background image

 

 

background image

 

 

CHOROBY

AFEKTYWNE

(zaburzenia nastroju)

background image

 

 

CHOROBY

AFEKTYWNE

• Psychopatologia - zaburzenia uczuciowości
• Klasyfikacja zaburzeń nastroju (afektywnych)       

          wg ICD-10 i DSM-IV

• Zaburzenia afektywne - epidemiologia, etiologia
• DEPRESJA
• MANIA
• Choroba afektywna jedno- i dwubiegunowa
• Inne zaburzenia nastroju (afektywne)
• Choroby afektywne a samobójstwa
• Postępowanie lecznicze

background image

 

 

PSYCHOPATOLOGIA (1)

wg „Psychiatrii” pod red. Prof. A. Bilikiewicza i in.

  

• uczucia (łac. affectus) - afekty, wzruszenia, emocje     

 

• „Emocją (uczuciem) nazywa się zwykle subiektywnie 

odczuwany stan psychiczny, który przynagla do 
rozpoczęcia pewnych działań, któremu ponadto 
towarzyszą różne zmiany cielesne, charakterystyczna 
ekspresja mimiczna i pantomimiczna oraz 
zachowanie.” (def. Wg. Bilikiewicza i in.)

• uczucia;  nastroje, wzruszenia, afekty  

background image

 

 

PSYCHOPATOLOGIA (2)

wg „Psychiatrii” pod red. Prof. A. Bilikiewicza i in.

• obniżenie nastroju

 - dłużej utrzymujący się ujemny ton 

emocjonalny  i ujemne zabarwienie uczuciowe wszystkich przeżyć - 
tj.: nastrój depresyjny, nastrój depresyjno-dysforyczny, nastrój 
dystymiczny

• podwyższenie nastroju

 - wybitnie dodatni ton i zabarwienie 

emocjonalne wszystkich przeżyć - tj.: nastrój maniakalny, nastrój 
euforyczny, nastrój moriatyczny, nastrój ekstatyczny

• lęk

 - nastrój, w którym dominuje odczucie silnego, nieokreślonego 

zagrożenia (uogólniony, napadowy, fobie)

• złość

 (dysforia) - dominuje negatywnie przeżywane wzburzenie 

związane z poczuciem ograniczenia lub zablokowania możliwości 
realizacji własnych celów

 

background image

 

 

PSYCHOPATOLOGIA (3)

wg „Psychiatrii” pod red. Prof. A. Bilikiewicza i in.

• zobojętnienie uczuciowe (apatia, stępienie)
• spłycenie uczuciowe (sztywność, bladość)
• zubożenie uczuciowe (uproszczenie, 

prymitywizacja)

• zaleganie uczuć (tenacitas)
• lepkość uczuciowa (viscositas)
• chwiejność uczuciowa (labilitas)
• nietrzymanie uczuć (incontinentia)
• syntymia / paratymia; hipertymia / hipotymia, 

atymia; katatymia

background image

 

 

Klasyfikacja zaburzeń nastroju 

(afektywnych)

wg ICD-10

 

F30  Epizod maniakalny

         w tym: hipomania, mania bez/z obj. psychotycznymi

 F31  Zaburzenia afektywne dwubiegunowe

             ( 

ch.a. dwubieg., psychoza maniakalno-dpresyjna,  cyklofrenia)

 F32  Epizod depresyjny

         (

depresja endogenna, „duża” depresja)

         w tym: łagodny, umiark. bez/z obj. somatycznymi

                     ciężki bez/z obj. psychotycznymi

 F33 Zaburzenia depresyjne nawracające

         

( ch.a. jednobiegunowa,  depresja nawracająca, powrotna)

 F34 Uporczywe zaburzenia nastroju (afektywne)

         w tym: cyklotymia, dystymia 

(„mała” depresja)

background image

 

 

Klasyfikacja zaburzeń nastroju 

(afektywnych)

wg ICD-10

 

F06.3   Organiczne zaburzenia nastroju (afektywne)

 F1x.54/54 Zab. psychotyczne (obj. depresyjne/maniakalne)

             związane z używaniem subst. psychoaktywnych

 F20.4   Depresja poschizofreniczna

 F25      Zaburzenia schizoafektywne

 F41.2   Zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane

             (

depresja nerwicowa / nerwica depresyjna)

