background image

 

 

Wy VI. Charakterystyka 
ubezpieczeń odpowiedzialności 
cywilnej  oraz ubezpieczeń 
finansowych

Dr Teresa Bednarczyk

background image

 

 

Definicja odpowiedzialności 

cywilnej (OC)

Odpowiedzialność cywilna  jest rodzajem 

odpowiedzialności prawnej (obok karnej, 
dyscyplinarnej itp.) w której sankcje 
mają charakter majątkowy.

Typy odpowiedzialności cywilnej:

sprawcza za czyny własne 

sprawcza za czyny cudze

kontraktowa

background image

 

 

Zasady odpowiedzialności 

cywilnej 

 zasada winy 

zasada ryzyka

zasada słuszności (współżycia 
społecznego)

background image

 

 

Zasada winy- podstawowa i 

najstarsza

Wina – naganna decyzja człowieka, 

odnosząca się do podjętego przez niego 
bezprawnego działania lub zaniechania.

Winę można przypisać osobie, która 

działa z odpowiednim rozeznaniem i jest 
w stanie przewidywać skutki swego 
zachowania (z winy wyłącza się osoby 
niepoczytalne i młodociane - poniżej 13 
lat)

background image

 

 

c.d.

Warunkiem koniecznym 

odpowiedzialności jest związek 
przyczynowy zachodzący między 
zawinionym czynem sprawcy a 
szkodą. 

Poszkodowany musi wykazać 

sprawcy winę (umyślną bądź 
nieumyślną).

background image

 

 

Zasada ryzyka

Ma zastosowanie w sytuacjach kiedy 

prawo czyni kogoś odpowiedzialnym 
za skutek. Odpowiedzialność na 
zasadzie ryzyka ponoszą producenci 
za wady w swoich wyrobach, 
właściciele zakładów produkcyjnych, 
budynków i mieszkań, a także 
posiadacze pojazdów 
mechanicznych.

background image

 

 

c.d.

Warunkiem koniecznym odpowiedzialności na 

zasadzie ryzyka jest wystąpienie szkody oraz 
istnienie związku przyczynowego między 
zdarzeniem a szkodą, bez względu na to, czy 
sprawca ponosi winę za tę szkodę czy też 
nie. 

Sprawca może się uwolnić od 

odpowiedzialności jedynie wtedy, kiedy 
wykaże, że szkoda nastąpiła wskutek np. siły 
wyższej lub wyłącznej winy poszkodowanego.

background image

 

 

Zasada słuszności 

(współżycia społecznego)

Ten rodzaj odpowiedzialności spoczywa 

na:

właścicielach zwierząt, które wyrządzą 

szkodę lub krzywdę osobom trzecim,

Skarbie Państwa, za niektóre działania 

urzędników

Opiekunów małoletnich dzieci lub osób 

niepoczytalnych 

.

background image

 

 

Typy (rodzaje) 

odpowiedzialności cywilnej w 

świetle KC 

Deliktowa - wynikająca z czynów 

niedozwolonych.

 Dla czynu niedozwolonego nie jest istotna 

wina umyślna, może również być dokonany 

nieumyślnie (np. pod wpływem 

lekkomyślności lub niedbalstwa). Charakter 

deliktowy ma odpowiedzialność za 

wprowadzony na rynek produkt 

niebezpieczny oraz odpowiedzialność 

członków gospodarstwa domowego

Kontraktowa

background image

 

 

Odpowiedzialność cywilna 

kontraktowa

Wywołuje ją niewykonanie lub nienależyte 

wykonanie zobowiązania (umowy). Rodzi się z 

mocy prawa np. w momencie wyrządzenia 

szkody rzeczowej wierzycielowi przez dłużnika 

(kontrahenta). 

Najczęstszym typem szkód wyrządzanym 

kontrahentom, są szkody w mieniu 

powierzonym np. będącym przedmiotem 

naprawy, przechowania itp. 

Charakter odpowiedzialności cywilnej 

kontraktowej ma odpowiedzialność w 

działalności gospodarczej i zawodowej. 

background image

 

 

Podmioty zobowiązane do 

naprawienia szkody

obowiązek naprawienia szkody, może 

spoczywać na:

sprawcy szkody (odpowiedzialność 

sprawcza indywidualna)

na innej osobie, która zobowiązała 

się zapłacić odszkodowanie np. na 

ubezpieczycielu (odpowiedzialność 

ubezpieczeniowa) 

background image

 

 

Definicja ubezpieczenia OC 

Ubezpieczenie OC ma chronić 
ubezpieczonego przed finansowymi 
konsekwencjami wyrządzenia komuś 
szkody zawinionej lub niezawinionej. 

W ramach umowy ubezpieczenia zakład 
przejmuje na siebie ciężar wypłaty 
odszkodowania dla poszkodowanego.

