenia. 

We 

wnętrzu 

neuronu  lek  ulega  dysocjacji  i  w  postaci   

neuronu  lek  ulega  dysocjacji  i  w  postaci   

zjonizowanej, obdarzonej ładunkiem elektrycznym, 

zjonizowanej, obdarzonej ładunkiem elektrycznym, 

zmienia  przepuszczalność  kanałów  sodowych, 

zmienia  przepuszczalność  kanałów  sodowych, 

blokując w ten sposób przewodnictwo nerwowe

blokując w ten sposób przewodnictwo nerwowe



Leki  te  przygotowywane  są  do  użycia  w  kwaśnych 

Leki  te  przygotowywane  są  do  użycia  w  kwaśnych 

roztworach,  jako  sole  kwasu  solnego,  zjonizowane

roztworach,  jako  sole  kwasu  solnego,  zjonizowane

  i  dobrze  rozpuszczalne  w  wodzie.  Alkalizacja  leku 

  i  dobrze  rozpuszczalne  w  wodzie.  Alkalizacja  leku 

zwiększa  zawartość  wolnej  zasady  (postać  niezjo-

zwiększa  zawartość  wolnej  zasady  (postać  niezjo-

nizowana),  co  ułatwia  jego  przenikanie  przez 

nizowana),  co  ułatwia  jego  przenikanie  przez 

lipofilne  błony  aksonów,  wskutek  czego  skraca  się 

lipofilne  błony  aksonów,  wskutek  czego  skraca  się 

czas 

wystąpienia 

znieczulenia. 

We 

wnętrzu 

czas 

wystąpienia 

znieczulenia. 

We 

wnętrzu 

neuronu  lek  ulega  dysocjacji  i  w  postaci   

neuronu  lek  ulega  dysocjacji  i  w  postaci   

zjonizowanej, obdarzonej ładunkiem elektrycznym, 

zjonizowanej, obdarzonej ładunkiem elektrycznym, 

zmienia  przepuszczalność  kanałów  sodowych, 

zmienia  przepuszczalność  kanałów  sodowych, 

blokując w ten sposób przewodnictwo nerwowe

blokując w ten sposób przewodnictwo nerwowe

WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE

WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE

WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE

WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE



Leki  znieczulające  miejscowo  są  więc 

Leki  znieczulające  miejscowo  są  więc 

mniej  skuteczne    w  środowisku 

mniej  skuteczne    w  środowisku 

kwaśnym    np.  w  tkankach  objętych 

kwaśnym    np.  w  tkankach  objętych 

procesem zapalnym

procesem zapalnym



Czas działania tych leków jest propor-

Czas działania tych leków jest propor-

cjonalny  do  ich  zdolności  łączenia  się 

cjonalny  do  ich  zdolności  łączenia  się 

z białkami

z białkami



W  miarę  zwiększania  dawki  leku 

W  miarę  zwiększania  dawki  leku 

wydłuża się czas trwania blokady

wydłuża się czas trwania blokady



Leki  znieczulające  miejscowo  są  więc 

Leki  znieczulające  miejscowo  są  więc 

mniej  skuteczne    w  środowisku 

mniej  skuteczne    w  środowisku 

kwaśnym    np.  w  tkankach  objętych 

kwaśnym    np.  w  tkankach  objętych 

procesem zapalnym

procesem zapalnym



Czas działania tych leków jest propor-

Czas działania tych leków jest propor-

cjonalny  do  ich  zdolności  łączenia  się 

cjonalny  do  ich  zdolności  łączenia  się 

z białkami

z białkami



W  miarę  zwiększania  dawki  leku 

W  miarę  zwiększania  dawki  leku 

wydłuża się czas trwania blokady

wydłuża się czas trwania blokady

ADRENALINA

ADRENALINA

ADRENALINA

ADRENALINA



Dodanie  adrenaliny  (w  dawce  5 

Dodanie  adrenaliny  (w  dawce  5 





g/ml  czyli 

g/ml  czyli 

1:200000 

do 

leku 

znieczulającego 

1:200000 

do 

leku 

znieczulającego 

miejscowo 

powoduje 

skurcz 

naczyń 

miejscowo 

powoduje 

skurcz 

naczyń 

krwionośnych  w  miejscu  wstrzyknięcia,  w 

krwionośnych  w  miejscu  wstrzyknięcia,  w 

wyniku czego opóźnia się jego wchłanianie, 

wyniku czego opóźnia się jego wchłanianie, 

stężenie  we  krwi  się  obniża,  a  czas  jego 

stężenie  we  krwi  się  obniża,  a  czas  jego 

działania 

się 

wydłuża. 

