Zagrożenie zasobów 

żywnościowych w wyniku 

działań 

bioterrorystycznych, 

część 1

Życie 

weterynaryjne, 

2003 rok, nr 12

 

 

Próby aliantów i państw osi w 

okresie II wojny światowej z 

bronią biologiczną przeciwko 

rolnictwu

 

 Już w okresie międzywojennym wiele 

krajów rozpoczęło prace nad bronią 

biologiczną atakująca rolnictwo m.in.:

• Francja 

-od 1921 roku prowadziła 

badania nad stonką ziemniaczaną i 

czarną zgnilizną atakująca ziemniaki.

• Anglia

 – w czasie II wojny światowej 

prowadziła badania nad wąglikiem 

oraz środkom przeciwko uprawom 

rolnym (głównie herbicydy)

 

 

• Niemcy

 – badania nad środkami przeciwko 

uprawom roślinnym ( zaraza ziemniaka, 

brunatna rdza pszenicy, stonka ziemniaczana, 

chrząszcz rzepakowy i kukurydziany)

• Japonia – badania opierały się głównie na 

broni biologicznej atakującej ludzi i 

zwierzęta, ponadto herbicydy, patogenny 

roślinne (głównie czarna zaraza, infestacje 

nicieniowe pszenicy, rdza zbóż), 

• USA – prowadzili badania nad zarazą 

ziemniaka i zgnilizną twardzikową, atakująca 

uprawy soi, buraka i bawełny, rdzą 

źdźbłową, zarazą ryżu.

• ZSRR – prowadziło badania nad czynnikami 

przeciw zbożowymi do 1991 roku

 

 

 

 

• USA opracowało różne urządzenia do 

rozsiewania czynników przeciw 
zbożowych:

– 500-funtowa bomba zawierająca pióra 

ptaków, unoszące pył spór grzyba,

– Samoloty szturmowe rozpylające 

patogeny

– Bezzałogowe balony unoszące 

rozpylacze,

 

 

Narastające zagrożenia 

w stosunku do rolnictwa

• Rozwinięte kraje Europy i Ameryki 

praktykują uprawę jednej lub dwóch 
głównych zbóż, uwrażliwionych tylko 
na określone patogeny. Nieprzyjaciel 
może to wykorzystać, rozsiewając 
specyficzne czynniki chorobowe, 
powodujące niszczenie upraw i w 
konsekwencji znaczne straty 
ekonomiczne.

 

 

• Postępy w biotechnologii i inżynierii 

genetycznej  dają możliwość 
stworzenia skuteczniejszej bomby 
biologicznej (szczepy bardziej 
zjadliwych drobnoustrojów 
wywołujące choroby, oporne na 
konwencjonalne pestycydy, 
przeżywające w szerokim zakresie 
wilgotności i temperatury)

 

 

• Rdza pszenicy, głownia trzciny 

cukrowej i zaraza ryżu są to 
najważniejsze choroby zbóż o 
zasięgu międzynarodowym według 
ONZ. 

• Do roślin najbardziej narażonych na 

atak należy: kukurydza, kawa, 
ziemniaki, różne typy roślin 
strączkowych, drzewa igliaste.

 

 

Konwencja o broni 

biologicznej

• Traktat podpisany 10 kwietnia 1972 roku, 

zakazujący sygnatariuszom rozwijania, 

przekazywania oraz nabywania broni biologicznej.

• Jest ona niekompletna, gdyż nie powołuje 

organizacji kontrolującej najważniejsze zakłady 

zdolne do produkcji bomby biologicznej. 

• Nie zapobiega transferowi broni do państw, które jej 

nie posiadają.

• Koncerny biotechnologiczne w czasie inspekcji 

swoich zakładów są zagrożone utratą informacji 

dotyczącej własności handlowej.

• Nie powinna ograniczać wymianie technologii 

pomiędzy państwami w celach pokojowych.

 

 

USA przeciwko 

bioterroryzmowi

• Grypy przemysłu mięsnego i urzędy zdrowia 

zwierząt skoncentrowały się na zdolności 

reagowania na zagrożenie.

• Współpraca agencji krajowych i rządowych, 

różnych grup przemysłu, laboratoriów 

diagnostycznych i uczelni zajmująca się 

zdrowiem zwierząt, wzmacnia infrastrukturę 

i zdolność do skutecznego przygotowania 

na prewencje, reagowanie i ochranianie 

pogłowia od zagrożeń. 

 

 

• Zwraca się uwagę na:
• Monitorowanie chorób poprzez  skuteczny nadzór i 

programy ochrony zdrowia,

• Nauczania i praktykę medycyny prewencyjnej,
• Wykształcenie lekarzy weterynarii klinicystów,
• Uświadamianie społeczeństwa, polityków, 

producentów i liderów przemysłowych o 

zagrożeniach bronią biologiczną

• Planowanie i przeprowadzanie odpowiednich 

szkoleń obejmujące ćwiczenia terenowe i 

symulacyjne

• Nasilenie badań i zdolności laboratoriów 

diagnostycznych

• Wzmocnienie współpracy miedzy agencjami 

powołanymi do przeciwdziałania zagrożeniom i 

organizacjami  zdrowia zwierząt i zdrowia 

publicznego

 

 

• Kongres USA zatwierdził przeznaczenie 25 

mln dolarów na program antynarkotykowy 
obejmujący badanie nad patogenami 
roślin. Przewidzianymi do niszczenia 
roślinami jest heroina, kokaina, marihuana. 

• Środki te miałyby być użyte we wspólnych 

programach z państwami, w których 
narkotyki są produkowane. Przeciwnicy 
tego programu obawiają się:

– Rozszerzenia epifitozy na inne rośliny
– Stosowania tych patogenów bez pozwolenia
– Rozwinięcia wiedzy i doświadczenia na temat 

stosowania bomby biologicznej przeciw 
roślinom uprawnym

 

 

Koniec!!!

Dziękuję za uwagę