background image

1

Finanse-Podstawy

Wykład 2

dr Sławomir Franek

Katedra Finansów

sfranek@uoo.univ.szczecin.pl

background image

2

Instytucje finansowe- definicja

Instytucje finansowe= przedsiębiorstwa, których głównym 
przedmiotem działalności jest utrzymywanie 
instrumentów finansowych oraz dokonywanie nimi 
transakcji (instrumenty finansowe są dominującym 
składnikiem ich majątku)

PKN ORLEN

PKO BP

Rzeczowe aktywa trwałe

25 134 597

2 655 041

Aktywa ogółem

45 790 472

101 261 213

background image

3

-

Aktywne instytucje finansowe – mają 
zdolność do tworzenia własnych 
instrumentów finansowych (monetarne 
instytucje finansowe, towarzystwa 
ubezpieczeniowe, towarzystwa funduszy 
inwestycyjnych, OFE)

-Pasywne instytucje finansowe – zajmują się 

redystrybucją istniejących instrumentów 
finansowych (kantory walutowe, domy 
maklerskie, firmy faktoringowe)

Instytucje finansowe- klasyfikacja

background image

4

Monetarne instytucje finansowe

Dwuszczeblowy system bankowy

a)

Bank centralny – instytucja publiczna, 
cel-utrzymanie stabilności pieniądza 
(dobro publiczne)

b)

Banki komercyjne – cel- korzyści dla 
akcjonariuszy

Charakterystyczny instrument finansowy 

– kredyt bankowy, depozyt bankowy

background image

5

Towarzystwa 
ubezpieczeniowe

-towarzystwa ubezpieczeń majątkowych
-towarzystwa ubezpieczeń na życie

Polisa ubezpieczeniowa jako instrument 

warunkowy (jego aktywizacja 

następuje w sytuacji zajścia zdarzenia 

określonego w polisie)

Aktuariusz – kalkulacja ryzyka

background image

6

Fundusze inwestycyjne

-

Fundusze inwestycyjne otwarte (FIO w 
2006 144) – jednostki uczestnictwa

-

Fundusze inwestycyjne zamknięte (FIZ w 
2006 -69) – certyfikaty inwestycyjne

Przyrost aktywów netto fund inwestycyjnych w krajach 

UE

Liczba TFI oraz funduszy inwestycyjnych w Polsce

background image

7

Venture capital

CECHY CHARAKTERYSTYCZNE 

VENTURE CAPITAL

WYSOKIE

RYZYKO 

INWESTYCJI

OCZEKIWANE

PONADPRZECIĘTN

E

 ZYSKI

 

UDZIAŁ

INWESTORA

ZARZĄDZANIU

INWESTYCJA 

ŚREDNIA

 I 

DŁUGOTERMINO

WA

DEZINWESTYCJ

A JAKO ŹRÓDŁO

 ZYSKU

INNOWACYJNOŚ

Ć 

FINANSOWANEG

O

PRZEDSIĘWZIĘC

IA

MAŁE I 

ŚREDNIE, 

MŁODE

PRZEDSIĘBIORS

TWA

background image

8

OFE- Otwarte Fundusze 

Emerytalne

I FILAR - ZUS/FUS: obowiązkowy, powszechny, repartycyjny, 
administrowany przez państwo
II FILAR - PTE/OFE: obowiązkowy, powszechny, kapitałowy, zarządzany 
przez prywatne podmioty 
III FILAR: dodatkowy, dobrowolny, kapitałowy, zarządzany przez 
prywatne podmioty. Forma zbiorowa: pracownicze programy emerytalne 
(PPE) - tworzone przez pracodawców dla zatrudnianych przez nich 
pracowników.
Nową formę dodatkowego oszczędzania tworzy ustawa z dnia 20 kwietnia 
2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych (IKE) 

Dyskusja nad OFE

-OFE a deficyt sektora finansów publicznych (program konwergencji)

-Wypłata środków z OFE – zakłady emerytalne

background image

9

Komisja Nadzoru 
Finansowego

Zintegrowany nadzór nad rynkiem usług finansowych

• 

Zakłady ubezpieczeń 

• 

Powszechne Towarzystwa Emerytalne/Otwarte Fundusze Emer
ytalne

 

• 

Emitenci dokonujący oferty publicznej papierów wartościowyc
h lub których papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu
 
na rynku regulowanym

• Firmy inwestycyjne (domy maklerskie)

• Towarzystwa i fundusze inwestycyjne

• Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA

• Towarowa Giełda Energii SA

• MTS-CeTO SA

• Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych SA

OD 1 STYCZNIA 2008 BANKI (wcześniej KNB/GINB)

background image

10

System finansowy- definicja

System finansowy- zespół logicznie powiązanych ze sobą 
instytucji, instrumentów, norm prawnych i zasad 
umożliwiających nawiązywanie stosunków finansowych 
opartych na krążeniu siły nabywczej w gospodarce

Perspektywa funkcjonalna systemu 
finansowego

Funkcje finansowe są bardziej trwałe niż instytucje finansowe
Formy instytucjonalne są następstwem funkcji

background image

11

Funkcje systemu 
finansowego

Transfer zasobów pieniężnych w 
czasie i przestrzeni

Zarządzanie ryzykiem (transformacja 
ryzyka)

Rozliczanie i regulowanie płatności

Dostarczanie informacji cenowej

Koncentracja aktywów finansowych i 
ich efektywny podział

background image

12

Bariery informacyjne ograniczające 

wypełnianie funkcji przez system finansowy

Asymetria informacji – zakres informacji 

stojącej do dyspozycji stron transakcji 

finansowej nie jest jednakowy (np. inwestor na 

rynku kapitałowym)

Negatywna selekcja – podmioty obarczone 

większym ryzykiem są bardziej aktywne w 

poszukiwaniu partnerów do transakcji; rośnie 

prawdopodobieństwo, iż udostępniający wolne 

środki pieniężne wybierze partnera, który nie 

dotrzyma warunków (np. kredyt bankowy)

Pokusa nadużycia – większa niefrasobliwość w 

dysponowaniu środkami, które nie są 

własnością inwestora (np. fundusz 

inwestycyjny)

background image

13

Cechy dobrego systemu 

finansowego

„zdrowe” finanse publiczne i 

zarządzanie długiem publicznym

stabilne stosunki pieniężne

różnorodność banków i innych 

pośredników finansowych

sprawność banku centralnego 

stabilizującego warunki monetarne

dobrze funkcjonujący rynek papierów 

wartościowych

background image

14

System bankowo zorientowany a system rynkowo zorientowany

Glass-Steagall Act (1933); Gramm-Leach-Bliley Act (1999)

background image

15

Przeczytać:
Z. Bodie, R. C. Merton, Finanse, 

rozdział 2


Document Outline