Dr hab. med. Piotr Prowans prof. PUM
Dr hab. med. Piotr Prowans prof. PUM
Oddział Kliniczny Chirurgii Plastycznej
Oddział Kliniczny Chirurgii Plastycznej
Endokrynologicznej i Ogólnej
Endokrynologicznej i Ogólnej
Zadania chirurgii plastycznej
Zadania chirurgii plastycznej
w. 1
w. 1
Rodzaje ran
Rodzaje ran
Sposób uszkodzenia skóry:
Sposób uszkodzenia skóry:
Rana cięta
Rana cięta
Rana szarpana
Rana szarpana
Rana miażdżona
Rana miażdżona
Rana oparzeniowa
Rana oparzeniowa
Specyficzny mechanizm:
Specyficzny mechanizm:
Rana kąsana
Rana kąsana
Rana postrzałowa
Rana postrzałowa
Rana kłuta
Rana kłuta
oskalpowanie
oskalpowanie
Historia chirurgii =
Historia chirurgii =
historia chirurgii plastycznej
historia chirurgii plastycznej
(rekonstrukcyjnej)
(rekonstrukcyjnej)
Przełom
Przełom
1844 rok:
1844 rok:
ekstrakcja zęba znieczulenie
ekstrakcja zęba znieczulenie
podtlenkiem azotu Horacy Wells
podtlenkiem azotu Horacy Wells
1846 rok:
1846 rok:
operacja guza ślinianki
operacja guza ślinianki
podżuchwowej znieczulenie eterem Morton
podżuchwowej znieczulenie eterem Morton
Około 1800 roku: próby z podtlenkiem azotu,
Około 1800 roku: próby z podtlenkiem azotu,
CO
CO
2
2
Znieczulenie eterowe
Znieczulenie eterowe
1975
1975
Promieniowanie Roentgena (X)
Promieniowanie Roentgena (X)
1876 rok:
1876 rok:
pierwsze obserwacje promieni X
pierwsze obserwacje promieni X
1887 rok:
1887 rok:
Tesla wykazał, że promienie X
Tesla wykazał, że promienie X
przechodzą przez tkanki
przechodzą przez tkanki
1895 rok:
1895 rok:
Roentgen przedstawił możliwość
Roentgen przedstawił możliwość
zastosowania w medycynie
zastosowania w medycynie
Mikroskop
Mikroskop
1695 rok:
1695 rok:
Hans i Jansen Zachariasz pierwszy
Hans i Jansen Zachariasz pierwszy
mikroskop
mikroskop
1850 rok:
1850 rok:
wykorzystanie w naukach
wykorzystanie w naukach
przyrodniczych
przyrodniczych
Antybotyk - penicylina
Antybotyk - penicylina
1897 rok:
1897 rok:
Ernes Douchesne
Ernes Douchesne
obserwacja
obserwacja
1928 rok:
1928 rok:
Aleksander Fleming
Aleksander Fleming
obserwacja
obserwacja
1938 rok:
1938 rok:
Florey Chain
Florey Chain
pierwszy wyizolował
pierwszy wyizolował
antybiotyk
antybiotyk
Definicja chirurgii
Definicja chirurgii
plastycznej
plastycznej
Naprawa powłok ciała uszkodzonych
Naprawa powłok ciała uszkodzonych
urazami, oparzeniami, nowotworami,
urazami, oparzeniami, nowotworami,
wadami wrodzonymi.
wadami wrodzonymi.
Specjalizacja: z chirurgii plastycznej
Specjalizacja: z chirurgii plastycznej
Tytuł: specjalista chirurgii plastycznej
Tytuł: specjalista chirurgii plastycznej
Towarzystwo Chirurgii Plastycznej
Towarzystwo Chirurgii Plastycznej
Rekonstrukcyjnej i Estetycznej
Rekonstrukcyjnej i Estetycznej
1901 rok:
1901 rok:
