background image

CZYM JEST DIAGNOZA 

PSYCHOLOGICZNA

background image

Trzy znaczenia słowa „dignoza”
1. Proces diagnozowania (assessment)
2. Efekt tego procesu (diagnosis)
3. Dziedzina nauki i praktyki

background image

Co to jest  diagnozowanie

• Psychologiczna ewaluacja to proces 

zbierania informacji o kliencie, z 
użyciem, wywiadu, testów 
psychometrycznch i innych technik 
psychologicznych,  po to by 
wnioskować o obecnym i przyszłym 
funkcjonowaniu klienta (pacjenta)

background image

Elementy procesu 

diagnozowania (assessment)

diagnozowanie obejmuje:

background image

1. Sformuowanie pytań diagnostycznych
2. Wybór adekwatnych narzędzi 

diagnozowania

3. Zbieranie danych
4. Ocena i  integracja zebranych danych
5. Sformuowanie odpowiedzi na pytania 

diagnostyczne

6. Postawienie nowych pytań i hipotez

background image

• EFEKT PROCESU DIAGNOZOWANIA 

(DIAGNOSIS, ROZPOZNANIE, 
ORZECZENIE, OPINIA)

background image

1. Rozpoznanie zaburzenia (diagnoza 

nozologiczna)

2. Wyjaśnienie uwarunkowań zjawiska, 

jego mechanizmów i dynamiki, 
prognoza.

background image

Diagnoza psychologiczna jako 

dyscyplina naukowa

Zbiór zasad postępowania, które 

obowiązują diagnostę podczas 
diagnozowania

background image

Wymagane Kompetencje 

Psychologa (Europejski Dyplom 

Psychologa)

1. Określenie celów usługi psychologicznej
2. Daignoza psychologiczna
3. Projektowanie usługi psychologicznej
4. Planowanie i realizacja interwencji
5. Ocena realizacji interwencji
6. Komunikowanie informacji zwrotnych

background image

Wymagane kompetencje 

diagnostyczne

background image

1.

Znajomość teorii pomiaru 
psychologicznego 

2.

Znajomość technik diagnozowania i 
umiejętność ich stosowania 

3.

Umiejętność zbudowania i utrzymania 
współpracującej relacji z klientem

4.

Umiejętność krytycznej oceny danych 
zebranych podczas diagnozowania z 
uwzględnieniem kontekstu (ról, relacji) w 
jakim funkcjonuje klient i psycholog 

5.

Rozumienie związku między diagnozą a 
interwencją i jej planowaniem

background image

Wymagane techniczne 

umiejętności diagnostyczne

1. Rozpoznanie i zrozumienie problemu
2. Wybór odpowiednich technik 

diagnostycznych 

3. Analiza, wnioskowanie i integracja 

zebranych informacji 

4. Sformuowanie zaleceń
5. Dostarczenie klientowi zrozumiałych i 

użytecznych informacji zwrotnych

background image

Rodzaje diagnozy

background image

1. Diagnoza róznicowa 
2. Diagnoza funkcjonalna 

background image

Diagnoza róznicowa 

(nozologiczna)

Rozpoznanie jednostki chorobowej u osoby 

diagnozowanej w oparciu o systemy 
klasyfikacji chorób. Obecnie obowiązujące 
to ICD-10 (w Europie)  i DSM IV-R (w USA)

Do stawiania diagnoz w oparciu o 

klasyfikacje tworzy się standaryzowane 
procedury wywiadu (Structured Clinical 
Interview dla DSM i Composite 
International Diagnostic Interview dla ICD)

background image

Diagnoza funkcjonalna

• Diagnoza funkcjonalna dotyczy 

określonej funkcji (np czytania) lub 
funkcjonowania w danym obszarze (np. 
szkoła). Określamy poziom rozwoju 
danej funkcji w stosunku do oczekiwań 
płynących z wieku chronologicznego i 
rozwojowego oraz adekwatność 
zachowania osoby badanej w stosunku 
do wymagań otoczenia

background image

Podejście Nomotetyczne i 

Idiograficzne

Nomotetyczne ( normatywne): 

koncentryje się na porównaniu danej 
osoby z z innymi jednostkami i 
wskazaniu na ile typowe lub nietypowe, 
dla danej populacji, są jej właściwości.

