PODSTAWOWE
PODSTAWOWE
PROBLEMY ZDROWOTNE
PROBLEMY ZDROWOTNE
SPOŁECZEŃSTWA
SPOŁECZEŃSTWA
POLSKIEGO NA
POLSKIEGO NA
POCZĄTKU XXI W.
POCZĄTKU XXI W.
Anna Dokupil,
Anna Dokupil,
Aleksandra Glińska, Iwona Wieczorek
Aleksandra Glińska, Iwona Wieczorek
gr. 2A
gr. 2A
ZAGROŻENIA
ZAGROŻENIA
WSPÓŁCZESNEJ
WSPÓŁCZESNEJ
CYWILIZACJI:
CYWILIZACJI:
•
Rozwój przemysłu, degradacja
Rozwój przemysłu, degradacja
środowiska:
środowiska:
Efekt cieplarniany
Efekt cieplarniany
Dziura ozonowa
Dziura ozonowa
Niszczenie lasów tropikalnych
Niszczenie lasów tropikalnych
Kwaśne deszcze
Kwaśne deszcze
Skażenie wód
Skażenie wód
•
Specyficzny tryb życia
Specyficzny tryb życia
( brak
( brak
aktywności fizycznej, złe nawyki
aktywności fizycznej, złe nawyki
żywieniowe, przedłużająca się
żywieniowe, przedłużająca się
sytuacja stresowa, nieumiejętność
sytuacja stresowa, nieumiejętność
prawidłowego relaksu, używki)
prawidłowego relaksu, używki)
•
Nowe choroby (SARS, AIDS)
Nowe choroby (SARS, AIDS)
DŁUGOŚĆ ŻYCIA
DŁUGOŚĆ ŻYCIA
•
Polska zajmuje 28 miejsce w
Polska zajmuje 28 miejsce w
Europie (na 52, łącznie z
Europie (na 52, łącznie z
azjatyckimi państwami b. ZSRR)
azjatyckimi państwami b. ZSRR)
po względem długości życia.
po względem długości życia.
•
W całej populacji: 75 lat,
W całej populacji: 75 lat,
•
W tym: mężczyźni 71 lat,
W tym: mężczyźni 71 lat,
•
Kobiety 79 lat.
Kobiety 79 lat.
Przyczyny zgonów w Polsce:
Przyczyny zgonów w Polsce:
•
choroby układu krążenia
choroby układu krążenia
(W 1999 r. były one
(W 1999 r. były one
odpowiedzialne za 48,7% zgonów (43,6% u mężczyzn i
odpowiedzialne za 48,7% zgonów (43,6% u mężczyzn i
54,5% u kobiet).
54,5% u kobiet).
•
nowotwory złośliwe
nowotwory złośliwe
(W 1999 r. były one
(W 1999 r. były one
odpowiedzialne za 21,9% wszystkich zgonów w Polsce
odpowiedzialne za 21,9% wszystkich zgonów w Polsce
(23,5% u mężczyzn i 20,0% u kobiet).
(23,5% u mężczyzn i 20,0% u kobiet).
•
zewnętrzne przyczyny urazów i zatruć
zewnętrzne przyczyny urazów i zatruć
(W
(W
1999 r. były one odpowiedzialne za 7,3% zgonów
1999 r. były one odpowiedzialne za 7,3% zgonów
ogółem (10,2% u mężczyzn i 4,1% u kobiet).
ogółem (10,2% u mężczyzn i 4,1% u kobiet).
CHOROBY
CHOROBY
CYWILIZACYJNE XXI
CYWILIZACYJNE XXI
WIEKU:
WIEKU:
CHOROBY UKŁADU
CHOROBY UKŁADU
KRĄŻENIA
KRĄŻENIA
Czynnikami
Czynnikami
sprzyjającymi
sprzyjającymi
występowaniu
występowaniu
chorób układu
chorób układu
krążenia są:
krążenia są:
•
miażdżyca, otyłość,
miażdżyca, otyłość,
siedzący tryb
siedzący tryb
życia, nadciśnienie
życia, nadciśnienie
tętnicze.
tętnicze.
