Sytuacja materialna rodziny
Sytuacja materialna rodziny
w okresie zmiany
w okresie zmiany
systemowej
systemowej
Sytuacja materialna rodziny
Sytuacja materialna rodziny
w okresie zmiany
w okresie zmiany
systemowej
systemowej
Co powoduje zaburzenia w
Co powoduje zaburzenia w
funkcjonowaniu rodziny w
funkcjonowaniu rodziny w
obecnej sytuacji rynkowej w
obecnej sytuacji rynkowej w
Polsce?
Polsce?
Bezrobocie - niemożność znalezienia
Bezrobocie - niemożność znalezienia
pracy
pracy
niestabilna sytuacja na rynku pracy
niestabilna sytuacja na rynku pracy
dyskryminacja matek pracujących
dyskryminacja matek pracujących
Zła sytuacja ekonomiczna (brak
Zła sytuacja ekonomiczna (brak
środków do życia)
środków do życia)
Problemy mieszkaniowe
Problemy mieszkaniowe
Skutki zmiany systemowej
Skutki zmiany systemowej
dla rodziny polskiej
dla rodziny polskiej
Lęk o dezaktualizacje wiedzy, umiejętności
Lęk o dezaktualizacje wiedzy, umiejętności
zawodowych
zawodowych
Trudności w przystosowaniu się do nowych wymagań
Trudności w przystosowaniu się do nowych wymagań
w sferze instytucjonalnej i pozainstytucjonalnej
w sferze instytucjonalnej i pozainstytucjonalnej
Zanikanie wartości prorodzinnego życia
Zanikanie wartości prorodzinnego życia
Osłabienie więzi międzypokoleniowej
Osłabienie więzi międzypokoleniowej
Niemożność skonstruowania tożsamości grupy
Niemożność skonstruowania tożsamości grupy
rodzinnej
rodzinnej
Nieumiejętność rozwiązywania konfliktów wewnątrz
Nieumiejętność rozwiązywania konfliktów wewnątrz
rodzinnych
rodzinnych
Samotność w rodzinie i poza nią
Samotność w rodzinie i poza nią
Lęk przed odpowiedzialnością a drugą osobę
Lęk przed odpowiedzialnością a drugą osobę
(partnera, małżonka, dziecko)
(partnera, małżonka, dziecko)
Skutki działania czynników
Skutki działania czynników
destabilizujących
destabilizujących
Pogorszenie standardu życia
Pogorszenie standardu życia
Powstawanie patologii społecznych
Powstawanie patologii społecznych
(napady, rozboje, kradzieże)
(napady, rozboje, kradzieże)
Rozpad rodziny
Rozpad rodziny
Agresja
Agresja
Uzależnienia
Uzależnienia
Napięcia i konflikty społeczne oraz
Napięcia i konflikty społeczne oraz
rodzinne
rodzinne
Dochody gospodarstw domowych
Dochody gospodarstw domowych
Przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na osobę
Przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na osobę
w 2003 r.
w 2003 r.
w zł
w zł
Gospodarstwa ogółem
Gospodarstwa ogółem
680
680
I grupa kwintylowa (20% osób o najniższych
I grupa kwintylowa (20% osób o najniższych
dochodach)
dochodach)
226
226
V grupa kwintylowa (20% osób o najwyższych
V grupa kwintylowa (20% osób o najwyższych
dochodach)
dochodach)
1455
1455
Małżeństwa bezdzietne
Małżeństwa bezdzietne
1064
1064
Małżeństwa z 1 dzieckiem
Małżeństwa z 1 dzieckiem
817
817
Małżeństwa z 2 dzieci
Małżeństwa z 2 dzieci
607
607
Małżeństwa z 3 dzieci
Małżeństwa z 3 dzieci
447
447
Małżeństwa z 4 i więcej dzieci
Małżeństwa z 4 i więcej dzieci
309
309
Matka z dziećmi na utrzymaniu
Matka z dziećmi na utrzymaniu
563
563
Źródło: Badanie budżetów gospodarstw domowych 2003 r. GUS
Źródło: Badanie budżetów gospodarstw domowych 2003 r. GUS
Wydatki gospodarstw domowych
Wydatki gospodarstw domowych
Przeciętne miesięczne wydatki na osobę w 2003 r.