 F43.2   Zaburzenia adaptacyjne

       .20 Krótka reakcja depresyjna

       .21 Reakcja depresyjna przedłużona

       .22 Reakcja mieszana lękowo-depresyjna

             

(depresje reaktywne)

background image

 

 

Przygnębienie fizjologiczne 

(„normalne”)

a depresja jako zjawisko chorobowe

wg Prof. St. Pużyńskiego

cecha

przygnębienie

depresja

nasilenie

zazwyczaj złe samopoczucie

„chandra”

 objawy depresji

 różnie nasilone

czas trwania krótki (godziny)

 długi (tyg/mies)

poczucie

choroby

poczucie niewydolności

psychofiz. zwykle nieobecne

 często obecne

zaburzenia

aktywności

zwykle nieobecne

lub mało znaczące

 często obecne

leki

zwykle niestosowane

 

l. p/depresyjne

background image

 

 

„Jeżeli lęk (phobos) i złe samopoczucie 
(dystymia) trwają długo, to jest to 
melancholia.”
                                             

Hipokrates (ok.. 

460-377 p.n.e)

background image

 

 

ZABURZENIA  AFEKTYWNE

Epidemiologia

 

wg „Psychiatrii” pod red. Prof. A. Bilikiewicza i in.

 

• Roczna chorobowość w populacji osób dorosłych wyn. 6-

12%, wśród osób w wieku podeszłym - do 15%.

• W Europie rozpowszechnienie „dużej depresji” wynosi        

   ok. 4-9%, „małej depresji” - 1.5-3%, innych - ok. 6-11%

• W populacji oddziałów somatycznych zaburzenia 

depresyjne dotyczą 10-50% chorych.

• W populacji pacjentów POZ rozpowszechnienie zaburzeń 

psychicznych szacuje się na 10-30%, z czego 90% to zab. 
depresyjne, lękowe, uzależnienia i zab. somatyzacyjne

• Średnio tylko co czwarty chory z depresją jest prawidłowo 

zidentyfikowany przez lekarza pierwszego kontaktu (?!)

• 15-25% chorych z depresją ginie śmiercią samobójczą !

background image

 

 

ZABURZENIA  AFEKTYWNE

Etiologia (1)

 

wg „Psychiatrii” pod red. Prof. A. Bilikiewicza i in.

 

• Koncepcje przyczyn endogennych (badania genet.; zab. 

neuro-przekaźnictwa - koncepcje monoaminergiczne; zmiany 
regulacji hormonalnej; neuropeptydy; kindling, rytmy 
biologiczne, sen; koncepcje psychoimmunologiczne; zmiany 
strukturalne o.u.n.

• Rola czynników egzogennych (ch.somatycznych, leków i in.)
• Osobowość
• Wydarzenia życiowe jako czynniki wyzwalające depresję 

(zwłaszcza aktualne straty)

• Koncepcje psychoanalityczne
• Koncepcja poznawcza (kognitywna)
• Koncepcja „wyuczonej bezradności” (learned helplessness)
• Koncepcje behawioralne

background image

 

 

ZABURZENIA  AFEKTYWNE

Etiologia (2)

 

wg Prof. St. Pużyńskiego

 

  

Zab.  

przekaźnictwa
  synaptycznego:

Hipoteza 
  katecholaminowa
- Hipoteza 
serotoninowa
- Hipoteza  
zaburzeń
  hormonalnych

Predyspozycja
genetyczna

Predyspozycje 
psychologiczne 
(introwersja, reagowanie 
lękiem)

Przeżycia 
obciążające
lub traumatyzujące
Przeżycia straty
„Wyuczona 
bezradność”

Aktualne obciążenia
psycho-społeczne

Czynniki fizykalne
np. pozbawienie 
światła

Objawy depresji dotyczące emocji, 
procesów poznawczych i stanu somatycznego

background image

 

 

DEPRESJA

background image

 

 

Przyczyny depresji

 

klasyfikacja nozologiczna wg Prof. St. 

