background image

Prawo autorskie 

Umowy w prawie 

autorskim (1)

dr Zbigniew Okoń

background image

Agenda

Podstawowe zasady obrotu autorskiego

Umowy przenoszące prawo i umowy 
licencyjne

Specyfikacja pól eksploatacji

„Znane” i „nieznane” pola eksploatacji

Wynagrodzenia autorskie

2

background image

Podstawowe zasady organizacji 
obrotu autorskiego

Uprzywilejowanie pozycji kontraktowej 
twórcy (uprawnionego) w przepisach 
PrAut

„Pola eksploatacji” jako podstawowy 
element organizacji obrotu prawami 
autorskimi

Rodzaje umów uregulowane w PrAut:

»

Umowy przenoszące autorskie prawa 
majątkowe

»

Umowy licencyjne

3

background image

Umowy przenoszące prawo i 
umowy licencyjne

Umowy przenoszące prawo:

»

Trwałe przeniesienie na inny podmiot autorskich 

praw majątkowych w zakresie wyspecyfikowanych 

pól eksploatacji

»

Nabywca staje się podmiotem autorskich praw 

majątkowych

»

Umowy przenoszące prawo a systematyka k.c.

Umowy licencyjne:

»

Czasowe uzyskanie uprawnienia do korzystania z 

oprogramowania w zakresie wyspecyfikowanych w 

umowie pól eksploatacji

»

Problem trwałości uprawnień nabytych na 

podstawie umowy licencyjnej

»

Problem stosowania przepisów k.c.

4

background image

Specyfikacja pól eksploatacji

Czym jest „pole eksploatacji”?

Specyfikacja pól eksploatacji:

»

Wymóg „wyraźnego wymienienia” w umowie pól 

eksploatacji (art. 41 ust. 2 PrAut)

»

Znaczenie katalogu pól eksploatacji z art. 50 PrAut

»

Dobre czy złe rozwiązanie?

Problemy praktyki:

»

Dopuszczalność przeniesienia „całości” praw 

autorskich lub udzielenia licencji na „wszystkich” 

polach eksploatacji

»

Brak postanowień odnoszących się do pól 

eksploatacji

»

Zbyt mała szczegółowość wymienienia pól 

eksploatacji (ogólnie mowa o „zwielokrotnianiu”, 

„rozpowszechnianiu w dowolny sposób”)

5

background image

Specyfikacja pól eksploatacji 
(2)

Z czego wynikają problemy:

»

Brak zrozumienia, czym jest „pole 
eksploatacji”

»

Obawa przed niewłaściwym 
wyspecyfikowaniem pól eksploatacji

»

Obawa przed zbyt wąskim wyspecyfikowaniem 
zakresu eksploatacji

6

background image

Specyfikacja pól eksploatacji 
(3)

Zastosowanie art. 65 KC do wykładni 
umów autorskich

Wyrok SN z 5.3.2002 r., II KKN 341/99:

»

interpretacja postanowienia umowy – 
znaczeniowo niejasnego – nie może być oparta 
tylko na analizie językowej odpowiedniego 
fragmentu umowy, lecz konieczne jest również 
zbadanie zamiaru i celu stron, a także 
kontekstu faktycznego, w jakim umowę 
uzgadniano i zawierano

7

background image

Specyfikacja pól eksploatacji 
(4)

Wyrok SN z 14.9.2005 r., III CK 124/05:

»

według art. 41 ust. 2 PrAut strony mogą w 
dowolny sposób określić zakres korzystania z 
utworu przez nabywcę lub licencjobiorcę, byle 
tylko nie nasuwał on wątpliwości

»

przepis art. 41 ust. 2 PrAut nie stoi na 
przeszkodzie stosowaniu reguł 
interpretacyjnych określonych w art. 65 KC 
przy wykładni umów o przeniesienie 
autorskich praw majątkowych oraz umów 
licencyjnych dla ustalenia objętych nimi pól 
eksploatacji

8

background image

Specyfikacja pól eksploatacji 
(5)

Pole eksploatacji a sposób korzystania 
(art. 49 ust. 1) lub zakres korzystania z 
utworu (art. 67)

Art. 49 ust. 1:

»

Jeżeli w umowie nie określono sposobu 
korzystania z utworu, powinien on być zgodny 
z charakterem i przeznaczeniem utworu oraz 
przyjętymi zwyczajami

9

background image

Specyfikacja pól eksploatacji 
(6)

Czy to jest rozwiązanie?

»

Twórca przenosi na nabywcę 

całość

 autorskich 

praw majątkowych na 

wszystkich

 polach 

eksploatacji, obejmujących 

w szczególności 

wszelkie znane sposoby zwielokrotniania, 
rozpowszechniania przy użyciu egzemplarzy 
lub w formie niematerialnej. Zakres 
przeniesienia praw, o którym mowa w zdaniu 
poprzedzającym obejmuje 

w szczególności 

następujące pola eksploatacji

• …
• …

10

background image

Pola „znane” i „nieznane” (1)

Zakaz obejmowania umową pól 
eksploatacji „nieznanych” w chwili 
zawarcia umowy (art. 41 ust. 4 PrAut)

Kiedy pole jest nieznane?

