Projekt edukacyjny w
gimnazjum
Projekt edukacyjny w
gimnazjum
Podstawa prawna
projektu
Podstawą prawną wprowadzenia do szkół
gimnazjalnych projektu edukacyjnego jest
rozporządzenie
Ministra
Edukacji
Narodowej z dnia 20 sierpnia 2010 roku,
zmieniające
rozporządzenie
w sprawie warunków i sposobu oceniania,
klasyfikowania
i
promowania
uczniów
i
słuchaczy oraz przeprowadzanie sprawdzianów
i
egzaminów
w szkołach publicznych.
W rozporządzeniu znalazły
się następujące zapisy:
1.
Uczniowie gimnazjum biorą udział w
realizacji projektu edukacyjnego.
2.
Projekt edukacyjny jest zespołowym,
planowym
działaniem
uczniów,
mającym na celu rozwiązanie problemu,
z zastosowaniem różnorodnych metod.
3.
Projekt edukacyjny jest zespołowym,
planowym
działaniem
uczniów,
mającym na celu rozwiązanie problemu,
z zastosowaniem różnorodnych metod.
4. Projekt edukacyjny jest realizowany
przez zespół uczniów pod opieką
nauczyciela
i obejmuje następujące działania:
I.
wybranie tematu projektu edukacyjnego;
II.
określenie celów projektu edukacyjnego i
zaplanowanie etapów jego realizacji;
III.
wykonanie zaplanowanych działań;
IV.
publiczne przedstawienie rezultatów projektu
edukacyjnego.
5. Szczegółowe warunki realizacji projektu
edukacyjnego
określa
dyrektor
gimnazjum
w porozumieniu z radą pedagogiczną.
6. Kryteria zachowania ucznia gimnazjum
zawarte w ocenianiu wewnątrzszkolnym
uwzględniają udział ucznia w realizacji
projektu edukacyjnego.
7. Wychowawca klasy na początku roku
szkolnego, w którym uczniowie będą
realizować
projekt
edukacyjny,
informuje uczniów i ich rodziców
(prawnych opiekunów) o warunkach
realizacji projektu edukacyjnego.
8. Informacje o dziale ucznia w realizacji
projektu edukacyjnego oraz temat
projektu edukacyjnego wpisuje się na
świadectwie ukończenia gimnazjum.
9. W
szczególnie
uzasadnionych
przypadkach,
uniemożliwiających
udział ucznia w realizacji projektu
edukacyjnego, dyrektor gimnazjum
może zwolnić ucznia z realizacji
projektu edukacyjnego.
10. W przypadkach, o których mowa
w punkcie 9, na świadectwie ukończenia
gimnazjum w miejscu przeznaczonym
na wpisanie informacji o udziale ucznia
w realizacji projektu edukacyjnego
wpisuje
się
„zwolniony”
albo
„zwolniona”.
Cele
projektu
Możemy wyodrębnić dwie główne
grupy celów projektu. Pierwsza to
cele edukacyjne formułowane
przez nauczyciela, najczęściej
powiązane z podstawą programową.
Druga to cele określane przez
uczniów realizujących dany projekt.
Cele edukacyjne
formułowane
przez nauczyciela
Cele edukacyjne określają, czego uczniowie
się dowiedzą, co nauczą się robić lub jakie
predyspozycje rozwiną podczas realizacji
projektu. Można przyjąć, że niemal każde
działanie
projektowe
służy
rozwijaniu
określonych we wstępnej części podstawy
programowej umiejętności pracy zespołowej
–
wyszukiwania,
selekcjonowania
i
krytycznej
analizy
informacji
oraz
komunikowania się.
Formułując cele edukacyjne, nauczyciel
określa, co zyskują uczniowie, którzy
zrealizują projekt, co nowego poznają,
zapamiętają,
co będą potrafili wykonać (lub wykonać
lepiej). Takie ujęcie celów edukacyjnych
ułatwia przekazywanie i wyjaśnienie ich
uczniom.
Zapisanie
ich
w
języku
zrozumiałym dla uczniów – może ułatwić
pracę oraz pomóc uczniom w określeniu
celów ich własnych działań projektowych.
Cele projektu
określane przez uczniów
Rozporządzenie: Uczniowie pod
opieką nauczyciela określają cele
projektu edukacyjnego
W formułowaniu celów projektu
należy
zostawić
uczniom
dużo
swobody i pozwolić im na własne,
nawet niedoskonałe sformułowania,
wymagając jednak, by były one
dostatecznie konkretne. Każdy zespół
może opisać cele swej pracy w sposób
specyficzny, nawet gdy wybrane
problemy będą się powtarzać.
Rozporządzenie wymaga, by na
początkowym etapie pracy nad projektem
uczniowie
z pomocą nauczyciela określili cele projektu
edukacyjnego i zaplanowali etapy jego
realizacji. W tym miejscu warto się
zastanowić, co chcemy, aby było produktem
(efektem produktu). Dlatego po wstępnej
decyzji uczniów o rodzaju aktywności, jaką
zamierzają podjąć, powinni oni określić cele
poznawcze
i praktyczne, które wyznaczą kierunki
działań
poszczególnych
zespołów
projektowych.