Przeciętne miesięczne wydatki na osobę w 2003 r.
w zł
w zł
Gospodarstwa ogółem
Gospodarstwa ogółem
644
644
I grupa kwintylowa (20% osób o najniższych
I grupa kwintylowa (20% osób o najniższych
dochodach)
dochodach)
298
298
V grupa kwintylowa (20% osób o najwyższych
V grupa kwintylowa (20% osób o najwyższych
dochodach)
dochodach)
1264
1264
Małżeństwa bezdzietne
Małżeństwa bezdzietne
1022
1022
Małżeństwa z 1 dzieckiem
Małżeństwa z 1 dzieckiem
778
778
Małżeństwa z 2 dzieci
Małżeństwa z 2 dzieci
579
579
Małżeństwa z 3 dzieci
Małżeństwa z 3 dzieci
445
445
Małżeństwa z 4 i więcej dzieci
Małżeństwa z 4 i więcej dzieci
304
304
Matka z dziećmi na utrzymaniu
Matka z dziećmi na utrzymaniu
588
588
Źródło: Badanie budżetów gospodarstw domowych 2003 r. GUS
Źródło: Badanie budżetów gospodarstw domowych 2003 r. GUS
Różnica pomiędzy przeciętnymi
Różnica pomiędzy przeciętnymi
miesięcznymi
miesięcznymi
dochodami a
dochodami a
wydatkami gospodarstw domowych na osobę w 2003r. w zł.
wydatkami gospodarstw domowych na osobę w 2003r. w zł.
Gospodarstwa ogółem
Gospodarstwa ogółem
36
36
I grupa kwintylowa (20% osób o najniższych
I grupa kwintylowa (20% osób o najniższych
dochodach)
dochodach)
-72
-72
V grupa kwintylowa (20% osób o najwyższych
V grupa kwintylowa (20% osób o najwyższych
dochodach)
dochodach)
191
191
Małżeństwa bezdzietne
Małżeństwa bezdzietne
42
42
Małżeństwa z 1 dzieckiem
Małżeństwa z 1 dzieckiem
39
39
Małżeństwa z 2 dzieci
Małżeństwa z 2 dzieci
28
28
Małżeństwa z 3 dzieci
Małżeństwa z 3 dzieci
2
2
Małżeństwa z 4 i więcej dzieci
Małżeństwa z 4 i więcej dzieci
5
5
Matka z dziećmi na utrzymaniu
Matka z dziećmi na utrzymaniu
-25
-25
Źródło: Badanie budżetów gospodarstw domowych 2003 r. GUS
Źródło: Badanie budżetów gospodarstw domowych 2003 r. GUS
Odsetek osób w gospodarstwach domowych
Odsetek osób w gospodarstwach domowych
zagrożonych ubóstwem wg typu gospodarstwa
zagrożonych ubóstwem wg typu gospodarstwa
w 2002 r
w 2002 r
Trudności w tworzeniu
Trudności w tworzeniu
polityki społecznej i
polityki społecznej i
rodzinnej w latach 90.
rodzinnej w latach 90.
