background image

 

 

Farmakoterapia 
chorób Układu 
krążenia

background image

 

 

Choroby krążenia

Choroba niedokrwienna serca

Nadciśnienie tętnicze

Niewydolność krążenia

Zaburzenia rytmu serca

background image

 

 

PODSTAWOWE 

PODSTAWOWE 

GRUPY LEKÓW

GRUPY LEKÓW

1)

1)

Azotany

Azotany

2)

2)

Β

Β

eta

eta

-adrenolityki

-adrenolityki

3)

3)

Antagoniści kanałów wapniowych

Antagoniści kanałów wapniowych

4)

4)

A

A

CE

CE

 – 

 – 

I

I

5)

5)

Glikozydy naparstnicy

Glikozydy naparstnicy

6)

6)

Leki fibrynolityczne

Leki fibrynolityczne

background image

 

 

ISCHEMIA

ISCHEMIA

Napięcie

 ściany

Częstość 

skurczów

Kurczliwość

LV Ciśnienie

Objętość 

komory

Zużycie O2

Zaopatrzen

ie w O2

Opór 

naczyń 

wieńcowyc

h

Ciśnienie w 

aorcie

Przepływ 

wieńcowy

Dystrybucj

a tlenu w 

sercu

AV różnica 

tlenowa

=

background image

 

 

Azotany

1846 r – Sobrero – oleista substancja 
podana na język powodowała silne bóle 
głowy.

1857 – Brunton – zastosował inhalacje z 
azotanu amylu w celu przerwania bólu 
wieńcowego.

1879 – Murrel – zalecenie stosowania 
podjęzykowej nitro w leczeniu napadu 
bólu wieńcowego

background image

 

 

AZOTANY

AZOTANY

NITROGLICERYNA

NITROGLICERYNA

MONO I DIAZOTAN 

MONO I DIAZOTAN 

IZOSORBITOLU

IZOSORBITOLU

POCHODNE SYD

POCHODNE SYD

N

N

OIMINY

OIMINY

NITROPRUSYDEK SODU

NITROPRUSYDEK SODU

background image

 

 

Nitrodilatatory

cGMP

Cyklaza 

guanylowa

Miorelaksacja

NO

background image

 

 

MECHANIZM DZIAŁANIA

MECHANIZM DZIAŁANIA

 

rozszerzenie tętnic podnasierdziowych

rozszerzenie tętnic podnasierdziowych

poprawa ukrwienia warstwy 

poprawa ukrwienia warstwy 

podwsierdziowej

podwsierdziowej

rozszerzenie naczyń wieńcowych i 

rozszerzenie naczyń wieńcowych i 

wzrost przepływu wieńcowego

wzrost przepływu wieńcowego

poprawiają tolerancję wysiłku, wydłużają 

poprawiają tolerancję wysiłku, wydłużają 

czas do wystąpienia dławicy

czas do wystąpienia dławicy

Obniżają ciśnienie tętnicze

Obniżają ciśnienie tętnicze

background image

 

 

AZOTANY

AZOTANY

STĘŻENIE NO

ŻYŁY

TĘTNICE

background image

 

 

Azotany - wskazania

Choroba niedokrwienna serca

Choroba niedokrwienna serca

Niestabilna choroba wieńcowa

Niestabilna choroba wieńcowa

Zawał serca

Zawał serca

Doraźne obniżanie ciśnienia

Doraźne obniżanie ciśnienia

background image

 

 

Azotany – czasy działania

Początek 
działania (min)

Czas działania 
(min)

Azotyn amylu

0,25

1,0

Nitrogliceryna

2

30

Diazotan 
izosorbitolu

3

60

Pentaerytrytol

20

330

background image

 

 

Azotany - działania 
niepożądane

Bóle głowy

Bóle głowy

Zaczerwienienie twarzy

Zaczerwienienie twarzy

Bóle palców

Bóle palców

Spadki ciśnienia

Spadki ciśnienia

Tachykardia

Tachykardia

background image

 

 

AZOTANY - TOLERANCJA

AZOTANY - TOLERANCJA

zmniejszenie dostępności grup 
sulfhydrylowych, które są zużywane w procesie 
aktywacji cGMP i NO

wytwarzanie wolnych rodników (anionu 
nadtlenkowego) usuwających NO 

wzrost aktywności RAA 

zwiększenie objętości wewnątrznaczyniowej

wzrost wytwarzania katecholamin i 
wazopresyny

background image

 

 

