background image

 

 

Zarządzanie 

bezpieczeństwem w 

transporcie kolejowym 

background image

 

 

W Polsce powołano szereg organów i 
instytucji, które zajmują się problemami 
stanu bezpieczeństwa transportu (w tym i 
transportu kolejowego)

background image

 

 

Ministerstwo Infrastruktury

Zadaniem resortu jest wyznaczanie 
kierunków działania, a także projektowanie i 
ulepszanie rozwiązań o zasięgu krajowym i 
międzynarodowym 

w zakresie transportu

gospodarki morskiej, łączności, 
budownictwa, gospodarki przestrzennej i 
mieszkaniowej oraz tworzenie podstaw 
legislacyjnych rozwoju tych działów.

background image

 

 

Na podstawie Zarządzenie Nr 136 Prezesa 
Rady Ministrów z dnia 29 listopada 2007 r. w 
sprawie nadania statutu Ministerstwu 
Infrastruktury (M.P. z dnia 4 grudnia 2007 r.) 

Na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 
sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 
2003 r. Nr 24, poz. 199, z późn. zm.1) 
zarządzono, co następuje: § 1. Ministerstwu 
Infrastruktury nadaje się statut, stanowiący 
załącznik do zarządzenia. W skład 
Ministerstwa Infrastruktury wchodzą Gabinet 
Polityczny Ministra oraz następujące komórki 

organizacyjne

:……

background image

 

 

Biuro Ministra, Departament Nieruchomości i Planowania 
Przestrzennego; Departament Rynku Budowlanego i Techniki; 
Departament Strategii Budownictwa i Mieszkalnictwa; Departament 
Orzecznictwa; Departament Poczty; Departament Telekomunikacji;

 

Departament Dróg i Autostrad; 

Departament 

Kolejnictwa

; Departament Lotnictwa; Departament 

Polityki Transportowej i Spraw Międzynarodowych; 
Departament Transportu Drogowego; Departament 
Bezpieczeństwa Morskiego oraz Departament 
Transportu Morskiego i Żeglugi Śródlądowej 

Departament Funduszu Spójności; Departament Funduszy 
Strukturalnych; Departament Funduszy UE 2007-2013; 
Departament Budżetu; Departament Kontroli; Departament Prawny; 
Departament Spraw Obronnych; Biuro Dyrektora Generalnego; 
Biuro Audytu Wewnętrznego; Biuro Administracyjne; Biuro 
Finansowe; Biuro Informacji i Promocji; Biuro Ochrony Informacji 
Niejawnych oraz 

Sekretariat Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu 
Drogowego

 

background image

 

 

Podległe urzędy i jednostki

•Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego 

•urzędy żeglugi śródlądowej 

•urzędy morskie 

•Prezes Urzędu Dozoru Technicznego 

•Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad 

•Główny Inspektor Transportu Drogowego 

•Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego 

•Prezes Urzędu Transportu Kolejowego

 

•Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej 

•Polska Agencja Żeglugi Powietrznej w Warszawie 

•Przedsiębiorstwo państwowe "Porty Lotnicze" w 
Warszawie 

•Państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej 
"Poczta Polska" w Warszawie 

•Transportowy Dozór Techniczny w Warszawie

 

•Centralny Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Przemysłu 
Betonów "Cebet" w Warszawie 

•Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Ekologii Miast w Łodzi

background image

 

 

Bardzo ważną rolę w kontekście 
bezpieczeństwa transportu pełnią organy 
związane bezpośrednio z działaniem 
powypadkowym
 podległe Ministerstwu Spraw 
Wewnętrznych i Administracji (Policja, 
Państwowa Straż Pożarna oraz Straż 
Graniczna). 

background image

 

 

Występują także liczne ugrupowania i 
stowarzyszenia, które w swoich zamierzeniach 
ukierunkowane są na wzrost bezpieczeństwa 
we wszystkich gałęziach transportu.
Np. Ochotnicza Straż Pożarna 

background image

 

 

Podstawowymi jednostkami odpowiedzialnymi w 
Polsce za monitoring i ocenę bezpieczeństwa 
transportu kolejowego są:

• Urząd Transportu Kolejowego (UTK),

• Państwowa Komisja Badania Wypadków Kolejowych 
(PKBWK).

background image

 

 

Do podstawowych zadań UTK należą:

•  nadzór techniczny nad eksploatacją i 

utrzymaniem linii kolejowych oraz pojazdów 
kolejowych;

•  nadzór nad bezpieczeństwem ruchu 

kolejowego;

•  regulacja transportu kolejowego;

•  licencjonowanie transportu kolejowego.

background image

 

 