Słabość władzy
Słabość władzy
ustawodawczej
ustawodawczej
i wykonawczej
i wykonawczej
bezpośrednio
bezpośrednio
wynikała ze
wynikała ze
zmiany
zmiany
systemowej
systemowej
Na pogarszającą się
Na pogarszającą się
sytuację wpływ miał
sytuację wpływ miał
następujące czynniki
następujące czynniki
Brak koordynacji działań i współpracy
Brak koordynacji działań i współpracy
na poziomie ministerialnym
na poziomie ministerialnym
Przewaga gier politycznych i partyjnych
Przewaga gier politycznych i partyjnych
nad interesami ogólno społecznymi
nad interesami ogólno społecznymi
Poddanie się w początkowym okresie
Poddanie się w początkowym okresie
transformacji systemowej przez rządy
transformacji systemowej przez rządy
naciskom społecznym
naciskom społecznym
Częsta zmiana składu osobowego i
Częsta zmiana składu osobowego i
partyjnego parlamentu
partyjnego parlamentu
Rządowe programy polityki
Rządowe programy polityki
rodzinnej
rodzinnej
1997 Rządowy Program Polityki
1997 Rządowy Program Polityki
Rodzinnej: rodzina traktowana jako
Rodzinnej: rodzina traktowana jako
kapitał społeczny w który trzeba
kapitał społeczny w który trzeba
inwestować (szczególnie w młode
inwestować (szczególnie w młode
pokolenie)
pokolenie)
Program polityki rodzinnej nastawiony był
Program polityki rodzinnej nastawiony był
na: wspieranie rodziny w sprawowaniu
na: wspieranie rodziny w sprawowaniu
funkcji wychowawczej, zwiększenie
funkcji wychowawczej, zwiększenie
uczestnictwa dzieci w kulturze narodowej
uczestnictwa dzieci w kulturze narodowej
Rządowe programy polityki
Rządowe programy polityki
rodzinnej
rodzinnej
1999 Program Polityki Prorodzinnej
1999 Program Polityki Prorodzinnej
Państwa
Państwa
Był on wynikiem prac Międzyresortowego
Był on wynikiem prac Międzyresortowego
Zespołu do Spraw Opracowywania
Zespołu do Spraw Opracowywania
Polityki Rodzinnej Państwa powołanego
Polityki Rodzinnej Państwa powołanego
przez Prezesa Rady Ministrów
przez Prezesa Rady Ministrów
miał on charakter polityki interwencyjnej
miał on charakter polityki interwencyjnej
i uzupełniającej ponieważ był skierowany
i uzupełniającej ponieważ był skierowany
do ludzi znajdujących się w trudnej
do ludzi znajdujących się w trudnej
sytuacji materialnej
sytuacji materialnej
Program polityki prorodzinnej
Program polityki prorodzinnej
wyznaczał następujące
wyznaczał następujące
kierunki działań
kierunki działań
Zmiana sytuacji demograficznej i struktury rodzin
Zmiana sytuacji demograficznej i struktury rodzin
Poprawa sytuacji finansowej
Poprawa sytuacji finansowej
Poprawa warunków mieszkaniowych
Poprawa warunków mieszkaniowych
Dostosowanie polityki państwa do potrzeb rodziny
Dostosowanie polityki państwa do potrzeb rodziny
Poprawa stanu zdrowia oraz pomoc rodzinom z
Poprawa stanu zdrowia oraz pomoc rodzinom z
osobami niepełnosprawnymi
osobami niepełnosprawnymi
Kompleksowa pomoc rodzinom zagrożonym
Kompleksowa pomoc rodzinom zagrożonym
dysfunkcjami
dysfunkcjami
Zmiana systemu ochrony praw rodziny
Zmiana systemu ochrony praw rodziny
Realizacja polityki rodzinnej państwa
Realizacja polityki rodzinnej państwa
Polityka rodzinna jest podatna na
Czynniki demograficzne
Czynniki
społeczno-ekonomiczne
Czynniki kulturowe
Polityka rodzinna
Polityka rodzinna
zorientowana jest na:
zorientowana jest na:
Podmiotowość
Rodziny
Polityka
Społeczna
Podmiotowość
Jednostki
Podmioty kreujące politykę
Podmioty kreujące politykę
społeczna w Polsce
społeczna w Polsce
Na początku roku 2001 w ramach projektu IPROSEC
Na początku roku 2001 w ramach projektu IPROSEC
przeprowadzone zostały wywiady z politykami,
przeprowadzone zostały wywiady z politykami,
pracodawcami.
pracodawcami.
Badaczy interesowała kwestia kształtowania i
Badaczy interesowała kwestia kształtowania i
odpowiedzialności za wdrażanie polityki społecznej
odpowiedzialności za wdrażanie polityki społecznej
w Polsce w latach 90.
w Polsce w latach 90.
Uzyskane informacje pozwoliły między innymi
Uzyskane informacje pozwoliły między innymi
odpowiedzieć jakie instytucje społeczne są
odpowiedzieć jakie instytucje społeczne są
zaangażowane w proces formułowania zasad
zaangażowane w proces formułowania zasad
polityki rodzinnej.
polityki rodzinnej.