Slajd 1

Ageizm jako źródło

negatywnej postawy wobec

osób w starszym wieku.

Samokształcenie

Pielęgniarstwo grupa 2B

Marta Bordon

Dorota Efta

Patrycja Galant

Ania Gierszewska

Ewa Jabłońska

Małgorzata Głogowska

„

Podobnie jak jesień może być

najpiękniejszą porą roku, tak i

starość może być najlepszym

okresem życia”

(A. Kępiński)

Czym jest starość? Jaki stosunek

ma do niej społeczeństwo? Co

myślą i jak sobie ją wyobrażają

dzieci, młodzież, dorośli? Oto

pytania, na które warto

odpowiedzieć, albowiem

stereotyp starości, jaki

funkcjonuje w społeczeństwie,

jest odzwierciedleniem sytuacji

ludzi starych, którzy w tym

społeczeństwie żyją.

Stereotyp ten może być pozytywny,

gdy podkreśla doświadczenie życiowe i

mądrość starych ludzi, potrzebę

szacunku dla nich i odpowiedniej

opieki. Może być też negatywny, jeśli

główny nacisk kładzie się na

produkcje, oceniając człowieka według

tego, czy w niej uczestniczy. Wtedy to

patrzy się na człowieka starego jak na

kogoś, kto jest nieużyteczny, a o jego

doświadczeniach mówi się, że są

przestarzałe i nieprzydatne.

Dyskryminacja ze względu na wiek, czyli

nierówne, gorsze traktowanie może

spotkać osoby w każdym wieku, także

młode - jednak w sposób szczególny

dotyka osoby starsze. Przyczyną

niewłaściwego traktowania seniorów są

przede wszystkim negatywne stereotypy

na temat starości, brak wiedzy o

potrzebach ludzi w starszym wieku lub

po prostu brak kultury osobistej i

szacunku dla osób starszych.

W wielu codziennych sytuacjach

wiek staje się przyczyną

lekceważenia i przykrego

traktowania. Z takimi

zachowaniami osoby starsze

mogą spotkać się w trakcie

poszukiwania pracy, w szpitalu i

przychodni, w sklepie, w

urzędzie, a także w rodzinie.

AGEIZM (geriatryzm) to odmiana

dyskryminacji ludzi starszych

polegająca na ich negatywnym

traktowaniu ze względu na ich

zaawansowany wiek.

W dużej mierze wynika z

nieświadomości, niewiedzy

współczesnych społeczeństw

odnośnie procesu starzenia się

człowieka i wiążących się z tym zmian

osobowościowych.

Pojęcie to jest szczególnie nośne w

pielęgniarstwie geriatrycznym.

Osoby starsze nierzadko są

szykanowane, spotykają się z

nadużyciami fizycznymi i mentalnymi

oraz niedostateczną opieką.

Wskazano na łamanie praw w

domach opieki, znieważanie osób

starszych w ich najbliższym

otoczeniu, a także ich niewłaściwe

traktowanie w szpitalach.

Z reguły z taką postawą spotykają się

ludzie starsi, postrzegani jako

niepotrzebni. Gdy podobna

dyskryminacja odnosi się do ludzi

młodych nazywana jest adultyzmem.

W Polsce ofiarami ageizmu najczęściej

padają kobiety po 35 roku życia oraz

mężczyźni po 45 roku życia.

W1969 roku Robert Butler stworzył

pojęcie „ageism” oznaczające

dyskryminację ze względu na wiek.

Zwrócił uwagę na fakt, że starzy

członkowie społeczeństwa są

traktowani jako gorsi tylko z powodu

podeszłego wieku. W polszczyźnie dla

takiej postawy stosuje się słowo

„geriatryzm”.

Za dolną granicę wieku podeszłego

zgodnie z normami ONZ przyjmuje się

65. rok życia.

Społeczeństwo polskie od lat 70.

ubiegłego wieku należy do

demograficznie starych, a więc takich,

w których został przekroczony

wskaźnik 7% ludności powyżej 65 roku

życia.

Postawy pracowników służby zdrowia

wobec tej najliczniejszej grupy

pacjentów są często potwierdzeniem

istnienia geriatryzmu. Niewłaściwe

postawy przejawiają najczęściej Ci,

którzy swoją pracę podjęli z przypadku.

Jedną z takich postaw jest niewiara w

skuteczność działań medycznych,

wynikająca z przekonania, że choroby

ludzi starych są nieuniknione,

przewlekłe oraz nieuleczalne.

Postawy pielęgniarek wobec starszych

wiekiem pacjentów są ważnym

zagadnieniem z punktu widzenia

praktyki zawodowej.

