Polityka strukturalna UE

Priorytety polityki

strukturalnej UE

Wynikają z postanowień Traktatu o

Unii Europejskiej (art. 2), jak i innych

dokumentów programowych Komisji

Europejskiej:

• wzmocnienie gospodarczej i

społecznej spójności na obszarze UE;

• przyspieszenie rozwoju

gospodarczego państw Wspólnoty

poprzez wspieranie konkurencyjności

regionów i państw członkowskich.

Postęp techniczny a kwestie

społeczne

• W Strategii Lizbońskiej cel 2) wspólnotowej polityki

strukturalnej został sprecyzowany jako „stworzenie z

gospodarki Unii Europejskiej gospodarki najbardziej

konkurencyjnej na świecie".

• Osiągnąć to można poprzez stymulowanie dostosowań

sektorowych i strukturalnych w regionach, ponieważ

szybki postęp technologiczny i szybko postępujące

zmiany pociągają za sobą znikanie lub ograniczanie

produkcji jednych gałęzi (np. przemysłu

wydobywczego) i pojawianie się oraz dynamiczny

rozwój nowych rodzajów działalności (np. przemysłów

high-tech).

• W przypadku szczególnej gwałtowności dostosowań i

równocześnie przestrzennego skoncentrowania

produkcji gałęzi schyłkowych zmiany te mogą grozić

upadkiem gospodarki całego regionu poprzez

uruchomienie mechanizmu błędnego koła

niedorozwoju. (sieciowy układ gospodarki

lokalnej/regionalnej)

Postęp techniczny a kwestie

społeczne

Upadek jednych firm z reguły pociąga za sobą pogorszenie
kondycji zakładów z nimi powiązanych, ze wszystkimi
negatywnymi konsekwencjami tego zjawiska w postaci :
•wysokiego bezrobocia,
•marnotrawstwa zasobów ludzkich,
•niewykorzystania istniejącej infrastruktury itp.

Uzasadnia to podejmowanie specjalnych działań w ramach
regionalnej polityki strukturalnej w postaci programów rozwijania
nowych technologii, rozbudowy i modernizacji infrastruktury,
przyznawania subwencji, kształcenia itd

Regionalna polityka

strukturalna

• Dużą rolę w polityce UE odgrywa wyrównywanie różnic

pomiędzy regionami.

• Działania prowadzące do osiągnięcia priorytetu

pierwszego polityki strukturalnej polegają na

niwelowaniu różnic w poziomie życia ludności, w

poziomie rozwoju gospodarczego poszczególnych

państw i regionów, w infrastrukturze regionalnej i na

rynku pracy.

• UE dąży do zmniejszenia zacofania regionów najmniej

uprzywilejowanych w tym obszarów wiejskich,

ponieważ wszelkie różnice w tej dziedzinie stanowią

barierę na drodze do pełnej integracji.

• „Regionalna polityka strukturalna” wiąże się z

funkcjonowaniem funduszy strukturalnych i odnosi się

do kompleksu działań wspólnotowych, mających na

celu rozwiązywanie problemów strukturalnych w

regionach UE

Polityka spójności (cohesion

policy)

• Jest to polityka ustanowiona na mocy Traktatu o

Wspólnocie Europejskiej (art. 158),

służąca

wzmacnianiu spójności gospodarczej i społecznej w

Unii Europejskiej poprzez zmniejszenie dysproporcji w

poziomie rozwoju różnych regionów oraz zacofania

regionów lub stref najmniej uprzywilejowanych, w tym

stref wiejskich.

• Poprzez spójność rozumie się wewnętrzną zwartość

elementów pewnej całości.

• Istotne różnice w poziomach rozwoju krajów i

regionów UE stanowią zagrożenie dla harmonijnego

rozwoju terytorium Wspólnoty jako całości. Regiony

bardziej konkurencyjne mogą bowiem się rozwijać

kosztem regionów słabiej rozwiniętych. Celem polityki

spójności nie jest pełne wyrównanie dysproporcji, a

tylko osiągnięcie względnej równości warunków

życiowych na obszarze Wspólnoty.