Idiograficzne: koncentruje się na opisie 

okoliczności i czynników wpływających 
na funkcjonowanie danej jednostki.  

background image

Procedura diagnostyczna w 

podejściu Nomotetycznym

Procedura diagnostyczna jest:
•  wystandaryzowana
•  zobiektywizowana
•  oparta o normy (porównanie wyniku 

badanego z rozkładem danej cechy w 
populacji)

background image

Procedura diagnostyczna w 

podejściu idiograficznym

Procedura diagnostyczna opiera się na 

zrozumieniu obiektywnej i 
subiektywnej rzeczywistości 
badanego. Metody diagnostyczne to 
pogłębiony wywiad obserwację i 
analizę danych

background image

• Model funkcjonalny zawiera:
Opis zjawiska
Wyjaśnienie tego zjawiska w oparciu o  

wybraną koncepcję psychologiczną i 
z użyciem terminów danej koncepcji

Rozpoznanie zarówno deficytów jak i 

zasobów w danym zakresie

background image

 Diagnoza kliniczna

vs Diagnoza statystyczna 

(

diagnoza ustrukrturalizowana lub nie)

1. Diagnoza kliniczna (nieformalna, 

nieustrukturalizowana) to 

procedura...w której diagnosta 

zestawia razem różne dane i wyciaga 

wnioski, stosując metody nieformalne. 

2. Diagnoza statystyczna (formalna, 

algorytmiczna) procedura, w której 

wnioski z danych wyciąga się na 

podstawie algorytmu) 

(Grove 2000)

background image

Diagnoza kliniczna

• wnioskowanie oparte na indywidualnym 

doświadczeniu klinicysty oraz 
przeczytaną i zapamiętaną przez niego 
literaturę. Diagnosta zestawia ze sobą 
dane i wyciąga wnioski, stosując metody 
nieformalne, subiektywne. Każdy 
klinicysta tworzy swój indywidualny 
sposób diagnozowania a proces ten jest 
na tyle nieformalny, że regół nie da się 
opisać

background image

Diagnoza statystyczna 

(formalna, algorytmiczna, 

aktuarialna, mechaniczna)

Każda procedura, w której wnioski 

diagnostyczne wyprowadza się z 

danych, stosując pewien algorytm

Wszelkie dane mogą być użyte do 

diagnozy jeśli ich użyteczność wynika z 

badań, ale sposób zestawienia 

rożnorodnych danych musi być oparty 

na jawnych, dobrze zdefiniowanych, 

powtarzalnych regułach

background image

Jak pogodzić diagnozę kliniczną 

i statystyczną

Zarówno dane ilościowe jak jakościowe 

mogą być użyte do diagnozy, ważne 
jest tylko by sposób ich zestawienia 
był oparty na jasnych, wyrażnie 
określonych, wynikających z badań, 
regułach. 

background image

CELE DIAGNOZY KLINICZNEJ

1. Postawienie diagnozy potrzebnej do 

lepszego zrozumienia trudności dziecka, 
ustalenia prognozy i zaplanowaniu 
oddziaływania

2.  Ocena zasobów i deficytów klienta
3. Ocena gotowości do zmiany
4. Ocena motywacji do pracy
5. Ocena tego kto powinien udzielić 

pomocy

6. Ocena jakiego rodzaju pomoc 

psychologiczna jast potrzebna

background image

Cele badań psychologicznych 

dzieci i młodzieży

1. Badania przesiewowe by wykluczyć 

zaburzenia rozwojowe

2. Badania psychologiczne ukierunkowane 

na postawienie diagnozy potrzebnej do 
lepszego zrozumienia trudności dziecka, 
ustalenia prognozy i zaplanowaniu 
oddziaływania.

3. Badania psychologiczne dla ustalenia 

przyczyn konkretnego zachowania 
dziecka

background image

Cele badań psychologicznych 

dzieci i młodzieży c.d.

4. Śledzenie postępu w terapii
5. Ocena zasobów i deficytów rodziny i 

dziecka

6. Ocena gotowości do zmiany
7. Ocena motywacji do pracy
8. Ocena tego kto powinien udzielić 

pomocy

background image

Proces diagnozowania

1. Zbieranie  informacji
2. Stawianie hipotez
3. Weryfikacja hipotez


Document Outline