Technika wykonania zapisu EKG

1. Ogólny opis k

rzyw

EKG

oraz

zjawiska

zachodz

ce w sercu.

1. Ogólny opis k

rzyw

EKG

oraz

zjawiska zachodz

ce w sercu.

Wychylenia od lini poziomej w górę lub w

dół nazywamy

załamkami

i oznaczamy

je dużymi literami

P, Q, R, S, T i U

Linia pozioma łącząca załamki to

linia

izoelektryczna

Można wyróżnić również odstęp PQ i

odcinek ST

Fragment QRST to

zespół komorowy

1. Ogólny opis k

rzyw

EKG

oraz

zjawiska zachodz

ce w sercu.

Załamek P -

depolaryzacja i skurcz

przedsionka

Odcinek PQ -

pobudzenie przechodzi

przez układ przewodzący do komór

Zespół QRS -

depolaryzacja i skurcz

komór

Odcinek ST i załamek T -

repolaryzacja i

rozkurcz komór

Budowa układu

bodźcoprzewodzącego

serca.

Budowa układu

bodźcoprzewodzącego serca.

Węzeł zatokowy -

położony w obrębie

prawego przedsionka. Zbudowany z

właściwych komórek rozrusznikowych

Szlaki łączące węzeł zatokowy z

przedsionkowo-komorowym

Węzeł przedsionkowo-komorowy -

położony w prawym przedsionku w pobliżu

zastawki trójdzielnej. Przewodzenie w jego

obrębie jest bardzo wolne

Budowa układu

bodźcoprzewodzącego serca.

Pęczek przedsionkowo-komorowy

(Hisa) -

jest przedłużeniem węzła

przedsionkowo-komorowego i biegnie

przez włóknistą część przegrody

międzykomorowej. Dzieli się na dwie

odnogi: szeroką lewą i wąską prawą.

Prawa odnoga -

biegnie po prawej

stronie przegrody międzykomorowej.

Dociera do ściany prawej komory

Budowa układu

bodźcoprzewodzącego serca.

Lewa odnoga -

biegnie po lewej stronie

przegrody międzykomorowej i w postaci

trzech wiązek dociera do mięśnia lewej

komory.

Włókna Purkinjego -

ostatni element

układu bodźcoprzewodzącego,

przedłużenie odnóg i wiązek,

rozgałęziające się wewnątrz mięśnia

sercowego i przenoszące pobudzenie na

roboczy mięsień komór.

Odprowadzenia EKG

kończynowe.

Odprowadzenia kończynowe dwubiegunowe

– klasyczne I, II, III -

Rejestrują różnicę

potencjałów pomiędzy elektrodami

znajdującymi się na obu kończynach

górnych i lewej kończynie dolnej.

Odprowadzenia kończynowe

jednobiegunowe – aVR, aVL, aVF -

Rejestracja różnicy potencjałów między

elektrodą badającą, a specjalnie

skonstruowaną elektrodą obojętną.

Odprowadzenia EKG

kończynowe.

Teoretycznie elektrody mogą być

umieszczone w dowolnym punkcie

kończyn, jednak w praktyce umieszczamy

je na dystalnych częsciach.

KOLORY!!!

Czerwony

Żółty

Zielony

Czarny

Oś elektryczna serca.

Oś elektryczna to kierunek średniego

wektora depolaryzacji komór w

płaszczyźnie czołowej.

Przebieg osi określa się na podstawie

odprowadzeń kończynowych I i III.

Oś elektryczna serca.

Dodatni QRS w I i III –

normogram

Dodatni QRS w I i ujemny QRS w III –

lewogram

Ujemny QRS w I i dodoatni QRS w III –

prawogram

Odprowadzenia EKG

przedsercowe.

Jednobiegunowe odprowadzenia

przedsercowe

C1 – IV PMŻ przy prawym brzegu mostka

C2 – IV PMŻ przy lewym brzegu mostka

C3 – w połowie odległości między C2 a C4

C4 – V PMŻ w linii środkowoobojczykowej lewej

C5 – na wysokości C4 w linii przedniej pachowej

lewej

C6 – na wysokości C4 w linii środkowej pachowej

lewej

Odprowadzenia EKG

przedsercowe.

Dodatkowe odprowadzenia

piersiowe

C7 – na wysokości C4 w w linii tylnej pachowej lewej

C8 – na wysokości C4 w linii łopatkowej

C9 – na wysokości C4 na lewym brzegu kręgosłupa

Odprowadzenia prawostronne

Odprowadzenia przedsercowe

wysokie i niskie

Technika wykonania zapisu

EKG.