•
Standaryzowane współczynniki
Standaryzowane współczynniki
umieralności na 100 000 osób z
umieralności na 100 000 osób z
powodu chorób układu krążenia
powodu chorób układu krążenia
w 2001r. w Polsce i w wybranych
w 2001r. w Polsce i w wybranych
krajach europejskich wynosiły:
krajach europejskich wynosiły:
•
Mężczyźni
Mężczyźni
:
:
Polska : 545
Polska : 545
Unia Europejska: 298
Unia Europejska: 298
Szwajcaria: 253
Szwajcaria: 253
Federacja rosyjska: 1068
Federacja rosyjska: 1068
•
Kobiety
Kobiety
Polska 346
Polska 346
Unia Europejska 192
Unia Europejska 192
Szwajcaria 158
Szwajcaria 158
Federacja rosyjska 650
Federacja rosyjska 650
•
Wśród chorób układu krążenia
Wśród chorób układu krążenia
najczęstszą (w ponad połowie
najczęstszą (w ponad połowie
przypadków) przyczyną zgonu w
przypadków) przyczyną zgonu w
obu grupach płci była choroba
obu grupach płci była choroba
wieńcowa (w tym zawał serca) i
wieńcowa (w tym zawał serca) i
udar mózgu.
udar mózgu.
•
Bardzo niepokojący jest fakt, że co
Bardzo niepokojący jest fakt, że co
trzeci zgon sercowo – naczyniowy
trzeci zgon sercowo – naczyniowy
mężczyzn i prawie, co 10 zgon
mężczyzn i prawie, co 10 zgon
kobiet dotyczył osób w wieku
kobiet dotyczył osób w wieku
młodym i średnim (poniżej 64 r.ż.).
młodym i średnim (poniżej 64 r.ż.).
•
Od lat 90-tych w Polsce obserwuje się trend
Od lat 90-tych w Polsce obserwuje się trend
spadku umieralności z powodu chorób
spadku umieralności z powodu chorób
układu krążenia, jednak szacuje się, że będą
układu krążenia, jednak szacuje się, że będą
one główną przyczyną zgonu współczesnych
one główną przyczyną zgonu współczesnych
społeczeństw, co najmniej do 2020 roku.
społeczeństw, co najmniej do 2020 roku.
•
Mimo, że w ostatniej dekadzie lat w Polsce
Mimo, że w ostatniej dekadzie lat w Polsce
obserwujemy trend spadku umieralności
obserwujemy trend spadku umieralności
sercowo-naczyniowej, to jednak jest ona
sercowo-naczyniowej, to jednak jest ona
nadal zdecydowanie wyższa niż w krajach
nadal zdecydowanie wyższa niż w krajach
Europy Zachodniej.
Europy Zachodniej.
NOWOTWORY
NOWOTWORY
•
Choroby nowotworowe są
Choroby nowotworowe są
bardzo rozpowszechnione we
bardzo rozpowszechnione we
współczesnym świecie. W
współczesnym świecie. W
krajach rozwiniętych stanowią
krajach rozwiniętych stanowią
one, po chorobach układu
one, po chorobach układu
krążenia, drugą w kolejności
krążenia, drugą w kolejności
przyczynę zgonów.
przyczynę zgonów.
•
W Polsce na nowotwory
W Polsce na nowotwory
złośliwe co roku umiera
złośliwe co roku umiera
ponad 45 000 mężczyzn i
ponad 45 000 mężczyzn i
niemal 35 000 kobiet. Notuje
niemal 35 000 kobiet. Notuje
się, niestety, coraz wyższy
się, niestety, coraz wyższy
coroczny przyrost liczby
coroczny przyrost liczby
zgonów z powodu
zgonów z powodu
nowotworów u kobiet.
nowotworów u kobiet.
