ZATRZYMANIE KRĄŻENIA
PRZYCZYNY I PREWENCJA
ZATRZYMANIE KRĄŻENIA
PRZYCZYNY I PREWENCJA
Cele
Poznać i zrozumieć:
•
Znaczenie wczesnego rozpoznawania
pacjentów w stanie ciężkim
•
Przyczyny zatrzymania oddychania
i krążenia u dorosłych
•
Rolę schematu badania ABCDE
w identyfikowaniu i leczeniu pacjentów
obciążonych ryzykiem zatrzymania
krążenia
Wczesne rozpoznanie pacjenta w
stanie ciężkim może zapobiec:
•
Zatrzymaniu krążenia/śmierci
•
Przyjęciu pacjenta na OIT
•
Podjęciu resuscytacji mimo braku wskazań
Wczesne rozpoznawanie pacjentów
w stanie zagrożenia życia
•
Zatrzymanie krążenia
w wielu przypadkach można
przewidzieć
•
U 50-80% pacjentów NZK jest
poprzedzone pogorszeniem
stanu ogólnego
•
Typowe objawy - spadek
saturacji i ciśnienia
tętniczego krwi
•
Niepotrzebne komplikacje
wynikają z opóźnienia
przeniesienia pacjenta do OIT
Zespół
Resuscytacyj
ny
Wyniki leczenia dorosłych
pacjentów po zatrzymaniu
krążenia
(dane z Wielkiej Brytanii)
Gwinnutt C et al. Resuscitation 2000; 47: 125-136
VF/VT
PEA/Asystolia
Liczba
422 (32%)
903 (68%)
Powrót krążenia 298 (71%)
344 (38%)
Wypis ze szpitala 179 (42%)
58 (6%)
(ogólnie 17.6%)
Rozpoznanie pacjentów
zagrożonych zatrzymaniem
krążenia i oddychania
Zmodyfikowany System Wczesnego Ostrzegania
Modified Early Warning System (MEWS)
U
P
V
A
CSN
> 37.5
36.6-37.4
35.1-36.5
< 35
Temp °C
> 30
21-29
15-20
9 -14
< 8
Częstość
oddechu
> 200
101-199
81-100
71-80
< 70
Cisnienie
skurczowe
> 130
111-130
101-110
51-100
41-50
< 40
Tętno
3
2
1
0
1
2
3
Wynik > 4 - pacjent musi zostać zbadany przez
lekarza
Zatrzymanie krążenia
i oddychania
Najczęściej jest wynikiem
zaburzeń:
•
Drożności dróg oddechowych
•
Oddychania
•
Krążenia
Przyczyny zatrzymania krążenia
i oddychania
Niedrożność dróg oddechowych
•
Ograniczenie
świadomości
•
Krew/wymiociny
•
Ciało obce
•
Uraz
•
Infekcja/stan
zapalny
•
Kurcz krtani
•
Skurcz oskrzeli
Przyczyny zatrzymania krążenia
i oddychania
Zaburzenia wentylacji
•
Upośledzenie napędu
oddechowego
–
depresja CSN
•
Zaburzenia mechaniki
oddychania
–
osłabienie mięśni
–
uszkodzenie struktur
nerwowych
–
zaburzenia restrykcyjne
dotyczące ściany klatki
piersiowej
–
ból (np. złamanie żeber)
•
Zmiany w płucach
–
odma
–
krew w jamie
opłucnej
–
infekcja
–
zaostrzenie POChP
–
astma
–
zator tętnicy płucnej
–
ARDS
Przyczyny zatrzymania krążenia
i oddychania
Zaburzenia kardiologiczne
Pierwotne
•
Ostre zespoły wieńcowe
•
Zaburzenia rytmu serca
•
Nadciśnienie tętnicze
•
Wady zastawkowe
•
Leki/zatrucia
•
Wrodzone wady serca
•
Zaburzenia elektrolitowe
•
Porażenie prądem
Wtórne
•
Asfiksja
•
Hipoksja
•
Utrata krwi
•
Hipotermia
•
Wstrząs
septyczny
A…
B…
C…
D…
E…
airway - drożność dr.