Do 

leków 

działania 

się 

wydłuża. 

Do 

leków 

podawanych  w  okolicę  tętnic  końcowych 

podawanych  w  okolicę  tętnic  końcowych 

(np.  palców  i  prącia),  nie  należy  dodawać 

(np.  palców  i  prącia),  nie  należy  dodawać 

adrenaliny,  ponieważ  może  to  doprowadzić 

adrenaliny,  ponieważ  może  to  doprowadzić 

do martwicy tkanek

do martwicy tkanek



Dodanie  adrenaliny  (w  dawce  5 

Dodanie  adrenaliny  (w  dawce  5 





g/ml  czyli 

g/ml  czyli 

1:200000 

do 

leku 

znieczulającego 

1:200000 

do 

leku 

znieczulającego 

miejscowo 

powoduje 

skurcz 

naczyń 

miejscowo 

powoduje 

skurcz 

naczyń 

krwionośnych  w  miejscu  wstrzyknięcia,  w 

krwionośnych  w  miejscu  wstrzyknięcia,  w 

wyniku czego opóźnia się jego wchłanianie, 

wyniku czego opóźnia się jego wchłanianie, 

stężenie  we  krwi  się  obniża,  a  czas  jego 

stężenie  we  krwi  się  obniża,  a  czas  jego 

działania 

się 

wydłuża. 

Do 

leków 

działania 

się 

wydłuża. 

Do 

leków 

podawanych  w  okolicę  tętnic  końcowych 

podawanych  w  okolicę  tętnic  końcowych 

(np.  palców  i  prącia),  nie  należy  dodawać 

(np.  palców  i  prącia),  nie  należy  dodawać 

adrenaliny,  ponieważ  może  to  doprowadzić 

adrenaliny,  ponieważ  może  to  doprowadzić 

do martwicy tkanek

do martwicy tkanek

KLASYFIKACJA CHEMICZNA LEKÓW 

KLASYFIKACJA CHEMICZNA LEKÓW 

MIEJSCOWO ZNIECZULAJĄCYCH

MIEJSCOWO ZNIECZULAJĄCYCH

KLASYFIKACJA CHEMICZNA LEKÓW 

KLASYFIKACJA CHEMICZNA LEKÓW 

MIEJSCOWO ZNIECZULAJĄCYCH

MIEJSCOWO ZNIECZULAJĄCYCH

Leki  te  dzielimy  na  dwie  grupy  ze  względu  na 

Leki  te  dzielimy  na  dwie  grupy  ze  względu  na 

budowę chemiczną

budowę chemiczną

1. Aminoestry

1. Aminoestry

–

Pochodne kwasu paraaminobenzoesowego

Pochodne kwasu paraaminobenzoesowego



prokaina (Novocaina, Polocaina)

prokaina (Novocaina, Polocaina)



tetrakaina (Pantocaina)

tetrakaina (Pantocaina)



chloroprokaina (Nescaina)

chloroprokaina (Nescaina)

–

W  osoczu  hydrolitycznie  rozkładane  przez 

W  osoczu  hydrolitycznie  rozkładane  przez 

pseudocholinoesterazę, 

rozkład 

przez 

pseudocholinoesterazę, 

rozkład 

przez 

enzymy  wątrobowe  odgrywa  mniejszą  rolę. 

enzymy  wątrobowe  odgrywa  mniejszą  rolę. 

Meta-bolitem 

jest 

kwas 

Meta-bolitem 

jest 

kwas 

paraaminobenzoesowy,  odpowiedzialny  za 

paraaminobenzoesowy,  odpowiedzialny  za 

reakcje uczuleniowe

reakcje uczuleniowe

Leki  te  dzielimy  na  dwie  grupy  ze  względu  na 

Leki  te  dzielimy  na  dwie  grupy  ze  względu  na 

budowę chemiczną

budowę chemiczną

1. Aminoestry

1. Aminoestry

–

Pochodne kwasu paraaminobenzoesowego

Pochodne kwasu paraaminobenzoesowego



prokaina (Novocaina, Polocaina)

prokaina (Novocaina, Polocaina)



tetrakaina (Pantocaina)

tetrakaina (Pantocaina)



chloroprokaina (Nescaina)

chloroprokaina (Nescaina)

–

W  osoczu  hydrolitycznie  rozkładane  przez 

W  osoczu  hydrolitycznie  rozkładane  przez 

pseudocholinoesterazę, 

rozkład 

przez 

pseudocholinoesterazę, 

rozkład 

przez 

enzymy  wątrobowe  odgrywa  mniejszą  rolę. 

enzymy  wątrobowe  odgrywa  mniejszą  rolę. 