Problemem jest przede wszystkim

niedostateczna liczba geriatrów. Leczenie

osób starszych wymaga przygotowania i

odpowiedniej wiedzy, tymczasem obecnie

w Polsce mamy ok. 100 czynnych

zawodowo geriatrów, przy czym istnieją

województwa, w których nie ma

wojewódzkich konsultantów z zakresu

geriatrii. Dolegliwości starszych

pacjentów niejednokrotnie tłumaczone są

po prostu wiekiem, co prowadzi do tego,

że lekarze nie kierują osób starszych na

kompleksowe badania – uznając, iż na

starość nie ma leku. Takie zaniedbania

prowadzą do nierozpoznania wielu

chorób, którym można byłoby wcześniej

zapobiec.

Starsi pacjenci skarżą się także

na problemy z wezwaniem

karetki i na naruszające godność

traktowanie w szpitalach:

zaniedbania w opiece i

nieprzyjemne odzywki: „dziadek

siedź cicho”, „dziadek robimy

zastrzyk!”

Dla ponad jednej trzeciej personelu

medycznego jest to świadomy wybór, dla

pozostałych opieka nad tą grupą

pacjentów wynika z przypadku lub z

konieczności. Chęć pracy z seniorami

wyraża prawie połowa słuchaczy studiów

stacjonarnych, w tym część podaje, że

preferują pracę z tą grupą pacjentów.

Statystyki podają, że liczba specjalistów

w zakresie geriatrii jest w Polsce zbyt

mała w stosunku do potrzeb.

Praca z ludźmi w podeszłym

wieku w środowisku medycznym

bywa uważana za gorszą, za

zajęcie dla tych, którzy nie

potrafią znaleźć lepszej pracy.

Wśród cech i umiejętności szczególnie

przydatnych w pracy z seniorami

najczęściej wymieniano umiejętność:



słuchania,



cierpliwość ,



zrozumienie dla problemów i

potrzeb pacjentów,



okazywanie zainteresowania,



poświęcanie podopiecznym swojego

czasu,



fachowa specjalistyczna wiedza.

Do podstawowych trudności w pracy z

seniorami należą:



praca jest ciężka fizycznie



przysparza problemów w komunikacji



nie ma szybkich efektów pracy

pielęgniarskiej,



praca monotonna,



nadmierne oczekiwania podopiecznych,



brak możliwości rozwoju zawodowego,



agresja podopiecznych ,



ich niezadowolenie ,



nadmierne oczekiwania rodzin/opiekunów ,



konieczność nieustannej kontroli .

Wiedza ogólnomedyczna jest na pewno

niezbędna, ale potrzebne w pracy

pielęgniarki geriatrycznej są też

wiadomości z medycyny społecznej,

rehabilitacji oraz pewne pojęcie o

dynamice rodziny.

Na pozytywne relacje z podopiecznymi

niewątpliwy wpływ ma dostrzeganie

dodatnich stron pracy pielęgniarskiej z

osobami starszymi.

Postawa dominacji przejawia się

lekceważeniem podopiecznych i wynika z

zawiedzionego poczucia wszechmocy;

większość ludzi w zawodach medycznych

ma bowiem głęboką potrzebę

spowodowania poprawy zdrowia swoich

pacjentów.

Brak poprawy powoduje

zniecierpliwienie, poddaje w wątpliwość

własną przydatność zawodową

Inną formą dominacji jest protekcjonizm –

traktowanie seniorów jak dzieci,

wyręczanie w prostych czynnościach, co

pogłębia ich zależność od otoczenia. Może

on wynikać z opacznego rozumienia

słabości i obawy o życie chorego.

Negatywne postawy wynikają z

nieodpowiedniego przygotowania do pracy

z seniorami, powodują dyskomfort i szybkie

wypalenie zawodowe.

Postawy wobec seniorów kształtują

się głównie w środowisku rodzinnym.

Tak jak człowiekowi starszemu

potrzebna jest rodzina, tak rodzinie

potrzebny jest stary człowiek.

Kształtowanie pozytywnych postaw

całego społeczeństwa wobec starości

jest ważne, bo przecież starcy to nie

ONI, tylko MY w przyszłości.

ABY MÓC POWIEDZIEĆ STOP

DYSKRYMINACJI OSÓB STARSZYCH

NALEŻY

podnieść społeczną świadomość problemu

dyskryminacji ze względu na wiek i skłonić

do refleksji na temat miejsca i roli ludzi

starszych we współczesnym świecie;

zebrać informacje na temat mechanizmów

i przejawów dyskryminacji osób starszych

w odniesieniu do czterech wybranych

obszarów: rynek pracy, ochrona zdrowia,

pomoc społeczna, partycypacja społeczna;

uruchomić ogólnopolski system

gromadzenia i analizy przypadków

dyskryminacji;

poznać opinie osób starszych i

przedstawicieli lokalnych instytucji

odnośnie problemu dyskryminacji

wiekowej;

wypracować konkretne rozwiązania,

których wdrożenie wzmocni pozycję ludzi

starszych (dobre praktyki).

Document Outline