Pużyńskiego

 

• Przyczyny „endogenne”

                                            

    

Choroby afektywne                                                         

Psychoza schizoafektywna

                                                     

             

  

• Przyczyny psychologiczne

                                       

Depresje reaktywne                                                          Depresje 
w reakcji żałoby                                                Depresje w 
przebiegu zaburzeń nerwicowych                 Depresje w przebiegu 
reakcji adaptacyjnych

• Przyczyny somatyczne, organiczne

                       

Depresje w schorzeniach somatycznych                          Depresje 
związane ze stosowaniem leków i innych substancji,  w przebiegu 
zatruć, uzależnień                                         Depresje w chorobach 
organicznych mózgu

background image

 

 

Czynniki somatyczne i organiczne

mogące wywołać depresję

Czynniki:

farmakologiczne

kortykosteroidy, śr. antykoncepcyjne, rezerpina,

amfetamina (zesp. abstynencyjny), cytostatyki

infekcyjne

grypa, AIDS, WZW, wirusowe zapalenie płuc,

mononukleoza zakaźna, gruźlica

hormonalne

hypo- i hypertyreoza, cykl miesiączkowy,

okres poporodowy, ch. Cushinga, ch. Addisona

ch. tkanki łącznej toczeń rumieniowaty układowy, RZS

neurologiczne

SM, ch. Parkinsona, urazy głowy, guzy mózgu,

udary mózgu

żywieniowe

niedobory witamin (B12, kw. foliowego, PP, B2)

nowotworowe

rak głowy trzustki, rozsiana ch. nowotworowa

background image

 

 

Objawy endogennego zespołu depresyjnego

wg Prof. St. Pużyńskiego

OBJAWY  PODSTAWOWE (OSIOWE)

Obniżenie
nastroju

Depresja – smutek, przygnębienie,
przykre przeżywanie ogółu wydarzeń

Anhedonia – niemożność przeżywania radości,
szczęścia, satysfakcji

Zobojętnienie depresyjne

Obniżenie napędu
psychoruchowego

Spowolnienie myślenia, tempa wypowiedzi

Poczucie obniżonej sprawności pamięci, intelektu

Abulia
Spowolnienie ruchowe (aż do zahamowania)

Utrata energii, siły, poczucie ciągłego zmęczenia fiz.

Zaburzenia
rytmu

okołodobowego

i obj. somatyczne

Hiposomnia (wczesne budzenie się, sen płytki,
przerywany) lub hipersomnia (z sennością w ciągu dnia)

Zab. rytmu okołodob. – „rano gorzej, wieczorem lepiej”
Bóle głowy, wysychanie w jamie ustnej, zaparcia

Brak apetytu, utrata masy ciała

Lęk

Poczucie napięcia, zagrożenia, trwożliwe oczekiwanie
Niepokój manipulacyjny, podniecenie ruchowe

background image

 

 

Objawy endogennego zespołu depresyjnego

wg Prof. St. Pużyńskiego

OBJAWY  PODSTAWOWE (OSIOWE)

LĘK

• Lęk w depresji endogennej nazywany 

jest     lękiem wolnopłynącym

• Lęk w depresji wykazuje falujące 

nasilenie, może osiągać znaczne 
rozmiary i ujawniać się w sferze 
ruchowej (podniecenie)

• Lęk w depresji lokalizowany jest często 

przez chorych w okolicy przedsercowej 
lub w nadbrzuszu - lęk przedsercowy

background image

 

 

Objawy endogennego zespołu depresyjnego

wg Prof. St. Pużyńskiego

OBJAWY  WTÓRNE

Depresyjne

zaburzenia
myślenia

Poczucie winy (aż do urojeń grzeszności, winy, kary)
Depresyjna ocena własnej osobowości, zdrowia, szans

wyleczenia (aż do urojeń hipochondrycznych, urojeń
nihilistycznych)

Depresyjna ocena własnej sytuacji, przeszłości,
przyszłości (aż do urojeń nihilistycznych, klęski,

katastrofy)

Zniechęcenie do życia, myśli i tendencje samobójcze

Zaburzenia

aktywności

złożonej

Zmniejszenie liczby i zakresu zainteresowań

Obniżenie zdolności do pracy
Osłabienie kontaktów z otoczeniem, izolowanie się

Samozaniedbanie

background image

 

 

Kryteria diagnostyczne depresji endogennej

wg ICD-10

Objawy podstawowe

 

(obecne co najmniej 2 objawy, przez min. 2 tygodnie)

1. Obniżenie nastroju

2. Utrata zainteresowań i/lub radości
3. Zaburzenia napędu psychoruchowego

Inne częste objawy

   

(stwierdzenie 2-4 objawów)

1.  Pogorszenie koncentracji
2.  Utrata poczucia własnej wartości

3.  Poczucie winy
4.  Zahamowanie lub niepokój
5.  Próby samobójcze

6.  Zaburzenia snu

7. 