Odpowiedzialność ubezpieczycieli jest 
kształtowana przez zapisy w OWU i 
dodatkowe postanowienia umowne 

background image

 

 

Cele ubezpieczeń OC

ochrona majątku ubezpieczonego przed 
zagrażającymi obciążeniami 
(uszczupleniem, długiem),

ochrona poszkodowanego przed 
koniecznością prowadzenia sporu ze 
sprawcą

ochrona poszkodowanego przed 
niewypłacalnością sprawcy.

background image

 

 

Cechy odróżniające ubezpieczenia  
OC od ubezpieczeń majątku 
rzeczowego

Ubezpieczenia OC

relacja 3 podmiotów 

(ubezpieczający, ubezpieczyciel 

i poszkodowany)

Przedmiot ubezpieczenia: 

zobowiązania z tytułu OC  

mogące powstać w przyszłości

suma gwarancyjna

składka nie jest skorelowana 

wprost z sumą gwarancyjną 

Proces likwidacji szkody inicjuje 

osoba poszkodowana, która 

udowadnia winę 

ubezpieczającego lub jego 

związek ze swoja szkodą 

W ciągu 3 lat od momentu 

zaistnienia szkody 

poszkodowany może ją 

zgłaszać do likwidacji.

Ubezpieczenia majątku 

rzeczowego

relacja 2 podmiotów 

(ubezpieczający i 

ubezpieczyciel)

przedmiot ubezpieczenia: 

majątek trwały lub obrotowy

Suma ubezpieczeniowa

składka jest skorelowana z 

sumą ubezpieczeniową

Proces likwidacji szkody 

inicjuje ubezpieczający

Ubezpieczający powinien 

niezwłocznie zgłosić szkodę 

do likwidacji

background image

 

 

Rodzaje dobrowolnych 

ubezpieczeń OC dla 

przedsiębiorców

Ubezpieczenia OC ogólnej wynikającej z 

prowadzenia działalności gospodarczej lub 

posiadanego mienia

Ubezpieczenia OC zawodowej – adresowane do 

określonych grup zawodowych lub branż

Ubezpieczenia OC przewoźnika w ruchu krajowym 

lub zagranicznym

Ubezpieczenia OC spedytora

Ubezpieczenia OC za produkt oraz komplementarne 

ubezpieczenie kosztów wycofania produktu z rynku

Ubezpieczenia OC organów władz

Ubezpieczenia OC w ubezpieczeniu budowlano-

montażowym

background image

 

 

Rodzaje ubezpieczeń OC

1. Dobrowolne
2. Obowiązkowe 

Obowiązek 

Obowiązek nałożony ustawą z dn. 22.05.2010 r. o 

ubezpieczeniach obowiązkowych … (Dz.U. Nr 124, poz. 

1152)

Obowiązek wynikający z innych aktów prawnych i umów 

międzynarodowych

Większość ubezpieczeń obowiązkowych w Polsce to 

ubezpieczenia OC (ponad 30)

We Francji Belgii i Portugalii - około 100
We Włoszech – 70
W Niemczech i Austrii – od 20 do 30
WB i Czechy – kilkanaście 
Turcja i Irlandia - kilka

background image

 

 

Obowiązkowe ubezpieczenia OC

W obszarze transportu:

posiadaczy pojazdów mechanicznych

przewoźników lotniczych

obcych cywilnych statków 
powietrznych

background image

 

 

W obszarze odpowiedzialności 

zawodowej (branżowej)

OC rolników z tytułu prowadzenia 

gospodarstwa rolnego

OC adwokatów, radców prawnych, 

OC doradców podatkowych, 

OC biegłych rewidentów księgowych,

OC notariuszy; 

OC wykonujących zawody medyczne; 

OC pośredników ubezpieczeniowych i 

reasekuracyjnych; 

OC organizatorów i pośredników turystyki

background image

 

 

c.d.

OC komorników sądowych; 

OC rzeczoznawców majątkowych; 

OC rzeczników patentowych; 

OC zarządców i pośredników nieruchomości, 

OC architektów i inżynierów budownictwa; 

OC przedsiębiorców świadczących usługi 

detektywistyczne 

OC Zakładów Opieki Zdrowotnej za szkody 

wyrządzone przy wykonywaniu tych 

świadczeń

background image

 

 

c.d.

W obszarze sportu i rekreacji:

OC organizatorów imprez 
masowych;

W obszarze środowiska:

OC właścicieli statków 
przewożących olej luzem

OC podmiotów eksploatujących 
obiekt jądrowy, 

background image

 

 

Sumy gwarancyjne

W ubezpieczeniach obowiązkowych suma 

gwarancyjna jest minimalną sumą (nie można 

jej ustalić na poziomie niższym) 

Od 1 stycznia 2006 r. w Polsce w ubezpieczeniach 

komunikacyjnych występują następujące 

minimalne limity gwarancyjne, 

Za szkody osobowe – 1 500 000 EUR na zdarzenie 
Za szkody rzeczowe 300 000 EUR na zdarzenie 
w obu przypadkach bez względu na liczbę 

poszkodowanych, w przypadku wielu ofiar 

jednego wypadku świadczenia mogą być niskie

background image

 

 

Dobrowolne ubezpieczenia 

OC

W Polsce jest wiele rodzajów 

dobrowolnych ubezpieczeń OC.

Jeden z nowszych produktów to 

ubezpieczenie OC kadry zarządzającej, 

najczęściej firm notowanych na giełdzie

Ubezpieczyciel przejmuje na siebie ryzyko 

za szkody (straty finansowe) wyrządzone 

spółce lub osobom trzecim 

(akcjonariuszom) w związku z 

wykonywaniem przez menedżerów 

powierzonych im obowiązków.

background image

 

 

c.d.