Meta-bolitem 

jest 

kwas 

Meta-bolitem 

jest 

kwas 

paraaminobenzoesowy,  odpowiedzialny  za 

paraaminobenzoesowy,  odpowiedzialny  za 

reakcje uczuleniowe

reakcje uczuleniowe

KLASYFIKACJA CHEMICZNA LEKÓW 

KLASYFIKACJA CHEMICZNA LEKÓW 

MIEJSCOWO ZNIECZULAJĄCYCH

MIEJSCOWO ZNIECZULAJĄCYCH

KLASYFIKACJA CHEMICZNA LEKÓW 

KLASYFIKACJA CHEMICZNA LEKÓW 

MIEJSCOWO ZNIECZULAJĄCYCH

MIEJSCOWO ZNIECZULAJĄCYCH

Leki znieczulające miejscowo o budowie 

Leki znieczulające miejscowo o budowie 

amidowej

amidowej

–

Lidokaina

Lidokaina

–

Prylokaina

Prylokaina

–

Mepiwakaina

Mepiwakaina

–

Bupiwakaina

Bupiwakaina

–

Etydokaina

Etydokaina

–

Ropivacaina

Ropivacaina

Leki znieczulające miejscowo o budowie 

Leki znieczulające miejscowo o budowie 

amidowej

amidowej

–

Lidokaina

Lidokaina

–

Prylokaina

Prylokaina

–

Mepiwakaina

Mepiwakaina

–

Bupiwakaina

Bupiwakaina

–

Etydokaina

Etydokaina

–

Ropivacaina

Ropivacaina



Xylocain, 

neo-Novutox, 

Xylocain, 

neo-Novutox, 

Lignocainum

Lignocainum



Xylocain, 

neo-Novutox, 

Xylocain, 

neo-Novutox, 

Lignocainum

Lignocainum



Xylonet

Xylonet



Xylonet

Xylonet



Meacerin 

, 

Scandicain, 

Meacerin 

, 

Scandicain, 

Scandonest

Scandonest



Meacerin 

, 

Scandicain, 

Meacerin 

, 

Scandicain, 

Scandonest

Scandonest



Bupivacain- 

Woel, 

Carbostesin, 

Bupivacain- 

Woel, 

Carbostesin, 

Narcain

Narcain



Bupivacain- 

Woel, 

Carbostesin, 

Bupivacain- 

Woel, 

Carbostesin, 

Narcain

Narcain



Duranest

Duranest



Duranest

Duranest

Nazwy handlowe

Nazwy handlowe

Nazwy handlowe

Nazwy handlowe



Narop

Narop



Narop

Narop

KLASYFIKACJA CHEMICZNA LEKÓW 

KLASYFIKACJA CHEMICZNA LEKÓW 

MIEJSCOWO ZNIECZULAJĄCYCH

MIEJSCOWO ZNIECZULAJĄCYCH

KLASYFIKACJA CHEMICZNA LEKÓW 

KLASYFIKACJA CHEMICZNA LEKÓW 

MIEJSCOWO ZNIECZULAJĄCYCH

MIEJSCOWO ZNIECZULAJĄCYCH

2. Aminoamidy

2. Aminoamidy

–

Pierścień aromatyczny związany jest z grupą 

Pierścień aromatyczny związany jest z grupą 

aminową  wiązaniem  amidowym.  Wiązanie  to 

aminową  wiązaniem  amidowym.  Wiązanie  to 

jest bardziej oporne na rozkład hydrolityczny 

jest bardziej oporne na rozkład hydrolityczny 

niż  wiązanie  estrowe.  Są  metabolizowane  w 

niż  wiązanie  estrowe.  Są  metabolizowane  w 

wątrobie,  są  więc  gorzej  tolerowane  u 

wątrobie,  są  więc  gorzej  tolerowane  u 

pacjen-tów    z  chorobami  wątroby.  Reakcje 

pacjen-tów    z  chorobami  wątroby.  Reakcje 

alergiczne  po  zastosowaniu  tych  leków  są 

alergiczne  po  zastosowaniu  tych  leków  są 

stosunkowo rzadkie

stosunkowo rzadkie

–

W  porównaniu  z  estrami  wykazują  silniejsze 