oddechowych
breathing - oddychanie
circulation - krążenie
disability - stan świadomości
exposure - ekspozycja
Badanie pacjenta
zagrożonego zatrzymaniem
krążenia
według schematu ABCDE
Badanie ABCDE
Podstawowe zasady
•
Wykonaj ocenę wstępną
•
Lecz stany bezpośredniego
zagrożenia życia
•
Powtarzaj badanie
•
Oceniaj skuteczność leczenia oraz
wykonanych interwencji
•
Wcześnie wezwij pomoc
–
Np. Zespół Resuscytacyjny
Badanie ABCDE
•
Pamiętaj o własnym
bezpieczeństwie
•
Oceń reakcję pacjenta
•
Oceń parametry życiowe
–
tętno, częstość oddechu, ciśnienie
tętnicze, SpO
2
, EKG, temperatura
Badanie ABCDE
Drogi oddechowe
Rozpoznawanie niedrożności dróg
oddechowych
•
Możliwość mówienia
•
Trudności w oddychaniu, objawy
zakrztuszenia
•
Duszność
•
Głośny oddech
–
stridor, świsty, bulgotanie
•
Paradoksalne ruchy oddechowe
•
Udział dodatkowych mięśni oddechowych
Badanie ABCDE
Drogi oddechowe
Leczenie niedrożności dróg oddechowych
•
Bezprzyrządowe udrożnienie dróg
oddechowych
- np. odgięcie głowy i uniesienie żuchwy
zmodyfikowane wysunięcie żuchwy
•
Proste przyrządy służące do udrażniania
dróg oddechowych
•
Zaawansowane metody
- np. maska krtaniowa, rurka intubacyjna
•
Tlen
Badanie ABCDE
Oddychanie
Rozpoznanie zaburzeń oddychania
•
Zobacz
–
wysiłek oddechowy, pracę dodatkowych mięśni
oddechowych, sinicę, częstość oddechu,
zniekształcenia klatki piersiowej, poziom
świadomości
•
Usłysz
–
głośny oddech, szmery oddechowe
•
Wyczuj/zbadaj
–
ruchy klatki piersiowej, odgłos opukowy,
położenie tchawicy
Badanie ABCDE
Oddychanie
Leczenie zaburzeń oddychania
•
Utrzymanie drożnych dróg oddechowych
•
Tlen
•
Leczenie przyczyny
- np. odbarczenie odmy
•
Wspomaganie oddychania jeżeli
wskazane
- np. wentylacja z wykorzystaniem worka
samorozprężalnego
Badanie ABCDE
Krążenie
Rozpoznawanie zaburzeń krążenia
•
Ogólne wrażenie
•
Tętno –
tachykardia, bradykardia
•
Perfuzja obwodowa –
nawrót włośniczkowy
•
Ciśnienie tętnicze krwi
•
Ocena perfuzji narządów
–
ból w klatce piersiowej, stan świadomości,
diureza
•
Krwawienia, utrata płynów
Badanie ABCDE
Krążenie
•
Drożność dróg oddechowych i
oddychanie
•
Tlen
•
Dostęp dożylny/pobranie
krwi do badań
•
Leczenie przyczyny
•
Płynoterapia
•
Monitorowanie
hemodynamiczne
•
Leki inotropowe/wazopresyjne
•
Tlen/Aspiryna/Nitrogliceryna/
Morfina w przypadku OZW
Postępowanie
Badanie ABCDE
Stan świadomości
•
Zbadaj pacjenta wg skal AVPU lub GCS,
oceń źrenice
•
Postępuj zgodnie ze schematem ABC
•
Lecz podstawową przyczynę
•
Oceń poziom glukozy we krwi
–
jeśli < 3 mmol/l podaj glukozę
•
Rozważ pozycję boczną bezpieczną
•
Sprawdź karę zleceń
Badanie ABCDE
Ekspozycja
•
Rozbierz pacjenta aby przeprowadzić
badanie
-
zwróć uwagę na urazy, krwawienie,
wysypkę
•
Zabezpiecz chorego przed utratą ciepła
•
Zapewnij intymność podczas badania
Pytania
PODSUMOWANIE
•
Wczesne rozpoznawanie pacjentów w stanie
ciężkim może zapobiec zatrzymaniu krążenia
•
U większość pacjentów NZK jest poprzedzone
charakterystycznymi objawami
•
NZK może być wynikiem zaburzeń drożności
dróg oddechowych, oddychania i krążenia
•
Schemat badania ABCDE pozwala
rozpoznawać i leczyć pacjentów zagrożonych
zatrzymaniem krążenia i oddychania