Sumy gwarancyjne są tutaj na 

wysokim poziomie (do 100 mln zł)

W Polsce nadal są mało popularne ze 

względu na brak świadomości 

zarządów, wysokie koszty (wymóg 

reasekurowania ryzyka), zwykle są 

one elementem oferty kompleksowej 

obok OC ogólnego i OC za produkt.

W Europie Zachodniej są standardem

background image

 

 

Funkcje ubezpieczeń OC

Kompensacyjna - chroni interesy poszkodowanych

Prewencyjno-wychowawcza - popularyzacja 

ubezpieczeń wpływa na wzrost świadomości 

prawnej  w zakresie OC, a wykupienie polisy nie 

oznacza bezkarności sprawcy i przerzucania 

odpowiedzialność na ubezpieczyciela w każdej 

sytuacji, ponieważ są udziały własne i wyłączenia.

W niektórych przypadkach ochrona interesu Skarbu 

Państwa - np. za błąd zawodowy doradcy 

podatkowego, komornika lub niewywiązanie się z 

umowy organizatora turystyki płaci ubezpieczyciel

Dzięki ubezpieczeniom OC spada liczba procesów 

sądowych

background image

 

 

REGRES DO SPRAWCY 
SZKODY

Regres jest to prawo zakładu ubezpieczeń do 

dochodzenia wypłaconego odszkodowania od 

rzeczywistego sprawcy szkody. Ma miejsce 

wówczas gdy np. ubezpieczony budynek spalił 

się a sprawcą pożaru była osoba trzecia. Po 

wypłaceniu ubezpieczonemu odszkodowania 

zakład ubezpieczeń nabywa prawa do 

dochodzenia odszkodowania od podpalacza.

Jeżeli zakład pokrył tylko część szkody, 

poszkodowanemu przysługuje co do pozostałej 

części pierwszeństwo zaspokojenia przed 

roszczeniem regresowym zakładu ubezpieczeń.

background image

 

 

REGRES C.D.

Z powyższego wynika, że sprawca szkody 

musi się liczyć z tym, że gdy szkodę pokrył 

zakład ubezpieczeń on sam nie jest wolny 

od wszelkiej odpowiedzialności. 

W ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów, 

gdy szkoda została wyrządzona umyślnie, 

pod wpływem alkoholu, substancji 

odurzających itp. lub gdy pojazd był 

prowadzony bez wymaganych uprawnień 

to zakład ubezpieczeń ściągnie ze sprawcy 

należną pokrzywdzonemu kwotę. Regres 

wówczas ma charakter quasi - karny.

background image

 

 

Rola ubezpieczeń OC

We współczesnym świecie rośnie rola 

ubezpieczeń OC. Obejmują one coraz więcej 

sfer życia człowieka, począwszy od czynności 

w życiu prywatnym poprzez działalność 

zawodową i gospodarczą, aż po 

odpowiedzialność za zwierzęta i rzeczy oraz 

podejmowane pojedyncze przedsięwzięcia np. 

zorganizowanie imprezy masowej. 

Stają się coraz bardziej popularne zwłaszcza 

w zawodach medycznych oraz przemyśle 

budowlanym. Rośnie bowiem świadomość 

konsumencka społeczeństwa.

background image

 

 

Ubezpieczenia 

finansowe

background image

 

 

Ubezpieczenia finansowe

Ubezpieczenia finansowe dotyczą ochrony 

strat wywoływanych u różnych 
wierzycieli z powodu nieotrzymania 
określonych w umowie należności. 

W szerszym rozumieniu ochroną 

ubezpieczeniową objęte jest także ryzyko 
kredytowe banków. 

background image

 

 

Zakres ubezpieczeń 

finansowych

Na rynku polskim ubezpieczenia 

finansowe obejmuje 3 grupy działu II: 

Grupa 14 – ubezpieczenia kredytu 

Grupa 15 – Gwarancje 
ubezpieczeniowe

grupa 16 – ubezpieczenia innych 
ryzyk finansowych, np. utraty 
planowanego zysku, pracy itp.

background image

 

 

Rodzaje ubezpieczeń finansowych

Ubezpieczenia krajowych wierzytelności 

handlowych (kredytu kupieckiego)

Ubezpieczenia wierzytelności z tytułu 

eksportu

Ubezpieczenia kredytu bankowego, np. 

hipotecznego

Ubezpieczanie należności ratalnych

Ubezpieczanie należności leasingowych

Ubezpieczanie należności faktoringowych

Ubezpieczenie przedsiębiorstw od utraty 

zysku

Gwarancje ubezpieczeniowe 

background image

 

 

Kredyt kupiecki

Jest to umowa na mocy której dostawca 
(wierzyciel, kredytodawca) odracza płatności 
za wysłany towar lub wyświadczoną usługę,  
a odbiorca (dłużnik) zobowiązuje się zapłacić 
w określonym terminie w przyszłości. 

Czas odroczenia płatności od kilku miesięcy 
do nawet 1 roku

W gospodarce rynkowej ponad 80% 
transakcji handlowych odbywa się w kredycie 
kupieckim

background image

 

 

Schemat ubezpieczenia kredytu 
kupieckiego

background image

 

 

Strony umowy ubezpieczenia 
kredytu kupieckiego

1.

Ubezpieczający – dostawca

2.