Spójność gospodarcza

• Jest mierzona za pomocą

PKB per capita

według parytetu siły nabywczej.

Wzrost

spójności gospodarczej polega na
zmniejszeniu zróżnicowań w poziomie
rozwoju gospodarczego pomiędzy
obszarami bogatymi i biednymi.

• Obecnie rozpiętości regionalne w UE,

mierzone PKB per capita, są większe w
porównaniu z USA czy Japonią. W
ostatnim dwudziestoleciu był
rejestrowany wzrost tych rozpiętości.

Spójność społeczna

• Jest mierzona za pomocą

wskaźnika stopy

bezrobocia

, ale coraz częściej jako miernik

uwzględnia się

stopę partycypacji

określającą,

jaka część ludności w wieku produkcyjnym

znajduje zatrudnienie.

• Wzrost bezrobocia kreuje wysokie

prawdopodobieństwo występowania w

regionie różnych patologii społecznych, co

pogarsza spójność społeczną Unii,

odnotowywaną zwłaszcza w ostatnich latach.

• Wzrost spójności społecznej polega na

zmniejszaniu zróżnicowań w wykorzystaniu

kapitału ludzkiego pomiędzy poszczególnymi

obszarami Unii Europejskiej

Spójność terytorialna

(przestrzenna)

• Jest rozumiana jako dostępność do wszystkich miast i

regionów UE, niezależnie od ich bardziej lub mniej

korzystnego położenia geograficznego.

• Peryferyjne położenie oznacza, że koszt

funkcjonowania podmiotów gospodarczych w danym

mieście i regionie jest wyższy, co oznacza ich niższą

konkurencyjność.

• Do oceny spójności przestrzennej brakuje, jak

dotychczas, jednego uniwersalnego miernika. W

ostatnich latach poziom peryferyjności zaczęto

oceniać za pomocą

czasu podróży komunikacją

lotniczą, drogową i kolejową, z danego miasta do

kilkuset najważniejszych ośrodków Europy.

• Wzrost spójności terytorialnej polega na eliminowaniu

barier dostępności do regionów peryferyjnych poprzez

ich lepsze powiązanie z obszarami centralnymi

Wspólnoty.

Polityka badań i rozwoju

• Celem jest pobudzanie gospodarcze

regionów najsłabiej rozwiniętych oraz

wykorzystywanie nowych podstaw

działalności w strefach rekonwersji

poprzez kierowanie w te regiony

inwestycji B + R.

• Łączy się działania polityki badań i

rozwoju oraz polityki strukturalnej, aby

wywołać wzrost poziomu rozwoju

technologicznego Unii Europejskiej i jej

konkurencyjności w skali światowej.

Podział celów

szczegółowych

• Oprócz celu generalnego polityki

strukturalnej UE w każdej perspektywie

budżetowej określa się obowiązujący

zestaw bardziej skonkretyzowanych

celów szczegółowych, wśród których

wyróżniamy cele:

• horyzontalne, dotyczące

wyodrębnionej grupy ludności, bez

względu na miejsce zamieszkania i

obejmujące obszar całej UE;

• regionalne, związane z pomocą dla

określonego regionu, spełniającego

warunki do uzyskania pomocy

wspólnotowej

Cele polityki strukturalnej UE w

latach 1994-1999 cz.1

• Cel 1 — wspieranie rozwoju i dostosowania strukturalnego

regionów zapóźnionych, słabiej rozwiniętych. Kryterium

przyznania środków na ten cel to poziom PKB na 1

mieszkańca nieprzekraczający 75% średniego poziomu

unijnego.