Urząd Transportu Kolejowego wykonuje 

również zadania w zakresie:

•  monitorowania rozwoju rynku kolejowego,

•  podnoszenia standardów bezpieczeństwa w 

transporcie kolejowym,

•  współpracy z europejskimi instytucjami 

odpowiedzialnymi za funkcjonowanie i rozwój 
wspólnego rynku usług kolejowych.

background image

 

 

European Railway Agency

Misją Europejskiej Agencji Kolejowej 
jest zwiększenie bezpieczeństwa i 
interoperacyjności kolei w całej 
Europie.

background image

 

 

Podstawową jednostką w UTK ds. 
bezpieczeństwa transportu kolejowego jest

Departament Nadzoru 
Eksploatacyjnego i Bezpieczeństwa 
Ruchu.
 

background image

 

 

Do zadań ww. Departamentu należy w 
szczególności:

•  Sprawowanie nadzoru nad zasadami eksploatacji 

i utrzymania linii kolejowych i pojazdów 
kolejowych w zakresie:

- warunków technicznych jakim powinny odpowiadać linie 
kolejowe  i bocznice kolejowe wraz z urządzeniami 
towarzyszącymi,  służącymi do prowadzenia ruchu oraz ich 
utrzymania,
- zasad, warunków i organizacji prowadzenia ruchu na 
liniach 

kolejowych,

- warunków technicznych eksploatacji pojazdów 
kolejowych.

•  Nadzór nad uzyskiwaniem zgodnie z odnośnymi 

przepisami wymaganych kwalifikacji i 
wykonywaniem obowiązków przez pracowników 
bezpośrednio związanych z prowadzeniem i 
bezpieczeństwem ruchu na liniach kolejowych 
oraz pracowników prowadzących pojazdy 
kolejowe.

background image

 

 

Do podstawowych zadań Departamentu 

należą (c.d.):

•  Prowadzenie spraw związanych z ochroną 

środowiska naturalnego w transporcie 
kolejowym.

•  Podejmowanie działań na rzecz zwiększenia 

bezpieczeństwa w transporcie kolejowym;

•  Prowadzenie spraw związanych z 

zatwierdzaniem przez Prezesa UTK 
dokumentacji technologicznej systemu 
utrzymania eksploatacyjnego pojazdów 
kolejowych, opracowanych przez posiadaczy 
pojazdów kolejowych.

background image

 

 

Do podstawowych zadań Departamentu 

należą (c.d.):

•  Prowadzenie spraw związanych z 

zatwierdzaniem przez Prezesa UTK instrukcji 
obsługi i utrzymania w eksploatacji 
hamulców pojazdów kolejowych 
opracowanych przez posiadaczy pojazdów 
kolejowych.

•  Prowadzenie spraw związanych z 

zatwierdzaniem przez Prezesa UTK instrukcji 
i przepisów wewnętrznych wydawanych 
przez przewoźników, zarządców 
infrastruktury oraz użytkowników bocznic.

•  Prowadzenie spraw związanych  z nadzorem 

 nad przewozami towarów niebezpiecznych 
koleją.

background image

 

 

Do podstawowych zadań Departamentu należą 

(c.d.):

•  Merytoryczna   ocena  w  zakresie  kompetencji 

Departamentu,   dokumentów   związanych z 
wydawaniem, zmianą i cofaniem przez Prezesa 
UTK autoryzacji bezpieczeństwa, certyfikatów 
bezpieczeństwa i świadectw bezpieczeństwa.

•  Współpraca z Departamentem Organizacyjno-

Prawnym w zakresie merytorycznej obsługi 
egzaminów na doradcę do spraw bezpieczeństwa 
przewozu towarów niebezpiecznych koleją, 
polegającą na prowadzeniu spraw związanych z 
opracowywaniem pytań egzaminacyjnych w 
zakresie zagadnień związanych z przewozem 
towarów niebezpiecznych.

background image

 

 

Do podstawowych zadań Departamentu 

należą (c.d.):

•  Prowadzenie kontroli spełniania warunków i 

wymagań zawartych w autoryzacjach, 
certyfikatach i świadectwach bezpieczeństwa.

•  Monitorowanie systemów zarządzania 

bezpieczeństwem przez zarządców i 
przewoźników kolejowych oraz wdrażanie i 
rozszerzanie zakresu regulacji bezpieczeństwa.

•  Prowadzenie krajowego rejestru pojazdów 

kolejowych.

background image

 

 

Do podstawowych zadań Departamentu 

należą (c.d.):

•  Przygotowywanie opracowań dotyczących 

okresowych ocen bezpieczeństwa w transporcie 
kolejowym i przedkładanie ich Prezesowi UTK.