Ubezpieczyciel – zakład mający 
uprawnienia do ubezpieczeń w grupie 
14 działu II

Euler Hermes – 62%

Coface – 16%

Atradius – 12%

KUKE - 7 %

Pozostałe - 3%

background image

 

 

Zakres ubezpieczenia

Wierzytelność 

główna

 – są to przysługujące 

ubezpieczonemu (dostawcy) bezsporne 

należności brutto (razem z podatkiem VAT) z 

tytułu odroczonych płatności. Ten zakres jest 

najczęściej stosowany w praktyce

Wierzytelności 

uboczne

 np. odsetki z tytułu 

odroczenia płatności ceny, odsetki za zwłokę

Inne wierzytelności

 np. koszty transportu, 

koszty ubezpieczenia i inne. 

Umowa główna zazwyczaj ubezpieczeniem nie 

obejmuje wierzytelności ubocznych i innych.

background image

 

 

Najczęstsze wypadki 

ubezpieczeniowe

I. Niewypłacalność prawnie 

stwierdzona

II. Niewypłacalność domniemana 
III. Niewypłacalność faktyczna 
(bardzo rzadko występuje w 

ubezpieczeniach kredytu 
kupieckiego częściej eksportowego)

background image

 

 

Wypadki ubezpieczeniowe

I. Niewypłacalność prawnie stwierdzona

ogłoszenie przez właściwy dla dłużnika sąd 

jego upadłości

wszczęcie postępowania układowego z 

dłużnikiem 

niepowodzenie postępowania 

egzekucyjnego – komorniczego 

wszczętego na wniosek ubezpieczającego 

na skutek braku majątku dłużnika;

likwidacja przedsiębiorstwa (sprzedaż 

majątku i zakończenie działalności)

background image

 

 

II. Niewypłacalność 
domniemana

przewlekła zwłoka dłużnika w spłacie odroczonych 

należności, np. 90 dni od daty fakturowej.  

Ubezpieczyciel nie odpowiada za zwłokę w 

zapłacie, gdy odbiorca zgłasza reklamację co do 

jakości sprzedanych towarów lub świadczonych 

usług, albo sposobu wykonania kontraktu. 

W przypadku sporu stron ubezpieczyciel 

uwzględnia orzeczenie sądowe lub arbitrażowe, 

ustalające prawidłowe wykonanie kontraktu.

Po wypłacie odszkodowania za zwłokę 

ubezpieczyciel ma prawo dalej dochodzić 

swoich roszczeń od dłużnika.

background image

 

 

Przewlekła zwłoka w zapłacie 
należności - przykłady

120 – KUKE, Euler Hermes; 

150 – Coface; 

180 – Atradius

Liczba bankructw w krajach UE jest 

większa niż w Polsce, tzn., że ryzyko 
wierzytelności eksportowych jest 
wyższe niż krajowych

background image

 

 

Warianty ubezpieczenia 
kredytów 

polisa obrotowa - ubezpieczający 

ubezpiecza wszystkie swoje należności, 

przysługujące mu od wielu dłużników. Nie 

ma wówczas możliwości wyboru konkretnych 

należności, które chciałby ubezpieczyć.

polisa indywidualna - ubezpieczający 

ubezpiecza jedną transakcje kredytową - 

należności przysługujące mu od konkretnego 

kredytobiorcy. 

W obydwu wariantach umowa zawierana jest 

na określony okres, zazwyczaj roczny lub 

półroczny.

background image

 

 

Limity kredytowe

Zamiast sumy ubezpieczenia 

ubezpieczyciel wyznacza kredytodawcy 

tzw. limit zaangażowania kredytowego 

oraz czas jego obowiązywania ( w tym 

czasie może być dokonywana sprzedaż 

objęta ubezpieczeniem). 

Ma on zazwyczaj charakter odnawialny. 

Jest to jednocześnie górną granicą 

odpowiedzialności ubezpieczyciela. 

background image

 

 

c.d.

Limit kredytowy jest to maksymalne, bezpieczne 

saldo należności od dłużników dostawcy.

Jego wysokość ustalana jest na podstawie 

szczegółowej analizy wyników finansowych, pozycji 

rynkowej i dyscypliny płatniczej odbiorców oraz 

sytuacji w branży, w której działają.

Przyznane limity podlegają monitorowaniu i 

weryfikacji, o czym informowani są ubezpieczający.

Ma on zazwyczaj charakter odnawialny. 
Jest on następnie pomniejszany o udział własny i 

stanowi górną granicą odpowiedzialności 

ubezpieczyciela. 

Dla znanych dużych odbiorców są to limity 

indywidualne

background image

 

 

CHARAKTERYSTYKA FIRM UBEZPIECZENIOWYCH OFERUJĄCYCH 

UBEZPIECZENIA WIERZYTELNOŚCI EKSPORTOWYCH

Ubezpieczenia wierzytelności 
eksportowych

 Jako jedyna w Polsce firma ubezpieczeniowa, KUKE S.A. prowadzi 

ubezpieczenia eksportowe gwarantowane przez Skarb Państwa, 

zapewniając bezpieczeństwo w handlu na rynkach podwyższonego 

ryzyka 

 Wypłata odszkodowań jest zapewniona poprzez przekazanie 

przez KUKE S.A. środków pochodzących z budżetu państwa

background image

 

 