Warunki zapewniające dobrą jakość

zapisu:

dobra izolacja elektryczna,

odpowiednie ułożenie pacjenta.

Pomieszczenie:

ciepłe i ciche, żeby zapewnić spokój i

uniknąć drżenia mięśniowego.

Technika wykonania zapisu

EKG.

Łóżko:

wygodne, długie, szerokie, żeby

zapewnić wygodne ułożenie rąk,

najlepiej drewniana leżanka, bez

części metalowych,

metalowe łóżko powinno być dobrze

uziemione,

Technika wykonania zapisu

EKG.

Elektrody:

na zewnętrznych częściach przedramion i

nadgarstka,

powyżej nadgarstka i powyżej kostki,

inne ułożenie nie wpływa na ukształtowanie

elektrokardiogramu.

skórę odtłuścić alkoholem lub benzyną,

cienka warstwa żelu na skórę i elektrodę,

ewentualnie zwilżone gaziki,

uwaga, żeby elektrody się nie dotykały,

odpowiednie połączenie elektrod (czerwony, żółty,

zielony, czarny).

Technika wykonania zapisu

EKG.

Zapis:

leżeć w spokoju, bez napinania

mięśni,

zapis z elektrod przedsercowych –

spokojny oddech, ew. bezdech, żeby

uniknąć falowania linii

izoelektrycznej.

Błędy techniczne w

zapisie EKG.

Wynik:

interferencji zewnętrznych pól

elektrycznych,

uszkodzenia aparatu EKG,

złej techniki badania.

Błędy techniczne w

zapisie EKG.

Interferencje:

linia izoelektryczna w formie ząbkowania,

wyrównać przewody, by leżały wzdłuż

kończyn badanego,

sprawdzić przyłożenie elektrod (luźno –

mocno),

sprawdzić uziemienie,

odsunąć łóżko od ściany.

Błędy techniczne w

zapisie EKG.

Drgania linii podstawowej:

choroba Parkinsona – przełożyć elektrody

kończynowe wyżej, podłożyć wałek pod

kolana, przykryć chorego kocem, leki

zmniejszające napięcie mięśniwe,

źle przylegające elektrody do skóry,

zanieczyszczone,

uszkodzenie jednego z przewodów

elektrodowych,

poruszanie się badanego.

Błędy techniczne w

zapisie EKG.

Uszkodzenie aparatu:

niedostosowanie wysokości zapisu –

sprawdzić cechę,

nierówny przesuw papieru – imituje

zaburzenia rytmu.

Błędy techniczne w

zapisie EKG.

Wymuszenie błędnej interpretacji:

pomylenie odprowadzeń kończynowych,

niedokładne ułożenie odprowadzeń

przedsercowych (kobieta

z obfitym biustem) – skrupulatne

umieszczanie elektrod w stałych

punktach,

nieprawidłowe oznaczenie wycinków

zapisu.

Cechy zawału serca.

Zawał serca jest wynikiem

ustania przepływu krwi w

naczyniu wieńcowym

Obraz EKG zawału serca można

podzielić na 3 grupy:

świeży zawał serca

ewolucja zawału

przebyty zawał – blizna po zawale

Cechy zawału serca.

Bezpośrednio po bólu mogą być

wysokie, spiczaste, symetrycze

załamki T.

Dalej

narasta uniesienie odcinków

ST, wypukłością skierowane ku górze

–

fala Pardee

’

- świeży zawał

serca

Cechy zawału serca.

Następnie

pojawiają się zmiany

QRS – nieprawidłowe załamki Q

lub zespoły QS.

niesienia ST obniżają się do linii

izoelektrycznej

Cechy zawału serca.

Przy obniżaniu ST załamki T

odwracają się i stają się ujemne w

ciągu 2-3 dni – symetryczne,

głębokie nawet do kilkunastu

milimetrów.

Po kilku tygodniach załamki T

normalizują się i stają się

dodatnie

Wczesne cechy

niedokrwienia serca.

Przemieszczenie odcinka ST w górę

lub w dół!!!

Uniesienie ST jest wynikiem ustania

przepływu krwi w naczyniu

wieńcowym - fala Pardee’go - ostre

niedokrwienie całej ściany serca

Wczesne cechy

niedokrwienia serca.

Obniżenie ST jest wynikiem

ograniczenia przepływu krwi w

naczyniu wieńcowym

Charakterystycznym objawem

niedokrwienia jest poziome obniżenie

ST - ostre niedokrwienie

niepełnościenne.

10.

Późne cechy

niedokrwienia serca.

