MEDYCYNA RATUNKOWA



OBRAŻENIA CZASZKOWO-MÓZGOWE

śmiertelność

40-50%



WŁAŚCIWA POMOC NA MIEJSCU ZDARZENIA

I PODCZAS TRANSPORTU

zmniejsza śmiertelność o

20%



NIEWŁAŚCIWA POMOC :

ROZSZERZENIE

ROZSZERZENIE NACZYŃ

MÓZGU

- ZWIĘKSZENIE CIŚNIENIA WEWNĄTRZCZASZKOWEGO

-USZKODZENIE BARIERY KREW-MÓZG

-OBRZĘK MÓZGU



OBRAŻENIA MÓZGOWIA

* PIERWOTNE

* WTÓRNE

PIERWOTNE :

1. STŁUCZENIE KORY MÓZGU

2. STŁUCZENIE ISTOTY BIAŁEJ

3. ROZDARCIE ISTOTY BIAŁEJ Z USZKODZENIEM

AKSONÓW

4. KRWIAK DO TKANEK MÓZGOWIA

5. KAWITACJA

WTÓRNE :

1. NIEDOTLENIENIE

2. NIEDOKRWIENIE

3. OBRZĘK MÓZGU

SKUTKI URAZU GŁOWY



Obrażenia powłok czaszki



Złamania sklepienia i podstawy czaszki



Wstrząśnienie mózgu



Stłuczenie mózgu



Pourazowy obrzęk mózgu



Pourazowy krwiak wewnątrzczaszkowy

(podtwardówkowy-80%, nadtwardówkowy

20%, śródmózgowy 2-6%)

SKUTKI URAZU RDZENIA

KRĘGOWEGO



Wstrząśnienie rdzenia



Stłuczenie rdzenia



Ucisk rdzenia



Uszkodzenie nerwów rdzeniowych

OBRAŻENIA POWŁOKI

CZASZKI



Otarcie naskórka



Stłuczenie



Rana powłoki



Krwiaki (podskórny, podczepcowy,

podokostnowy, wodniak podokostnowy)

ZŁAMANIA SKLEPIENIA

CZASZKI



ZAMKNIĘTE



OTWARTE



LINIJNE



WIELOODŁAMOWE



IZOLOWANE ZŁAMANIA

PODSTAWY CZASZKI



Z WGŁOBIENIEM KOŚCI

OBJAWY

Przedni i środkowy dół czaszki- wyciek

krwisty z ucha, nosa, lub do jamy nosowo-

gardłowej (przedni dół czaszki- również

wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego z

nosa).

POWIKŁANIA

Zapalenie opon mózgowo- rdzeniowych

Odma wewnątrzczaszkowa

WSTRZĄŚNIENIE MÓZGU

COMMOTIO CEREBRI



Utrata przytomności



Zaburzenia wegetatywne

(nudności, wymioty, zawroty głowy)



Niepamięć przed- i pourazowa

HOSPITALIZACJA !

STŁUCZENIE MÓZGU (CONTUSIO

CEREBRI)



Płatów czołowych

dezorientacja,pobudzenie psychoruchowe, obniżenie

krytycyzmu, nieadekwatne zachowanie się.



Płata skroniowego

głębokie zaburzenia świadomości, przeciwstronny

niedowład kończyn, porażenie nerwu III.



Płata ciemieniowego

niedowłady kończyn, zaburzenia czucia,akalkulia,

agrafia, agnozja.



Płata potylicznego

zaburzenia widzenia przemijające lub trwałe.



Stłuczenie móżdżku

-wymioty, bradypnoe, zawroty głowy, sztywność karku,

ataksja.



Stłuczenie pnia mózgu

głęboka śpiączka, rozkojarzenie wegetatywne-

sztywność odmóżdżeniowa.

LECZENIE-

monitorowanie podstawowych czynności życiowych. Antybiotyki,

fizykoterapia, hiperwentylacja.

W przypadku wtórnego obrzęku mózgu- środki osmotycznie czynne, diuretyki,

neuroleptyki, sterydy, hipotermia.