• Cel 2 — odbudowa gospodarcza podupadłych regionów

przemysłowych. Brano pod uwagę, czy: średnia stopa

bezrobocia (notowana w okresie trzech lat poprzedzających

włączenie danego regionu w zakres tego celu) była na

poziomie wyższym niż średnia Wspólnoty; udział

zatrudnienia w przemyśle (wyrażony jako odsetek ogólnego

zatrudnienia) przekracza średnią wspólnotową (w

porównywalnych latach jak wyżej); w danym regionie

występował zauważalny spadek zatrudnienia w przemyśle

(w porównaniu z latami poprzednimi).

• Cel 3 — zwalczanie długoterminowego bezrobocia, ochrona

ludzi młodych oraz ułatwienie powrotu na ten rynek osób

zagrożonych stałym bezrobociem. Był to cel horyzontalny,

obejmujący cały obszar Unii.

Cele polityki strukturalnej UE w

latach 1994-1999 cz.2

• Cel 4 — ułatwienie adaptacji pracowników obojga płci

do zmian zachodzących w przemyśle i systemach

produkcji. Ten cel również obejmował całe

terytorium Unii.

• Cel 5 — promocja i pobudzenie rozwoju obszarów

wiejskich. W istocie cel ten podzielono na dwa cele

cząstkowe: cel 5a — przyśpieszenie dostosowania

struktur rolnictwa do realiów reformy Wspólnej Polityki

Rolnej; cel 5b — ułatwienie rozwoju i dostosowań

strukturalnych obszarów wiejskich.

• Cel 6 — wspieranie rozwoju oraz strukturalnego

dostosowania obszarów o bardzo niskiej gęstości

zaludnienia (poniżej 8 osób na km

). Działania

podejmowane w ramach tego celu zmierzały

najczęściej do zachęcenia mieszkańców regionu do

pozostania na tych peryferyjnych obszarach.

Cele polityki strukturalnej UE w

latach 2000-2006

• Cel l — finansowanie regionów opóźnionych w

rozwoju, gdzie poziom PKB na l mieszkańca nie

przekracza 75% średniego poziomu unijnego

(poprzedni cel 1), jak również regionów o niskiej

gęstości zaludnienia (poprzedni cel 6) oraz regionów

ultraperyferyjnych.

• Cel 2 — odbudowa gospodarcza i społeczna

regionów z trudnościami strukturalnymi, włącznie

z regionami o dominacji przemysłu ciężkiego (regiony

dawnego celu 2) i upadającymi regionami rolniczymi

(regiony dawnego celu 5b) lub nadmiernie

zdominowanymi przez gospodarkę monokulturową.

• Cel 3 (horyzontalny) — rozwój potencjału

ludzkiego (poprzednie cele 3 i 4) poprzez wspieranie

adaptacji i modernizacji polityk oraz systemów

kształcenia, szkolenia i zatrudnienia. W ramach tego

celu powinna być dostarczana pomoc finansowa w

obszarach nieobjętych celem 1.

Cele polityki strukturalnej UE w

latach 2007-2013

• konwergencja,
• konkurencyjność i zatrudnienie w

regionach,

• europejska współpraca

terytorialna.

• Cele te są osiągane w wyniku realizacji

różnorodnych programów

finansowanych ze środków

Europejskiego Funduszu Rozwoju

Regionalnego (EFRR), Europejskiego

Funduszu Społecznego (EFS), Funduszu

Spójności, Europejskiego Banku

Inwestycyjnego oraz innych

instrumentów wsparcia

C1: Konwergencja

• Konwergencja - oznacza proces zmniejszania

zróżnicowań pomiędzy krajami Unii Europejskiej oraz

upodabniania struktur społeczno-gospodarczych

• Cel 1 polityki strukturalnej ma służyć przyspieszeniu

konwergencji gospodarczej regionów gorzej

rozwiniętych: polepszeniu warunków wzrostu

gospodarczego i zatrudnienia dzięki inwestowaniu w

zasoby materialne i ludzkie, innowacji i rozwojowi

społeczeństwa opartego na wiedzy, dostosowaniu do

zmian gospodarczych i społecznych, ochronie

środowiska, efektywności administracyjnej.