AZOTANY – ZAPOBIEGANIE 

AZOTANY – ZAPOBIEGANIE 

TOLERANCJI

TOLERANCJI

Sposobem na zapobieżenie tolerancji 

stosowano leki które miały być donorami 

grup -SH:

Kaptopryl

Acetylocysteina

Hydralazyny

najlepszą metodą jest stosowanie 12 h 

przerw w stosowaniu azotanów (im dłużej 

działający azotan tym dłuższy powinien być 

odstęp w stosowaniu)

background image

 

 

β

β

-

-

ADRENOLITYKI

ADRENOLITYKI

Leki blokujące receptory 

Leki blokujące receptory 

β

β

 

 

adrenergiczne

adrenergiczne

β

β

1

1

 

 

oraz 

oraz 

β

β

2

2

Blokery selektywne i nieselektywne

Blokery selektywne i nieselektywne

background image

 

 

β

β

-

-

ADRENOLITYKI

ADRENOLITYKI

Metoprolol

Atenolol

Bisoprolol

Betaksolol

Esmolol

Acebutolol

background image

 

 

β – adrenolityki / 
mechanizm

zmniejszenie  
reakcji serca na 
aminy katecholowe

zwolnienie częstości 
skurczów

zmniejszenie 
spalania mleczanów 
i wolnych kwasów 
tłuszczowych

 Zużycia O

2

background image

 

 

β

β

-

-

ADRENOLITYKI

ADRENOLITYKI

 - 

 - 

mechanizm

zwolnienie częstości skurczów 

zwolnienie częstości skurczów 

zmniejszenie  reakcji serca na aminy 

zmniejszenie  reakcji serca na aminy 

katecholowe

katecholowe

zmniejszenie spalania mleczanów i 

zmniejszenie spalania mleczanów i 

wolnych kwasów tłuszczowych

wolnych kwasów tłuszczowych

Obniżają ciśnienie tętnicze

Obniżają ciśnienie tętnicze

Zmniejszaj

Zmniejszaj

ą

ą

 kurczliwo

 kurczliwo

ść

ść

, pobudliwo

, pobudliwo

ść 

ść 

serca  

serca  

background image

 

 

β

β

-

-

ADRENOLITYKI

ADRENOLITYKI - 

mechanizm

wydłużenie okresu rozkurczu

Wydłużenie czasu efektywnego 
zaopatrywania serca w krew

background image

 

 

β

β

-

-

ADRENOLITYKI

ADRENOLITYKI

Możliwość wykonania maksymalnej 
pracy zmniejsza się o około 15%

Subiektywnie chory może odczuwać 
pogorszenie stanu

background image

 

 

β

β

-

-

ADRENOLITYKI

ADRENOLITYKI

Dawka docelowa

HR 55-60/min

background image

 

 

β

β

-

-

ADRENOLITYKI

ADRENOLITYKI - 

Wskazania

Choroba niedokrwienna serca

Nadciśnienie tętnicze

Niewydolność krążenia

Zaburzenia rytmu

background image

 

 

β – adrenolityki - 
przeciwwskazania

Ciężka bradykardia

Blok II/III 

Zespół chorej zatoki

Niestabilna niewydolność krążenia

Astma

Ciężka depresja

Zaburzenia krążenia obwodowego

Cukrzyca (?)

background image

 

 

β-ADRENOLITYKI – 
Działania niepożądane

Bradykardia 

Blok p/k

Nadmierna hipotonia

Skurcz oskrzeli

Zaburzenia krążenia obwodowego 

Koszmarne sny, depresja, 
zmęczenie 

background image

 

 

Antagoniści kanałów 
wapniowych

Blokują kanały wapniowe typu L

Lokalizacja

Serce 

Naczynia

background image

 

 

ANTAGONIŚCI KANAŁÓW 

ANTAGONIŚCI KANAŁÓW 

WAPNIOWYCH

WAPNIOWYCH

POCHODNE DIHYDROPIRYDYNY

POCHODNE DIHYDROPIRYDYNY

 

Amlodypina, Felodypina, Lacidypina

Punkt uchwytu – naczynia

Efekt działania - rozszerzenie naczyń w tym 
wieńcowych

background image

 

 

ANTAGONIŚCI KANAŁÓW 

ANTAGONIŚCI KANAŁÓW 

WAPNIOWYCH

WAPNIOWYCH

POCHODNE DIFENYLOAKLILOAMINY

POCHODNE DIFENYLOAKLILOAMINY

Werapamil

Punkt uchwytu – serce i układ komorowy

Zmniejszenie częstości skurczów serca

POCHODNE BENZOTIAZEPINY

POCHODNE BENZOTIAZEPINY

Diltiazem

Mieszane działanie: naczynia i serce

background image

 