Zwykle świadczą o przebytym zawale

serca.

Do cech przebytego zawału zalicza się

nieprawidłowe załamki Q

zespoły QS

przetrwałe uniesienia ST

ujemne T

10.

Późne cechy

niedokrwienia serca.

Załamek Q o czasie

trwania 0,04 sek

kratka)

lub

dłuższym w

jakimkolwiek

odprowadzeniu

rutynowego EKG

poza

odprowadzeniem

aVR jest

nieprawidłowy.

10.

Późne cechy niedokrwienia

serca.

Szeroki, głęboki załamek Q –

ubytek potencjału.

Ujemne, symetryczne załamki T –

niedokrwienie podwsierdziowe.

Przetrwale uniesione ST budzą

podejrzenie tętniaka w miejscu

zawału.

11.

Obraz zawału serca

ściany dolnej.

Wymienić cechy świeżego zawału

serca !!!

Odprowadzenia:

III

aVF.

12.

Obraz zawału serca

ściany

przedniej

12.

Obraz zawału serca

ściany

przedniej

Wymienić cechy świeżego zawału

serca !!!

Odprowadzenia:

V4.

13.

Obraz zawału serca

ściany

bocznej

13.

Obraz zawału serca

ściany

bocznej

Wymienić cechy świeżego zawału

serca !!!

Odprowadzenia:

aVL.

14.

Obraz zawału serca

koniuszkowego

Wymienić cechy świeżego zawału

serca !!!

Odprowadzenia:

wszystkie.

15.

Pobudzenia

przedwczesne

nadkomorowe i

komorowe.

15.

Pobudzenia przedwczesne

nadkomorowe i komorowe.

Pobudzeni

przedwczesne

wolucja serca, która pojawia się

wcześniej, niż przewidywane kolejne

pobudzenie rytmu podstawowego.

Odstęp między pobudzeniem

przedwczesnym, a poprzedzającą je

ewolucją rytmu podstawowego to

czas

sprzężenia

15.

Pobudzenia przedwczesne

nadkomorowe i komorowe.

Odstęp od pobudzenia przedwczesnego

do następnej ewolucji rytmu

podstawowego to

przerwa

poekstrasystoliczna

- wyrównawcza

Podział:

Nadkomorowe

Komorowe

15.

Pobudzenia przedwczesne

nadkomorowe i komorowe.

Nadkomorowe

Przedwczesny QRS jest poprzedzony

załamkiem P o innej morfologii niż w

czasie rytmu zatokowego

Zespół QRS jest podobny do zespołu

pochodzenia zatokowego (

wąski!

Powstaje w mięśniu przedsionków lub

w węźle przedsionkowo-komorowym.

15.

Pobudzenia przedwczesne

nadkomorowe i komorowe.

Komorowe

Przedwczesny zespół QRS jest poszerzony i

iekształcony w porównaniu z rytmem

podstawowym.

Kierunek załamka T i przemieszczenia ST są

przeciwstawne do największego wychylenia

zespołu QRS.

Powstaje w śródkomorowym układzie

przewodzącym lub w roboczym mięśniu

komór.

16.

Częstoskurcz

nadkomorowy i

komorowy.

16.

Częstoskurcz nadkomorowy

i komorowy.

Częstoskurcz -

czynny rytm

pozazatokowy o częstości ponad

100/min.

Ilość pobudzeń 3

Jeśli zespoły QRS podczas częstoskurczu

są wąskie, to częstoskurcz prawie

zawsze jest nadkomorowy.

Jeśli zespoły QRS są szerokie, to zwykle

jest to częstoskurcz komorowy.

16.

Częstoskurcz nadkomorowy

i komorowy.

Częstoskurcz nadkomorowy

Załamki P

są widoczne

Załamki P

mają zmieniony kształt w

porównaniu z rytmem zatokowym, zależy

to od umiejscowienia ogniska ektopowego.

Między poszczególnymi załamkami P

widoczna linia izoelektryczna.

16.

Częstoskurcz nadkomorowy

i komorowy.

Częstoskurcz komorowy

QRS zniekształcone i poszerzone.

P mogą być niewidoczne.

Rozkojarzenie przedsionkowo-komorowe

Nieutrwalony

– ustępuje do 30 sekund.

Utrwalony

– trwa więcej jak 30 sekund

(lub wywołuje do 30 sekund następstwa

hemodynamiczne).

17.

Trzepotanie i

migotanie

przedsionków.

17.

Trzepotanie i migotanie

przedsionków.

Trzepotanie przedsionków - szybki,

uporządkowany rytm przedsionków,

zwykle 250-350/min. Rytm komór

zwylke miarowy.