•  Wnioskowanie do Prezesa UTK o wydanie 

decyzji administracyjnej nakazującej usunięcie w 
określonym terminie nieprawidłowości 
powstałych wskutek naruszenia przepisów, o 
których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy.

•  Nadzorowanie realizacji zaleceń 

powypadkowych przekazywanych przez 
Państwową Komisję Badania Wypadków 
Kolejowych.

•  Wnioskowanie,   organizowanie,  koordynowanie 

  i  przeprowadzanie  kontroli  w  zakresie 
bezpieczeństwa ruchu kolejowego.

•  Merytoryczna współpraca z oddziałami 

terenowymi.

background image

 

 

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego 

zgodnie z ustawą z dnia 28 marca 2003 
roku o transporcie kolejowym ma 
obowiązek przedstawić do końca lipca 
każdego roku ministrowi właściwemu do 
spraw transportu ocenę stanu 
bezpieczeństwa ruchu kolejowego. 

background image

 

 

Zadania Prezesa Urzędu Transportu 

Kolejowego wynikają z ustawy z dnia 28 
marca 2003 roku o transporcie kolejowym i 
dotyczą w szczególności:

•  nadzoru technicznego nad eksploatacją linii 

kolejowych i bezpieczeństwem ruchu 
kolejowego,

•  nadzoru nad bezpieczeństwem przewozu 

koleją towarów niebezpiecznych.

background image

 

 

Organizacja systemu zapewnienia 

bezpieczeństwa ruchu kolejowego 
przewiduje podział obowiązków i 
odpowiedzialności
 za jego stan 

zarządców infrastruktury kolejowej, 

przewoźników kolejowych oraz 

użytkowników bocznic. 

background image

 

 

Zgodnie z art. 5 ustawy o transporcie 

kolejowym zarządca infrastruktury ma 
obowiązek utrzymywania infrastruktury 
kolejowej w stanie zapewniającym 
bezpieczne prowadzenie ruchu 
kolejowego. 

background image

 

 

Natomiast zgodnie z art. 17 tej ustawy, 

zarządcy, przewoźnicy kolejowi oraz 
użytkownicy bocznic
 zobowiązani są 
spełniać warunki techniczne i 
organizacyjne zapewniające:

bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego,
bezpieczną eksploatację pojazdów 

kolejowych.

background image

 

 

Kolejną organizacją utworzoną w 2007 roku jest 
Państwowa Komisja Badania Wypadków 
Kolejowych (PKBWK).
 

Działa ona przy ministrze właściwym do spraw 
transportu (komisja wykonuje swoje zadania w 
jego imieniu), prowadząc badania poważnych 
wypadków, wypadków i incydentów.

background image

 

 

Kolejną organizacją utworzoną w 2007 roku jest 
Państwowa Komisja Badania Wypadków 
Kolejowych (PKBWK).
 

Działa ona przy ministrze właściwym do spraw 
transportu (komisja wykonuje swoje zadania w 
jego imieniu), prowadząc badania poważnych 
wypadków, wypadków i incydentów.

!

 Komisja nie orzeka co do winy i 

odpowiedzialności.

background image

 

 

Transportowy Dozór Techniczny (zgodnie z 

Ustawą z 21 grudnia 2000 r. o dozorze 
technicznym Dz. U. Nr 122, poz.1321) 
sprawuje dozór techniczny nad:

•  urządzeniami technicznymi 

zainstalowanymi na obszarze kolejowym, w 
kolejowych pojazdach szynowych oraz na 
bocznicach kolejowych

•  zbiornikami, w tym cysternami 

wykorzystywanymi w ruchu kolejowym, 
drogowym i w żegludze śródlądowej.

background image

 

 

Parlament Europejski dąży do utworzenia 
jednego rynku - kolejowych usług 
transportowych — zainicjowanego 
Dyrektywą Rady 91/440 w sprawie rozwoju 
Kolei Wspólnoty.

background image

 

 

Podstawowym dokumentem określającym 
wymagania wg prawa europejskiego 
koniecznym do zapewnienia 
bezpieczeństwa ruchu kolejowego jest 
Dyrektywa 2004/49/WE Parlamentu 
Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 
2004 r. w sprawie bezpieczeństwa Kolei 
Wspólnoty. 

background image

 

 

Wymagania Dyrektywy 2004/49/WE zostały 
wprowadzone do ustawy o transporcie 
kolejowym i weszły w życie z dniem 11 
września 2006 r. 