• Cel ten dotyczy regionów NUTS 2, których produkt

krajowy brutto na 1 mieszkańca, obliczony na

podstawie danych z trzech lat poprzedzających

przyjęcie rozporządzenia, nie osiąga 15% średniej dla

Unii Europejskiej

C:2 konkurencyjność i

zatrudnienie w regionach

• Cel drugi, poza najsłabiej rozwiniętymi

regionami, jest ukierunkowany na

zwiększanie konkurencyjności

i atrakcyjności regionów, jak również

zatrudnienia poprzez przewidywanie zmian

gospodarczych i społecznych, w tym

związanych z liberalizacją handlu,

• Zakłada zwiększenie i poprawę jakości

inwestycji w kapitał ludzki, innowacyjność i

promowanie społeczeństwa opartego na

wiedzy, przedsiębiorczość, ochronę i

poprawę jakości środowiska naturalnego

oraz poprawę dostępności, zdolności

adaptacyjnych pracowników i podmiotów

gospodarczych, jak również rozwój rynków

pracy sprzyjających integracji społecznej.

C3: Europejska współpraca

terytorialna

• Europejska współpraca terytorialna, zakłada

umacnianie współpracy transgranicznej poprzez

wspólne inicjatywy lokalne i regionalne, umacnianie

współpracy transnarodowej za pomocą działań

sprzyjających zintegrowanemu rozwojowi

terytorialnemu powiązanemu z priorytetami

Wspólnoty

• Współpraca międzyregionalna ma poprawić

efektywność działania regionalnej polityki

strukturalnej poprzez promocję sieci współpracy oraz

wymianę doświadczeń między regionami z terytorium

całej UE.

• Cechą odróżniającą działania w ramach celu

„europejska współpraca terytorialna" od innych

działań dotyczących zmian strukturalnych jest fakt, iż

są one przygotowywane i realizowane we współpracy

partnerskiej dwóch lub kilku krajów.

Zasady polityki strukturalnej

• zasady generalne: subsydiarności, koordynacji,

elastyczności;

• zasady organizacji polityki strukturalnej:

wieloletniego programowania, partnerstwa,

kompatybilności;

• zasady finansowania polityki strukturalnej:

koncentracji, dodatkowości, komplementarności,

refundacji;

• zasady kwalifikacji projektów i wydatków:

kwalifikowalności czasowej (zasada n + 2),

kwalifikowalności geograficznej, zgodności z

dokumentami programowymi, zgodności z prawem

wewnętrznym państwa członkowskiego, zgodności z

kryteriami kwalifikowalności wydatków z

poszczególnych funduszy;

• zasady oceny realizacji programów: monitorowania,

oceny (wstępnej, bieżącej i końcowej), kontroli

finansowej, kwantyfikacji produktu, rezultatu.

Zasada subsydiarności

• Oznacza, że na szczeblu wspólnotowym

powinny być podejmowane jedynie te

działania, które zapewniają większą

skuteczność i efektywność, niż gdyby

pozostawić prowadzenie stosownych akcji w

wyłącznej kompetencji regionów lub rządów

poszczególnych państw członkowskich.

• Polityka strukturalna, zgodnie z unijną

zasadą subsydiarności, jest jedynie

uzupełnieniem działań podejmowanych na

poziomie lokalnym, regionalnym lub

krajowym. Wspierane są te przedsięwzięcia,

na które brakuje odpowiednich środków.

Zasada koordynacji

Dotyczy trzech grup zagadnień:
• zintegrowanego wykorzystania

wszystkich dostępnych instrumentów
finansowych;

• koordynowania przez Komisję

Europejską polityk strukturalnych
krajów członkowskich;

• dążenia do harmonijnego rozwoju

przestrzeni europejskiej.

Zasada elastyczności last

• Oznacza respektowanie w polityce

strukturalnej UE specyfiki prawno -
instytucjonalnej państw członkowskich.

