background image

 

VII. Struktura 

organizacyjna banków 

komercyjnych

 

SYSTEM BANKOWY

dr Janina Laudańska-Trynka

background image

2

Organizacja banku

Organizacja 

banku 

obejmuje 

strukturę 

organizacyjną  banku  i  elementy  tej  struktury, 

takie  jak  ………………..,  tj.  rada  nadzorcza  i 

zarząd,  jednostki  ………………………….:  centralę  z 

jej    departamentami,  wydziałami,  zespołami, 

oddziały  regionalne,  oddziały  operacyjne,  filie, 

agencje itd.

Szersza  definicja  organizacji  banku  obejmuje, 

oprócz struktury i jej elementów, także:

– organizowanie 

pracy 

poszczególnych 

elementów tej struktury,

– procedury wykonywania czynności bankowych,

– zakres uprawnień osób zatrudnionych w banku.

background image

3

Czynniki kształtujące strukturę 

organizacyjną banków

– zewnętrzne, pozostające …………… kontrolą 

banku, 

np.: regulacje prawne, tradycja, konkurenci,

– zewnętrzne, ale z możliwością przynajmniej 

częściowego  …………………….  banków  na 

nie,  np.:  klienci  –  bank  ma  możliwość 

kształtowania  relacji  z  nimi,  technologia  –   

bank ma możliwość jej wyboru,

– wewnętrzne, 

wynikające 

wyborów 

dokonywanych przez ……………. .

background image

4

Regulacje prawne struktury 

organizacyjnej banku

 regulacje prawne powszechnie obowiązujące - 

np.  kodeks  spółek  handlowych  wymaga,  by  każdy  bank  o 

statusie  spółki  akcyjnej  w  swej  strukturze  organizacyjnej 

miał określone organy władzy, a mianowicie: 

– walne zgromadzenie akcjonariuszy,

–  radę nadzorczą,

–  zarząd,

–   komisję  rewizyjną  (z  możliwością  rezygnacji  z  niej  na 

rzecz instytucji audytu zewnętrznego) 

 …………….. 

banków 

– 

uchwalane 

przez 

walne 

zgromadzenia  akcjonariuszy.  Statut  określa  przedmiot 

działalności,  organy  banku  i  ich  kompetencje,  wysokość 

kapitału  zakładowego,  jego  strukturę,  zasady  gospodarki   

finansowej, strukturę organizacyjną banku;

 …………………  organizacyjne  -  wprowadzane  przez  Zarząd 

po  ew.  akceptacji  Rady  Nadzorczej      –  określają 

wewnętrzną 

strukturę 

organizacyjną 

jednostek 

organizacyjnych banków. 

background image

5

Walne Zgromadzenie 

Akcjonariuszy

Do wyłącznych kompetencji WZA należą:

• rozpatrywanie  i  zatwierdzanie  corocznych  sprawozdań 

…………….. 

 

 

 

 

 

z działalności banku  (i ew. – grupy kapitałowej banku) oraz 

jego sprawozdań finansowych

• ………………………….,  ustalanie  dnia  dywidendy  i  terminu 

wypłaty dywidendy

• udzielanie absolutorium członkom zarządu banku. 

• rozpatrywanie  i  zatwierdzanie  sprawozdań  ………………….

 z działalności  oraz sprawozdań rady nadzorczej z wyników 

oceny  sprawozdań  finansowych  i  z  działalności  banku  i 

grupy kapitałowej 

• udzielanie absolutorium członkom rady nadzorczej Banku

• dokonywanie zmian w składzie rady nadzorczej oraz zmian 

wynagrodzenia członków rady nadzorczej

• dokonywanie zmian w  statucie  banku. 

background image

6

Rada Nadzorcza jako organ banku

Rada  nadzorcza  jest  organem  kolegialnym  sprawującym  stały 

nadzór nad działalnością banku.

Do szczególnych obowiązków rady nadzorczej należy 

• ocena  sprawozdań  finansowych  banku  -  pod  względem  ich 

zgodności  z  księgami  i  dokumentami,  jak  i  ze  stanem 

faktycznym,  oraz  wniosków  zarządu  dotyczących  podziału 

zysku albo pokrycia straty, 

• składanie  walnemu  zgromadzeniu  corocznego  pisemnego 

sprawozdania z wyników tej oceny.

