Slajd 1

Pojęcie dochodu narodowego

►

W analizach makroekonomicznych

posługujemy się wielkościami

gospodarczymi będącymi miarą

zjawisk w skali całej gospodarki.

Nazywamy je makrowielkościami

gospodarczymi. Należą tutaj:

produkcję, zatrudnienie, konsumpcję,

inwestycje, popyt, poziom cen,

eksport, import.

Pojęcie agregacji

►

Agregaty powstają dzięki połączeniu

odpowiednich wielkości

mikroekonomicznych, np.

zagregowany popyt – suma popytu

indywidualnego gospodarstw

domowych.

Zasoby a strumienie

►

ZASOBY – określają nagromadzony

stan danej wielkości w danym

momencie

►

STRUMIENIE – określają tempo, w

jakim zmieniają się określone zasoby.

Odnosimy je do określonego okresu

(najczęściej 1 rok).

ZASOBY a STRUMIENIE

►

Przykłady zasobów:

►

Zatrudnienie, bezrobocie, majątek

produkcyjny

►

Przykłady strumieni:

►

Produkcja, dochód, wydatki, sprzedaż,

inwestycje

WZAJEMNE ZWIĄZKI

►

Rozmiary zatrudnienia (zasób) to

wypadkowa przyjęć do pracy i odejść z

pracy.

►

Rozmiary bezrobocia (zasób) to

wypadkowa napływu osób do

bezrobocia i odpływu ze stanu

bezrobocia.

WARTOŚĆ NOMINALNA I REALNA

►

Wartość produkcji w ciągu roku to iloczyn

produktów wytworzonych w ciągu roku i

ich cen (założenie stałości cen w ciągu

całego roku).

►

Wynikiem jest WARTOŚĆ NOMINALNA.

PKB





WARTOŚĆ REALNA

►

Porównywanie wielkości nominalnych nie

jest miarodajne, gdyż zmiany wartości

mogą być wynikiem ZMIAN CEN

PRODUKTÓW, A NIE WIELKOŚCI

FIZYCZNYCH.

►

W celu wyizolowania zmian produkcji w

wyrażeniu fizycznym, dokonuje się

porównania wartości produkcji w pewnych

momentach w tzw. CENACH STAŁYCH.

CENY STAŁE

►

Są to najczęściej ceny obowiązujące w

początkowym roku badanego okresu.

►

Na przykład w celu określenia wzrostu

realnej produkcji w latach 2008 –

2010, mierzymy wartość produkcji z

2010 r. w cenach z 2008 roku.

Otrzymany wynik porównujemy z

wartością produkcji z 2008 r.

Przykład

DOBRO

Ilość

wytworzo

Cena za

sztukę

Wartość

produkcji

(ceny

bieżące)

Wartość

produkcji

(ceny

stałe)

Rok

2000

2010

2000

2010

2000

2010

2000

2010

JABŁKA

100 160

2 4

200

640

200

320

POMIDORY

120 190

3 5

360

950

360

570

SUMA

560

1590

560 890

Przedsiębiorstwa

Państwo

Sektor
bankowy

Zagranica

Gospodarstwa

domowe

Dochody czynników

produkcji

Wydatki na produkty

i usługi

Metody obliczania PKB

►

Metoda sumowania produktów

Polega na sumowaniu wartości produktów

i usług w gospodarce w ciągu roku.

Produkty te są podzielone na trzy działy:

- Rolnictwo (4,3%),

- Przemysł i budownictwo(30,1%),

- Usługi (65,6%)

PROBLEM PODWÓJNEGO

LICZENIA

►

Wielokrotne liczenie wystąpiłoby

wówczas, gdybyśmy dodawali do

siebie wartość wszystkich produktów i

usług wytworzonych w gospodarce

wciągu roku.

►

Niektóre produkty są bowiem w całości

zużywane w wytwarzaniu innych

produktów w tym samym roku.

Przykład

►

Przy produkcji chleba zużywa się pewną

ilość mąki, a do produkcji mąki zużywa się

pewną ilość zboża. Gdybyśmy dodali do

siebie wartość produkcji zboża, mąki i

chleba, trzykrotnie policzymy wartość

zboża, dwukrotnie wartość mąki, gdyż w

cenie chleba mieści się wartość zużytej

mąki, zaś w cenie mąki mieści się wartość

zużytego zboża. Przy obliczaniu PKB należy

liczyć wyprodukowane dobra i usługi tylko

raz.

►

Są dwa sposoby uniknięcia

wielokrotnego liczenia tych samych

elementów.

►

Pierwszy polega na sumowaniu

wartości tzw. dóbr finalnych, drugi – na

sumowaniu wartości dodanej.

DOBRA FINALNE

►

Są to dobra nabywane przez

ostatecznego użytkownika. Zaliczamy

tutaj produkty i usługi konsumpcyjne,

nabywane przez gospodarstwa

domowe oraz dobra inwestycyjne

nabywane przez przedsiębiorstwa.

Cechą dóbr inwestycyjnych jest to, iż

nie zużywają się w całości w jednym

cyklu wytwórczym.

Dobra pośrednie

►

Są to dobra, które są w całości

zużywane przez przedsiębiorstwo przy

wytwarzaniu innych produktów, np.

zboże i mąka.

►

To samo dobro (np. mąka) może być

raz używane jako dobro finalne, albo

zużywane jako dobro pośrednie (przy

wypieku chleba).

WARTOŚĆ DODANA

►

Oznacza przyrost wartości dóbr będących

rezultatem określonego procesu produkcji.

Oblicza się ją przez odjęcie od wartości dóbr

wytwarzanych w danym przedsiębiorstwie

kosztów rzeczowych czynników produkcji

zużytych do produkcji tych dóbr.

►

Chodzi o to, aby dodawać do siebie tylko tę

nową wartość, która powstaje w poszczególnych

stadiach wytwarzania produktów i usług.

Unikamy wtedy podwójnego liczenia.

Metody obliczania PKB

►

Metoda sumowania dochodów

►

Polega na sumowaniu dochodów

powstających w procesie wytwarzania

produktów i usług w danym roku.

PKB=

∑ dochodów czynników produkcji

(pracy – płace; ziemi – czynsze, renta

gruntowa; kapitału – odsetki, dywidendy)

Metody obliczania PKB

►

Metoda sumowania wartości produkcji

►

– cena i-tego dobra

►

– ilość i-tego dobra

►

Jest to suma wartości dodanej w procesie

produkcji

PKB





Metody obliczania PKB

►

Metoda sumowania wydatków

Polega na sumowaniu wydatków na

dobra i usługi finalne wytworzone

przez przedsiębiorstwa krajowe

PKB=C+I+G+X-Z

BRUTTO a NETTO

►

PKB – Amortyzacja = PKN

►

PKN – produkt krajowy netto

►

Amortyzacja jest miarą zużycia dóbr

inwestycyjnych. Zużywanie się dóbr

inwestycyjnych oznacza, że część

kapitału trzeba przeznaczyć na

odtworzenie dóbr inwestycyjnych.

netto

brutto

- amortyzacja

Wykorzystanie PKB

►

Głównym celem pomiaru PKB jest

ocena wielkości produkcji w

gospodarce w poszczególnych latach.

(Dynamika PKB)

►

Do oceny poziomu rozwoju

gospodarczego wykorzystuje się

wartość PKB na mieszkańca.

WADY PKB

Nie uwzględnia Działalności

nierejstrowanej (szara strefa)

Nie uwzględnia stanu środowiska

naturalnego

Nie uwzględnia czasu wolnego

Document Outline