 

AKW

Istotny z punktu widzenia 
klinicznego jest podział na:

Pochodne

dihydropirydynowe

Pochodne

nie-dihydropirydynowe

background image

 

 

Antagoniści kanałów 
wapniowych

Choroba niedokrwienna serca

Nadciśnienie tętnicze

Zaburzenia rytmu serca

background image

 

 

AKW

Mechanizm związany jest głównie z:

Rozszerzeniem naczyń

Spadkiem obciążenia następczego 
(RR)

Zwolnieniem częstości skurczów 
serca

background image

 

 

ACE-I

ACE-I są obecnie lekami 
wazodilatacyjnymi pierwszego wyboru w 
CHF różnego pochodzenia. W 
umiarkowanej CHF mogą być jedyną 
stosowaną grupą leków, w ciężkiej CHF 
zaleca się ich łączenie z lekiem 
nasercowym i moczopędnym.

background image

 

 

ACE 

ACE 

-

-

 I

 I

Blokują enzym konwertujący

Zmniejszają poziom AII i 
aldosteronu

Wzrost poziomu bradykininy

Leki

Kaptopril

Enalapril

Ramipril, zofenopril, cilazapril......

background image

 

 

ACE-I - mechanizm

zmniejszają opór naczyniowy nie 
wywołując tachykardii, 

poprawiają funkcję skurczową i 
rozkurczową komór,

hamują niepożądaną reakcję 
neurohumoralną (układ R-A-A, układ 
adrenergiczny, wazopresyna) 

background image

 

 

ACE-I - mechanizm

powodują regresję zmian strukturalnych 
serca i naczyń,

 zmniejszają objawy kliniczne CHF,

 zwiększają tolerancję wysiłku,

 zmniejszają chorobowość i śmiertelność z 
przyczyn sercowo-naczyniowych,

 zwiększają czas przeżycia chorych z 
najcięższymi postaciami CHF (Consensus 
Trial - 1987, SOLVD - 1991).

background image

 

 

ACE-I - PW

wywiad wskazuje na złą tolerancję 

leków tej grupy, 

ciśnienie tętnicze krwi skurczowe < 

100 mmHg 

trudna do obniżenia hiperkalemia 

(K

+

>5,5 mmol/l) 

zwężenie drogi odpływu z lewej komory 

zwężenie tętnic nerkowych

okres ciąży i laktacji

background image

 

 

ACE 

ACE 

 I

 I

// Wskazania

// Wskazania

Nadciśnienie tętnicze

Choroba niedokrwienna serca

Niewydolność krążenia

Stan po zawale serca

background image

 

 

ACE 

ACE 

 I

 I

// Działania 

// Działania 

niepożądane

niepożądane

Suchy uporczywy kaszel

Zaburzenia czynności nerek

Obrzęk naczynioruchowy

Hiperkalemia

Leukopenia

Zaburzenia smaku

background image

 

 

Circulation, 2001;104:365-372

.

background image

 

 

ACE-I

ACE-I są obecnie lekami 
wazodilatacyjnymi pierwszego wyboru w 
CHF różnego pochodzenia. W 
umiarkowanej CHF mogą być jedyną 
stosowaną grupą leków, w ciężkiej CHF 
zaleca się ich łączenie z lekiem 
nasercowym i moczopędnym.

background image

 

 

ACE-I - mechanizm

zmniejszają opór naczyniowy nie 
wywołując tachykardii, 

poprawiają funkcję skurczową i 
rozkurczową komór,

hamują niepożądaną reakcję 
neurohumoralną (układ R-A-A, układ 
adrenergiczny, wazopresyna) 

background image

 

 

ACE-I - mechanizm

powodują regresję zmian strukturalnych 
serca i naczyń,

 zmniejszają objawy kliniczne CHF,

 zwiększają tolerancję wysiłku,

 zmniejszają chorobowość i śmiertelność z 
przyczyn sercowo-naczyniowych,

 zwiększają czas przeżycia chorych z 
najcięższymi postaciami CHF (Consensus 
Trial - 1987, SOLVD - 1991).

background image

 

 

ACE-I - PW

wywiad wskazuje na złą tolerancję 

leków tej grupy, 

ciśnienie tętnicze krwi skurczowe < 

100 mmHg 

trudna do obniżenia hiperkalemia 

(K

+

>5,5 mmol/l) 

zwężenie drogi odpływu z lewej komory 

zwężenie tętnic nerkowych

okres ciąży i laktacji

background image

 

 