Utrata łaknienia

Zespół tzw. objawów somatycznych

   

(co najmniej 4 objawy)

1. Utrata zainteresowania przyjemnością, obniżenie zdolności do jej przeżywania
2. Zobojętnienie

3. Przedwczesne budzenie się rano
4. Nasilenie depresji w godzinach porannych

5. Zahamowanie lub pobudzenie psychomotoryczne
6. Utrata łaknienia
7. Spadek wagi ciała (5% w stosunku do wagi z ubiegłego miesiąca)

8. Obniżenie popędu płciowego

background image

 

 

Współwystępowanie w tym samym czasie co najmniej 5 spośród

wymienionych niżej objawów, w tym cechy oznaczonej symbolem

1 i/lub 2. Objawy utrzymują się niemal przez cały dzień,

przez okres co najmniej 2 tygodni:

1. Nastrój depresyjny
2. Wyraźne zmniejszenie zainteresowań

lub satysfakcji z wykonywanych czynności

3. Wyraźna zmiana masy ciała (chudnięcie lub tycie)
4. Bezsenność lub wzmożona senność
5. Pobudzenie lub zahamowanie ruchowe

6. Zmęczenie (poczucie utraty energii)
7. Poczucie małej wartości, winy
8. Zaburzenia koncentracji,

trudności z podejmowaniem decyzji

9. Nawracające myśli o śmierci, samobójstwie

Kryteria diagnostyczne depresji endogennej

wg DSM-IV

background image

 

 

Depresje  poronne 

(subdepresja)

 

wg „Psychiatrii” pod red. Prof. A. Bilikiewicza i in.

• Dotyczą dużej liczby chorych (gł. nieleczonych psych.) - 4-6%
• Obraz kliniczny odbiega od obrazu typowej depresji -                 

  - poszczególne objawy wykazują niewielkie nasilenie,               
           - niektóre objawy mogą nie występować, lub                    
                                          - na plan pierwszy wysuwa się jeden 
lub dwa objawy, które dominują i są podstawowym problemem 
zdrowotnym chorego 

• Sprawia duże trudności diagnostyczne i lecznicze (źle leczona)
• Może być samodzielną postacią kliniczną nawrotu choroby 

afektywnej, może być wstępem lub fazą zejściową typowego 
zespołu, może stanowić formę zejścia chorób afektywnych

• Subdepresja bywa przyczyną nadużywania alkoholu i leków
• Nie spełnia kryteriów diagnostycznych ICD-10 ani DSM-IV

background image

 

 

Depresje  maskowane

 

wg „Psychiatrii” pod red. Prof. A. Bilikiewicza i in.

Maski
psychopatologiczne

Zaburzenia lękowe (lęk przewlekły)

Natręctwa

Zespół agorafobii

Jadłowstręt (anorexia)

Zaburzenia rytmów
biologicznych

Bezsenność

Nadmierna senność (hipersomnia)

Maski „wegetatywne”
i psychosomatyczne

Zesp.dławicy piersiowej (pseudoangina pect)

Zab. motoryki przewodu pokarmowego

Stany spastyczne dróg żółciowych

Zespół „niespokojnych nóg”

Świąd skóry

Maski bólowe

Bóle głowy

Neuralgia (np. nerwu trójdzielnego)

Maski behawioralne

Okresowe nadużywanie alkoholu i/lub leków

background image

 

 

Obrazy kliniczne (zespoły) depresji typu 

endogennego

 

wg „Psychiatrii” pod red. Prof. A. Bilikiewicza i in.