POURAZOWY OBRZĘK MÓZGU

ZAGROŻENIE DLA ŻYCIA-

WZROST CIASNOTY

WEWNĄTRZCZASZKOWEJ!!!

OBJAWY- bóle głowy, wymioty, bradykardia,

zaczerwienienie twarzy, przekrwienie

spojówek, senność, tachypnoe, wzrost RR.

LECZENIE-

leki osmotycznie czynne, diuretyki, sterydy,

hiperwentylacja, neuroleptyki, hipotermia.

POURAZOWY KRWIAK

WEWNĄTRZCZASZKOWY

Jest to nagromadzenie krwi w obrębie struktur

wewnątrzczaszkowych w wyniku urazowego uszkodzenia

naczyń

KRWIAKI:

ostre:

od kilku godzin do 2 dni po urazie

podostre:

3-14 dni po urazie

przewlekłe:

3-6 tygodni po urazie

NADTWARDÓWKOWY-

między oponą twardą a kością czaszki

PODTWARDÓWKOWY-

między oponą twardą a mózgiem lub

móżdżkiem

ŚRÓDMÓZGOWY-

w półkuli mózgu lub móżdżku

STADIA OBJAWÓW KLINICZNYCH



KOMPENSACJI

- bóle głowy, osłabienie,

brak ogniskowych

objawów neurologicznych.



DEKOMPENSACJI

- narastanie objawów ciasnoty

wewnątrzczaszkowej: utrata przytomności, TRIADA

CUSHINGA (poszerzenie źrenicy po stronie krwiaka,

przeciwstronny niedowład kończyn, drgawki ogniskowe.

ŚMIERTELNOŚĆ 30%.



KRAŃCOWE

- śpiączka, rozkojarzenie wegetatywne,

reakcje wyprostne kończyn.

ŚMIERTELNOŚĆ 80%.



ŚMIERĆ MÓZGU-

ustaje krążenie mózgowe

PODZIAŁ KRWIAKÓW WEWNĄTRZCZASZKOWYCH



Podtwardówkowy-

80%. Podostry lub przewlekły.Stan chorego

szybko się pogarsza. Operacja konieczna. Rozpoznanie na podstawie

objawów neurologicznych oraz CT.



Nadwtardówkowy-

20 do 30%. Prawie zawsze ze złamaniem

kości czaszki. Po utracie przytomności, często okres przejaśnienia

(intervalum lucidum).



Śródmózgowy-

2 do 6%.

OBJAWY KRWIAKA-

POŁOWICZE NIEDOWŁADY

KOŃCZYN, PORAŻENIA NERWÓW CZASZKOWYCH (III, VI,

VII), SZYBKIE NARASTANIE CIASNOTY

WEWNĄTRZCZASZKOWEJ, GŁĘBOKIE ZABURZENIA

ŚWIADOMOŚCI.



OBRAŻENIA KRĘGOSŁUPA



ELEMENTY KOSTNE KRĘGOSŁUPA



RDZEŃ KRĘGOWY

TĘPE

PENETRUJĄCE



OBRAŻENIA KRĘGOSŁUPA

Stan neurologiczny występujący bezpośrednio po

uszkodzeniu

rdzenia. Charakteryzuje się zupełnym zahamowaniem

czynności

rdzenia tj. porażeniem wiotkim i arefleksją.

Towarzyszy obrażeniom odcinka szyjnego lub wysokiego

piersiowego rdzenia i jest spowodowany uszkodzeniem dróg

sympatycznych. Charakteryzuje się obniżeniem ciśnienia krwi

i bradykardią. Hipotensia, bradykardia , dobrze ucieplona

i ukrwiona skóra potwierdzają rozpoznanie.

WSTRZĄS RDZENIOWY

WSTRZĄS NEUROGENICZNY



OBRAŻENIA KRĘGOSŁUPA

METYLOPREDNIZOLON

30 mg/kg - dawka wstępna

5,4 mg/kg/h ciągły wlew przez 24 h

MANNITOL

0,5 g/kg m.c. stały wlew

ZŁAMANIA KRĘGOSŁUPA



Zgięciowe-

ze zgnieceniem przedniej części trzonu i

często zwichnięciu kręgu powyżej. Często niestabilność.