Hollander pierwszy facelifting
Hollander pierwszy facelifting
1817 Passot ???
1817 Passot ???
1920 rok:
1920 rok:
Bettman opracował cięcie do
Bettman opracował cięcie do
faceliftingu
faceliftingu
1974 rok:
1974 rok:
Skoog opisał preparowanie SMAS
Skoog opisał preparowanie SMAS
SMAS – powierzchowny system mięśniowo-powięziowy
SMAS – powierzchowny system mięśniowo-powięziowy
Facelifting – podniesienie twarzy
Facelifting – podniesienie twarzy
Działy chirurgii plastycznej
Działy chirurgii plastycznej
Oparzenia
Oparzenia
Wady wrodzone:
Wady wrodzone:
twarz, głowa, brzuch, klatka piersiowa,
twarz, głowa, brzuch, klatka piersiowa,
narządy płciowe zewnętrzne
narządy płciowe zewnętrzne
Traumatologia:
Traumatologia:
nerwy, ścięgna, kości, ubytki powłok
nerwy, ścięgna, kości, ubytki powłok
Chirurgia ręki
Chirurgia ręki
Chirurgia skóry:
Chirurgia skóry:
nowotwory, malformacje naczyniowe,
nowotwory, malformacje naczyniowe,
znamiona barwnikowe, obrzęki limfatyczne
znamiona barwnikowe, obrzęki limfatyczne
Mikrochirurgia
Mikrochirurgia
Chirurgia estetyczna (operacje
Chirurgia estetyczna (operacje
odmładzające) ?? Medycyna estetyczna
odmładzające) ?? Medycyna estetyczna
Cel leczenia
Cel leczenia
Poprawa funkcji
Poprawa funkcji
oszpecenie chorobą
oszpecenie chorobą
Poprawa wyglądu
Poprawa wyglądu
odmłodzenie
odmłodzenie
(operacja na zdrowym organizmie)
(operacja na zdrowym organizmie)
Zasada leczenia odtwórczego
Zasada leczenia odtwórczego
„coś za
„coś za
coś
coś
”
”
Miejsce biorcze
Miejsce biorcze
zysk
zysk
Miejsce dawcze
Miejsce dawcze
strata
strata
Dyscypliny zabiegowe
Dyscypliny zabiegowe
Chirurgia ogólna + onkologia
Chirurgia ogólna + onkologia
*
*
Chirurgia dziecięca + ortopedia dziecięca
Chirurgia dziecięca + ortopedia dziecięca
*
*
Chirurgia plastyczna + mikrochirurgia
Chirurgia plastyczna + mikrochirurgia
Ortopedia i traumatologia
Ortopedia i traumatologia
*
*
,
,
chirurgia ręki
chirurgia ręki
Neurochirurgia
Neurochirurgia
Chirurgia klatki piersiowej
Chirurgia klatki piersiowej
Kardiochirurgia
Kardiochirurgia
Chirurgia naczyniowa
Chirurgia naczyniowa
Chirurgia szczękowo-twarzowa
Chirurgia szczękowo-twarzowa
*
*
, laryngologia
, laryngologia
*
*
Ginekologia
Ginekologia
*
*
, urologia
, urologia
*
*
, okulistyka
, okulistyka
*
*
, położnictwo,
, położnictwo,
dermatologia.
dermatologia.
Ośrodki chirurgii plastycznej w
Ośrodki chirurgii plastycznej w
Polsce
Polsce
Klinika Chirurgii Plastycznej CMKP –
Klinika Chirurgii Plastycznej CMKP –
Warszawa
Warszawa
Klinika Chirurgii Plastycznej, Rekonstrukcyjnej i Estetycznej UM –
Klinika Chirurgii Plastycznej, Rekonstrukcyjnej i Estetycznej UM –
Łódź
Łódź
Klinika i Katedra Chirurgii Plastycznej AM –
Klinika i Katedra Chirurgii Plastycznej AM –
Bydgoszcz
Bydgoszcz
Klinika Chirurgii Plastycznej AM –
Klinika Chirurgii Plastycznej AM –
Wrocław
Wrocław
Oddział Chirurgii Plastycznej –
Oddział Chirurgii Plastycznej –
Polanica Zdrój
Polanica Zdrój
Klinika Chirurgii Plastycznej AM –
Klinika Chirurgii Plastycznej AM –
Gdańsk
Gdańsk
Oddział Chirurgii Rekonstrukcyjnej ŚAM –
Oddział Chirurgii Rekonstrukcyjnej ŚAM –
Sosnowiec
Sosnowiec
Oddział Kliniczny Chirurgii Plastycznej, Rekonstrukcyjnej i Leczenia
Oddział Kliniczny Chirurgii Plastycznej, Rekonstrukcyjnej i Leczenia
Oparzeń WIM –
Oparzeń WIM –
Warszawa
Warszawa
Oddział Chirurgii Plastycznej SzK –
Oddział Chirurgii Plastycznej SzK –
Wrocław
Wrocław
Oddział Chirurgii Plastycznej i Leczenia Oparzeń SzSp Rydygiera –
Oddział Chirurgii Plastycznej i Leczenia Oparzeń SzSp Rydygiera –
Kraków
Kraków
Centrum Leczenia Oparzeń i Rekonstrukcji ZchPomSzS –
Centrum Leczenia Oparzeń i Rekonstrukcji ZchPomSzS –
Gryfice
Gryfice
Oddział Chirurgii Plastycznej i Leczenia Oparzeń SPZOZ –
Oddział Chirurgii Plastycznej i Leczenia Oparzeń SPZOZ –
Nowa Sól
Nowa Sól
Oddział Kliniczny Chirurgii Plastycznej, Endokrynologicznej i Ogólnej PUM -
Oddział Kliniczny Chirurgii Plastycznej, Endokrynologicznej i Ogólnej PUM -
Szczecin
Szczecin
13 ośrodków + 1
13 ośrodków + 1
165 chirurgów – specjalistów chirurgii
165 chirurgów – specjalistów chirurgii
plastycznej
plastycznej
Mikrochirurgia - ? 10 ?
Mikrochirurgia - ? 10 ?