W Polsce najczęściej
W Polsce najczęściej
występującymi
występującymi
nowotworami złośliwymi
nowotworami złośliwymi
są
są
U mężczyzn:
U mężczyzn:
•
rak płuca
rak płuca
•
rak żołądka
rak żołądka
•
rak gruczołu
rak gruczołu
krokowego
krokowego
•
rak
rak
odbytnicy
odbytnicy
U kobiet:
U kobiet:
•
rak piersi
rak piersi
•
rak płuca
rak płuca
•
rak żołądka
rak żołądka
•
rak szyjki
rak szyjki
macicy.
macicy.
CUKRZYCA
CUKRZYCA
•
Szacuje się, że obecnie na świecie na
Szacuje się, że obecnie na świecie na
cukrzycę obu typów choruje około 175
cukrzycę obu typów choruje około 175
mln ludzi. Według prognozy Światowej
mln ludzi. Według prognozy Światowej
Organizacji Zdrowia, za 10 lat, czyli w
Organizacji Zdrowia, za 10 lat, czyli w
2010 roku, przybędzie ich około 65 mln,
2010 roku, przybędzie ich około 65 mln,
a więc prawie 240 mln będzie cierpiało
a więc prawie 240 mln będzie cierpiało
na tę chorobę. W 15 lat później, czyli w
na tę chorobę. W 15 lat później, czyli w
2025 r., liczba ta wyniesie już około 300
2025 r., liczba ta wyniesie już około 300
mln. Przybierze formę epidemii.
mln. Przybierze formę epidemii.
•
Cukrzyca typu 2 jest nazywana "AIDS XX i XXI
Cukrzyca typu 2 jest nazywana "AIDS XX i XXI
wieku".
wieku".
•
W Polsce choruje na cukrzycę około 3 proc.
W Polsce choruje na cukrzycę około 3 proc.
społeczeństwa. Łatwo policzyć, że jest to
społeczeństwa. Łatwo policzyć, że jest to
ponad milion osób.
ponad milion osób.
•
Połowa ludzi nie wie o tym, że ma cukrzycę.
Połowa ludzi nie wie o tym, że ma cukrzycę.
Dlatego głównym wyzwaniem dla lekarzy i
Dlatego głównym wyzwaniem dla lekarzy i
społeczeństwa jest profilaktyka i poszukiwanie
społeczeństwa jest profilaktyka i poszukiwanie
cukrzycy, głównie u osób z grupy ryzyka.
cukrzycy, głównie u osób z grupy ryzyka.
•
Częstość zachorowań zwiększa się wraz
Częstość zachorowań zwiększa się wraz
z wiekiem, zależy też od wielu innych
z wiekiem, zależy też od wielu innych
czynników, takich jak:
czynników, takich jak:
•
wpływy genetyczne i etniczne,
wpływy genetyczne i etniczne,
•
infekcje wirusowe,
infekcje wirusowe,
•
otyłość,
otyłość,
•
bezczynność ruchowa,
bezczynność ruchowa,
•
niektóre toksyny
niektóre toksyny
ZABURZENIA
ZABURZENIA
PSYCHICZNE
PSYCHICZNE
•
Choroby psychiczne
Choroby psychiczne
(na całym
(na całym
świecie co czwarty człowiek w
świecie co czwarty człowiek w
pewnym momencie swojego życia
pewnym momencie swojego życia
zostanie dotknięty zaburzeniem
zostanie dotknięty zaburzeniem
psychicznym lub neurologicznym)
psychicznym lub neurologicznym)
•
Choroby psychiczne stanowią narastający
Choroby psychiczne stanowią narastający
problem w polskiej populacji. W 1999 r.
problem w polskiej populacji. W 1999 r.
współczynnik chorobowości mierzonej liczbą
współczynnik chorobowości mierzonej liczbą
pacjentów leczonych w poradniach zdrowia
pacjentów leczonych w poradniach zdrowia
psychicznego na 100 tys. ludności wynosił
psychicznego na 100 tys. ludności wynosił
1955. Było to o 12% więcej niż w roku
1955. Było to o 12% więcej niż w roku
poprzednim. Około 215 tys. ludzi (55 na 100
poprzednim. Około 215 tys. ludzi (55 na 100
tys. ludności) leczyło się po raz pierwszy w
tys. ludności) leczyło się po raz pierwszy w
poradniach zdrowia psychicznego i było to o
poradniach zdrowia psychicznego i było to o
20% więcej niż w 1998 r.