• Depresja prosta 

(depresja typowa)

• Depresja zahamowana 

(depresja z zahamowaniem, 

osłupienie  depresyjne)

• Depresja urojeniowa 

(depresja psychotyczna, depresja z 

urojeniami, zespół depresyjno-urojeniowy)

• Depresja lękowa 

(zespół depresyjno-lękowy)

• Depresja hipochondryczna 

(zespół depresyjno-

hipochondryczny)

• Depresja z natręctwami 

(depresja anankastyczna, zespół 

depresyjno-anankastyczny)

• Depresja depersonalizacyjna 

(zespół depresyjno-

depersonalizacyjny, depresja anestetyczna)

• Zespoły mieszane

background image

 

 

MANIA

background image

 

 

MANIA  (Zespół maniakalny)

 

wg „Psychiatrii” pod red. Prof. A. Bilikiewicza i in.

• Obraz kliniczny manii jest w dużym zakresie 

przeciwieństwem depresji, z objawami osiowymi              w 
zakresie podstawowego nastroju i emocji,             napędu 
psychoruchowego, rytmów biologicznych,             z 
towarzyszącymi objawami wtórnymi

• Najczęstsza przyczyna zespołów maniakalnych to   choroby 

afektywne - choroba afektywna dwubiegunowa

• Inne przyczyny - organiczne stany maniakalne - rzadsze
• Początek/koniec może być nagły, ostry lub powolny
• Nasilenie - od hipomanii do „szału maniakalnego”
• Farmakoterapia - przede wszystkim neuroleptyki (też: lit) 

background image

 

 

Czynniki somatyczne i organiczne

mogące wywołać manię

Czynniki:

farmakologiczne kortykosteroidy, lewodopa, bromokryptyna,

kokaina, leki przeciwdepresyjne

infekcyjne

grypa, zapalenie mózgu, AIDS, porażenie

postępujące (kiła trzeciorzędowa)

hormonalne

hypertyreoza, zesp. Cushinga, okres poporodowy

ch. tkanki łącznej toczeń rumieniowaty układowy, pląsawica

reumatyczna

neurologiczne

SM, Pląsawica Huntingtona, choroba Wilsona,

urazy głowy, napady częściowe złożone, guzy

mózgu, udary mózgu, migrena

żywieniowe

niedobory witamin (B12, kw. foliowego, PP, B2)

background image

 

 

Objawy zespołu maniakalnego

wg „Psychiatrii” pod red. Prof. A. Bilikiewicza i in.

OBJAWY  PODSTAWOWE (OSIOWE)

Nastrój

maniakalny

Stałe wzmożenie samopoczucia, stałe zadowolenie, uczucie
radości, szczęścia – beztroska, skłonność do żartów,

brak adekwatnych reakcji na wydarzenia
W nasilonej manii – nastrój gniewliwy (dysforia)

Przyspieszone

tempo myślenia

Tok myślenia wydatnie przyspieszony, może dochodzić

do gonitwy myśli, do porozrywania wątków myślowych

Przyspieszone kojarzenie, brak precyzji myślenia –
wielomówność, z przyspieszeniem tempa wypowiedzi

słownych, niekiedy bardzo dużym (słowotok)
Duża odwracalność uwagi; pamięć zwykle sprawna

Wzmożona

aktywność

ruchowa

Aktywność ruchowa – niemal zawsze wzmożona
z poczuciem niespożytej energii i brakiem męczliwości

Nadmierna ruchliwość, wszędobylstwo, aż do

gwałtownego, bezładnego podniecenia

Zaburzenia

rytmów

biologicznych

Zaburzenia rytmu snu i czuwania – zmniejszenie ilości snu,

wczesne budzenie się

Dobowe wahania – nasilenie objawów wieczorem i rano

background image

 

 

Objawy zespołu maniakalnego

wg „Psychiatrii” pod red. Prof. A. Bilikiewicza i in.

 

OBJAWY  WTÓRNE

• Objawy osiowe zespołu maniakalnego prowadzą do licznych następstw     

     w sferach myślenia, zachowania i działania

• Podwyższona bezkrytyczna samoocena oraz niedostrzeganie trudności      

       i przeszkód w realizacji podejmowanych działań, aż do urojeń 
wielkościowych (przekonanie o dużych uzdolnieniach, możliwościach, 
doskonałym stanie zdrowia, itp.) 