• Komisja Europejska w sposób

bezpośredni nie może wpływać ani na
ich struktury gospodarcze, ani na
narodowe polityki strukturalne,
ponieważ nie ma ku temu podstaw
prawnych. Powinna brać także pod
uwagę rodzime tradycje w zakresie
prowadzenia polityki strukturalnej

Zasada wieloletniego

programowania

• Oznacza, iż wsparcie polityki

strukturalnej powinno się odbywać
zgodnie z uprzednio przygotowanymi
przez organy Unii Europejskiej i
państwo członkowskie wieloletnimi
programami rozwoju.

• Programowania dokonuje się poprzez

określenie celów i kierunków
interwencji za pomocą instrumentów
strukturalnych.

Zasada partnerstwa

• Oznacza, że w procesie wdrażania polityki

strukturalnej zarówno na etapie

programowania, jak i realizacji powinny

uczestniczyć odpowiednie szczeble władz

wspólnotowych i krajowych oraz wszyscy

zainteresowani partnerzy społeczni, instytucje i

środowiska regionalne i lokalne najlepiej

znające potrzeby i możliwości swego regionu.

• Polega to na szerokiej współpracy i dialogu

pomiędzy wszystkimi podmiotami polityki

strukturalnej, zarówno na szczeblu lokalnym,

regionalnym, państwowym, jak i

wspólnotowym.

• Zasada partnerstwa oznacza obowiązek

uzgadniania wszystkich ustaleń na każdym

etapie procedury programowania

Zalety partnerstwa wg KE

• możliwość wymiany wzajemnie korzystnych informacji

między wszystkimi

partnerami;

• stymulowanie ściślejszej współpracy i klimatu zaufania,

stanowiących pod

stawowe elementy kapitału społecznego i ułatwiających

dochodzenie do konsensusu;

• wytwarzanie poczucia zaangażowania w podejmowane

przedsięwzięcia oraz wspólnej odpowiedzialności za ich

realizację;

• kreowanie sieci powiązań lokalnych, opierających się na

więziach między

wszystkimi partnerami lokalnymi;

• możliwość wymiany wiedzy milczącej i innowacji dzięki

horyzontalnemu a nie hierarchicznemu charakterowi relacji

między partnerami.

Zasada spójności

• Odnosi się do istniejących związków

między polityką strukturalną a polityką

makroekonomiczną, prowadzoną przez

poszczególne państwa członkowskie.

• Zgodnie z postanowieniami Jednolitego

Aktu Europejskiego, w celu redukowania

różnic koniunktur gospodarczych oraz

stopnia rozwoju poszczególnych

regionów, państwa członkowskie mają

obowiązek koordynować swoje polityki

gospodarcze.

Zasada koncentracji

• Reguluje działania funduszy strukturalnych,

określając, że ich interwencja, aby przyniosła

efekt, nie powinna być rozproszona, lecz

skoncentrowana na niewielu precyzyjnie

określonych celach i obszarach mających

podstawowe znaczenie dla spójności społeczno-

gospodarczej.

• Przejawem tej zasady są działania Komisji

zmierzające do: 1) przeznaczenia środków z

funduszy strukturalnych na ograniczoną liczbę

celów; 2) wyboru regionów dotkniętych

najpoważniejszymi problemami na podstawie

odpowiednio dobranych kryteriów; 3)

koncentracji wsparcia w regionach opóźnionych

w rozwoju w najmniej zamożnych krajach UE,

czego wynikiem jest podział środków na

podstawie poziomu zamożności państwa i

regionów oraz znaczenie ich problemów

strukturalnych

Zasada dodatkowości

• Oznacza, iż środki pomocowe UE

powinny uzupełniać, a nie zastępować

środki krajowe przeznaczone na

działania strukturalne.