Nowym zadaniem dla Urzędu Transportu 
Kolejowego
, wynikającym z wdrożenia podanej 
Dyrektywy, jest m.in. wydawanie:

• autoryzacji bezpieczeństwa,
• certyfikatów bezpieczeństwa.

background image

 

 

Podstawowym dokumentem uprawniającym:

• zarządcę do zarządzania infrastrukturą 

kolejową jest autoryzacja bezpieczeństwa

• przewoźnika kolejowego do uzyskania dostępu 

do infrastruktury kolejowej jest certyfikat 
bezpieczeństwa.

background image

 

 

Zarządcy infrastruktury i przewoźnicy kolejowi

aby uzyskać autoryzację lub certyfikat bezpieczeństwa 

obowiązani są opracować System Zarządzania 
Bezpieczeństwem.

background image

 

 

Świadectwo bezpieczeństwa obowiązani są 

uzyskać:

• zarządcy, których linie kolejowe są 

funkcjonalnie oddzielone od reszty systemu 
kolejowego i przeznaczone do prowadzenia 
pasażerskich przewozów aglomeracyjnych i 
regionalnych oraz

• zarządcy prywatnej infrastruktury kolejowej, 

która jest wyłącznie użytkowana przez 
właścicieli do prowadzenia własnych 
przewozów,

• przewoźnicy wykonujący wyłącznie przewozy 

po w/w liniach,

• użytkownicy bocznic kolejowych.

background image

 

 

Dyrektywa 2004/49/WE Parlamentu 
Europejskiego i Rady Unii Europejskiej, Ustawa o 
transporcie kolejowym z 28 marca 2003 r. 
(tekst 
ujednolicony), Ustawa z dnia 22.07.2006 r. o 
zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz 
Rozporządzenie Ministra  Transportu z dnia  19 
marca 2007 r.
w sprawie systemu zarządzania bezpieczeństwem 
w transporcie kolejowym 

nakładają na podmioty świadczące przewozy 
kolejowe oraz na zarządców infrastruktury 
kolejowej obowiązek uzyskania
do dnia 30 czerwca 2010 r. certyfikatu 
bezpieczeństwa gwarantującego zapewnienie 
odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa 
przewozów kolejowych. 

background image

 

 

Certyfikat bezpieczeństwa jest dokumentem 
potwierdzającym ustanowienie przez 
przewoźnika kolejowego Systemu Zarządzania 
Bezpieczeństwem   (SMS)   oraz   zdolności   
spełnienia   przez   niego   wymagań  
bezpieczeństwa   zawartych w Technicznych 
Specyfikacjach Interoperacyjnych (TSI) i innych 
przepisach prawa wspólnotowego i krajowego. 

Uzyskanie tego dokumentu uprawnia do 
uzyskania dostępu do infrastruktury kolejowej. 

background image

 

 

Certyfikat składa się z dwóch części:

• pierwsza akceptująca systemy zarządzania 

bezpieczeństwem;

• druga, część sieciowa akceptująca wewnętrzne 

regulacje w celu spełnienia wymagań 
niezbędnych do bezpiecznego wykonywania 
przewozów krajowych na danej sieci kolejowej.

background image

 

 

Podstawowe wymagania jakie powinien 
spełnić prawidłowo zbudowany i wdrożony 
System Zarządzania Bezpieczeństwem (SMS) 
dla przewoźnika i zarządcy infrastruktury 
kolejowej zawarte są w dwóch dokumentach. 

background image

 

 

Dyrektywa 2004/49/WE Parlamentu 
Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 
r. w sprawie bezpieczeństwa transportu 
kolejowego Wspólnoty i wynikające z niej 
Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 
19 marca 2007 r. w sprawie systemu 
zarządzania bezpieczeństwem w transporcie 
kolejowym Dz U. 2007 nr 60 poz. 407. 

Rozszerzenie wymagań zawartych w tych 
dokumentach Europejska Agencja Kolejowa 
(ERA) opublikowała w Kryteriach oceny SMS. 
Dokument ten jest jednak na dzień dzisiejszy 
tylko zaleceniem i nie posiada statusu wymogu 
prawnego.

background image

 

 

Departament 

Transportu 

Kolejowego

Europejska Agencja 

Kolejowa (ang, ERA)

Urząd  

Transportu 

Kolejowego 

(UTK)

Minister 

Infrastruktury

Państwowa Komisja 
Badania Wypadków 

Kolejowych 

(PKBWK)

Departament 

Nadzoru 

Eksploatacyjnego i 

Bezpieczeństwa 

Ruchu 

Transportowy 

Dozór 

Techniczny 

(TDT)

Minister 

Spraw 

Wewnętrznyc

h i 

Administracji

Policja

Straż 

Graniczn

a

Straż 

Pożarna

background image

 

 

Dziękuję za 

uwagę


Document Outline