Do kompetencji rady nadzorczej najczęściej także należą : 

– powoływanie i odwoływanie prezesa zarządu banku 

– powoływanie  i  odwoływanie,  na  wniosek  prezesa  zarządu, 

wiceprezesów oraz innych członków zarządu banku, 

– wyrażenie 

zgody 

na 

otwarcie 

lub 

zamknięcie 

oddziału za granicą,

– wyrażanie  uprzedniej  zgody  na  dokonywanie  czynności 

rozporządzającej środkami trwałymi banku. 

background image

7

Zarząd w  strukturze 

organizacyjnej banku

Zarząd 

prowadzi 

bieżącą 

działalność 

oraz 

reprezentuje bank na zewnątrz.

Najczęściej  członkowie  zarządu  (ew.  dyrektorzy  nie 

będący  członkami  zarządu)  sprawują  nadzór  nad 

wyodrębnionymi grupami komórek organizacyjnych 

(tworzących tzw. pion). 

Komórki  organizacyjne  podlegające  zarządowi  noszą 

nazwę  departamentów,  te  zaś  dzielą  się  na 

wydziały, 

a one z kolei na zespoły, sekcje i stanowiska pracy.

background image

8

Struktura organizacyjna 

banku

• Na 

czele 

pionów 

grupujących 

departamenty, departamentów i oddziałów 

stoją  dyrektorzy,  na  czele  wydziałów  – 

naczelnicy, zespołów – kierownicy.

• Mogą  też  występować  jednostki  o 

charakterze pomocniczym, jak sekretariaty 

czy zespoły radców prawnych.

• Banki  mogą  również  powoływać  pewne 

jednostki  organizacyjne  obok  central–  np. 

centra kart płatniczych.

background image

9

cd. Struktura organizacyjna 

banku 

Działalność  wykraczająca  ……………..  czynności 

bankowe (świadczenie usług maklerskich, leasingu, 

zarządzanie 

funduszami 

inwestycyjnymi, 

zarządzanie  aktywami  klientów)    może  być 

prowadzona 

wyłącznie 

przez 

…………………. 

jednostki  organizacyjne,  sporządzające  własne 

sprawozdania  finansowe.  Stanowią  one  często  tzw. 

………………………..  od  banku,  czyli  bank  jest 

w  nich  100-procentowym  lub  większościowym 

udziałowcem. 

Banki mogą być jedynie ……………………. w sprzedaży 

 takich produktów.

Z  mocy  prawa  we  wszystkich  bankach  muszą 

funkcjonować niektóre komórki organizacyjne, takie 

jak kontrola wewnętrzna, w bankach spółdzielczych 

– komitet kredytowy.

background image

10

cd. Struktura organizacyjna 

banków

Banki 

najczęściej 

mają 

………………

operacyjnych,  ale nie muszą  jej mieć.  

Przy  rozbudowanej  sieci  oddziałów  można 

spotkać się ze strukturą dwu-, trój- i więcej 

szczeblową 

(z 

oddziałami 

makroregionalnymi, 

regionalnymi, 

oddziałami  wiodącymi,  mikrooddziałami, 

filiami, 

ekspozyturami, 

kasami 

zewnętrznymi, punktami obsługi klienta). 

background image

11

cd. Struktura organizacyjna 

banków

Oddziały  regionalne  mogą  pełnić  funkcję  albo  wyłącznie 

szczebla  wspierającego,  koordynującego  i  rozliczającego 

działalność  podległych  im  oddziałów  operacyjnych,  albo 

podmiotu  łączącego  zadania  jednostki  zwierzchniej  z 

zadaniami oddziałów operacyjnych.

Oddziały  operacyjne  mogą  mieć  podporządkowane  im 

mikrooddziały, filie, ekspozytury, kasy zewnętrzne, punkty 

obsługi  klienta.  Te  3  ostatnie  jednostki  organizacyjne  na 

ogół nie mają samodzielności organizacyjnej i księgowej – 

są częściami oddziałów operacyjnych.  

 
.                                                                                               

                                                                                             

                                                                   

.

                                                                                                                             

                                                                                                                          

        

background image

12

cd. Struktura organizacyjna 

banków.

W  ramach  sieci  placówek  bankowych  dynamicznie 

rozwijają  się  placówki  działające  na  podstawie 

umowy ………………., określane mianem placówek 

……………... 