• Według tej zasady finansowanie przez

Unię konkretnych przedsięwzięć nie

może doprowadzić do ograniczenia

wydatków państwa członkowskiego w

danym regionie. Działania UE nie

powinny wypierać i zastępować działań

na szczeblu krajowym, regionalnym czy

lokalnym, lecz je wzbogacać i

poszerzać.

Zasada komplementarności

• Oznacza ona uzupełnianie się działań

podejmowanych z inicjatywy zarówno
podmiotów krajowych, jak i
Wspólnoty. Ma to wzmocnić tzw.
efekt dźwigni środków
wspólnotowych poprzez możliwie
najszersze wykorzystanie m.in.
prywatnych źródeł finansowania.

Zasada refundacji

• Środki z funduszy strukturalnych są

przekazywane poprzez refundację
części kosztów kwalifikowalnych
projektu. Zadanie realizowane z
wykorzystaniem pomocy finansowej
UE trzeba więc najpierw opłacić z
własnych środków. Dopiero
faktycznie poniesione wydatki
stanowią podstawę do ubiegania się
o refundację części wydatków z
budżetu UE.

Zasady kwalifikacji

Zasady kwalifikacji projektów
(wydatków) jest to zestaw wymogów
formalnych i merytorycznych, których
spełnienie warunkuje uzyskanie
dofinansowania projektów ze środków
wspólnotowych. Projekt lub wydatek w
ramach realizowanego projektu jest
kwalifikowalny, czyli może zostać
zatwierdzony do współfinansowania z
funduszy strukturalnych, jeśli spełnia
kryteria kwalifikowalności.

Pomoc strukturalna

• Wspólnotowa polityka strukturalna

jest finansowana ze środków
pochodzących z budżetu Unii
Europejskiej (fundusze strukturalne),
kredytów Europejskiego Banku
Inwestycyjnego oraz innych
dostępnych instrumentów
finansowych. Współfinansowanie
projektów z tych źródeł stanowi tzw.
pomoc strukturalną

Obszar oddziaływań

• Fundusze kierowane są do tych sektorów

gospodarki i regionów, które bez pomocy
finansowej nie są w stanie dorównać do średniego
poziomu ekonomicznego w UE.

• W skład Unii wchodzą regiony dobrze rozwinięte,

takie jak Niemcy, okolice Paryża, czy Holandia
oraz te, których poziom rozwoju odbiega od
"średniej europejskiej”, np. Grecja, Portugalia oraz
nowe kraje członkowskie UE.

• Polityka Strukturalna i Fundusze mają pomóc

władzom centralnym i regionalnym słabiej
rozwiniętych regionów w rozwiązaniu ich
najważniejszych problemów gospodarczych i
społecznych.

Klasyfikacja NUTS

• Regiony korzystające ze środków

funduszy strukturalnych są
klasyfikowane według nomenklatury
NUTS.

• Nomenklatura Jednostek

Terytorialnych do Celów
Statystycznych (NTS) opracowana
została na podstawie europejskiej
Nomenclature of Territorial Units for
Statistics (NUTS) obowiązującej w
krajach Unii Europejskiej.

Klasyfikacja NUTS

• Ma zastosowanie w procesie zbierania,

harmonizacji i udostępniania danych
statystyk regionalnych krajów UE.

• Stanowi podstawę rozwoju regionalnych

rachunków ekonomicznych, regionalnej
statystyki rolnictwa oraz innych dziedzin
statystyki regionalnej.

• Służy kształtowaniu regionalnych polityk

krajów Unii i jest niezbędna do
przeprowadzania analiz stopnia rozwoju
społeczno-gospodarczego regionów pod
kątem oceny zróżnicowań regionalnych i
opracowywania programów rozwoju
regionalnego.

Podział Polski wg nomenklatury NUTS

Podział na 5 terytorialnych, powiązanych poziomów:
• 3 określono jako poziomy regionalne,
• 2 określono jako poziomy lokalne.
Poziom regionalny obejmuje swym zasięgiem:
• POZIOM 1 – regiony (6),
• POZIOM 2 – województwa (16),
• POZIOM 3 – podregiony (45).
Poziom lokalny obejmuje swym zasięgiem:
• POZIOM 4 – powiaty 308+65,
• POZIOM 5 – gminy (2489 w tym 65 miast na

prawach powiatu).