PROFIL DZIAŁALNOŚCI I OFERTA UBEZPIECZYCIELI

Ubezpieczenia wierzytelności 
eksportowych

background image

 

 

UBEZPIECZENIE
 

business interruption (BI)

Nie jest ubezpieczeniem samodzielnym 

lecz uzupełnieniem ubezpieczenia 
majątku rzeczowego 

Pokrywa utracone korzyści 

przedsiębiorstwa do czasu odtworzenia 
sprzedaży (zysk oraz inne przepływy 
finansowe), wywołane przerwą lub 
zakłóceniem działalności z powodu 
szkody losowej objętej ubezpieczeniem 
bazowym.

background image

 

 

Przedmiot ubezpieczenia

Ubezpieczeniu podlega zysk brutto czyli:

planowany  zysk  operacyjny  przed 

opodatkowaniem

planowane koszty stałe

nieprzewidziane  wydatki  handlowe 

związane  z  odzyskaniem  pozycji 

rynkowej

background image

 

 

Przedmiot ubezpieczenia

Metody 

wyliczania 

utraconego 

zysku 

Metoda sumy ( do zysku ze 

sprzedaży doliczamy koszty 

stałe)

Metoda różnicy (od obrotu 

firmy odejmujemy koszty 

zmienne)

background image

 

 

Ubezpieczenia bazowe

Ubezpieczenie 

(BI) 

zapewnia 

ochronę 

wyłącznie  wówczas,  gdy  straty  wynikające 

ze spadku sprzedaży są następstwem szkód 

objętych  ubezpieczeniem  bazowym,  takich 

jak:

1.

Ubezpieczenia  od  ognia  i  innych  zdarzeń 

losowych (skrót FLEXA)

2.

Awaria maszyn

3.

Kradzież z włamaniem i rabunek

4.

Casco pojazdu

5.

Ubezpieczenie sprzętu elektronicznego

background image

 

 

Porównanie funkcji BI oraz 

ubezpieczenia bazowego

Funkcje ubezpieczenia

Mienia

Business interruption

Kompensata szkody 

rzeczywistej 

(najczęściej)

Kompensata 

utraconych korzyści 

(do czasu odtworzenia sprzedaży)

Odtworzenie sprzedaży

Odtworzenie mienia

background image

 

 

Przykład- metoda różnicy

wychodzimy od obrotu z poprzedniego roku 

obrachunkowego 

określamy wielkość osiągniętego w tym okresie 

obrotu do ubezpieczenia (20 mln) 

odejmujemy koszty zmienne (8 mln);

wartość do ubezpieczenia: 20 mln - 8 mln = 12 mln 

określamy przewidywany wzrost obrotu: 

w 2007 (+10 proc.) 

w 2008 (+10 proc.) 

określamy długość okresu odszkodowawczego 

(najczęściej 1 rok) 

kalkulujemy sumę ubezpieczenia dla okresu 

odszkodowawczego = 12 m-cy. 

Wartość do ubezpieczenia: (12.000.000 x 110 

proc.) x 110 proc. = 14.520.000

background image

 

 

Suma ubezpieczeniowa

Stanowi  ją  kwota  ustalona  na  podstawie 
danych 

podanych 

we 

wniosku 

ubezpieczenie  i  załączonego  do  wniosku 
wyliczenia  rocznego  zysku  brutto  za 
ostatni  rok  obrotowy,  potwierdzonego 
przez biegłego rewidenta

Powinna 

być 

równa 

wartości 

przewidywanego zysku brutto

Stanowi  górną  granicę  odpowiedzialności 
ubezpieczyciela

background image

 

 

Zasady ustalania wysokości 
składek

Składki ustalane są po dokonaniu oceny 

ryzyka w oparciu o sumę ubezpieczenia z 

uwzględnieniem rodzaju prowadzonej 

działalności, miejsca i okresu ubezpieczenia

Przy ustalaniu wysokości składki bierze się 

pod uwagę m.in. branżę w jakiej działa 

klient, prawdopodobieństwo wystąpienia 

ryzyka, np. pożaru, powodzi itp. a nawet 

stopień skomputeryzowania procesu 

produkcji. Wysokość stawek zawiera się 

przeciętnie w przedziale 0,8 - 5 promili 

sumy ubezpieczenia.

background image

 

 

TUiR WARTA

Allianz

Od kiedy 

oferuje BI

1998 r.

1999 r.

Oferta dla 

sektora MSP

tak

tak

Składka 

ubezpieczeniowa

 

 na bazie 

FLEXA : 0,7 – 1,2 
promila

 na bazie all risk : 

1 – 1,5 promila 
sumy 

ubezpieczeniowej

 0,8 – 1,5 promila 

sumy 
ubezpieczeniowej

Okres umowy

standardowo     1 
rok

1 rok, ale także 
3, 6 i 9 miesięcy

background image

 

 

TUiR WARTA

Allianz

Wyłączenia z 
odpowiedzialnoś
ci za utratę 
zysku

Decyzja władz 

zabraniająca odbudowy 
zniszczonego mienia 
i/lub dalszego 
prowadzenia 
działalności

Brak środków 

Ubezpieczającego na 
tymczasową odbudowę 
mienia

Inna przyczyna niż 

szkoda w mieniu

Zmiana profilu 

działalności 
gospodarczej, przez co 
zwiększyło się ryzyko 
działalności bez 
powiadomienia o tym 
zakładu ubezpieczeń