Szybki (350-700/min),

nieuporządkowany rytm

przedsionków, bez efektywnej

czynności hemodynamicznej ich

skurczu. Niemiarowy rytm komór.

17.

Trzepotanie i migotanie

przedsionków.

Migotanie przedsionków:

Brak załamków P!!!

Drobne, niemiarowe, różnokształtne

fale f

, najwyraźniejsze w V1 i V2

Niemiarowy rytm komór.

Miarowy rytm komór świadczy o

całkowitym bloku przewodzenia

przedsionkowo-komorowego

17.

Trzepotanie i migotanie

przedsionków.

Trzepotanie przedsionków

Wychylenia przedsionkowe w kształcie

zębów piły (

fala F

najwyraźniejsze

odprowadzeniach II, III, aVF

Brak linii izoelektrycznej między falami

Fizjologiczne trzepotanie 250-350/min

jest przewodzone z blokiem 2:1 – 3:1.

18.

Blok

przedsionkowo-

komorow

18.

Blok

przedsionkowo-

komorow

Blok przedsionkowo-komorowy oznacza

utrudnienie lub zablokowanie przewodzenia

z przedsionków do komór

Blok I

- wszystkie pobudzenia są

przewodzone, ale czas jest wydłużony

Blok II

- nie wszystkie pobudzenia docierają

do komór

Blok III

- żadne pobudzenie nie dociera do

komór, przedsionki i komory pracują

niezależnie

18.

Blok

przedsionkowo-

komorow

Blok I stopnia

Wydłużenie odstępu PQ powyżej 0,2 sek.

Zachowane

przewodzenie

Zachowane

przewodzenie

przedsionkowo-komorowe 1:1.

Blok II stopnia

Okresowo jedno lub kilka pobudzeń z

ośrodka prowadzącego rytm nie dochodzi

do komór.

18.

Blok

przedsionkowo-

komorow

Blok III stopnia

Rytm komór niezależny od rytmu

przedsionków.

Częstotliwość załamków P większa

niż QRS.

Miejsce bloku najczęściej poniżej

rozwidlenia pęczka Hisa – rytm

komór w granicach 25-45/min.

19.

Blok prawej i lewej

odnogi p

czka Hisa.

19.

Blok prawej i lewej odnogi

czka Hisa.

Blok prawej odnogi pęczka Hisa

Czas trwania zespołu QRS co najmniej

0,12 sek. - zespół QRS poszerzony

Charakterystyczny kształt

rsR’

w V1 i

Przeciwstawny kierunek ST-T w stosunku

do głównego wychylenia QRS.

W odprowadzeniach lewokomorowych

łopatowate S.

19.

Blok prawej i lewej odnogi

czka Hisa.

Blok lewej odnogi pęczka Hisa

Czas trwania zespołu QRS co najmniej

0,12 sek.

Charakterystyczny kształt – opóźnienie

zwrotu ujemnego w V5 i V6 większe od

0,06 sek.

Przeciwstawny kierunek ST-T w

stosunku do głównego wychylenia QRS.

19.

Blok prawej i lewej odnogi

czka Hisa.

W V5-V6 QRS dodatnie, jednofazowe,

z zazębieniem na ramieniu

wstępującym lub szczycie.

W V1-V2 QRS ujemne z małymi

załamkami R i głębokimi S.

20.

Przerost lewej komory

serca.

Wzrost amplitudy załamków R

odprowa-dzeniach V5-V6 i aVL

oraz S

w V1.

ska

nik Soko

owa i Lyona

Suma S

i R

V5/6

> 35

najczulsze kryterium amplitudy.

20.

Przerost lewej komory

serca.

Zmiany ST-T

(

skośne do dołu

obniżenia ST i niesymetryczne,

ujemne lub ujemno-dodatnie załamki

)

Zaawansowany

przerost

Zaawansowany

przerost

przeciążenie lewej komory.

21.

Sztuczna stymulacja

serca.

Rodzaje:

Stymulacja przedsionków (

trium)

Stymulacja komór (

entricular)

Stymulacja dwujamowa (

ual)

21.

Sztuczna stymulacja

serca.

Iglica !!!

Elektryczna odpowiedź przedsionków

i/lub komór.

Stymulacja przedsionka – załamki P o

prawidłowym czasie trwania.

Stymulacja komory – szerokie zespoły

QRS – T, podobne jak w bloku lewej

odnogi i skurczach przedwczesnych

komorowych.

Wskazania do

przerwania próby

wysiłowej.

Document Outline