Placówki 

te 

są 

najczęściej 

ukierunkowane 

na 

sprawną 

obsługę 

……………….. klienta detalicznego

Korzystanie – przynajmniej częściowe - z kapitału, 

nieruchomości  franczyzobiorcy,  a  jednocześnie 

udostępnianie  im  przez  banki  swoich  marek 

i  know-how  stwarza  bankom  możliwość 

szybszego 

i mniej kosztownego rozwoju sieci placówek.

background image

13

Funkcje oddziałów bankowych

Każdy  oddział  banku,  oprócz  obsługi  klientów,  powinien 

wykazywać  się  również 

……………..

  swego  działania. 

Oddziały traktowane są jako  centra zysków.  

Oddziały  spełniają  zatem  szereg  funkcji,  z  których 

najważniejsze to:

• zapewnianie  dostępności  szerokiego  zakresu  usług  dla 

klientów 

– 

usług 

depozytowych, 

kredytowych, 

rozliczeniowych,  a  także  coraz  częściej  –  na  zasadzie 

pośrednictwa  -    usług  sprzedaży  produktów  rynku 

kapitałowego, ubezpieczeniowego

• pozyskiwanie  ……………………………  oraz  skuteczna 

sprzedaż 

kolejnych 

produktów 

klientom 

……………………...

• dbanie  o  pozytywny  wizerunek  banku  –  drogą  przede 

wszystkim zapewniania wysokiej jakości obsługi klientów.

background image

14

cd. Funkcje oddziałów 

bankowych.

Szczególną  rolę  we  współczesnych  bankach 

odgrywa  nawiązywanie  w  ich  placówkach 

trwałych relacji z klientami banku.

Kierunek 

na 

racjonalizację 

wykorzystania 

stacjonarnej  sieci dystrybucji prowadzi do:

• likwidacji  dużych,  nierzadko  nierentownych 

oddziałów banku,

• rozwoju małych placówek bankowych o pełnym 

lub zawężonym zakresie usług,

• otwierania samoobsługowych placówek banku.

background image

15

Orientacje rynkowe w bankach

W zależności od
•  priorytetów banków oraz 
• pozycji klienta w jego relacjach z bankiem
można  mówić  o    różnych  orientacjach 

banków,  prowadzących  do  odmiennej    ich 
struktury organizacyjnej:

 orientacja produkcyjna
 orientacja dystrybucyjna
 orientacja marketingowa

background image

16

Orientacja produkcyjna

Orientacja  produkcyjna  to  model  zarządzania 

skoncentrowany 

na 

potrzebach 

………………………………  i  doskonaleniu  procesów  i 

procedur; 

poszczególne 

komórki 

organizacyjne 

minimalizują koszty dostarczanych usług. 

Potrzeby  rynku  nie  są  analizowane,  gdyż  popyt 

uważany  jest  za  stały  i  niezmienny  element  rynku. 

Realizacja  potrzeb  klienta  znajduje  się  na  dalszym 

planie; reakcja na zmiany popytu, a także procedura 

wprowadzania  nowego produktu jest powolna.

Dominującą strukturą organizacyjną w takim banku jest 

struktura …………………..

Taki model obowiązywał w bankowości światowej przez 

dziesięciolecia. 

background image

17

cd. Orientacja produkcyjna.

Cechy  charakterystyczne  organizacji  pracy 

banków w tym modelu:

 sztywny  system  obsługi  klientów  –  godziny 

otwarcia placówek dostosowane do potrzeb 

i wygody banku, 

 nieelastyczna  organizacja  pracy  na  sali 

operacyjnej,

 sformalizowane procedury kredytowe,
 praca  znaczącej  części  zatrudnionych 

na zapleczu księgowo-operacyjnym.

background image

18

Orientacja dystrybucyjna

Założeniem banku zorientowanego na sprzedaż 

(dystrybucyjnie)  jest  zwiększenie  dostępności 

do  produktów  i  usług  bankowych,    głównym 

przejawem  –  rozbudowa  sieci  oddziałów  banków 

i  punktów  obsługi  klientów,  w  tym  również 

bankomatów, rozwój bankowości elektronicznej.

Działania  intensyfikujące  sprzedaż  są  z  reguły 

nastawione  na  proste  przyciągnięcie  do  banków 

większej  ilości  klientów,  bez  szczegółowej  ich 

analizy pod kątem potencjalnej dochodowości dla 

banku. 

Celem 

działań 

jest 

otwarcie 

jak 

największej liczby nowych rachunków.

background image

19

cd. Orientacja 

dystrybucyjna.