Decyzja władz 

zabraniająca odbudowy 
zniszczonego mienia 
i/lub dalszego 
prowadzenia 
działalności

Brak środków 

Ubezpieczającego na 
tymczasową odbudowę 
mienia

Szkody w 

dokumentach, planach, 
księgach zakładowych 
itp.. Bez względu na 
rodzaj nośnika danych

Wszystkie wyłączenia 

dotyczące 
odpowiedzialności z 
tytułu ubezpieczenia 
mienia

Wypłata 

odszkodowania

W ciągu 30 dni od 
zawiadomienia o 
szkodzie

W ciągu 30 dni od 
zawiadomienia o 
szkodzie

background image

 

 

klauzula dodatkowa do BI

Nieprzewidziane wydatki handlowe związane z 

odzyskaniem pozycji rynkowej – zapewnia 
zwrot kosztów zmiennych, które muszą być 
poniesione przez przedsiębiorstwo po 
zaistnieniu szkody

Przedmiotem ubezpieczenia są koszty 

dodatkowe, np. zwiększone koszty 
transportu, wynajem dodatkowych 
budynków, pomieszczeń, zakup dodatkowych 
surowców, dodatkowe koszty pracy itp.

background image

 

 

Zalety ubezpieczenia od utraty 

zysku

Odpowiedzialność odszkodowawcza za 

utracony zysk brutto nie kończy się 

w momencie odzyskania przez klienta 

pełnej gotowości technicznej do 

wznowienia działalności. 

Rozciąga się ona do momentu odzyskania 

takiego poziomu przychodów, jaki byłby 

w danym okresie osiągnięty, gdyby 

szkoda w ogóle nie wystąpiła. 

background image

 

 

Postępowanie w razie 

zaistnienia szkody

Zawiadomienie 
ubezpieczyciel
a

przypadku 

szkody 

należy 

jak 

najszybciej 

zawiadomić 
ubezpieczyciela 
oraz  dostarczyć 
wszystkie 
niezbędne 
dokumenty 

Ubezpieczyci
el przelicza 
straty
Specjaliści 

zakładu 
ubezpieczeń 
wyliczą, 

jaką 

kwotę 

firma 

straciła 
wskutek  awarii 
maszyn 

lub 

urządzeń.

Odszkodowanie 
wpływa na 
konto
Po 

wszystkich 

wyliczeniach, 
ubezpieczyciel 
przeleje  należne 
odszkodowanie na 
konto firmy.

background image

 

 

GWARANCJE UBEZPIECZENIOWE

background image

 

 

Istota gwarancji ubezpieczeniowych

Gwarancje ubezpieczeniowe są w swej 

istocie bardzo zbliżone do gwarancji 

bankowych. Nazwa ma sugerować, że 

gwarantem jest firma ubezpieczeniowa. 

Gwarancje udzielane są w oparciu o 

umowę nienazwaną, z wykorzystaniem 

przepisów KC. Wystawienie gwarancji 

jest usługą finansową mającą na celu 

wzmocnienie (potwierdzenie) 

wiarygodności dłużnika w oczach 

wierzyciela.

background image

 

 

WIERZYCIEL, 

INWESTOR

BENEFICJENT 

GWARANCJI

GWARANT

DŁUŻNIK, 

ZOBOWIĄZAN

Y, 

WYKONAWCA

 

Gwarancja

 Wniosek

 Umowa o 

gwarancję 

 prowizja

 Umowa

 Kontrakt

SCHEMAT  GWARANTOWANIA

background image

 

 

Rodzaje gwarancji 

kontraktowe

koncesyjne)

celne

handlowe

background image

 

 

Rodzaje ubezpieczeniowych 
gwarancji kontraktowych

zapłaty 

za 

wykonane 

prace

 zwrotu 

zaliczki

należytego 

wykonania 

kontraktu

przetargowe 

(wadialne)

zapłaty 

podwyko-

nawcom

dostawy

zwrotu 

kwot 

zatrzymanych

 właściwego 

usunięcia 

wad 

usterek

background image

63

GWARANCJE - STRUKTURA PORTFELA Inter 
Risk na dzień 31.12.2010

Gwarancje kontraktowe stanowią 85% portfela gwarancji

background image

 

 

PZU

Wart

a

KUKE

Euler 

Herme

s

Allia

nz

TUZ

PTU

HDI 

Gerlin

g

Uniq

a

Przetargowe

 

 

  

 

 

 

 

 

 

Dobrego 

wykonania 

kontraktu

 

  

 

 

 

 

 

 

 

Usunięcia wad 

i usterek

 

 

 

 

 

 

 

 

Zwrotu 

zaliczki

 

 

 

 

 

 

 

 

Dostawy 

towaru

 

Zapłaty 

wierzytelności 

kontraktowyc

h

 

Zapłaty za 

roboty 

budowlane

 

background image

 

 

PZU

Wart

a

KUKE

Euler 

Herm

es

Allia

nz

TUZ

PTU

HDI 

Gerli

ng

Uniq

a

celne

 

 

 

 

 

 

 

akcyzowe

 

 

podatkowe

 

 

koncesyjne

 

kaucyjne

 

 

Zapłaty z 

tytułu operacji 

wykorzystanie

m karnetów 

TIR

 

Zapłaty 

należności z 

tytułu 

wykorzystania 

kart UTA

 

background image

 

 

GWARANCJE PRZETARGOWE

Składane są przez oferentów zamiast 

wpłaty 

wadium w gotówce. 

