Agresja u ludzi

 

4. Agresja a agresywność

Różnice indywidualne 

w przejawianiu agresji

Różnice indywidualne dotyczą:



intensywności zachowań agresywnych



siły bodźców



treści bodźców wywołujących agresję

U jednych zachowania agresywne są 

rzadkie i wywołują je bardzo silne bodźce;

u innych zachowania takie pojawiają się 

często, są intensywne, przy niewielkich 

bodźcach i w różnorodnych sytuacjach.

( Frączek 1996; Wolińska 2000; Wójcik 1974, 1977 )

Pojęcie agresji i 

agresywności



Agresja – rozumiana jest jako proces, czynność 
jednostki.



Agresywność – cecha osobowości „ nabyta i 
utrwalona w procesie jej rozwoju na podstawie 
uczenia społecznego, a polegająca na 
częstych, nieadekwatnych do bodźca, 
reakcjach agresywnych o znacznym nasileniu, 
występujących w stosunku do szerokiego 
zakresu obiektów społecznych, 
współwystępująca często z nieumiejętnością 
kontrolowania reakcji i wyraźną wrogością w 
stosunku do otoczenia” 

( Frączek 1975, s. 45 )

Kryteria klasyfikowania 

jednostki jako agresywnej



wysoka częstotliwość oraz duża liczba zachowań 
agresywnych; 

    

( Buss 1961; Bandura, Walters 1968; Skorny 1968; Wolińska 

2000  )



duża intensywność i jednocześnie 
nieadekwatność reakcji agresywnych w stosunku 
do bodźca; 

    

( Kubacka-Jasiecka 1975; Frączek 1975; Skorny 1968 );



nieumiejętne kontrolowanie reakcji agresywnych 
– brak kontroli lub nadmierna kontrola; 

    ( Kirwil 1984, 1989; Megargee 1966 );



permanentna wrogość wobec innych ludzi 

    ( Kosewski 1977; Pospiszyl 1975 )

Geneza agresywności

Zależnie od przyjętej koncepcji:



czynniki biologiczne:  organiczne, 
popęd, instynkt  



czynniki społeczne jako efekt uczenia 
się – nawyk, dyspozycja 

( Bandura 1971, 1973; Bandura, Walters 1963; Buss 1961; 

Frączek 1970; Freud 1959, 1984; Sheldon 1949 )

Definicje agresywności



„Agresywność – wyuczona gotowość do 
reagowania agresją”( L. Berkowitz, 1962 )



„Agresywność – nawyk do atakowania”

    ( Buss 1961 )



„Agresywność – szczególny rodzaj właściwości 
przypisywanych ludziom, charakteryzujący się 
powtarzalnością przejawów… „ ( Frączek 1975 )



„Agresywność – dyspozycja do agresji” ( Kornadt 
1975 )

Definicje agresywności cd.



„Agresywność – stała właściwość człowieka, 

nabyta i utrwalona w procesie jego rozwoju, na 

podstawie uczenia społecznego, a polegająca 

na częstych, nieadekwatnych do bodźca, 

reakcjach agresywnych o znacznym nasileniu, 

występujących w stosunku do szerokiego 

zakresu obiektów społecznych. Ponadto 

występuje często nieumiejętność 

kontrolowania reakcji, a także wyraźne 

odczuwanie i przejawianie postawy wrogości 

do otoczenia”

   ( Dobrochna Wójcik 1977 )