System polityczny Rosji
Prawo konstytucyjne
porównawcze (IV)
System polityczny Rosji
Prawo konstytucyjne
porównawcze (IV)
Podstawowe zasady konstytucji
Zasada demokratycznego państwa prawa
Zasada zwierzchnictwa narodu
Zasada suwerenności federacji
Zasada podziału władzy
Zasada nadrzędności praw i wolności człowieka i
obywatela
Decentralizacja władzy
Zasada nadrzędności Konstytucji FR
Federalizm
W skład FR wchodzi 89 podmiotów (21 republik, 6
krajów, 49 obwodów, 2 miasta federalne, 1 obwód
autonomiczny oraz 10 okręgów autonomicznych)
Umowa federalna z 31 marca 1994 roku
Konstytucja zatwierdzona w referendum 12
grudnia 1993 roku
Ograniczanie kompetencji regionów
(podmiotów
federacji) od czasu objęcia władzy przez Putina (2000)
Prezydent
Brak tradycji prezydenckich (jednak silna tradycja
centralizacji władzy)
Bardzo silna pozycja ustrojowa:
dominacja w zakresie
wykonywania władzy wykonawczej oraz niezależność od
władzy ustawodawczej
Motywy przy tworzeniu urzędu:
wewnętrzne
(przyzwyczajenie społeczeństwa do jednoosobowego
kierownictwa) oraz zewnętrzne (przeciwwaga dla
politycznej pozycji prezydenta USA)
Kompetencje kreacyjne
Powoływanie premiera za zgodą Dumy, ale jeśli Duma
3 razy odrzuci prezydenckiego kandydata to może
rozwiązać Dumę
Członków rządu na wniosek premiera powołuje
prezydent i on też ma prawo zdymisjonować rząd
Przedstawia Radzie Federacji kandydatów na sędziów
TK FR, SN FR, NSArbitrażowego FR oraz kandydatów na
stanowisko Prokuratora Generalnego
Tworzy własną administrację, powołuje i odwołuje
swoich pełnomocnych przedstawicieli
Kompetencje wobec władzy
ustawodawczej
Wnoszenie projektów ustaw do Dumy
Podpisywanie i ogłaszanie ustaw federalnych
uchwalanych przez Parlament
Prawo veta zawieszającego (wniosek do TK o zbadanie
konstytucyjności ustawy)
Występowanie z wnioskiem o zmianę konstytucji
Zarządzanie referendum
Wygłaszanie orędzi o stanie państwa
Kompetencje wobec władzy
wykonawczej
Możliwość wstrzymania wykonania pewnych aktów
prawnych rządu
Może przewodniczyć posiedzeniom rady ministrów i
udzielać instrukcji ministrom
Wobec nowo wybranego prezydenta rząd musi złożyć
dymisję
Wzajemne przenikanie się kompetencji prezydenta i
rządu powoduje napięcia wewnątrz władzy
wykonawczej, jednak przewagę i większe uprawnienia
ma prezydent
Kształtowanie polityki
zagranicznej i obronnej
Kreowanie polityki zagranicznej
Prowadzenie rokowań, podpisywanie porozumień
międzynarodowych
Powoływanie i odwoływanie przedstawicieli
dyplomatycznych
Zwierzchnik sił zbrojnych
Zatwierdza doktrynę wojenną sił zbrojnych
Powołuje i odwołuje najwyższe dowództwo sił
zbrojnych
Możliwość wprowadzenia stanu wojennego /
wyjątkowego
Prawo do użycia broni atomowej
Wybory prezydenckie
Zarządza Rada Federacji
Bierne prawo wyborcze 35 lat i od 10 lat zamieszkiwanie na
terytorium Federacji Rosyjskiej
Kandydat: komitet wyborczy zbiera 100 podpisów i
rejestruje w CKW, następnie musi zebrać 1 mln podpisów
aby oficjalnie zarejestrować kandydata
Możliwość zgłoszenia max. 60 dni przed terminem wyborów
Zwycięża osoba, która uzyskała 50% + 1 głos przy 50%
frekwencji, jeżeli nie ma takiej to przeprowadza się II turę z
dwoma najlepszymi po 2 tygodniach
Kadencja prezydenta trwa 4 lata
Rada Federacji
W skład wchodzą przedstawiciele wszystkich
podmiotów FR (178 osób)
Po jednym przedstawicielu władzy ustawodawczej
i wykonawczej (osoby do zasiadania w RF delegują
gubernatorzy i lokalne zgromadzenia
ustawodawcze)
Brak kadencyjności, działa permanentnie
(ponieważ kadencje ciał ustawodawczych i
gubernatorów są różne)
Kompetencje
Duma Państwowa
450 deputowanych, połowa wybierana w
jednomandatowych okręgach wyborczych, druga
połowa wybory proporcjonalne, lista federalna z 5%
progiem wyborczym
Kompetencje
Procedury ustawodawcze
Inicjatywa ustawodawcza: prezydent, RF, deputowani DP,
rząd, ustawodawcze organy podmiotów federacji
Trzy czytania
Ostateczne głosowanie, potrzeba zwykłej większości głosów,
następnie RF ma 14 dni, jeżeli zaakceptuje projekt,
prezydent podpisuje go w ciągu 5 kolejnych dni
Jeżeli prezydent zawetuje ustawę wraca ona do DP i tam
następuje ostateczne rozstrzygnięcie
Rząd
Inicjatywa w zakresie powołania premiera należy do
prezydenta, jeżeli DP trzykrotnie odrzuci prezydenckiego
kandydata, prezydent może rozwiązać Dumę
Jeśli chodzi o pozostałe przypadki to rząd może sam podać
się do dymisji (prezydent nie musi jej przyjąć), prezydent
też może w każdym momencie zdymisjonować rząd
Votum nieufności (BWG w Dumie) po pierwszym votum
prezydent nie musi dymisjonować rządu, jeśli jednak drugi
raz w ciągu 3 miesięcy Duma uchwali votum to prezydent
rozwiązuje Dumę albo dymisjonuje rząd
Jeśli rząd wystąpi z wnioskiem o votum zaufania i go nie
otrzyma to prezydent rozwiązuje Dumę albo dymisjonuje
rząd