Ważnym 

przejawem 

orientacji 

dystrybucyjnej 

jest 

również 

pewna 

aktywność 

…………………. 

i ………………. banków, niezauważalna przy 
strategii produkcyjnej.

  Działania  promocyjne  i  reklamowe  mają 

jednak  charakter  jedynie  ………………,  są 
podejmowane  w  konkretnych  sytuacjach, 
np. 

otwierania 

nowego 

oddziału, 

wprowadzania nowego produktu.

background image

20

Orientacja marketingowa

Jest  rezultatem  umocnienia  się  siły  przetargowej 

……………….., 

wyrazem 

przewartościowania 

relacji bank - klient.

Orientacja  marketingowa  oznacza  przestawienie 

modelu  zarządzania    na  badanie  rynku 

umożliwiające  rozpoznanie potrzeb  klientów oraz 

określenie 

pożądanych 

cech 

nowych, 

zindywidualizowanych produktów. 

Orientacja  marketingowa  zakłada  też  bardziej 

zróżnicowane  podejście  do  klientów  –    ich 

…………………….,  najczęściej  ze  względu  na 

dochodowość klientów dla banku.

background image

21

cd. Orientacja marketingowa

Orientacja  marketingowa  przyjmuje  rynek  jako 

centralny 

punkt 

zainteresowania 

osób 

zarządzających firmą. 

Sfera 

kształtowania 

produktu, 

polityki 

dystrybucji, komunikacji marketingowej, public 
relations,    nawet  -  obowiązujące  wzorce 
zachowań 

personelu, 

tworzą 

w tym modelu zarządzania jednolitą całość. 

background image

22

Orientacje – podsumowanie 

Orientacja 

produkcyjna

Orientacja 

dystrybucyjn

a

Orientacja 

marketingow

a

godziny otwarcia 

dostosowane do 

potrzeb banków, a 

nie klientów

zwiększenie liczby 

punktów obsługi, 

rozbudowa sieci 

oddziałów

badania rynku jako 

podstawa otwierania 

placówek, godzin 

otwarcia

nieelastyczna 

organizacja pracy - 

kolejki

organizacja funkcji 

sprzedaży w bankach

segmentacja klientów 

wg kryterium 

dochodowości dla 

banku

klient przychodzi do 

banku – nigdy 

odwrotnie

fuzje i przejęcia jako 

sposób zwiększenia 

sieci dystrybucji

kształtowanie 

trwałych relacji z 

klientami

promocja 

akcentująca samo 

istnienie banku

promocja produktowa

promocja skierowana 

do segmentów 

docelowych

Rynek nienasycony, 

łatwy wzrost udziału 

w rynku

Walka o udział w 

rynku, w tym również 

- przez fuzje i 

przejęcia

Rynek ustabilizowany. 

Walka o utrzymanie 

pozycji rynkowej

background image

23

Strategie rozwoju a struktury 

organizacyjne banków 

Obecnie  w  zdecydowanej  większości 

banków 

Polsce 

dominują 

struktury 

zorientowane 

na 

klienta.

Stąd  tendencja  do  ……………………. 

pracowników  tzw.  front  office  – 
doradców czy opiekunów klientów.

background image

24

cd. Strategie rozwoju a 

struktury organizacyjne 

banków

Dla największych podmiotów korporacyjnych, 

korzystających  często  z  niestandardowych 
produktów  i  specjalistycznych  usług,  coraz 
częściej  komórki  obsługi  lokalizowane  są 
w  oddziałach  regionalnych,  tworzonych 
centrach  biznesowych  lub  bezpośrednio 
w centrali. 

Temu  rozwiązaniu  przyświeca  założenie,  że 

najważniejsi  klienci  korporacyjni  wymagają 
w  obsłudze specjalistów najwyższej rangi.

background image

25

cd. Strategie rozwoju a 

struktury organizacyjne 

banków 

Rozwiązaniem  alternatywnym    dla  tworzenia 

trwałych relacji z klientem jest nastawienie 
na łatwość dokonania transakcji bankowych 
przy 

zachowaniu 

………………………. 

świadczonych usług.

Prowadzi to do rozwoju placówek o niewielkiej 

liczbie  zatrudnionych  (2  -  5  osobowych), 
oferujących przede wszystkim standardowe 
produkty; 

najczęściej 

placówki 

takie 

korzystają ze wsparcia dużych oddziałów.

background image

26

cd. Strategie rozwoju a 

struktury organizacyjne 

banków.