Beneficjentem gwarancji jest zamawiający 

(Inwestor) organizujący przetarg. Zakład 

Ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłaty na rzecz 

Beneficjenta kwoty odpowiadającej wysokości 

wadium, w przypadku gdy firma, która wygrała 

przetarg (Zobowiązany) odmówi podpisania 

kontraktu na warunkach oferty lub w inny 

sposób naruszy zobowiązania wynikające z 

przystąpienia do przetargu.

background image

 

 

GWARANCJE WŁAŚCIWEGO WYKONANIA kontaktu 

(UMOWY)

Stanowi bardzo dogodną formę, w 

Stanowi bardzo dogodną formę, w 

jakiej może być złożone przez 

jakiej może być złożone przez 

wykonawcę zabezpieczenie 

wykonawcę zabezpieczenie 

wykonania przez niego zobowiązań 

wykonania przez niego zobowiązań 

objętych kontraktem. 

objętych kontraktem. 

Kwota gwarancji opiewa zwyczajowo 

Kwota gwarancji opiewa zwyczajowo 

na 10-30% wartości kontraktu

na 10-30% wartości kontraktu

background image

 

 

Towarzystwo Ubezpieczeniowe, 

Towarzystwo Ubezpieczeniowe, 

udzielając gwarancji należytego 

udzielając gwarancji należytego 

wykonania, zobowiązuje się do 

wykonania, zobowiązuje się do 

zapłaty na rzecz Beneficjenta 

zapłaty na rzecz Beneficjenta 

każdej kwoty do wysokości sumy 

każdej kwoty do wysokości sumy 

gwarancyjnej w przypadku, gdy 

gwarancyjnej w przypadku, gdy 

wykonawca nie wywiąże się ze 

wykonawca nie wywiąże się ze 

swoich zobowiązań 

swoich zobowiązań 

kontraktowych i nie zaspokoi 

kontraktowych i nie zaspokoi 

roszczeń Beneficjenta. 

roszczeń Beneficjenta. 

.

.

background image

 

 

GWARANCJE WŁAŚCIWEGO WYKONANIA 

UMOWY

Gwarancje właściwego wykonania umowy 

Gwarancje właściwego wykonania umowy 

kierowane są do wykonawców i podwykonawców 

kierowane są do wykonawców i podwykonawców 

kontraktów. 

kontraktów. 

Znajdują zastosowanie w projektach 

Znajdują zastosowanie w projektach 

współfinansowanych z Europejskiego Funduszu 

współfinansowanych z Europejskiego Funduszu 

Społecznego również dla instytucji non-profit.

Społecznego również dla instytucji non-profit.

Zalety gwarancji

Zalety gwarancji

  

  

 

 

zwiększa wiarygodność wykonawcy jako partnera w 

zwiększa wiarygodność wykonawcy jako partnera w 

interesach,

interesach,

   

   

pozwala na szybszy rozwój firmy ograniczając 

pozwala na szybszy rozwój firmy ograniczając 

konieczność zamrażania własnych środków finansowych

konieczność zamrażania własnych środków finansowych

background image

 

 

GWARANCJE WŁAŚCIWEGO USUNIĘCIA WAD I 

USTEREK

   

Zabezpiecza Beneficjenta przed stratami, które 

mógłby ponieść w przypadku, gdy kontrakt 

wykonano w terminie i zakresie przewidzianym w 

zapisach umowy, ale jego jakość jest niezgodna z 

wcześniejszymi ustaleniami, a dostawca odmawia 

usunięcia wad i usterek. 

Kwota gwarancji odpowiada zwyczajowo 5-10% 

wartości kontraktu. 

Zakład Ubezpieczeń gwarantuje za Wykonawcę 

należyte wykonanie napraw gwarancyjnych w 

wypadku ujawnienia braków lub powstania usterek.

background image

 

 

GWARANCJE STOSOWANE  W  PROCESIE  REALIZACJI 

INWESTYCJI / PROJEKTU

Ogłoszenie o 

przetargu/konkursie

Złożenie 
zabezpieczenia

Podpisanie 

kontraktu

Wykonani

kontraktu

Wypłata  zaliczki

Gwarancja 

zapłaty 

wadium

 

Złożenie 
zabezpieczenia

Gwarancj

należyte
go 
wykonan
ia 
kontrakt
u

 

Złożenie 
zabezpieczenia

Gwarancja 

właściweg

usunięcia 

wad lub 

usterek

 

Gwarancja  

zwrotu  

zaliczki

 

background image

 

 

Procedura ubiegania się o 

GWARANCJĘ

Dokumenty przedkładane 

przez dłużnika:

Dokumenty finansowe

Dokumenty rejestrowe

Zaświadczenia z ZUS i US oraz  

opinie bankowe

Inne dokumenty (np. kontrakt, 

harmonogram realizacji 

projektu)