Zadania
Zadania
Urazy mechaniczne: replantacje, ubytki
Urazy mechaniczne: replantacje, ubytki
tkanek
tkanek
Oparzenia
Oparzenia
Wady rozwojowe
Wady rozwojowe
Operacje naprawcze
Operacje naprawcze
Przygotowanie chorego do operacji
Przygotowanie chorego do operacji
plastycznej
plastycznej
Ocena problemu:
Ocena problemu:
leczymy człowieka! a nie objawy lub wyniki badań
leczymy człowieka! a nie objawy lub wyniki badań
Rozpoznanie choroby
Rozpoznanie choroby
Obciążenia chorego
Obciążenia chorego
ocena
ocena
ryzyka
ryzyka
!!!
!!!
Inwazyjność leczenia
Inwazyjność leczenia
Wybór postępowania
Wybór postępowania
Obciążenia chorego
Obciążenia chorego
Stan ogólny (wiek biologiczny)
Stan ogólny (wiek biologiczny)
Stan odżywienia
Stan odżywienia
Niedobory witamin, elektrolitów
Niedobory witamin, elektrolitów
Choroby układu krążenia, oddychania,
Choroby układu krążenia, oddychania,
nerek
nerek
Choroby metaboliczne
Choroby metaboliczne
Przyjmowane leki
Przyjmowane leki
Zła kwalifikacja
Zła kwalifikacja
Zaburzenia gojenia ran
Zaburzenia gojenia ran
Nadmierne gojenie =
Nadmierne gojenie =
bliznowce 5%-15%
bliznowce 5%-15%
Geny, rasa „niebiała”
Geny, rasa „niebiała”
Niedostateczne gojenie
Niedostateczne gojenie
= rany przewlekłe
= rany przewlekłe
Niedobory: Zn, Cu, Fe, białka,
Niedobory: Zn, Cu, Fe, białka,
insuliny, wit A, steroidy,
insuliny, wit A, steroidy,
choroby układowe,
choroby układowe,
miażdżyca tętnic
miażdżyca tętnic
Infekcja
Infekcja
Fazy gojenia rany
Fazy gojenia rany
Krwawienie
Krwawienie
Powstanie czopu płytkowego (krzepnięcie)
Powstanie czopu płytkowego (krzepnięcie)
Wczesna reakcja zapalna (24 – 48h granulocyty)
Wczesna reakcja zapalna (24 – 48h granulocyty)
Późna reakcja zapalna (48 – 72h monocyty, po72h
Późna reakcja zapalna (48 – 72h monocyty, po72h
limfocyty
limfocyty
Migracja fibroblastów (5 doba do 3 tyg. synteza
Migracja fibroblastów (5 doba do 3 tyg. synteza
kolagenu)
kolagenu)
!!! szwy
!!! szwy
Angigeneza
Angigeneza
Naskórkowanie
Naskórkowanie
Zanik po 3 tyg.
Zanik po 3 tyg.
Ostateczna przebudowa 6 – 12 miesiecy
Ostateczna przebudowa 6 – 12 miesiecy
!!! plastyki
!!! plastyki
Postępowanie po operacji
Postępowanie po operacji
Profilaktyka choroby zakrzepowo-zatorowej
Profilaktyka choroby zakrzepowo-zatorowej
Indywidualna ocena ryzyka:
Indywidualna ocena ryzyka:
wiek
wiek
rozległość operacji przebyte choroby żył k. dolnych
rozległość operacji przebyte choroby żył k. dolnych
Działania
Działania
Heparyny drobnocząsteczkowe
Heparyny drobnocząsteczkowe
Elewacja kończyn dolnych
Elewacja kończyn dolnych
Opaski elastyczne
Opaski elastyczne
Uruchamianie
Uruchamianie
Zapobieganie zakażeniom
Zapobieganie zakażeniom
Czysta skóra
Czysta skóra
3 tyg. odstąpić od opalania
3 tyg. odstąpić od opalania
Strzyżenie, X golenia skóry
Strzyżenie, X golenia skóry
Sanacja jamy ustnej
Sanacja jamy ustnej
Zatoki, układ moczowy, drogi rodne
Zatoki, układ moczowy, drogi rodne
W przypadku ran przewlekłych
W przypadku ran przewlekłych
posiewy/uzyskanie „czystości rany”
posiewy/uzyskanie „czystości rany”
Profilaktyka antybiotykowa okołooperacyjna
Profilaktyka antybiotykowa okołooperacyjna
„
„
Zwiększenie rezerw energetycznych”
Zwiększenie rezerw energetycznych”
Dodatkowe żywienie
Dodatkowe żywienie
Preparaty dożylne
Preparaty dożylne
Preparaty doustne
Preparaty doustne
Rehabilitacja
Rehabilitacja
Fizykoterapia
Fizykoterapia
Wczesne uruchamianie
Wczesne uruchamianie
Zadanie personelu – nauczyć:
Zadanie personelu – nauczyć:
•
Ćwiczeń usprawniających
Ćwiczeń usprawniających
•
Samoobsługi
Samoobsługi
•
Pielęgnacji (ogólnej i kierunkowej)
Pielęgnacji (ogólnej i kierunkowej)
Pomoc psychologiczna
Pomoc psychologiczna
Personel leczący
Personel leczący
Psycholog
Psycholog
Socjolog
Socjolog
Psychiatra
Psychiatra