Uczniowie z pomocą nauczyciela
przedstawiają je w kategoriach
rezultatów, które chcą osiągnąć.
Kluczowe dla powodzenia projektu
jest, by uczniowie, wypracowując
cele, odkryli sens własnych działań i
widzieli, co chcą osiągnąć i jak to
zrobić.
Etapy
organizacyjne
projektów
edukacyjnych
1. Wybór problemu.
2. Diagnoza.
3. Wyznaczenie celu działań i
opracowanie rozwiązania problemu.
4. Szukanie sojuszników.
5. Działanie.
6. Publiczna prezentacja rezultatów
projektów.
7. Ocena, ewaluacja projektu.
Dokumentacja
działań
Kontrakt
Kontrakt edukacyjny w metodzie
projektów rozumiany jest jako sposób
regulowania różnych zachowań i
działań pomiędzy nauczycielem a
uczniami wykonującymi projekt.
Kontrakt edukacyjny jest rodzajem
umowy społecznej, za pomocą której
dąży się do osiągnięcia postawionych
celów, określenia metody pracy oraz
wzajemnych
oczekiwań
i zobowiązań pomiędzy uczniami
a nauczycielem.
Kontrakt pomiędzy nauczycielem
a zespołem uczniów powinien zawierać:
• temat projektu,
• zakres prac projektowych,
• terminy wykonania poszczególnych etapów pracy,
• termin zakończenia projektu,
• konsekwencje za niedotrzymanie ustalonych terminów
i przyjętych przez zespół wspólnie z nauczycielem
zasad,
• sposób
komunikowania
się
z
nauczycielem
prowadzącym projekt, ustalone terminy konsultacji i
oceny etapowej,
• sposób komunikowania się z innymi nauczycielami
w przypadku projektu interdyscyplinarnego ,
• przewidywane koszty wykonania i ustalenia, kto
je pokryje (jeżeli dotyczy to danego projektu),
• terminy korzystania z laboratoriów, pracowni
komputerowej
( jeżeli projekt to przewiduje),
• datę zawarcia kontraktu,
• podpis nauczyciela prowadzącego projekt,
• podpisy uczniów przystępujących do wykonania
projektu,
• inne informacje ważne dla istoty wykonywanego
projektu.
Karta projektu
Temat projektu
Zespół uczniowski
1. Imię i nazwisko
ucznia
2. Imię i nazwisko
ucznia
3. Imię i nazwisko
ucznia
4. Imię i nazwisko
ucznia
podpisy uczniów
(zobowiązanie do
realizacji projektów)
Nauczyciel - opiekun
Imię i nazwisko
nauczyciela
Podpis nauczyciela
Problem
Problem, którego rozwiązaniem zajmuje się
zespół uczniów, np.: „Jak światło wpływa na
rozwój roślin?” lub „Jak sprawić aby nasza
miejscowość była czysta?
Podstawowe informacje – zespół uczniowski
i wybranie tematu projektu
Określenie celów projektu i
zaplanowanie etapów realizacji
a) Główne cele
„Czego się chcemy dowiedzieć?”
i/lub „Co chcemy osiągnąć”
b) Planowanie etapów realizacji
Główne
zadania
Działania
Uczniowie
odpowiedzia
lni
Terminy
realizacji
Informacja o
wykonaniu
Jeśli projekt
jest bardziej
rozbudowany
, warto
dodać
kolumnę
głównych
zadań
1. Działania pozwalające
realizować projekt lub
zadanie
Imiona i
nazwiska
uczniów
Termin
rozpoczęci
a i
zakończeni
a
Informacje
podsumowujące
wykonanie działań i
zadań
2. Działania pozwalające
realizować projekt lub
zadanie
Imiona i
nazwiska
uczniów
Termin
rozpoczęci
a i
zakończeni
a
Informacje
podsumowujące
wykonanie działań i
zadań
3. Działania pozwalające
realizować projekt lub
zadanie
Imiona i
nazwiska
uczniów
Termin
rozpoczęci
a i
zakończeni
a
Informacje
podsumowujące
wykonanie działań i
zadań
jw.
Konsultacje z nauczycielem
Terminy
Temat
Imię i nazwisko
nauczyciela
Podpis
nauczyciela
Termin
udzielonej
zespołowi przez
nauczyciela
konsultacji
Co było
przedmiotem
konsultacji
Nazwisko
nauczyciela
udzielającego
konsultacji
Podpis
nauczyciela
udzielającego
konsultacji
jw.
Publiczne przedstawienie rezultatów
projektu
Termin prezentacji
Kiedy odbyła się prezentacja?
Miejsce prezentacji
Np. szkoła, strona internetowa
ogólnopolskiego programu w którym wzięli
udział.
Forma prezentacji
Np. prezentacja komputerowa, plakaty i
krótkie ich ustne omówienie.
Udział członków zespołu
Np. wskazanie, którzy uczniowie i w jaki
sposób wzięli czynny udział w prezentacji.