Kiedy pojawiają się nowe pola 
eksploatacji?

»

Nowe sposoby korzystania z utworów

»

Zmiany przepisów prawa

11

background image

Pola „znane” i „nieznane” (2)

Przykłady:

»

Płyty DVD

»

Modyfikowanie programów komputerowych 

»

Nadawanie satelitarne a nadawanie na 
platformach cyfrowych

»

„Internetowe” pole eksploatacji a 
simulcasting, webcastig, VOD

12

background image

Pola „znane” i „nieznane” (3)

Jak się zabezpieczyć?

»

Zobowiązanie do przeniesienia przyszłych pól 

eksploatacji (odpłatnie lub nieodpłatnie)

»

Zastrzeżenie pierwokupu przyszłych pól eksploatacji

Art. 41 ust. 5:

»

Twórca utworu wykorzystanego lub włączonego do 

utworu audiowizualnego oraz utworu wchodzącego w 

skład utworu zbiorowego, po powstaniu nowych 

sposobów eksploatacji utworów, nie może bez 

ważnego powodu odmówić udzielenia zezwolenia na 

korzystanie z tego utworu w ramach utworu 

audiowizualnego lub utworu zbiorowego na polach 

eksploatacji nieznanych w chwili zawarcia umowy.

Kiedy zobowiązanie do przeniesienia 

przyszłych pól eksploatacji może być uznane za 

obejście prawa?

13

background image

Granice umownej specyfikacji pól 
eksploatacji?

Granice „rozdrabniania” pól eksploatacji w 
umowach przenoszących prawo i umowach 
licencyjnych

Art. 65 PrAut – domniemanie udzielenia licencji

Skutki wprowadzenia do umowy przenoszącej 
prawo:

»

Ograniczeń czasowych, terytorialnych i ilościowych 
(wyrok SA w Warszawie z 9.11.2006 I ACa 487/2006)

»

 „Poprawiania” postanowień dotyczących 
przeniesienia prawa („w celu uniknięcia wątpliwości 
twórca oświadcza, że wyraża zgodę…”)

14

background image

Wynagrodzenia autorskie (1)

Odpłatność przeniesienia autorskich praw 

majątkowych lub udzielenia licencji

»

Jeżeli z umowy nie wynika, że przeniesienie autorskich praw 

majątkowych lub udzielenie licencji nastąpiło nieodpłatnie, 

twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia (art. 43 ust. 1)

»

Jeżeli w umowie nie określono wysokości wynagrodzenia 

autorskiego, wysokość wynagrodzenia określa się z 

uwzględnieniem zakresu udzielonego prawa oraz korzyści 

wynikających z korzystania z utworu (art. 43 ust. 2)

»

Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje 

odrębne wynagrodzenie za korzystanie z utworu na każdym 

odrębnym polu eksploatacji (art. 45)

Przykład postanowienia umownego:

»

Wynagrodzenie określone w punkcie poprzedzającym 

obejmuje wynagrodzenie za przeniesienie autorskich praw 

majątkowych na wszystkich polach eksploatacji 

wymienionych w umowie

15

background image

Wynagrodzenia autorskie (2)

Wynagrodzenie ryczałtowe i tantiemowe:

»

Jeżeli wynagrodzenie twórcy zależy od wysokości 

wpływów z korzystania z utworu, twórca ma prawo 

do otrzymania informacji i wglądu w niezbędnym 

zakresie do dokumentacji mającej istotne znaczenie 

dla określenia wysokości tego wynagrodzenia (art. 

47)

»

Jeżeli wynagrodzenie twórcy jest określone 

procentowo od ceny sprzedaży egzemplarzy 

utworu, a cena ta ulega podwyższeniu, twórcy 

należy się umówiony procent od egzemplarzy 

sprzedanych po podwyższonej cenie (art. 48 ust. 1)

»

Jednostronne obniżenie ceny sprzedaży 

egzemplarzy przed upływem roku od przystąpienia 

do rozpowszechniania utworu nie wpływa na 

wysokość wynagrodzenia. Strony mogą przedłużyć 

ten termin (art. 48 ust. 2)

16

background image

Wynagrodzenia autorskie (3)

W razie rażącej dysproporcji między 
wynagrodzeniem twórcy a korzyściami 
nabywcy autorskich praw majątkowych 
lub licencjobiorcy, twórca może żądać 
stosownego podwyższenia wynagrodzenia 
przez sąd (art. 44)

17

background image

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

dr Zbigniew Okoń


Document Outline