W  porównaniu  z  estrami  wykazują  silniejsze 

działanie, a ich okres półtrwania jest dłuższy

działanie, a ich okres półtrwania jest dłuższy

2. Aminoamidy

2. Aminoamidy

–

Pierścień aromatyczny związany jest z grupą 

Pierścień aromatyczny związany jest z grupą 

aminową  wiązaniem  amidowym.  Wiązanie  to 

aminową  wiązaniem  amidowym.  Wiązanie  to 

jest bardziej oporne na rozkład hydrolityczny 

jest bardziej oporne na rozkład hydrolityczny 

niż  wiązanie  estrowe.  Są  metabolizowane  w 

niż  wiązanie  estrowe.  Są  metabolizowane  w 

wątrobie,  są  więc  gorzej  tolerowane  u 

wątrobie,  są  więc  gorzej  tolerowane  u 

pacjen-tów    z  chorobami  wątroby.  Reakcje 

pacjen-tów    z  chorobami  wątroby.  Reakcje 

alergiczne  po  zastosowaniu  tych  leków  są 

alergiczne  po  zastosowaniu  tych  leków  są 

stosunkowo rzadkie

stosunkowo rzadkie

–

W  porównaniu  z  estrami  wykazują  silniejsze 

W  porównaniu  z  estrami  wykazują  silniejsze 

działanie, a ich okres półtrwania jest dłuższy

działanie, a ich okres półtrwania jest dłuższy

REAKCJE ALERGICZNE

REAKCJE ALERGICZNE

REAKCJE ALERGICZNE

REAKCJE ALERGICZNE



Najczęściej po lekach z wiązaniem estrowym

Najczęściej po lekach z wiązaniem estrowym



Miejscowe  reakcje  to  rumień,  pokrzywka, 

Miejscowe  reakcje  to  rumień,  pokrzywka, 

obrzęk lub zapalenie skóry

obrzęk lub zapalenie skóry



Ogólnoustrojowe  reakcje  nadwrażliwości  są 

Ogólnoustrojowe  reakcje  nadwrażliwości  są 

rzadko  spotykane,  objawiają  się  uogólnionym 

rzadko  spotykane,  objawiają  się  uogólnionym 

rumieniem,  pokrzywką,  obrzękiem,  skurczem 

rumieniem,  pokrzywką,  obrzękiem,  skurczem 

oskrzeli, spadkiem ciśnienia krwi lub zapaścią 

oskrzeli, spadkiem ciśnienia krwi lub zapaścią 

sercowo-naczyniową

sercowo-naczyniową



Leczenie:

Leczenie:

  calcium,  hydrocortison,  tlen,    leki 

  calcium,  hydrocortison,  tlen,    leki 

p/histaminowe

p/histaminowe



Najczęściej po lekach z wiązaniem estrowym

Najczęściej po lekach z wiązaniem estrowym



Miejscowe  reakcje  to  rumień,  pokrzywka, 

Miejscowe  reakcje  to  rumień,  pokrzywka, 

obrzęk lub zapalenie skóry

obrzęk lub zapalenie skóry



Ogólnoustrojowe  reakcje  nadwrażliwości  są 

Ogólnoustrojowe  reakcje  nadwrażliwości  są 

rzadko  spotykane,  objawiają  się  uogólnionym 

rzadko  spotykane,  objawiają  się  uogólnionym 

rumieniem,  pokrzywką,  obrzękiem,  skurczem 

rumieniem,  pokrzywką,  obrzękiem,  skurczem 

oskrzeli, spadkiem ciśnienia krwi lub zapaścią 

oskrzeli, spadkiem ciśnienia krwi lub zapaścią 

sercowo-naczyniową

sercowo-naczyniową



Leczenie:

Leczenie:

  calcium,  hydrocortison,  tlen,    leki 

  calcium,  hydrocortison,  tlen,    leki 

p/histaminowe

p/histaminowe

TOKSYCZNOŚĆ

TOKSYCZNOŚĆ

TOKSYCZNOŚĆ

TOKSYCZNOŚĆ



Działanie  toksyczne  na  OUN  manifestuje 

Działanie  toksyczne  na  OUN  manifestuje 

się 

klinicznie 

szumem 

w 

uszach, 

się 

klinicznie 

szumem 

w 

uszach, 

zawrotami  głowy,  metalicznym  smakiem 

zawrotami  głowy,  metalicznym  smakiem 

w 

ustach, 

zaburzeniami 

widzenia, 

w 

ustach, 

zaburzeniami 

widzenia, 

drętwieniem  języka  i  warg.  Objawy  te 

drętwieniem  języka  i  warg.  Objawy  te 

mogą się nasilać aż do wystąpienia drżeń 

mogą się nasilać aż do wystąpienia drżeń 

pęczkowych, 

utraty 

przytomności, 

pęczkowych, 

utraty 

przytomności, 

drgawek typu grand mal i śpiączki

drgawek typu grand mal i śpiączki



Leczenie

Leczenie

  -  tlenoterapia,  zapewnienie 

  -  tlenoterapia,  zapewnienie 

droż-ności  dróg  oddechowych,  midazolam 

droż-ności  dróg  oddechowych,  midazolam 

- 

1-

- 

1-

-2 mg lub tiopental 50-200mg

-2 mg lub tiopental 50-200mg



Działanie  toksyczne  na  OUN  manifestuje 

Działanie  toksyczne  na  OUN  manifestuje 

się 

klinicznie 

szumem 

w 

uszach, 

się 

klinicznie 

szumem 

w 

uszach, 

zawrotami  głowy,  metalicznym  smakiem 

zawrotami  głowy,  metalicznym  smakiem 

w 

ustach, 

zaburzeniami 

widzenia, 

w 

ustach, 

zaburzeniami 

widzenia, 

drętwieniem  języka  i  warg.  Objawy  te 

drętwieniem  języka  i  warg.  Objawy  te 

mogą się nasilać aż do wystąpienia drżeń 

mogą się nasilać aż do wystąpienia drżeń 

pęczkowych, 

utraty 

przytomności, 

pęczkowych, 

utraty 

przytomności, 

drgawek typu grand mal i śpiączki

drgawek typu grand mal i śpiączki



Leczenie

Leczenie

  -  tlenoterapia,  zapewnienie 

  -  tlenoterapia,  zapewnienie 

droż-ności  dróg  oddechowych,  midazolam 

droż-ności  dróg  oddechowych,  midazolam 

- 

1-

- 

1-

-2 mg lub tiopental 50-200mg

-2 mg lub tiopental 50-200mg

TOKSYCZNOŚĆ

TOKSYCZNOŚĆ

TOKSYCZNOŚĆ

TOKSYCZNOŚĆ



Działanie  toksyczne  na  układ  krążenia  to 

Działanie  toksyczne  na  układ  krążenia  to 

zmniejszenie  kurczliwości  mięśnia  serco-

zmniejszenie  kurczliwości  mięśnia  serco-

wego,  zaburzenia  przewodnictwa,  utrata 

wego,  zaburzenia  przewodnictwa,  utrata 

napięcia  naczyń  obwodowych  =  zapaść 

napięcia  naczyń  obwodowych  =  zapaść 

sercowo-naczyniowa

sercowo-naczyniowa



Leczenie:

Leczenie:

  tlenoterapia,  zapewnienie  droż-

  tlenoterapia,  zapewnienie  droż-

ności  dróg  oddechowych,  leki  inotropowo 

ności  dróg  oddechowych,  leki  inotropowo 

dodatnie,  naczynioskurczowe  =  oddział 

dodatnie,  naczynioskurczowe  =  oddział 

intensywnej terapii

intensywnej terapii



Działanie  toksyczne  na  układ  krążenia  to 

Działanie  toksyczne  na  układ  krążenia  to 

zmniejszenie  kurczliwości  mięśnia  serco-

zmniejszenie  kurczliwości  mięśnia  serco-

wego,  zaburzenia  przewodnictwa,  utrata 

wego,  zaburzenia  przewodnictwa,  utrata 

napięcia  naczyń  obwodowych  =  zapaść 

napięcia  naczyń  obwodowych  =  zapaść 

sercowo-naczyniowa

sercowo-naczyniowa



Leczenie:

Leczenie:

  tlenoterapia,  zapewnienie  droż-

  tlenoterapia,  zapewnienie  droż-

ności  dróg  oddechowych,  leki  inotropowo 

ności  dróg  oddechowych,  leki  inotropowo 

dodatnie,  naczynioskurczowe  =  oddział 

dodatnie,  naczynioskurczowe  =  oddział 

intensywnej terapii

intensywnej terapii

Stężenie

Stężenie

 

 

 [%]

 [%]

 

 

-

-

-

-

-

-

0.5

0.5

0.5

0.5

0.5

0.5

0.25

0.25

-

-

1.0

1.0

 

 

1.0

1.0

 

 

1.0

1.0

 

 

0.5

0.5

 

 

Czas 

Czas 

 

 

działania

działania

[godz.]

[godz.]

0.25

0.25

-

-

0.5

0.5

 

 

0.5

0.5

-

-

2.0

2.0

 

 

0.5

0.5

-

-

2.0

2.0

 

 

2.0

2.0

-

-

4.0

4.0

 

 

Czas 

Czas 

działania

działania

z adrenaliną 

z adrenaliną 

[godz.]

[godz.]

0.5

0.5

-

-

1.5

1.5

 

 

1

1

-

-

3

3

 

 

1

1

-

-

3

3

 

 

4

4

-

-

8

8

 

 

Zakres dawki 

Zakres dawki 

[ml/70kg mc.]

[ml/70kg mc.]

1

1

-

-

60

60

 

 

1

1

-

-

50

50

 

 

1

1

-

-

50

50

 

 

1

1

-

-

45

45

 

 

Lek

Lek

prokaina

prokaina

 

 

lidokaina

lidokaina

 

 

mepiwakaina

mepiwakaina

 

 

bupiwakaina

bupiwakaina

 

 

 

 

ZNIECZULENIE MIEJSCOWE

ZNIECZULENIE MIEJSCOWE

ZNIECZULENIE MIEJSCOWE

ZNIECZULENIE MIEJSCOWE



Nasiękowe

Nasiękowe



Blokada nerwów obwodowych 

Blokada nerwów obwodowych 

–

blokada pojedynczych nerwów

blokada pojedynczych nerwów

–

blokada  pni  nerwowych  lub 

blokada  pni  nerwowych  lub 

splotów

splotów



Blokady centralne:

Blokady centralne:

–

podpajęczynówkowa

podpajęczynówkowa

–

zewnątrzoponowa

zewnątrzoponowa



Nasiękowe

Nasiękowe



Blokada nerwów obwodowych 

Blokada nerwów obwodowych 

–

blokada pojedynczych nerwów

blokada pojedynczych nerwów

–

blokada  pni  nerwowych  lub 

blokada  pni  nerwowych  lub 

splotów

splotów



Blokady centralne:

Blokady centralne:

–

podpajęczynówkowa

podpajęczynówkowa

–

zewnątrzoponowa

zewnątrzoponowa

ZNIECZULENIE 

ZNIECZULENIE 

PODPAJĘCZYNÓWKOWE

PODPAJĘCZYNÓWKOWE

ZNIECZULENIE 

ZNIECZULENIE 

PODPAJĘCZYNÓWKOWE

PODPAJĘCZYNÓWKOWE



Przerwanie 

przewodnictwa 

Przerwanie 

przewodnictwa 

nerwowe-go 

w 

rdzeniowych 

nerwowe-go 

w 

rdzeniowych 

korzeniach ner-wowych

korzeniach ner-wowych



Lek 

miejscowo 

znieczulający 

Lek 

miejscowo 

znieczulający 

podaje 

się 

do 

przestrzeni 

podaje 

się 

do 

przestrzeni 

podpajęczej 

po 

wykonaniu 

podpajęczej 

po 

wykonaniu 

punkcji lędźwiowej L2-L3

punkcji lędźwiowej L2-L3



Przerwanie 

przewodnictwa 

Przerwanie 

przewodnictwa 

nerwowe-go 

w 

rdzeniowych 

nerwowe-go 

w 

rdzeniowych 

korzeniach ner-wowych

korzeniach ner-wowych



Lek 

miejscowo 

znieczulający 

Lek 

miejscowo 

znieczulający 

podaje 

się 

do 

przestrzeni 

podaje 

się 

do 

przestrzeni 

podpajęczej 

po 

wykonaniu 

podpajęczej 

po 

wykonaniu 

punkcji lędźwiowej L2-L3

punkcji lędźwiowej L2-L3