Odbiorcy
Np. uczniowie klasy, szkoły, rodzice,
przedstawiciele samorządu, uczniowie
innej szkoły
Uczniowie w metodzie
projektów
Uczniowie wykonujący projekty
edukacyjne bez wątpienia odnoszą
wymierne korzyści – zdobywają nowe
wiadomości
i
kształtują
nowe
umiejętności w sposób bardziej
efektywny
i trwały niż w przypadku stosowania
tradycyjnych metod nauczania –
uczenia się.
W szczególności uczą się:
podejmowania decyzji – sami wybierają
lub doprecyzowują temat, problem do
rozwiązania, sposób działania, źródła
informacji
itp.,
zgodnie
ze swoimi zainteresowaniami i celami
projektu;
poszukiwania- szukają sposobów
zbadania i możliwości rozwiązania
problemu;
przedsiębiorczości i elastyczności –
wytrwale i w przemyślany sposób dążą do
realizacji założonego planu pracy, a gdy
pojawiają się poważne przeszkody, starają
się je przezwyciężyć lub modyfikują swoje
działanie w wyniku dyskusji w grupie i
konsultacji z nauczycielem prowadzącym
projekt;
prezentowania swojej pracy innym-
przygotowują
i przeprowadzają publiczną prezentacje
projektu;
oceniania pracy swojej i innych –
oceniają swoje wysiłki i ich ostateczny
efekt (z punktu widzenia kryteriów
sukcesu, określonych wcześniej wspólnie z
nauczycielem)
Uczniowie kształtują również ważne
umiejętności, które wpisują się w
kompetencje kluczowe określone
przez Parlament Europejski, a w
szczególności umiejętności:
posługiwania się językiem ojczystym:
czytania, pisania, słuchania, mówienia, w
tym
wyrażania
i prezentowania swojego zdania; (w
przypadku projektów wykonywanych w
ramach języków obcych lub wymagających
na
przykład
korzystania
z
informacji
czy
przygotowania
opracowania, prezentacji w języku obcym –
również posługiwania się językiem obcym);
samodzielnego uczenia się
inicjatywności i przedsiębiorczości, a w
tym przede wszystkim identyfikacji i oceny
własnych
mocnych
i
słabych
stron,
planowania
i
organizowania swojej pracy, współpracy w
zespole, zbierania, selekcjonowania i
opracowywania informacji itp.;
posługiwania się technologią
informacyjną
oraz – w zależności od obszaru, w
jakim projekt jest realizowany –
doskonalą
kompetencje
matematyczne
i
podstawowe
kompetencje naukowo – techniczne,
kompetencje
społeczne
i
obywatelskie
oraz
podnoszą
świadomość
i
ekspresję kulturalną.
Dekalog nauczyciela pracującego metodą projektów
• Wspieraj a nie wyręczaj swoich uczniów.
• Pozwól
uczniom
poczuć
się
„właścicielami”
wykonywanego projektu.
• Pobudzaj ich do rozwijania swoich zainteresowań.
• Zachęcaj do korzystania z różnych źródeł informacji.
• Stwarzaj możliwości do dyskusji i negocjowania
proponowanych rozwiązań.
• Zachęcaj do analizy popełnionych błędów i wyciągania z
nich wniosków na przyszłość.
• Pamiętaj, że efekt pracy uczniów musi być całkowicie
zbieżny
z Twoim początkowym wyobrażeniem o nim.
• Pomagaj uczniom rozwiązywać pojawiające się problemy
i konflikty w grupie.
• Współpracuj z innymi nauczycielami, gdyż każdy projekt,
nawet
przedmiotowy,
ma
pewien
wymiar
interdyscyplinarny.
Dekalog uczniów wykonujących projekt w zespole
Współpracuj w zespole, możesz osiągnąć więcej niż pracując sam.
Projekt jest przedsięwzięciem Twoim i Twojego zespołu – przyjmijcie
odpowiedzialność za jego wykonanie i efekty.
Ustalenie ostatecznego tematu projektu powinno być efektem negocjacji
pomiędzy zespołem a nauczycielem prowadzącym projekt.
Dyskutujcie nad sposobem wykonania projektu – mogą pojawić się ciekawe
i twórcze pomysły.
Jeżeli uważasz, że masz dobry pomysł, przekonaj grupę, wykorzystując
racjonalne argumenty.
Rozdzielajcie zadania do wykonania, wykorzystując mocne strony,
predyspozycje
i zainteresowania członków zespołu.
Zbierając informacje, korzystajcie z różnych źródeł, a jeżeli tego wymaga
projekt, prowadźcie badania również poza szkołą.
Cały zespół odpowiada za realizację projektu – każdy powinien wywiązywać
się
z przyjętych na siebie obowiązków.
Dbajcie o dobrą atmosferę pracy w zespole – w przypadku konfliktów
szukajcie satysfakcjonujących wszystkie strony rozwiązań, sami lub z
pomocą nauczyciela.
Nawet najlepszy projekt nie ma szans na uznanie, jeżeli nie jest dobrze
zaprezentowany. Wykorzystajcie różne pomysły, prezentując efekty swojej
pracy.