Dokumenty dostarczane 

w oryginale lub poświadczone 

za zgodność z oryginałem 

przez osoby uprawnione do 

reprezentowania 

Wnioskodawcy

Spis wymaganych 

dokumentów

Czas 

rozpatrywa

nia

wniosku 5 dni

Pozytywna 

ocena

ryzyka

Złożenie wypełnionego 

wniosku wraz z kompletem 

wymaganych dokumentów 

niezbędnych do 

przeprowadzenia oceny 

ryzyka 

Podpisanie umowy o 

gwarancję

Ustanowienie 

prawnego 

zabezpieczenia 

udzielanej gwarancji

 

Opłacenie prowizji

background image

 

 

Zabezpieczenia osobiste

Zabezpieczenia rzeczowe

- weksel
- poręczenie cywilne
- poręczenie wekslowe
- przelew wierzytelności 
(cesja)
- przejęcie długu
- przystąpienie do długu
- zobowiązanie do 

przeniesienia własności 
nieruchomości
- dobrowolne poddanie się 

egzekucji

- przewłaszczenie na        
zabezpieczenie
- zastaw zwykły na rzeczach
- zastaw zwykły na prawach
- zastaw rejestrowy
- hipoteka
- kaucja
- blokada środków pieniężnych

background image

 

 

Podsumowanie

  Rynek gwarancji ubezpieczeniowych w Polsce 

zaczął się rozwijać począwszy od  1993r. 

Początkowo głównym produktem były gwarancje 

zabezpieczające należności celne i akcyzowe, co 

zdecydowanie ułatwiało przedsiębiorcom handel 

międzynarodowy. 

Obecnie najbardziej popularnymi są gwarancje 

przetargowe oraz dobrego wykonania kontraktu. 

Związane jest to m.in. z planowaną rozbudową 

sieci autostrad i budową stadionów w związku z 

Euro 2012 oraz z wykorzystaniem środków 

funduszy europejskiej.

  

background image

 

 

Wzrostu liczby gwarancji dla 

przedsiębiorstw spowodowany jest z 

jednej strony obostrzeniami w 

bankach, które mniej chętnie 

udzielają obecnie różnego rodzaju 

zabezpieczeń,

 a z drugiej strony rosnącą liczbą 

inwestycji z wykorzystaniem funduszy 

europejskich, które są dosyć 

wymagające pod kątem zabezpieczeń.

background image

 

 

    Wg. Danych KNF 

w ubiegłym roku 

przedsiębiorcy 

wydali na 

gwarancje 

ubezpieczeniowe 

ponad 300 mln zł 

– o 39 proc. 

więcej niż rok 

wcześniej. Na lata 

2010-2013 

prognozuje się 

dalszy wzrost 

rynku gwarancji, 

który szacuje się 

na poziomie 9 

proc. 

średniorocznie 

  

background image

 

 

Cechy charakterystyczne 

odróżniające ubezpieczenia 

finansowe od pozostałych 

ubezpieczeń majątkowych

Źródło ryzyka tkwi w procesach 

ekonomicznych i politycznych, a nie 

losowych 

W niewielkim zakresie podlegają prawu 

wielkich liczb, metody oceny ryzyka oparte 

są na analizie indywidualnych przypadków

Nie są to ubezpieczenia standardowe, 

pomimo o.w.u każda umowa podlega 

negocjacji

Składki ubezpieczeniowe są ustalane 

indywidualnie w zależności od rodzaju 

ubezpieczanej transakcji, zakresu ochrony 

itp.

background image

 

 

c.d.

Wykazują silny związek z sektorem bankowym 

zarówno co do metod oceny ryzyka, jak i 

przyjmowania prawnych zabezpieczeń oraz 

windykacji wypłaconych należności

Każda umowa poprzedzana jest szczegółową 

analizą kondycji ekonomiczno-finansowej 

dłużnika, wymagane są wysokie kompetencje 

kadr

Decyzje o zawieraniu umów podejmowane są 

na szczeblu centrali, przez pośredników tylko do 

wysokości udzielonych pełnomocnictw

Monitorowanie ryzyka w czasie trwania umowy

background image

 

 

Funkcje ubezpieczeń 

finansowych

Funkcja prewencyjna – selekcja dłużników

Kompensacyjna – pokrywanie ewentualnych 

strat, 

Stymulacyjna  - poprzez zmniejszanie 

ryzyka mogą stanowić bodziec do rozwoju 

niektórych dziedzin gospodarki, np. 

eksportu, lub niebezpiecznych dziedzin 

działalności takich jak: żegluga, lotnictwo 

cywilne, energetyka jądrowa 

Usługowa – udostępnianie danych o 

dłużnikach

background image

 

 

Popularność ubezpieczeń 

finansowych w Polsce

W Polsce są one stosunkowo słabo znane, zarówno 

przedsiębiorcom jak i pośrednikom 

ubezpieczeniowym

Ich sprzedaż w ostatnim okresie systematycznie 

zwiększa się (dynamika roczna dochodzi nawet do 

30%)

Ich udział w rynku jest ciągle niewielki (w 2007 r. 

niespełna 6,7% przypisu składki brutto działu II)

W Polsce jest niewiele firm specjalizujących się w 

ubezpieczeniach finansowych są to: KUKE S.A.,  

InterRisk, Europa, Coface, Euler Hermes i Atriadus.

Firmy te wypracowują własne procedury dotyczące 

underwritingu, prawnych form zabezpieczeń, 

zarządzania portfelem ryzyk, reasekuracji itp.

background image

 

 

Dziękuję Państwu za uwagę


Document Outline