20% więcej niż w 1998 r.
•
W 1999 r. nastąpił bardzo znaczny wzrost
W 1999 r. nastąpił bardzo znaczny wzrost
liczby osób leczonych w zakładach
liczby osób leczonych w zakładach
psychiatrycznej opieki ambulatoryjnej z
psychiatrycznej opieki ambulatoryjnej z
powodu uzależnienia od środków
powodu uzależnienia od środków
psychoaktywnych. Współczynnik 39,5 na
psychoaktywnych. Współczynnik 39,5 na
100 tys. ludności w 1999 r. był wyższy o
100 tys. ludności w 1999 r. był wyższy o
61% niż w 1998 r., a współczynnik
61% niż w 1998 r., a współczynnik
leczonych po raz pierwszy podwoił się do
leczonych po raz pierwszy podwoił się do
poziomu 19,3 na 100 tys. ludności.
poziomu 19,3 na 100 tys. ludności.
•
depresja
depresja
roczna
roczna
chorobowość w
chorobowość w
populacji osób
populacji osób
dorosłych wynosi
dorosłych wynosi
6-12%, wśród osób
6-12%, wśród osób
w wieku podeszłym
w wieku podeszłym
jest wyższa i sięga
jest wyższa i sięga
15%.
15%.
•
Najbardziej obciążoną grupą są
Najbardziej obciążoną grupą są
pacjenci szpitali i pensjonariusze
pacjenci szpitali i pensjonariusze
domów opieki społecznej - 25-50% z
domów opieki społecznej - 25-50% z
nich doznaje depresyjnych zaburzeń
nich doznaje depresyjnych zaburzeń
nastroju.
nastroju.
•
Z danych przedstawionych przez
Z danych przedstawionych przez
Światową Organizację Zdrowia
Światową Organizację Zdrowia
wynika, że w chwili obecnej
wynika, że w chwili obecnej
depresja stanowi czwarty
depresja stanowi czwarty
najpoważniejszy problem zdrowotny
najpoważniejszy problem zdrowotny
na świecie.
na świecie.
•
Stres
Stres
Najnowsze badania na temat jakości i
Najnowsze badania na temat jakości i
warunków życia Polaków "Diagnoza
warunków życia Polaków "Diagnoza
społeczna 2005" pokazały, że stres
społeczna 2005" pokazały, że stres
wywołuje u nas przede wszystkim
wywołuje u nas przede wszystkim
dolegliwości somatyczne. Kupujemy
dolegliwości somatyczne. Kupujemy
coraz więcej leków uspokajających i
coraz więcej leków uspokajających i
chcemy uczyć się jak radzić sobie ze
chcemy uczyć się jak radzić sobie ze
stresem.
stresem.
•
Osoby zestresowane skarżą się na różnego
Osoby zestresowane skarżą się na różnego
rodzaju dolegliwości. 10 proc. badanych
rodzaju dolegliwości. 10 proc. badanych
cierpi z powodu napięcia mięśni karku i
cierpi z powodu napięcia mięśni karku i
ramion, 6,3 proc. na bóle brzucha, 7,9 proc.
ramion, 6,3 proc. na bóle brzucha, 7,9 proc.
badanych ma silne bóle głowy.
badanych ma silne bóle głowy.
•
Nasz przeciążony stresem organizm jest w
Nasz przeciążony stresem organizm jest w
poważnym niebezpieczeństwie – grozi nam
poważnym niebezpieczeństwie – grozi nam
choroba wrzodowa, nerwica, depresja, zawał
choroba wrzodowa, nerwica, depresja, zawał
serca. Przewlekły stres może doprowadzić
serca. Przewlekły stres może doprowadzić
nawet do śmierci.
nawet do śmierci.