Glikozydy naparstnicy

Działania niepożądane

Zaburzenia przewodzenia, blok

Komorowe i nadkomorowe zaburzenia rytmu

Nudności, wymioty

Bóle brzucha

Zaburzenia widzenia (otoczka dookoła 
przedmiotów, żółty odcień obrazu)

Splątanie, zmęczenie, zawroty głowy, 
zaburzenia snu

background image

 

 

Glikozydy naparstnicy

Przeciwwskazania

Blok II/III stopnia

Napady MAS

Zespół WPW

Komorowe zaburzenia rytmu

Kardiomiopatia przerostowa

Niewydolność nerek i oddechowa

Znaczne NT

background image

 

 

Glikozydy naparstnicy

Preparaty

Digoksyna

Metyldigoksyna

Digitoksyna

Lanatozyd

background image

 

 

Glikozydy naparstnicy

Farmakokinetyka (digoksyna)

36-48 h

Wydalana przez nerki

Nie jest usuwana przez dializę

Przenika przez łożysko

Biodostępność sięga 80% (10% jest 
rozkładana przez bakterie w jelicie 
cienkim)

background image

 

 

Glikozydy naparstnicy

W badaniach klinicznych nie 
wykazano zmniejszenia 
śmiertelności ale dochodzi do 
istotnej poprawy jakości życia 
chorych

background image

 

 

Glikozydy naparstnicy

Do znoszenia toksycznych efektów 
glikozydów dobrze nadają się jony 
potasu, w przypadku wzrostu 
stężenia tych jonów dochodzi do 
zmniejszenia powinowactwa 
glikozydów do pompy sodowo-
potasowej

Leczenie swoiste: p-ciała

background image

 

 

Celem leczenia chorych w 
okresie stabilnej choroby 
wieńcowej jest

1.

Redukcja śmiertelności,

2.

Prewencja pierwotna lub wtórna 
zawału serca,

3.

Poprawa tolerancji wysiłku,

4.

Zapobieganie bólom dławicowym i ich 
doraźne leczenie.

background image

 

 

Ogólne zasady leczenia 

Ogólne zasady leczenia 

choroby wieńcowej i zawału 

choroby wieńcowej i zawału 

serca

serca

 

zwalczanie czynników ryzyka choroby wieńcowej 

normalizacja warunków pracy i wypoczynku

właściwa aktywność fizyczna 

odpowiednie leczenie chorób współistniejących

background image

 

 

Kla
sa 
I

Zwykła aktywność jak spacer, wchodzenie po schodach nie 
powoduje dławicy. Dławica występuje przy wysiłkach 
dużych, gwałtownych bądź przedłużonych.

Kla
sa 
II

Małe ograniczenie zwykłej aktywności. Dławica występuje 
podczas szybkiego spaceru czy wchodzeniu po schodach, 
chodzenia ponad 200 m pod górę, po posiłkach, przy 
działaniu zimna, wiatru, stresu emocjonalnego, bądź w 
ciągu paru godzin po obudzeniu.

Kla
sa 
III

Znaczne ograniczenie zwykłej aktywności fizycznej. 
Dławica występuje przy chodzeniu mniej niż 200 m, 
wchodzeniu na 1 piętro - w zwykłych warunkach.

Kla
sa 
IV  

Niezdolność wykonania żadnego wysiłku fizycznego bez 
dyskomfortu - objawy dławicowe mogą występować w 
spoczynku.

background image

 

 

Zwalczanie czynników ryzyka 

Zwalczanie czynników ryzyka 

choroby wieńcowej obejmuje

choroby wieńcowej obejmuje:

:

bezwzględny zakaz palenia tytoniu

redukcja otyłości i nadwagi

normalizacja ciśnienia poniżej 140/90 mmHg

zwalczanie zaburzeń lipidowych, należy rozpoczynać zawsze 
od leczenia dietetycznego przez 3 miesiące w przypadku braku 
efektu należy włączyć leczenie hipolipemizujące 

wskazana jest aktywność fizyczna odpowiednia do stanu 
wydolności wieńcowej i krążenia

 

background image

 

 

LEKI FIBRYNOLITYCZNE

LEKI FIBRYNOLITYCZNE

streptokinaza

t-PA

urokinaza

saruplaza

tenekteplaza

lanoteplaza

amediplaza

Leki te szczególnie nowsze 
są głównie 
modyfikowanym 
tkankowym aktywatorem 
plazminogenu

Od czasu wprowadzenia 
ich do lecznictwa 
zdecydowanie zmieniły 
przebieg ostrego 
niedokrwienia mm. serca

  


Document Outline