• Zmienne co do zakresu i treści urojenia i działania reformatorskie, 

wynalazcze i in.- często absurdalne, zmienne, o treści zależnej od sytuacji

• Zmiany aktywności złożonej i celowego działania - wiele 

powierzchownych zainteresowań, liczne pochopne inicjatywy i działania, 
z reguły nierealne         i nigdy niezrealizowane (ale też ważne życiowo 
decyzje, np. finansowe)

• Przypadkowe znajomości, wzmożenie popędu płciowego, nadużywanie 

alkoholu, nieregularne odżywianie (spadek masy ciała, często znaczny),    
 brak dbałości o higienę, bezkrytyczny wygląd  

• Dysforia leży u podłoża konfliktów z otoczeniem, zachowań agresywnych

background image

 

 

Zaburzenia  

afektywne 

jednobiegunowe

i

dwubiegunowe

background image

 

 

ZABURZENIA  AFEKTYWNE

JEDNO-  I  DWUBIEGUNOWE

Epidemiologia

• Rozpowszechnienie chorób afektywnych szacuje się na 10-

15% (wzrasta po 45 r.ż.)

• Występują 2-3 razy częściej u kobiet niż u mężczyzn 
• Zab.afektywne jedno- jak i dwubiegunowe zwykle nawracają 
• Średnia długość nawrotów w ch.afektywnej jednobiegunowej 

wyn. 6 miesięcy, w ch.dwubiegunowej - 3 miesiące

• W ch.afektywnej dwubiegunowej liczba faz maniakalnych       

  i depresyjnych wykazuje różnice - przeważają 
zesp.depresyjne

• U ok. 60% chorych z ch.afektywną dwubiegunową pierwszy 

epizod stanowi depresja

• 15-25% chorych z depresją ginie śmiercią samobójczą !

background image

 

 

Zaburzenia afektywne

dwubiegunowe

Zab. afektywne jednobiegunowe

(zab. depresyjne nawracające)

Rodzaj faz

w przebiegu choroby

Zesp. depresyjne i maniakalne lub

hipomaniakalne

Wyłącznie zespoły depresyjne

Wywiad rodzinny

Zaburzenia dwu- i jednobiegun.

Zaburzenia jednobiegunowe

Cechy osobowości
przedchorobowej

Często cyklotymicza, syntoniczna,
ekstrawertywna

Melancholiczna, anankastyczna,
neurotyczna, introwertywna

Płeć

Równie często u obu płci

Częściej u kobiet

Wiek zachorowania

20-30 r.ż.

Po 40 r.ż.

Średnia liczba faz

6-10

3-4

Śr.dług.f.depresyjnej

Ok.3 mies., często fazy krótkie

6-9 mies., często fazy długie

Niektóre cechy
kliniczne depresji

Depresja typowa z zahamowaniem
niezbyt duże nasilenie lęku,
hipersomnia; nagły początek

i koniec nawrotów

Depresja z lękiem, niepokojem,
pobudzeniem ruch., urojeniami
depresyjnymi, bezsennością; stopn.

narastanie i ustępowanie objawów

Węglan litu – profiakt. Duża skuteczność

Mała skuteczność

L. p/depresyjne – prof. Nieskuteczne, przeciwwskazane

Często skuteczne

ZABURZENIA  AFEKTYWNE

JEDNO-  I  DWUBIEGUNOWE

Różnicowanie

background image

 

 

DYSTYMIA

 

wg „Psychiatrii” pod red. Prof. A. Bilikiewicza i in.

• Termin wieloznaczny - dawniej: depresja nerwicowa
• Rozpowszechnienie - do 5% populacji ogólnej
• U kobiet (gł. 20-30 rż.) 2-krotnie częściej niż u mężczyzn
• Współwystępowanie uzależnień, zab.osobowości, natręctw
• Klinicznie: umiark. obniżenie podstawowego nastroju, złe 

samopoczucie, poczucie ciągłego zmęczenia, ogólnej nie-
sprawności psychofiz, apatia, anhedonia, niska samoocena 
(zwykle przy zachowanej zdolności funkcjonowania społ.)