Pojawia się tu jednak problem jakości obsługi 

jako podstawowej bariery wejścia dla innych 

banków. 

Sama  ilość  placówek  i  technologia  jest 

stosunkowo  łatwa  do  pokonania  przez 

konkurencję. 

Jakość,  indywidualizacja  obsługi    –  to  główne 

czynniki  budowania  trwałych  relacji  banku 

z  klientem,  a  więc  wzmacniania    lojalności 

klienta.

.

background image

27

Sieć oddziałowa – motywy 

rozwoju

• możliwość  dotarcia  z  produktami  i  usługami 

do  większej  liczby  potencjalnych  klientów, 

możliwość opanowania nowych rynków;

• budowa  ……………………………  kontaktów 

z klientami, a przez to uzyskanie silniejszych 

więzi  klientów  z  bankiem    -  podniesienie 

stopnia lojalności klientów;

• pozyskanie 

relatywnie 

taniego 

źródła 

…………………na działalność aktywną banku;

background image

28

cd. Sieć oddziałowa – motywy 

rozwoju.

  

• możliwość wykorzystania dużej sieci także 

do  sprzedaży  innych  produktów  niż 
bankowe 

(bony 

skarbowe, 

obligacje, 

fundusze 

inwestycyjne, 

fundusze 

emerytalne, ubezpieczenia itd.), 

• stworzenie  silnej  bariery  wejścia  dla 

nowych  banków  –  ze  względu  na  koszty, 
czas 

ograniczoną 

dochodowość 

nowo 

wchodzących konkurentów.

background image

29

Banki bez sieci oddziałów.

Alternatywą  dla  rozwoju gęstej  sieci  oddziałowej 

może być:

• intensywny rozwój bankowości elektronicznej,
• wykorzystywanie  pośredników    w  sprzedaży 

usług finansowych,

• rezygnacja 

prowadzenia 

rachunków 

klientowskich  przy  założeniu  korzystania   

znaczącym 

stopniu 

ze 

środków 

pozyskiwanych na rynkach międzybankowych 

oraz  z innych źródeł zewnętrznych.

background image

30

System informatyczny a 

organizacja banków

Podstawowe funkcje systemu informatycznego banku 
1.

umożliwienie sprawnej obsługi klienta,

2.

zapewnienie bezpieczeństwa banku,

3.

umożliwienie  sporządzania  pełnej  sprawozdawczości 

finansowej  na  podstawie  przepływu  informacji   

w systemie on line

4.

nowe funkcje – stworzenie infrastruktury dla CRM 

oraz instrumentarium dla zaawansowanej wyceny 

ryzyka

W  zależności  od  posiadanego  systemu  informatycznego 

możliwe  jest  wyróżnienie  kilku  sposobów  organizacji 

banku.

background image

31

cd. System informatyczny 

a organizacja banków

1.

W przypadku rozproszonego oddziałowego 

systemu 

informatycznego 

komputery 

ułatwiają  jedynie  przeprowadzanie  operacji, 

pracownicy 

kontrolują 

poprawność 

dokonywanych czynności. 

      Każdy oddział prowadzi własną ………………., 

możliwość 

informatycznego 

sporządzania 

analiz 

czy 

raportów 

jest 

ograniczona. 

Pracownicy  podzieleni  są  na  pracowników 

bezpośredniej 

obsługi 

klientów 

zapleczowych;  część  prac  ……………………. 

wykonują wszyscy pracownicy.

background image

32

cd. System informatyczny 

a organizacja banków.

2. W systemie mieszanym, częściowo scentralizowanym, 

jest 

możliwość 

korzystania 

z danych ………………………. na szczeblu lokalnym. Część 

oddziałów  może  działać  bez  zaplecza,  pracownicy 

obsługujący klientów w niewielkim stopniu obciążani są  

czynnościami zapleczowymi.

3. System  informatyczny  scentralizowany  zakłada 

łączność  każdej  placówki  w  czasie  rzeczywistym

z  centralnym  komputerem  oraz  zintegrowanie  czynności 

umożliwiające 

sporządzanie 

raportów 

i  księgowości  bilansowej  na  szczeblu  centrali.  Oddziały 

mogą  składać  się  wyłącznie  z  komórek  mających 

styczność  z  klientami;  zaplecze  umiejscowione  jest 

w ……………………………


Document Outline