•
Polacy chcą walczyć ze stresem.
Polacy chcą walczyć ze stresem.
Dlatego m.in. kupują coraz więcej
Dlatego m.in. kupują coraz więcej
leków uspokajających. W ubiegłym
leków uspokajających. W ubiegłym
roku na same leki na receptę
roku na same leki na receptę
wydaliśmy 241 mln złotych, to 100
wydaliśmy 241 mln złotych, to 100
mln więcej niż pięć lat temu.
mln więcej niż pięć lat temu.
UZALEŻNIENIA
UZALEŻNIENIA
•
Alkoholizm
Alkoholizm
„
„
studenci 2000”
studenci 2000”
Abstynenci wśród dorosłych Polaków – 19%
Abstynenci wśród dorosłych Polaków – 19%
Wśród studentów – 5,38%
Wśród studentów – 5,38%
•
W 1999 r. prawie 140 tys. osób (353
W 1999 r. prawie 140 tys. osób (353
na 100 tys. ludności) leczyło się z
na 100 tys. ludności) leczyło się z
powodu problemów alkoholowych w
powodu problemów alkoholowych w
zakładach opieki ambulatoryjnej i
zakładach opieki ambulatoryjnej i
współczynnik w 1999 r. był wyższy o
współczynnik w 1999 r. był wyższy o
13% niż w 1998 r. Należy podkreślić,
13% niż w 1998 r. Należy podkreślić,
że współczynnik dla nowych
że współczynnik dla nowych
przypadków (150 na 100 tys.) był aż o
przypadków (150 na 100 tys.) był aż o
24% wyższy niż w 1998 r.
24% wyższy niż w 1998 r.
•
Palenie tytoniu
Palenie tytoniu
każdego dnia umiera
każdego dnia umiera
na świecie 10 tys.
na świecie 10 tys.
osób, a w ciągu
osób, a w ciągu
całego roku liczba ta
całego roku liczba ta
sięga 3,5 mln osób.
sięga 3,5 mln osób.
•
W Unii Europejskiej palenie tytoniu
W Unii Europejskiej palenie tytoniu
odpowiada za ponad 500 tys. zgonów
odpowiada za ponad 500 tys. zgonów
rocznie.
rocznie.
W Polsce tytoń pali około 10 mln
W Polsce tytoń pali około 10 mln
Polaków.
Polaków.
•
Codziennie umiera z tego powodu ponad
Codziennie umiera z tego powodu ponad
100 osób. Palenie tytoniu powoduje
100 osób. Palenie tytoniu powoduje
każdego roku w naszym kraju 18.000
każdego roku w naszym kraju 18.000
przypadków raka płuc
przypadków raka płuc
•
Narkotyki
Narkotyki
Oszacowania liczby narkomanów
Oszacowania liczby narkomanów
przeprowadzane różnymi metodami
przeprowadzane różnymi metodami
(capture-recapture, benchmark, itp.)
(capture-recapture, benchmark, itp.)
sugerują, że w Polsce jest obecnie
sugerują, że w Polsce jest obecnie
32000-60000 narkomanów, tj. osób
32000-60000 narkomanów, tj. osób
używających regularnie narkotyków w
używających regularnie narkotyków w
sposób powodujący poważne
sposób powodujący poważne
problemy.
problemy.
AIDS
AIDS
•
Od początku epidemii (1985) do końca
Od początku epidemii (1985) do końca
GRUDNIA 2003 roku w Polsce
GRUDNIA 2003 roku w Polsce
8491
8491
zakażonych ogółem
zakażonych ogółem
4972
4972
zakażonych
zakażonych
w związku z używaniem narkotyków
w związku z używaniem narkotyków
1366
1366
zachorowań na AIDS
zachorowań na AIDS
665
665
chorych zmarło.
chorych zmarło.
DZIĘKUJEMY
DZIĘKUJEMY