• Nasilenie objawów łagodne / umiarkowane, z dobowym 

wahaniem samopoczucia, zaburzeniami snu, apetytu

• Objawy utrzymujące się przewlekle, przynajmniej 2 lata

background image

 

 

CYKLOTYMIA

 

wg „Psychiatrii” pod red. Prof. A. Bilikiewicza i in.

• Def.: utrzymujące się przez długi czas (często przez całe 

życie) wahania nastroju i aktywności w postaci 
łagodnych stanów subdepresji oraz hipomanii 
występujące zwykle naprzemiennie, niekiedy oddzielone 
dłuższymi (kilku-miesięcznymi) okresami normalnego 
samopoczucia        (na ogół niezależnie od bieżących 
wydarzeń życiowych).  

• Rozpowszechnienie - szacowane na 3-5% populacji
• Równie często u kobiet, jak u mężczyzn
• Zwykle niepostrzegane jako problem zdrowotny,  

nieleczone

• Potencjalne powikłania - uzależnienia (alkohol i/lub leki)

background image

 

 

Inne zaburzenia depresyjne

Zaburzenia afektywne sezonowe

(depresja sezonowa, depresja zimowa)

szczególny typ przebiegu nawracających zab. afektywnych

 –

epizody depresji pojawiają się gł.

 

zimą (jesień/zima, zima/wiosna)

wyraźnie częściej dotyczy kobiet, gł. w rejonach dalekiej północy

patogeneza: zab. rytmów biologicznych związane z okresowym

niedoborem światła słonecznego – zab. wydzielania melatoniny ?

klinicznie: hipersomnia, obniżenie aktywności, ociężałość,

wzmożony apetyt („głód węglowodanów”), przyrost masy ciała

Depresja poporodowa

ciężka depresja rozpoczynająca się w okresie 30 dni po porodzie

klin.: bezsenność, chwiejność emocjonalna, uczucie wyczerpania,

zachowania samobójcze; mogą wystąpić sądy urojeniowe na temat

dziecka, a nawet myśli o jego zabójstwie

Otępienie rzekome

 

wg DSM III-R – z.otępienny w przebiegu

depresji – depresja endogenna manifestuje się przypominającymi

otępienie zaburzeniami funkcji poznawczych

Różnicowanie otępienia i depresji (szczeg. w wieku starszym) !   

background image

 

 

CHOROBY

AFEKTYWNE

i samobójstwa

background image

 

 

ZABURZENIA  AFEKTYWNE

i samobójstwa (1)

 

wg „Psychiatrii” pod red. Prof. A. Bilikiewicza i in.

• W populacji osób odbierających sobie życie chorzy z rozp. 

różnych form zaburzeń depresyjnych stanowią 50-80%

• Przyczyną zgonu 15% chorych, u których rozpoznawane są 

nawracające zab.afektywne, jest skuteczna próba 
samobójcza

• 20-60% chorych z depresją podejmuje próby samobójcze     

    w przebiegu choroby - myśli samobójcze ma 40-80% 
chorych

• 14% samobójstw wśród pacjentów z depresją popełniono    

przez przedawkowanie leków przeciwdepresyjnych

background image

 

 

ZABURZENIA  AFEKTYWNE

i samobójstwa (2)

 

wg „Psychiatrii” pod red. Prof. A. Bilikiewicza i in

.

Czynniki ryzyka samobójstwa w 

depresjach

• Cechy zespołu depresyjnego: ciężka depresja, psychotyczna, 

poczucie winy, beznadziejności, niska samoocena, anhedonia, 
lęk, niepokój, bezsenność, myśli lub tendencje samobójcze       
                też: przewlekł subdepresja

• Cechy demograficzne: wiek>45 r.ż., płeć: mężczyzna, 

owdowiały/a, rozwiedziony/a 

• Sytuacja socjalna: samotność, niemożność liczenia na pomoc 

innych, zła sytuacja materialna, utrata pracy, źródeł 
utrzymania 

• Dane z wywiadu: próby samobójcze w przeszłości, 

samobójstwa osób bliskich (krewnych, osób ważnych dla 
pacjenta), żałoba

• Inne cechy: złe przystosowanie społeczne, zab.osobowości, 

przewlekłe choroby somatyczne/neurolog.(ból!), bezsenność

background image

 

 


Document Outline