background image

Zarządzanie MSP

background image

LITERATURA

1.

Krzysztof Safin, 

Zarządzanie małym i średnim przedsiębiorstwem

, Wyd. AE Wrocław 2008.

2.

Łuczka Teresa,  

Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie 

– wybrane aspekty 

makro i mikroekonomiczne, PWN, Poznań 2001.

3.

Halina Zadora,  

Finanse małego przedsiębiorstwa w teorii i praktyce zarządzania

, C-H Beck, 

Warszawa 2009.

4.

Piotr Dominiak, 

Sektor MSP we współczesnej gospodarc

e

PWN, Warszawa 2005

5.

Franciszek Bławat, 

Przedsiębiorca w teorii przedsiębiorczości i praktyce małych firm

, Gdańskie  

Tow. Naukowe, Gdańsk 2003 

6.

Nelly Daszkiewicz, 

Internacjonalizacja małych i średnich przedsiębiorstw we współczesnej 

gospodarce

, Sc. Publish Group, Gdańsk 2004.

7.

Piasecki Bogdan, 

Ekonomika i zarządzanie małą firmą

, PWN, Łódź 2001.

8.

Łuczka Teresa, 

Małe i średnie przedsiębiorstwa – szkice o współczesnej 

przedsiębiorczości

Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej, Poznań 2005.

9.

Strony internetowe: 

-  

www.parp.gov.pl

background image

W jakim celu wyodrębniać sektor MSP

• Różnice w cechach przedsiębiorstw różnej wielkości

• Konieczność stosowania odpowiedniej polityki gospodarczej 

wobec MSP

• Ukierunkowanie pomocy publicznej

background image

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

CECHY J AKOŚCIOWE

-  samodzielność ekonomiczna i prawna 

właściciela, 

-  nacechowanie struktury społecznej 

przez osobę właściciela, 

-  odrębny typ gospodarki finansowej
-  struktura organizacyjna. 

CECHY ILOŚCIOWE: 

-  liczba zatrudnionych, 
-  wielkość obrotu, 
-  suma bilansowa. 

Kryteria wyodrębnienia 

małego i średniego przedsiębiorstwa

background image

Odrębny typ gospodarki finansowej

1.

Preferencja własnych źródeł finansowania jako skutek mentalności 
kredytowej małego przedsiębiorcy

2.

Brak dostępu do wysoko zorganizowanego rynku kapitałowego

3.

Nadużywanie kredytów krótkoterminowych

Struktura organizacyjna

1.

Podział pracy

2.

Proces podejmowania decyzji

3.

Obieg informacji

4.

Instytucjonalizacja zachowań pracowniczych

5.

Właściciel kapitału = główny zarządzający

ELSTYCZNOŚĆ

MOBILNOŚĆ

ZDOLNOŚĆ DO SZYBKIEJ 

REAKCJI

background image

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

CECHY J AKOŚCIOWE

-  samodzielność ekonomiczna i prawna 

właściciela, 

-  nacechowanie struktury społecznej 

przez osobę właściciela, 

-  odrębny typ gospodarki finansowej
-  struktura organizacyjna. 

CECHY ILOŚCIOWE: 

-  liczba zatrudnionych, 
-  wielkość obrotu, 
-  suma bilansowa. 

Kryteria wyodrębnienia 

małego i średniego przedsiębiorstwa

background image

Definicja sektora MSP 

(wg Komisji Europejskiej)

Źódło: Commission Recommendation of 6 May 2003 concerning the definition of micro, small and medium-sized 
enterprises 

background image

Definicja sektora MSP 

– 

liczba zatrudnionych

Liczba osób zatrudnionych dotyczy zatrudnionych na pełnych etatach, w niepełnym 

wymiarze godzin, sezonowo i obejmuje:
•pracowników,
•osoby pracujące dla przedsiębiorstwa, podlegających mu i uważanych za pracowników na 

mocy prawa krajowego,
•właścicieli – kierowników,
•wspólników prowadzących regularną działalność w przedsiębiorstwie i uczestniczących w 

zysku przedsiębiorstwa.

Nie zalicza się do osób zatrudnionych:
•praktykantów lub studentów odbywających szkolenie zawodowe na podstawie umowy o 

praktyce lub szkoleniu zawodowym 

•nie wlicza się też okresu trwania urlopu macierzyńskiego lub wychowawczego

Liczba zatrudnionych osób odpowiada liczbie rocznych jednostek roboczych (RJR). 