Rotacyjne-

tu złamanie łuków, i rozerwania torebek

stawowych. Również niestabilność.



Ekstensyjne (odgięciowe)-

nadmierny przeprost

kręgosłupa. Przerwanie więzadła przedniego, złamanie

wyrostka kolczystego, łuku kręgu.



Kompresyjne-

siła urazu wzdłuż osi kręgosłupa.

LECZENIE- zachowawcze, operacyjne.

Postępowanie

przedszpitalne

u pacjentów z urazem OUN

Postępowanie na miejscu wypadku



Ocena stanu pacjenta



Ocena stanu świadomości pacjenta



Utrzymanie prawidłowej wentylacji



Intubacja, gdy GCS < 8 pkt



Tlenoterapia



Utrzymanie normowolenii



Utrzymanie SABP na poziomie 120 – 140 mm



Utrzymanie MABP na poziomie ok. 90 mm Hg



Przeciwdziałanie drgawkom.

Postępowanie

przedszpitalne

u pacjentów z urazem OUN

•

Każdego pacjenta z urazem głowy

traktujemy jak ze współistniejącym

urazem kręgosłupa szyjnego

•

Zakładamy kołnierz szyjny

•

Gdy istnieją neurologiczne objawy

uszkodzenia rdzenia kręgowego

należy podać:

Metylprednisolon w dawce 30

mg/kg m. c.

Postępowanie

przedszpitalne

u pacjentów z urazem OUN

Monitorowanie:



Stan świadomości wg GCS



EKG



RR (NIBP)



Pulsooksymetria

Postępowanie

przedszpitalne

u pacjentów z urazem OUN

Transport

Ułożenie pacjenta:



Na plecach z uniesionym tułowiem

pod kątem 20 – 30



Głowa ustawiona strzałkowo

Transport maksymalnie szybki ale

ostrożny bez gwałtownych

hamowań, przyspieszeń i

wstrząsów.

Postępowanie

przedszpitalne

u pacjentów z urazem OUN

Izba Przyjęć (Oddział Ratunkowy)



Kontynuowanie rozpoczętego

postępowania



Szybka diagnostyka



Szybka interwencja chirurgiczna

Obszar diagnostyczno-laboratoryjny

Szpitalny Oddział Ratunkowy

Badanie rtg kręgosłupa w odcinku

szyjnym u pacjentów po przebytym
urazie

A. Kryteria nieobowiązkowe:
- Brak dolegliwości bólowych.
- Niedokładnie zlokalizowana tkliwość

palpacyjna w odcinku szyjnym kręgosłupa.

- Brak subiektywnych lub obiektywnych

znamion uszkodzenia rdzenia kręgowego lub
nerwów rdzeniowych:

• subiektywne: osłabienie,

parestezja

• obiektywne: upośledzenie czucia,

zaburzenia motoryczne.

- Brak innych znamion obrażeń, będących

przyczyną dolegliwości bólowych.

Obszar diagnostyczno-laboratoryjny

Szpitalny Oddział Ratunkowy

Badanie rtg kręgosłupa w odcinku szyjnym

u pacjentów po przebytym urazie:

B. Kryteria obowiązkowe – zasady badania:
- Najpierw zdjęcie boczne – 7 kręgów - w czasie

unieruchomienia kręgosłupa kołnierzem
ortopedycznym.

- Jeżeli na rtg bocznym nie obserwuje się zmian–

rtg AP z uwidocznieniem kręgu szczytowego i
obrotowego. Obowiązuje kołnierz ortopedyczny.

- Jeżeli obraz rtg nie jest adekwatny do stanu

klinicznego należy rozważyć wykonanie CT.

WSKAZANIA DO

WYKONANIA BADANIA CT

GŁOWY



Pogarszanie się stanu chorego



Stany nieprzytomności po resuscytacji



Zaburzenia przytomności i złamanie czaszki



Zaburzenia przytomności i objawy ogniskowe



Złamanie czaszki i objawy ogniskowe



Złamania czaszki z wgłobieniem kości



Stwierdzony płynotok



Przebyty uraz głowy wraz z koniecznością

znieczulenia ogólnego z innych

przyczyn

Document Outline