Fundusze

W latach 2000-2006 istniały cztery
Fundusze strukturalne, realizujące
cele polityki spójności UE:

• Europejski Fundusz Społeczny

• Europejski Fundusz Orientacji i

Gwarancji Rolnej

• Europejski Fundusz Rozwoju

Regionalnego

• Finansowy Instrument Orientacji

Rybołówstwa

Fundusz spójności

• Jest

instrumentem

finansowym

UE,

nienależącym do Funduszy strukturalnych i
wdrażanym

poziomie

wybranych

państw a nie regionów.

• Jego celem jest ułatwienie integracji słabiej

rozwiniętych  krajów  poprzez  budowę  sieci
transportowych  i  autostrad  oraz  obiektów
ochrony  środowiska  o  dużym  obszarze
oddziaływania (np. oczyszczalnie ścieków)

Europejski Bank

Inwestycyjny

• Europejski

Bank

Inwestycyjny

jest

własnością 27 państw UE (wnoszą kapitał
założycielski), powstał w 1958 roku,
siedziba: Luksemburg.

• Bank pozyskuje środki finansowe na

rynkach kapitałowych i pożycza je,
naliczając niskie stopy procentowe, z
przeznaczeniem

projekty

służące

poprawie infrastruktury, dostaw energii lub
norm środowiskowych zarówno w UE, jak i
w krajach sąsiedzkich lub rozwijających
się.

Rola EBI

• Europejski Bank Inwestycyjny wspiera

projekty w państwach UE oraz inwestuje w
przyszłych państwach członkowskich i w
krajach partnerskich.

• Bank zamiast wykorzystywać środki z

budżetu UE pozyskuje je na rynkach
kapitałowych. Pożyczki udzielane są na
korzystnych

warunkach

projekty

zgodne z celami polityki UE.

• W 2008 roku EBI zgromadził prawie 60

miliardów euro. EBI prowadzi działalność
nienastawioną na zysk.

Przeznaczenie środków

funduszy norweskich

• Ochrona środowiska, w tym środowiska ludzkiego, poprzez

m.in. redukcję zanieczyszczeń i promowanie odnawialnych
źródeł energii,

• Promowanie zrównoważonego rozwoju poprzez lepsze

wykorzystanie i zarządzanie zasobami,

• Ochrona kulturowego dziedzictwa europejskiego, w tym

transport publiczny i odnowa miast,

• Rozwój zasobów ludzkich poprzez m.in. promowanie

wykształcenia i szkoleń, wzmacnianie w samorządzie i jego
instytucjach potencjału z zakresu administracji lub służby
publicznej, a także wzmacnianie wspierających go procesów
demokratycznych,

• Opieka zdrowotna i opieka nad dzieckiem,
• Badania naukowe.

Europejski Fundusz Rozwoju

Regionalnego — EFRR (European Regional

Development Fund — ERDF)

• powstał w 1975 roku w ramach reformy

związanej z przystąpieniem Wielkiej
Brytanii do EWG. Była to odpowiedź
Wspólnoty Europejskiej na pogłębiające się
dysproporcje w rozwoju regionów państw
członkowskich.

• Jego zadaniem jest promowanie rozwoju i

przekształcenia strukturalnego regionów
opóźnionych w rozwoju oraz
gospodarczego i społecznego
przekształcenia obszarów z trudnościami
strukturalnymi

Wsparcie z EFRR

• inicjatywy na rzecz rozwoju lokalnego oraz

zatrudnienia, jak też działalności małych i
średnich przedsiębiorstw

• rentowne inwestycje produkcyjne umożliwiające

tworzenie lub utrzymywanie trwałego
zatrudnienia,

• infrastruktura,
• rozwój turystyki oraz inwestycji w dziedzinie

kultury,

• ochrona i poprawa stanu środowiska,
• rozwój społeczeństwa informacyjnego.