W przypadku osób, które nie przepracowały pełnego roku, pracowników zatrudnionych w 

niepełnym wymiarze godzin oraz pracowników sezonowych należy obliczyć ułamkowe części 

RJR.

background image

Definicja sektora MSP – 

obrót i suma bilansowa

Roczny obrót - przychód, jaki przedsiębiorstwo uzyskało ze sprzedaży produktów i 

świadczenia usług w ciągu roku (po odjęciu rabatów, bez podatku VAT i innych 

podatków pośrednich)

Suma bilansowa - odnosi się do wartości głównych aktywów przedsiębiorstwa 

(w zasadzie takie jak w przypadku pozycji aktywów z ustawy o rachunkowości)

background image

Definicja sektora MSP 

– przedsiębiorstwo niezależne

jest przedsiębiorstwem w pełni samodzielnym, tj. nie posiada udziałów w 

innych przedsiębiorstwach, a inne przedsiębiorstwa nie posiadają w nim 

udziałów;

posiada poniżej 25% kapitału lub głosów (w zależności, która z tych wielkości 

jest większa) w jednym lub kilku innych przedsiębiorstwach, a/lub inne 

przedsiębiorstwa posiadają poniżej 25% kapitału lub głosów (w zależności, 

która z tych wielkości jest większa) w tym przedsiębiorstwie.

background image

Definicja sektora MSP 

– przedsiębiorstwo niezależne

jest przedsiębiorstwem w pełni samodzielnym, tj. nie posiada udziałów w 

innych przedsiębiorstwach, a inne przedsiębiorstwa nie posiadają w nim 

udziałów;

posiada poniżej 25% kapitału lub głosów (w zależności, która z tych wielkości 

jest większa) w jednym lub kilku innych przedsiębiorstwach, a/lub inne 

przedsiębiorstwa posiadają poniżej 25% kapitału lub głosów (w zależności, 

która z tych wielkości jest większa) w tym przedsiębiorstwie.

background image

Definicja sektora MSP 

– przedsiębiorstwo niezależne

Wyjątki:

Przedsiębiorstwo może zostać zakwalifikowane jako 

niezależne, nawet jeśli wartość progowa wynosząca 25%  (nie 

więcej niż 50%) kapitału lub głosów została osiągnięta albo 

przekroczona przez poniższych inwestorów:
•publiczne korporacje inwestycyjne, spółki kapitałowe 

podwyższonego ryzyka, osoby fizyczne lub grupy osób 

prowadzące regularną działalność inwestycyjną 

podwyższonego ryzyka, które inwestują kapitał własny w 

przedsiębiorstwa nienotowane na giełdzie, tzw. anioły biznesu 

(„business angels”);
•uniwersytety lub niedochodowe ośrodki badawcze;
•inwestorzy instytucjonalni łącznie z regionalnymi funduszami 

rozwoju;
•samorządy lokalne z rocznym budżetem nieprzekraczającym 

10 milionów EUR oraz liczbą mieszkańców poniżej 5000.

background image

Definicja sektora MSP 

– przedsiębiorstwa partnerskie

Przedsiębiorstwo można uznać za partnerskie, jeśli:

•posiada 25% lub więcej kapitału lub głosów w innym przedsiębiorstwie, a/lub inne 

przedsiębiorstwo posiada 25% lub więcej kapitału lub głosów w tym 

przedsiębiorstwie;

•przedsiębiorstwo nie jest związane z innym przedsiębiorstwem. Oznacza to  

między innymi, że głosy, jakie posiada w innym przedsiębiorstwie (lub odwrotnie), 

nie przekraczają 50% ogólnej sumy głosów.

background image

Definicja sektora MSP – przedsiębiorstwa partnerskie

Ustalenie statusu MSP

Do własnych danych należy dodać procent liczby osób zatrudnionych i danych 

finansowych drugiego przedsiębiorstwa. Procent ten odzwierciedla posiadany 

proporcjonalny udział w kapitale lub w głosach (w zależności, który jest większy).

Przykład

Jeśli posiadają Państwo 30% udziałów w innym przedsiębiorstwie, należy dodać 

30% liczby osób w nim zatrudnionych, obrotu i całkowitego rocznego bilansu do 

własnych danych. Jeśli istnieje kilka przedsiębiorstw partnerskich, taką samą 

kalkulację należy przeprowadzić dla każdego z partnerów usytuowanych 

bezpośrednio na poziomie „upstream” (posiada udziały w naszej firmie) lub 

„downstream” (my posiadamy udziały w innej firmie) w stosunku do Państwa 

przedsiębiorstwa.

background image

Definicja sektora MSP – przedsiębiorstwa partnerskie

Ustalenie statusu MSP

background image

Definicja sektora MSP 

– przedsiębiorstwa zależne

Takie przypadki spotyka się rzadziej 

niż dwa poprzednie rodzaje związków.

