Ustroje polityczne
na świecie
Monarchia
Republika
Demokracja
Autorytaryzm
Totalitaryzm
Zakończenie
Ustroje polityczne
na świecie
Monarchia
Republika
Demokracja
Autorytaryzm
Totalitaryzm
Zakończenie
Monarchia
Ustrój, w którym rządy sprawuje jedna osoba –
monarcha
(np. król, królowa, cesarz, faraon)
Wyróżniamy cztery rodzaje monarchii :
• monarchia despotyczna = władca rządzi w sposób absolutny, ludzie
są mu całkowicie podporządkowani, od rządzącego zależy prawo
życia i śmierci swoich poddanych. Przykładem mogą być rządzy
Faraona w Egipcie oraz monarchia absolutna Ludwika XIV we Francji
• monarchia dziedziczna = władza przechodzi z ojca na najstarszego
syna w rodzie. Przykładem jest Polska w okresie Dynastii Piastów.
• monarchia elekcyjna = władca jest wybierany przez określoną
grupę osób. Np. Polska w okresie królów elekcyjnych (Stanisław
August Poniatowski)
• monarchia parlamentarna = monarcha w kraju pełni jedynie
funkcje reprezentacyjną na przykład odbywa podróże zagraniczne,
natomiast faktyczną władzę w kraju sprawuje parlament. Państwa, w
których panuje taka monarchia to chociażby Dania, Wielka Brytania,
Belgia, Monako, czy Szwecja.
Monarchia na świecie
Republika
Ustrój, w którym rządy w imieniu wszystkich obywateli
sprawuje wąskie grono osób
Słowo „Republika” wywodzi się z łac. Res publica – rzecz
wspólna.
Wyróżniamy dwa typy republiki :
•
prezydencka = władza wykonawcza sprawowana jest przez
prezydenta, a rząd pełni funkcję pomocniczą
• parlamentarna = władza leży w rękach parlamentu, a
prezydent ogranicza się głównie do reprezentowania swojego
państwa na forum narodowym podczas wyjazdów
zagranicznych
Demokracja
Narodziła się w Atenach w okresie starożytnym. Polegała na
sprawowaniu rządów przez określoną grupę osób. Podobnie
jest do dziś. Ogół obywateli wybiera grupę rządzącą, która
sprawują władzę w państwie.
Demokracja – z łac. Demos kratos – rządy ludu
Wyróżniamy dwa rodzaje demokracji :
• pośrednia – dotycząca dużej grupy osób
• bezpośrednia – dotycząca małej grupy osób
Głosowanie jest ważną częścią
demokracji.
Zasady, na których opiera
się demokracja
Każdy człowiek ma równy głos
Oddany głos jest tak samo traktowany
Wolność słowa
Wolność zgromadzeń
Wolność zrzeszania się
Wolność sumienia
Mapa przedstawiająca poziom praw /
swobód obywateli poszczególnych państw
w 2008 roku.
•
Swobody obywatelskie na wysokim poziomie.
•
Swobody obywatelskie na średnim poziomie.
•
Swobody obywatelskie na niskim poziomie.
Totalitaryzm
To całkowite podporządkowanie i kontrolowanie przez
władzę rządzącą wszystkich obszarów życia obywateli.
W
tego typu ustroju rządzący zmuszają swoich
obywateli do przejęcia wierzeń, poglądów i wartości za
pomocą indoktrynacji.
Celem indoktrynacji jest przekonanie ludzi do głoszonej
ideologii oraz zniechęcenie do jakiejkolwiek formy
buntu, czy krytyki.
Państwa o ustroju totalitarnym to : Kuba, Korea
Północna oraz Rosja za czasów ZSRR, czy Chiny Mao
Zedonga.
Głównymi teoretykami genezy totalitaryzmu są, np.:
Hannah
Arendt
i
Karl Popper
.
Autorytaryzm
Forma sprawowania rządów w kraju, gdzie większość
dziedzin życia obywatelskiego jest podporządkowana grupie
rządzącej.
Cechy charakterystyczne
:
Przywódca i jego najbliższe otoczenie podejmują decyzje, co ma
miejsce z lekceważeniem podstaw prawnych lub ich pomijaniem.
Dla pozorów „demokracji” decyzje zatwierdzane są przez bezwolny
lub zdominowany stronnictwem prorządowym parlament.
Rządzenie opiera się na wykonywaniu rozkazów, nakazów, sankcji
karnych.
Podstawą władzy jest rozbudowany aparat przymusu w postaci armii,
policji i służb bezpieczeństwa.
Przykładami reżimów autorytarnych były rządy Kemala Paszy
(Atatürka) w Turcji, Józefa Piłsudskiego i jego następców w Polsce w
latach 1926-39, Antonio Salazara w Portugalii, Juana Perona w
Argentynie, gen. Francisco Franco w Hiszpanii, gen. August Pinocheta
w Chile, "rządy pułkowników" w Grecji i Saparmyrat Nyýazowa w
Turkmenistanie w latach 1991-2006.
Zakończenie
Joanna Borowczyk kl. 1B
Wykorzystane źródła :
http://pl.wikipedia.org/wiki
Oraz przedmiotowy zeszyt z WOS’u.