Teorie socjalizacji – 

osobowość społeczna, 

tożsamość społeczna, 

kontrola społeczna, 

dewiacja społeczna

 

 

Natura a wychowanie

 

 

… czyli problem Tarzana 

(izolacja, formy zachowań)

 

 

Socjalizacja, czyli proces 

stawania się przez 

człowieka istotą społeczną

 

 

Typy socjalizacji

• Pierwotna („znaczący-inny”; 

„uogólniony-inny” – to rozwój jaźni

• Wtórna (instytucjonalna)

 

 

W trakcie socjalizacji:

• Formułuje się jaźń człowieka
• Kształtuje się osobowość społeczna 

człowieka

• Kształtuje się tożsamość społeczna 

człowieka

 

 

Jaźń, czyli poczucie siebie

• Pierwiastkowa
• Odzwierciedlona
• zobiektywizowana

 

 

Osobowość społeczna, to zestaw 

trwałych cech jednostki, wpływających 

na jej postępowanie, wyrastający na 

podbudowie cech biologicznych i 

psychicznych, a pochodzących z 

wpływu kultury i struktury zbiorowości, 

w których jednostka została 

wychowana

 

 

Czynniki kształtujące osobowość 

społeczną

• Jaźń 
• Kulturowy ideał osobowości
• Rola społeczna (scenariusz 

zachowania, który narzuca nam 
społeczeństwo)

 

 

Rola społeczna a pozycja 

społeczna

 

 

Rola społeczna

• Wąskie i szerokie definiowanie roli 

społecznej

• Konflikt ról społecznych w jednostce
• Rola społeczna a kultura
• Rola społeczna a osobowość
• Rola społeczna a rytuały przejścia

 

 

Czynniki socjalizacji

• Rodzina
• Szkoła
• Grupy rówieśnicze
• Instytucje
• Mass media

 

 

Kontrola społeczna

• Normy społeczne – prawo, 

moralność, zwyczaje i obyczaje

• Plotka i ostracyzm

 

 

Kształtowanie się tożsamości 

społecznej

• Ciągłość i zmiana
• Socjalizacja + odgrywanie ról 

społecznych + osobowość społeczna