Dwa lub więcej przedsiębiorstw można uznać za związane, jeżeli pozostają one ze sobą 

w następującym związku:

•przedsiębiorstwo posiada większość głosów przysługujących udziałowcom lub 

wspólnikom w innym przedsiębiorstwie;
•przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu 

administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;

•przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo 

zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniem w jego 

dokumencie założycielskim lub statucie;

•przedsiębiorstwo jest w stanie kontrolować samodzielnie, zgodnie z umową, 

większość głosów udziałowców lub członków w innym przedsiębiorstwie.

background image

Definicja sektora MSP – przedsiębiorstwa zależne

Ustalenie statusu MSP

Do własnych danych 

należy dodać 100 

procent liczby osób 

zatrudnionych i danych 

finansowych drugiego 

przedsiębiorstwa 

background image

Definicja sektora MSP – 

Przykłady

background image

Definicja sektora MSP – 

Przykłady

background image

Definicja sektora MSP – 

Przykłady

background image

Marginalizacja sektora MSP 

(1780-1970)

U zarania kapitalizmu wszystkie przedsiębiorstwa były małe;

CZYNNIK PODAŻOWY -

 

Od 1780 roku rozpoczyna się rewolucja przemysłowa: nowe 

technologie (w hutnictwie, przemysł włókienniczy); wzrost wydajności pracy  

efekt skali, podział pracy, rozdział władzy i własności, dominacja skoncentrowanych 
pionowo wielkich korporacji;

CZYNNIK POPYTOWY – pojawia się 

klient masowy

, małozróżnicowane potrzeby;

CZYNNIK KONKURENCYJNY – najważniejsza była 

ekspansja rynkowa

 (do lat 30. XX 

w. istniało wiele takich możliwości); zwiększanie produkcji i obniżanie kosztów;

POLITYKA GOSPODARCZA – 

liberalizm,

 rynek pozostawiony sam sobie  

monopolizacja (von Hayek); polityka interwencjonizmu Keynesa była polityką 
wspierania popytu globalnego  wspierania dużych silnych firm;

RYNEK PRACY I SYSTEM EDUKACJI – rośnie liczba miejsc pracy i wynagrodzenia w 
dużych firmach; po II wojnie powstają 

silne związki

 zawodowe  duża firma 

najlepszym miejscem pracy; system kształcenia zorientowany na przygotowanie 
absolwentów do pracy w dużych przedsiębiorstwach (produkcja wielkoseryjna, 
technologie masowe, kierowanie dużymi strukturami).

KOSZTY TRANSAKCYJNE – ich 

wzrost sprzyjał integracji

 pionowej

POPYT ZE STRONY WOJSKA

background image

Zmiana preferencji pracowników – dobrym miejscem pracy perspektywiczne MSP;

W MSP mniejsze znaczenie mają związki zawodowe  specjalizacja i outsourcing;

Wzrost zamożności  popyt na usługi i produkty specyficzne;

Ważna elastyczność a nie jedynie efekt skali;

Paradoks globalizacji (J. Naisbitt) – im większa gospodarka tym bardziej wpływowi są 
mniejsi gracze; raport OECD  globalizacja zagrożeniem dla rozwoju MSP;

Stagflacja – inflacja + ujemny wzrost gospodarczy  stwarzanie warunków dla 
indywidualnych działań gospodarczych  wzrost gospodarczy ma być promowany a 
nie bezpośrednio wspierany (keynesiści); Wielka Brytania, USA (Thather, Regan);

OUTSOURCING

SPECJALIZACJA

FRANC

HISING

ROZWÓJ S

EKTORA 

USŁUG

ROZWÓJ 

TECHNO

LOGII 

INFORM

ACYJNYC

H

LIBERALIZA

CJA ZASAD 

WYMIANY M

IĘDZYNARO

DOWEJ

PROMOCJA 

SAMOZATRTUDNIENIA

Renesans sektora MSP 

( od 1970)

background image

STRUKTURA SEKTORA MSP W POLSCE NA TLE PAŃSTW EUROPEJSKICH

 

przedsiębiorstw

o

liczba 

przedsiębiorstw

zatrudnienie

wartość dodana 

brutto

PL

EU27

PL

EU27

PL

EU27

mikro

96,32

91,85

41,1

29,6

44,1

20,9

małe

2,66

6,87

11,8

20,6

10,8

18,9

średnie

0,85

1,07

18,1

16,8

13,6

17,8

MSP

99,83

99,80

71,0

67,1

68,5

57,6

duże

0,17

0,20

29,0

32,9

31,5

42,4

ogółem

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

background image

ROZWÓJ SEKTORA MSP W POLSCE 

przedsiębiorstwa

2003 

[tys.]

2007 

[tys.]

dynamika 

[%]

mikro

1666,70

1713,19

2,79

małe

42,77

45,18

5,64

średnie

14,37

15,45

7,54

MSP

1723,83

1773,83

2,90

duże 

2,70

3,25

20,13

ogółem

1726,54

1777,08

2,93

background image

MSP a wzrost gospodarczy

1.

Ani liczba firm w ogóle, ani tych zaliczanych do sektora MSP nie 
wywiera dostrzegalnego wpływu na poziom i dynamikę PKB 

2.

Wpływ sektora MSP na wzrost gospodarczy zaznacza się poprzez 
liczne powiązania pośrednie:

ograniczanie bezrobocia, 

wzrost innowacyjności, 

podtrzymywanie konkurencji, 

internacjonalizacje działalności 

tworzenie i ugruntowanie pozycji klasy średniej, która 
przyczynia się jednocześnie do wzrostu wartości kapitału 
społecznego  

background image

Document Outline