Europejski Fundusz Społeczny EFS

(European Social Fund ESF)

• Jest to najdłużej istniejący fundusz strukturalny.

Utworzono go w 1957 roku wraz z powołaniem do
życia Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej.

• Ma na celu finansowanie działań państw

członkowskich skierowanych na przeciwdziałanie
bezrobociu i rozwój zasobów ludzkich.

• Finansuje szkolenia zawodowe i wszelkie

przedsięwzięcia zmierzające do zwiększenia
zatrudnienia, jak również działania, które mają
zapewnić pracownikom ponowne zatrudnienie po
przekwalifikowaniu zawodowym.

• Służy osiągnięciu spójności gospodarczej i

społecznej oraz wysokiego poziomu zatrudnienia
w UE

Obszar wsparcia: aktywna polityka

rynku pracy

• przeciwdziałanie i zapobieganie

bezrobociu,

• przeciwdziałanie zjawisku długotrwałego

bezrobocia zarówno wśród mężczyzn, jak i
kobiet,

• ułatwianie ponownej integracji długotrwale

bezrobotnych z rynkiem pracy,

• wspieranie integracji zawodowej ludzi

młodych, starych oraz osób powracających
na rynek pracy po okresie nieobecności na
nim.

Obszar wsparcia: wykluczenie społeczne

• Przeciwdziałanie zjawisku wykluczenia

społecznego, mające na celu ograniczenie
zjawiska marginalizacji społecznej i
przygotowanie osób narażonych na wykluczenie
społeczne do wejścia na rynek pracy oraz
utrzymanie zatrudnienia
lub umożliwienie powrotu do czynnego życia
zawodowego.

• Działania w tym zakresie są skierowane do osób,

które ze względu na trudną sytuację życiową nie
potrafią samodzielnie odnaleźć się na rynku pracy
ani rozwiązać osobistych, społecznych i
zawodowych problemów, korzystając długotrwale
ze świadczeń pomocy społecznej.

Obszar wsparcia: kształcenie

ustawiczne

• ułatwienie i polepszenie dostępu do

rynku pracy oraz integrację z
rynkiem pracy,

• podwyższenie i utrzymanie

potencjału zatrudnienia osób oraz
promowanie mobilności zawodowej
poprzez zwiększanie dostępu do
szkoleń zawodowych, edukacji oraz
doradztwa.

Obszar wsparcia: rozwój

przedsiębiorczości

• promocja wykwalifikowanej, przeszkolonej

i zdolnej do adaptacji do zmiennych
warunków rynku pracy
kadry pracowniczej,

• popieranie innowacyjności i potencjału

adaptacyjnego w zakresie organizacji
pracy,

• rozwijanie przedsiębiorczości oraz

warunków sprzyjających tworzeniu miejsc
pracy i podwyższaniu kwalifikacji,

• rozwój potencjału ludzkiego w sferze

badań, nauki i technologii.

Rezultaty

• W latach 2004–2008 z pomocy finansowanej z

EFS skorzystało ponad 2 mln osób, uczestnicząc w
ponad 8 tys. projektów, o wartości ponad 8 mld
zł.

• Rezultatem wsparcia ze środków EFS jest m.in.

stworzenie ok. 61 tys. nowych miejsc pracy,
objęcie wsparciem w postaci usług doradczych
bądź jednorazowych środków na podjęcie
działalności gospodarczej prawie 65 tys. osób,
podniesienie kwalifikacji zawodowych przez
ponad 218 tys. osób bezrobotnych, a także
przeszkolenie ok. 500 tys. pracowników
przedsiębiorstw.

• Obecnie EFS współfinansuje w Polsce jeden

program – PO KL. Na jego realizację przeznaczono
prawie 11,5 mld euro.

Document Outline